leczenie, nocnego, moczenia, dziecko

Leczenie moczenia nocnego

Czy wiesz, jakie są rodzaje nocnego moczenia? Dowiedz się więcej o tej przykrej dolegliwości. Sprawdź, dlaczego twoje dziecko się moczy w nocy
leczenie, nocnego, moczenia, dziecko
Moczenie nocne to najczęstszy urologiczny problem najmłodszych. Dotyczy mniej więcej 15-20% pięciolatków i 5-7%. dzieci dziesięcioletnich, dwukrotnie częściej chłopców niż dziewczynek.

Kiedy możemy mówić o moczeniu nocnym u dziecka?

Jako rodzice cieszymy się, gdy dziecko zaczyna korzystać z nocnika. Musimy jednak pamiętać, że jeszcze przez jakiś czas nie będzie potrafił trzymać moczu w czasie snu. Tę umiejętność dziecko powinno osiągnąć do końca piątego roku życia. Jeżeli mimo ukończenia 5 lat nadal mimowolnie oddaje mocz w czasie snu, można mówić o moczeniu nocnym.
Redakcja poleca: Jak przygotować miejsce do spania dla niemowlaka - film
Sprawdź, gdzie powinno spać niemowlę, czym przykrywać dziecko na noc i w jakiej pozycji układać niemowlaka do snu.

Moczenie nocne - co to za dolegliwość?

Rozróżniamy dwa rodzaje moczenia nocnego:
  1. Łagodne moczenie nocne”, ustępujące z reguły do 10. roku życia. Nie wiążą się z nim inne niepokojące objawy. Określane bywa jako moczenie izolowane lub pierwotne i dotyczy aż 85% pacjentów.
  2. Tzw. powikłane lub wtórne moczenie nocne. Towarzyszą mu objawy chorobowe układu moczowego lub innych narządów. Może być jednym z symptomów groźnych chorób, np. wad i zakażeń układu moczowego, nieprawidłowego funkcjonowania pęcherza moczowego, rzadziej kamicy nerkowej. Choroby te nieleczone mogą doprowadzić do niewydolności nerek. Inne przyczyny moczenia wtórnego to choroby powodujące wytwarzanie nadmiernych ilości moczu (np. cukrzyca), zaparcia, alergie, padaczka czy przerost migdałków podniebiennych.

Niezależnie od powodu moczenie nocne wywiera niekorzystny wpływ na rozwój psychiki dziecka (około 20% moczących się maluchów ma zaburzenia emocjonalne). Jest ono narażone na odrzucenie przez kolegów, bywa karane i zawstydzane. Rodzi to poczucie niższej wartości i w konsekwencji prowadzi do unikania kontaktów z rówieśnikami. Takie problemy emocjonalne z czasem się nasilają.
Gdy dziecko się moczy, inaczej zaczyna funkcjonować cała rodzina, w rodzicach na przykład niepotrzebnie rodzi się poczucie wstydu i niekompetencji.
Uwaga! U większości dzieci powodem zaburzeń emocjonalnych jest właśnie moczenie. Moczenie nocne nie jest ich konsekwencją!

Ponieważ moczenie nocne powoduje poważne konsekwencje psychologiczne, a także może być jednym z objawów bardzo groźnych chorób, każde dziecko, które moczy się po ukończeniu 5 lat, wymaga opieki pediatry.

Dlaczego moje dziecko się moczy w nocy?

Moczenie nocne miewa trudną do ustalenia przyczynę. Często występuje rodzinnie. Gdy jedno z rodziców moczyło się w dzieciństwie, ryzyko pojawienia się moczenia u dziecka wynosi 45%, gdy moczyli się oboje rodzice – aż 77%.
W dużym uproszczeniu przyczyna tego problemu tkwi w opóźnieniu dojrzewania różnych procesów w organizmie. Według niektórych danych około 75% moczących się dzieci w nocy produkuje zwiększoną ilość moczu. Najczęściej związane jest to z niedoborem hormonu (wazopresyny). Sytuację może pogarszać nadmierna ilość płynów wypijanych przed snem.
Są też inne przyczyny moczenia:
  • opóźnienie dojrzewania prawidłowej kontroli nad pęcherzem moczowym,
  • opóźnienie dojrzewania zachodzących w mózgu procesów odpowiedzialnych za przebudzenie się,
  • za mała pojemność pęcherza moczowego.
Izolowane moczenie bywa także konsekwencją niepokojów i stresów – trudnych sytuacji rodzinnych, szkolnych lub osobistych, przekraczających odporność psychiczną dziecka. Często jest formą zwrócenia na siebie uwagi, manifestacją potrzeby miłości, chęcią odtworzenia relacji z okresu wczesnego dzieciństwa, np. po urodzeniu się młodszego rodzeństwa. Istotną, negatywną rolę w powstaniu tego problemu odgrywa też przemoc w rodzinie, związana często z nadużywaniem alkoholu przez rodziców.

