koronawirus szczepionka
fot. Adobe Stock

Koronawirus szczepionka – aktualne i najważniejsze informacje

Szczepionka na koronawirusa najprawdopodobniej pojawi się na rynku w 2021 roku. Trwa wyścig o to, kto jako pierwszy ją opracuje i o to, by szybko opanować pandemię.
Ewa Janczak-Cwil
koronawirus szczepionka
fot. Adobe Stock
Szczepionka na koronawirusa lub naturalne wytworzenie się w społecznościach odporności – po zwalczeniu zakażenia tym patogenem - to jedyne sposoby na wytworzenie zbiorowej odporności na COVID-19. Pierwsze rozwiązanie ogranicza liczbę przypadków śmiertelnych, drugie – nie. Dlatego trwa batalia o jak najszybsze wyprodukowanie szczepionki na koronawirusa.
Szczepionka na koronawirusa:
  1. kiedy będzie gotowa
  2. wariant pesymistyczny
  3. firmy pracujące nad szczepionką
  4. trudności
  5. kiedy będzie w sprzedaży
  6. co robić do momentu wynalezienia szczepionki

Kiedy szczepionka na koronawirusa będzie gotowa?

Unia Europejska przeznaczyła więcej pieniędzy na badania nad walką z SARS-CoV-2. „Jestem niemal pewna, że do końca bieżącego roku będziemy już dysponować szczepionką’’ powiedziała Mariya Gabriel, komisarz UE ds. badań naukowych. I dodała: „Dwie europejskie firmy (BioNTech i CureVac) ogłosiły, że w czerwcu rozpoczną badania kliniczne swoich szczepionek na 200 ochotnikach’’. Poza nimi jest jeszcze firma Sanofi, która ma rozpocząć testy własnego preparatu w drugiej połowie roku.

Pani komisarz ogłosiła, że wszystkie procedury związane z badaniami i rejestracją szczepionki na koronawirusa mają być maksymalnie uproszczone i przeprowadzane jak najszybciej, ale z zachowaniem wszelkich procedur związanych z bezpieczeństwem stosowania nowych leków. Ale...
Redakcja poleca: Polsce grozi epidemia odry! Dlaczego należy bać się choroby?
Zdaniem WHO Polska balansuje na granicy epidemii. Dlaczego najbardziej narażone na zarażenie wirusem są niemowlęta? Czy choroba jest naprawdę groźna?

...nie wszyscy są tak optymistycznie nastawieni

Mimo tego, że szacuje się, iż na całym świecie do 20 maja bieżącego roku powstanie 99 różnych szczepionek (przed fazą testów) na koronawirusa, i że powstaną 182 procedury leczenia COVID-19, to dotychczasowa historia medycyny pokazuje, że tylko jedna lub dwie z nich okażą się obiecujące, kilka będzie częściowo skutecznych, niektóre okażą się niebezpieczne, a większość będzie uznawana raz za skuteczne, a innym razem za nieskuteczne.

Dlatego przywiązywanie się do optymistycznych doniesień i zapowiedzi może być złudne, a czasami wręcz niebezpieczne. Jeśli bowiem sceptycy będą mieli rację, luzowanie obostrzeń w nadziei na to, że już za chwilę będziemy dysponowali szczepionką i skutecznymi lekami na COVID-10, może spowodować wzrost zachorowań. Trzeba też pamiętać, że w normalnych warunkach badania, testy i wprowadzenie nowego leku do sprzedaży trwa średnio 12 lat i kosztuje... miliard dolarów. Trudno więc mieć pewność, że proces ten uda się teraz skrócić tak, aby zamknął się do końca bieżącego roku.

Kto pracuje nad szczepionką na koronawirusa?

Do tej pory WHO, której celem jest koordynacja prac nad szczepionką na całym świecie i usprawnienie prac nad jej uzyskaniem, otrzymała zgłoszenie ponad 120 potencjalnych szczepionek. Wynikami badań nad tymi preparatami mają dzielić się naukowcy, aby maksymalnie skrócić czas potrzebny do uzyskania skutecznych szczepionek.

