kręcz szyi u niemowlaka
fot. Adobe Stock

Kręcz szyi u niemowlaka – jak się objawia, jakie są przyczyny?

Kręcz szyi u niemowlaka to najczęściej zmiany w mięśniu mostkowo-obojczykowo-sutkowym po jednej stronie szyi dziecka, które sprawiają, że główka odchylona jest w stronę jednego z barków i odwrócona w jego przeciwną stronę. Kręcz szyi nie boli, ale wywołuje nieprawidłowe ułożenie ciała niemowlęcia.
Ewa Janczak-Cwil
kręcz szyi u niemowlaka
fot. Adobe Stock
Nieleczony kręcz szyi u niemowlaka prowadzi do asymetrii ciała, co sprzyja rozwojowi skrzywienia kręgosłupa i zaburza prawidłowy rozwój ruchowy dziecka. Dlatego bardzo ważne jest, aby rehabilitacja niemowlęcia z kręczem szyi rozpoczęła się jak najwcześniej – nawet w pierwszym miesiącu życia dziecka. Terapia zależy od przyczyn, jakie leżą u podstaw powstania wady. 

Przyczyny kręczu szyi u niemowlaka

Najczęstszą przyczyną kręczu szyi u niemowląt jest nieprawidłowe ułożenie płodu w łonie matki, uraz okołoporodowy lub wrodzona wada anatomiczna. Kręcz szyi może mieć podłoże mięśniowe lub kostne. 

W przypadku podłoża mięśniowego nieprawidłowość polega na tym, że jeden z mięśni mostkowo-obojczykowo-sutkowych ulega skróceniu i pociąga główkę dziecka do charakterystycznego ustawienia. Asymetria ustawienia głowy rozwija się w pierwszych tygodniach życia. Pojawia się wzmożone napięcie mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, które powoduje niesymetryczne ustawienie głowy. Na przebiegu mięśnia mogą pojawić się zbliznowacenia i zwłóknienia, które mogą być wyczuwalne przez skórę.

Przy kostnym podłożu kręczu szyi u niemowlaka przyczyną nieprawidłowego ustawienia główki jest wrodzona zmiana anatomiczna – kręg klinowy, nieprawidłowości w kompleksie szczytowo potylicznym. Zdarza się też neurologiczne podłoże kręczu – zespół Arnolda-Chiariego.

Objawy kręczu szyi u niemowlaka

Jak rozpoznać kręcz szyi u niemowlaka? Objawem kręczu szyi jest niesymetryczne ustawienie główki niemowlęcia. Głowa przechyla się w jedną stronę (w tę, po której mięsień jest uszkodzony – w przypadku mięśniowej przyczyny kręczu) i obraca w stronę przeciwną. Jednocześnie widoczne jest uniesienie barku po stronie kręczu. Mogą też występować zniekształcenia czaszki i zmniejszenie połowy twarzy po tej samej stronie.

U dziecka położonego na brzuchu krecz szyi powoduje przechylanie się ciała na stronę, po której jest problem. Wywołuje to asymetrię ustawienia ciała, co w przyszłości może prowadzić do wad postawy i skoliozy

Objawy kręczu szyi mogą nasilać się, gdy dziecko cierpi na refluks żołądkowo-przełykowy. Dlatego warto zadbać o to, aby niemowlę z kręczem szyi nie miało problemów z brzuszkiem, żeby nie nasilać wadliwego ustawienia głowy i ciała.

U części niemowląt z kręczem szyi rozpoznaje się także inne schorzenia kostno-mięśniowe: śródstopie przywiedzione, dysplazję stawu biodrowego, podwichnięcie kręgów C1-C2, stopy końsko-szpotawe lub płaskogłowie.

Ćwiczenia i masaż na kręcz szyi u niemowlaka

Jeśli lekarz potwierdzi, że niemowlę ma kręcz szyi na tle mięśniowym (być może potrzebne będzie np. USG, które pozwoli ustalić podłoże kręczu), rodzice powinni zgłosić się z dzieckiem do fizjoterapeuty, który będzie wykonywał z dzieckiem nie tylko specjalne ćwiczenia, ale też zastosuje terapię manualną i ewentualnie masaż.

Przy podłożu mięśniowym kręczu szyi u niemowlaka często udaje się skorygować wadliwe ustawienie główki dziecka, jeśli terapia odbywa się regularnie, a rodzice postępują w domu zgodnie z zaleceniami fizjoterapeuty. Rzadko zdarza się konieczność wykonania zabiegu operacyjnego.

W ramach leczenia terapeuta może zalecić następujące ćwiczenia i masaż:
  • układanie dziecka na plecach z przyblokowaną w ustawieniu na wprost główką i z opuszczonymi barkami
  • podchodzenie do dziecka i pokazywanie mu zabawek od strony, po której mięśnie są skrócone, tak aby dziecko zmuszone było pracować nad obróceniem główki w stronę, w którą trudniej się ona obraca
  • regularnie rozmasowywanie zbyt napiętego mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego. Terapeuta pokaże, gdzie się on znajduje. Do masażu można użyć oliwki dla dzieci i własnych opuszek palców oraz ruchów głaskania, uciskania i rozcierania.

Jeśli kręcz szyi nie ustępuje po 6-8 miesiącach rehabilitacji, możliwe jest wstrzyknięcie toksyny botulinowej do zbyt napiętego mięśnia lub zabieg operacyjny – miotomia (przecięcie) mięśnia wykonywana w znieczuleniu ogólnym.

Leczenie kręczu szyi pochodzenia kostnego początkowo polega na kilkutygodniowym stosowaniu opatrunków gipsowych lub aparatów korekcyjnych obejmujących głowę, szyję i tułów dziecka. W kolejnym etapie stosuje się ćwiczenia bierne i czynne utrwalające uzyskane prawidłowe ustawienie głowy i szyi. Gdy taka terapia nie przynosi rezultatów, wykonuje się operację kręgosłupa szyjnego.

Sprawdź także:
Redakcja poleca: Skrzywienia kręgosłupa u dzieci - jak temu zapobiegać
Zobacz jak zapobiegać skrzywieniom kręgosłupa u dzieci.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy