kolka u niemowlaka

Kolka u niemowlaka – nie jesteś bez szans!

Kolka u niemowlaka powoduje, że dziecko pręży się, gwałtownie podkurcza nogi i płacze. To znak, że boli je brzuch, gdyż w jego jelitach gromadzą się gazy, z którymi niemowlę nie potrafi sobie poradzić.
Małgorzata Wódz
kolka u niemowlaka

Kolka u niemowlaka to trudne przeżycie dla rodziców. Maluch pręży się, napina całe ciało i głośno płacze, a noszenie i przytulanie często niewiele pomaga. Kolka u niemowlaka pojawia się nagle, gdy dziecko ma około 3 tygodni, i znika bez śladu po 3–4 miesiącach. Jednak choć nie ma na nią jednego, zawsze skutecznego sposobu, nie jesteś wobec niej tak zupełnie bez szans. Sprawdź, co musisz wiedzieć o tej dolegliwości i poznaj 18 sposobów na kolkę, które pomogą ulżyć dziecku.

Kolka u niemowlaka:

Objawy kolki jelitowej u niemowlaka

Nie każdy płacz noworodka i młodszego niemowlaka to kolka. Mówimy o niej dopiero, kiedy występuje tzw. reguła trzech:
  • dziecko ma skończone 3 tygodnie życia (jest jeszcze noworodkiem),
  • płacze ponad 3 godziny dziennie (łącznie),
  • ataki długotrwałego płaczu występują 3 razy w tygodniu (lub częściej).

Dodatkowe symptomy towarzyszące kolce:
  • pojawia się wieczorem,
  • dziecko płacze głośno, rozdzierająco,
  • nie pomaga przystawienie do piersi, noszenie, przytulanie,
  • brzuch dziecka jest twardy, napięty,
  • dziecko podczas płaczu wierzga nogami i pręży się.

Objawy, które NIE świadczą o kolce

Zdarza się, że kolkę mylimy z innymi dolegliwościami dziecka. To raczej nie jest kolka, jeśli niemowlę:
  • nie krzyczy, tylko popłakuje z różnym natężeniem przed zaśnięciem,
  • łatwo się uspokaja, gdy je nosisz i kołyszesz,
  • płacz pojawia się o różnych porach dnia.
     
Takie objawy mogą świadczyć o stanie typowym dla noworodków, który jest określany jako marudzenie fizjologiczne.
Redakcja poleca: Jak nauczyć dziecko samodzielnego spania? - film
Zobacz porady psychologa, które pomogą ci nauczyć dziecko przesypiania całych nocy.

Przyczyny kolki u niemowlaka

Zdania na temat przyczyn kolki są podzielone. Jest kilka teorii dotyczących jej pochodzenia. Kolkę może powodować:
  • niedojrzałość układu pokarmowego – żołądek i jelita dopiero uczą się swoich obowiązków,
  • niedojrzałość układu nerwowego dziecka,
  • nadmierne gromadzenie się gazów,
  • połykanie powietrza w trakcie ssania piersi spowodowane złą techniką ssania,
  • alergia pokarmowa – to prawdopodobne, gdy choruje na nią ktoś z bliskiej rodziny,
  • kontakt z dymem papierosowym – dzieci palących rodziców częściej mają kolkę,
  • stres rodziców – dzieci starszych i lepiej wykształconych mam częściej miewają kolkę. Być może dlatego, że w mamach tych jest więcej lęku o dziecko.
Coraz częściej lekarze mówią o psychologicznym podłożu kolki u niemowląt – płaczem i bólem brzuszka niemowlę odreagowuje napięcie, jakiego doświadcza w ciągu dnia (kto z nas nie przeżywał dolegliwości żołądkowych w stresowych sytuacjach?). Może właśnie dlatego ataki kolki pojawiają się najczęściej wieczorem, po całodziennych atrakcjach.

Ile trwa kolka u dziecka?