Na całym świecie trwają badania nad preparatem, który pomagałby wytworzyć prewencyjną odporność na koronawirusa. W laboratoriach testowanych jest kilkanaście eksperymentalnych preparatów. Część z nich pomyślnie przechodzi próby in vitro, czyli takie, które przeprowadza się nie na żywych organizmach, ale na preparatach zawierających koronawirusa. Najgłośniej jest w mediach o następujących firmach:
  • BioNTech – testy w czerwcu,
  • CureVac – testy w czerwcu,
  • Sanofi – testy w drugiej połowie roku,
  • Moderna (preparat mRNA-1273) – 2 faza testów rozpocznie się w ciągu najbliższych kilku tygodni,
  • Oxford University's Jenner Institute – testy na ludziach trwają,
  • Sinovac Biotech – testy na ludziach trwają
  • Moderna – testy na ludziach trwają.

Trwające testy mają na celu sprawdzenie bezpieczeństwa stosowania preparatu. Badanie jego skuteczności będzie dopiero kolejnym etapem weryfikacji opracowanej szczepionki, która ma skłaniać ludzkie komórki do produkcji charakterystycznego dla koronawirusa białka, co ma spowodować, że organizm automatycznie wytworzy odporność na wirusa.

Trudność z wyprodukowaniem szczepionki na SARS-CoV-2

Wcześniejsze prace, jakie prowadzono nad szczepionkami na inne koronawirusy (np. SARS), pokazały, że przed naukowcami stoi trudne zadanie. Do największych wyzwań należą:
  • Potwierdzenie bezpieczeństwa stosowania szczepionki. Z doświadczeń wynika, że nie dość, że trudno jest uzyskać preparat skuteczny (wiele preparatów zmniejszało ryzyko śmierci, ale nie chroniło przed zachorowaniem), to jeszcze taki, który nie będzie wywoływał niepożądanych odczynów poszczepiennych czy skutków ubocznych, np. uszkodzenia płuc.
  • Potwierdzenie długoterminowej ochrony przed infekcją spowodowaną konkretnym koronawirusem.
  • Wytworzenie szczepionki, która zadziała na układ odpornościowy osób starszych, u których odpowiedź organizmu na szczepionkę zwykle jest słabsza.

Są to szczepionki:
  • atenuowane (z osłabionym wirusem, który nie wywołuje infekcji) – tu potrzebne są precyzyjne i dłużej trwające badania nad bezpieczeństwem ich stosowania,
  • inaktywowane (z nieaktywnym wirusem) – badania trwają krócej, ale skuteczność takich preparatów może być mniejsza niż w przypadku szczepionki z wirusem atenuowanym,
  • modyfikowane genetycznie – z wyprodukowanym w laboratorium fragmentem DNA lub RNA wirusa. Jeszcze żadna tego typu szczepionka nie była stosowana u ludzi.
     
Ponieważ badania trwają, nie wiadomo, który rodzaj szczepionki okaże się skuteczny i bezpieczny, zatem nie wiadomo, czy szczepionka na koronawirusa będzie zawierać żywy wirus, czy nie. Nie jest też jeszcze przesądzone, czy szczepienie przeciw COVID-19 będzie miało formę zastrzyku lub doustnej szczepionki.

Kiedy szczepionka na koronawirusa wejdzie do sprzedaży?

W obliczu tego, co dzieje się obecnie świecie, perspektywa czekania na skuteczną i bezpieczną szczepionkę na koronawirusa nawet do początku do 2021 roku wydaje się bardzo długa.

Co ciekawe, przetestowana już szczepionka może powstać wcześniej. Niestety nie oznacza to, że wcześniej niż przed przyszłym rokiem będzie powszechnie dostępna. Przyspieszona procedura testowania szczepionek na koronawirusa skraca czas wyprodukowania skutecznego preparatu. Jednak od tego momentu upłynie jeszcze sporo czasu, zanim wejdzie do masowej produkcji, zostanie rozprowadzona w wystarczającej ilości po świecie i wejdzie do powszechnej sprzedaży. Z informacji Ministerstwa Zdrowia wynika, że szczepionka przeciw koronawirusowi będzie obowiązkowa dla wszystkich. 

Zanim powstanie szczepionka na COVID-19

Wygląda więc na to, że musimy uzbroić się w cierpliwość. W oczekiwaniu na skuteczną, bezpieczną i dostępną szczepionkę na koronawirusa musimy nadal przestrzegać zaleceń:
Źródło: mayoclinic.org, who.int, sciencebusiness.net, scroll.in, medrix.org, radiozet.pl, politykazdrowotna.com

Więcej o życiu w czasie epidemii koronawirusa:
Oceń artykuł

Ocena 4 na 3 głosy

Zobacz także

Popularne tematy