Kolka jest nazywana koszmarem 100 dni, bo tyle mniej więcej czasu twa. Pojawia się jeszcze u noworodka, pod koniec trzeciego lub czwartego tygodnia życia. Jest uciążliwa i trudna do zniesienia, ale nie świadczy o żadnych kłopotach ze zdrowiem. Walkę z nią potraktuj zadaniowo – musicie przejść przez ten etap, nie tracąc przy tym zbyt dużo nerwów. Pomoże wam świadomość, że kolka u niemowlaka mija sama, zwykle w 4. miesiącu życia dziecka. Czasem jednak dokucza dłużej i ustępuje dopiero między 6. a 9. miesiącem.

17 sposobów na kolkę

Jest wiele sposobów na kolkę, które warto wypróbować.

  1. Zmień pozycję podczas karmienia – jeżeli niemowlę ssie zbyt szybko pierś, krztusi się i przełyka łapczywie, spróbuj je karmić lekko odchylona do tyłu, tak aby mleko płynęło „pod górkę”. Dzięki temu dziecko będzie piło wolniej. Taki sposób karmienia polecany jest także w przypadku maluchów, które często często ulewają.
  2. Sprawdź, jak dziecko ssie – sprawdź, czy niemowlę w trakcie ssania obejmuje ustami większą część brodawki razem z otoczką. Jeśli dobrze chwyta brodawkę, jest mniejsza szansa, że w trakcie ssania nałyka się powietrza. Doradcy laktacyjni zalecają też, aby w wypadku kolkowych dzieci odciągać z piersi pierwszą partię mleka (1-2 łyżeczki).
  3. Karm częściej, ale nieco krócej – to także działa antykolkowo. Zalecane jest też, aby dziecko najpierw opróżniło jedną pierś, a dopiero potem ewentualnie przystaw je do drugiej. Mleko, jakie wypływa na początku, ma mniej tłuszczu, a więcej cukru, który może powodować kolkę.
  4. Pilnuj dziurki w smoczku – jeśli karmisz dziecko butelką, nie powinna być zbyt duża. Smoczek powinien być w trakcie karmienia całkowicie wypełniony mlekiem. Najlepiej jest sprawić dziecku butelkę antykolkową.
  5. Pamiętaj o odbijaniu – po karmieniu kładź niemowlę na swoim ramieniu i czekaj kilka minut, aż mu się odbije (nie musi się to zdarzyć zawsze).
  6. Noś w chuściedzieci noszone w chuście przynajmniej przez dwie godziny dziennie o wiele rzadziej mają kolki niż maluchy bezchustowe. Noszenie pionowe (na brzuchu w pozycji żabki albo na ramieniu, jak do odbicia) pomaga także już podczas wieczornego napadu płaczu.
  7. Kangurujkangurowanie to kontakt dziecka z ciałem rodzica (skóra do skóry). Niemowlę całą powierzchnia brzuszka – od pępka do szyi – dotyka twojego ciała, a nóżki ma zgięte. Kontakt z twoim ciałem jest formą masażu dla brzuszka.
  8. Stosuj chwyt kolkowy – układasz dziecko na przedramieniu, brzuszkiem do dołu, by główka opierała się na dłoni, a rączki i nóżki zwisały po bokach i w tej pozycji nosisz dziecko.
  9. Masuj brzuszek – otwartą dłonią kreśl kółka na brzuchu, zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Lekko dociskaj dłoń, aby pobudzić jelita do pracy. To rozkurcza jelita i działa uspokajająco. Uwaga: masaż skutkuje, gdy jest stosowany zapobiegawczo: nie w czasie ataku, ale kilka razy w ciągu dnia. Wtedy w brzuszku nie będą się gromadzić gazy. Sprawdź, jak dobrze masować dziecko, by złagodzić kolkę.
  10. Przygotuj ciepły okład lub kąpiel – podczas ataku kolki zrób rozgrzewający okład z pieluszki tetrowej (ogrzanej np. żelazkiem lub na grzejniku). Możesz też ogrzać brzuszek strumieniem powietrza z suszarki (nie gorącym), położyć na nim termofor z ciepłą wodą lub zrobić dziecku kąpiel w wanience. Ciepło rozluźnia mięśnie i łagodzi bóle brzucha.
  11. Rób dziecku rowerek – to dobra metodą na odgazowanie niemowlęcych jelit. Ćwiczenie polega na zginaniu i lekkim prostowaniu nóżek. Delikatnie ujmij małe kolanka i dociśnij je do brzuszka. Przytrzymaj kilka sekund, pozwól maluszkowi rozluźnić nóżki, po czym powtórz ćwiczenie. Podczas takiej gimnastyki dziecko oddaje gazy i od razu odczuwa ulgę. Możesz też uchwycić oba kolanka jednocześnie i kilka razy przycisnąć je do brzuszka.
  12. Podaj herbatkę koperkową – niemowlakowi z kolką nie możesz podawać żadnych leków bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem. Zawsze można spróbować podać napar z koperku. Wcześniej upewnij się jednak, jak stosować herbatkę koperkową na kolkę. Dla niektórych dzieci rozwiązaniem jest również woda koperkowa.
  13. Wypróbuj krople na kolkę – ale tylko pod warunkiem, że wcześniej zapytasz o zgodę pediatrę. Co prawda krople można kupić w aptece bez recepty, ale tak małym dzieciom lepiej nie podawać ich na własną rękę, Dowiesz się przy okazji, które poleca lekarz twojego dziecka.
  14. Otocz spokojem – wieczorem wyeliminuj wszystko, co może rozdrażnić dziecko. Na jego układ nerwowy mają wpływ np. migające obrazy z telewizorze (to silny bodziec dla niemowlęcia), goście w domu albo podniesione głosy mamy i taty. Postaraj się, aby ostatnie godziny dnia upłynęły wam w spokoju. 
  15. Ucisz emocje – dzieciom łatwo udziela się zły humor mamy, więc jeśli jesteś już zniecierpliwiona i wyczerpana, oddaj maleństwo w ramiona taty.
  16. Zabierz dziecko na spacer albo przejażdżkę autem. Wiele maluchów zasypia podczas takich wycieczek prawie natychmiast. Gdy wiesz, o której godzinie najczęściej zaczyna się atak, możesz wybrać się na spacer „zapobiegawczo’’.
  17. Odkręć kran albo włącz suszarkę – wiele maluszków uspokaja się i usypia pod wpływem monotonnych dźwięków. Wypróbuj działanie białego szumu.
  18. Nie rozbawiaj dziecka – po ostatnim karmieniu wieczornym powinno spokojnie strawić posiłek.

Kolka u niemowlaka a karmienie piersią

Nie należy przerywać karmienia piersią, gdy niemowlę cierpi na kolkę. Twoje mleko jest najlepszym pokarmem dla dziecka i na pewno mu nie szkodzi. Nie ma dowodów na to, że dieta mamy karmiącej może wywoływać kolki. Czasem jednak dziecko ma objawy alergii pokarmowej, m.in. bóle brzuszka, a wtedy warto porozmawiać z lekarzem. 
Choć kolka u niemowlaka nie jest chorobą, koniecznie opowiedz o niej pediatrze. Bóle brzuszka czasami świadczą np. o zapaleniu ucha, zakażeniu układu moczowego, wadach przewodu pokarmowego. Lekarz powinien zbadać dziecko, aby wykluczyć te choroby.  
 
Konsultacja: dr n. med. Lilianna Baran, pediatra neonatolog, pracuje w I Klinice Położniczej we Wrocławiu.

 

Więcej o dolegliwościach niemowląt:

 

Oceń artykuł

Ocena 5 na 44 głosy

Zobacz także

Popularne tematy