Jak rozpoznać typ moczenia?

Moczenie nocne izolowane
Typowe objawy:
  • dziecko moczy się od urodzenia,
  • moczy się częściej niż 3 razy w tygodniu,
  • w ciągu dnia nie popuszcza moczu,
  • nie ma gwałtownie pojawiającej się potrzeby oddania moczu,
  • nie zgłasza dolegliwości podczas oddawania moczu,
  • obficie moczy łóżko, przeważnie w pierwszej połowie nocy, często nawet kilkakrotnie w ciągu jednej nocy.
Moczenie nocne powikłane
Typowe objawy:
  • popuszczanie moczu w dzień,
  • ból i pieczenie przy oddawaniu moczu,
  • trudności z rozpoczęciem oddawania moczu,
  • gwałtownie pojawiająca się potrzeba zrobienia siusiu (typowe jest wtedy nagłe kucanie dziecka),
  • częste oddawanie moczu,
  • robienie siusiu z wysiłkiem,
  • przerywany, nierównomierny strumień moczu,
  • krwiomocz.
Sprawdź też: Dlaczego dziecko moczy się w nocy? Prawdy i mity o moczeniu nocnym.

Dobra rada dla rodziców, których dzieci moczą się w nocy:

Wnikliwy pediatra na podstawie rozmowy z rodzicami, badania dziecka oraz prostych analiz moczu i krwi jest w stanie wstępnie ustalić rodzaj moczenia. Ułatwisz mu to, jeśli przypomnisz sobie:
  • od kiedy dziecko się moczy,
  • jak często się to zdarza (ile razy w tygodniu, miesiącu),
  • czy pojawiają się niepokojące objawy (wskazujące na moczenie nocne wtórne) wymienione powyżej,
  • ile płynów w ciągu dnia i nocy wypija dziecko,
  • czy dziecko więcej siusia w nocy, czy w ciągu dnia.

Jak pomóc, by leczenie nocnego moczenia przyniosło efekty?

Przede wszystkim trzeba zapewnić maluchowi oparcie psychiczne w rodzinie i zmniejszyć u niego poczucie winy. Niedopuszczalne jest karcenie, zawstydzanie, krytykowanie i wyśmiewanie moczącego się dziecka!
Ustąpienie moczenia nocnego izolowanego może przyspieszyć poprzez:
  1. Ograniczenie (ale nie całkowite zabronienie) picia po kolacji, unikanie napojów gazowanych oraz jarzyn i owoców w godzinach wieczornych,
  2. dopilnowanie, by dziecko zrobiło siusiu bezpośrednio przed snem,
  3. prowadzenie karty (kalendarza, zeszytu) obserwacji, gdzie notuje się noce „suche” – należy chwalić za nie dziecko,
  4. wprowadzenie porannego obowiązku samodzielnego (lub wspólnie z rodzicem) sprzątania mokrej bielizny i pościeli; dziecko nie może jednak tego odbierać jako próby ukarania, a jedynie jako pomoc mamie lub tacie,
  5. ćwiczenia zmierzające do powiększenia pojemności pęcherza, które polegają na dostarczaniu dużych ilości napojów w ciągu dnia, by zwiększyć wydzielanie moczu, z jednoczesnymi próbami wydłużania przerw w wychodzeniu do ubikacji, oraz takich, które polepszają kontrolę nad mięśniami cewki moczowej poprzez świadome wstrzymywanie strumienia moczu w trakcie jego oddawania (ćwiczenia te powinny być powtarzane kilka razy dziennie),
  6. pozostawienie nocą zapalonej lampki w pokoju, ustawienie nocnika przy łóżku dziecka lub ułatwienie mu dotarcia w nocy do toalety, np. poprzez oświetlenie korytarza,
  7. rezygnacja z używania pieluchomajtek u dzieci powyżej 4. roku życia – hamują motywację dziecka do wstawania w nocy; wyjątek mogą stanowić specjalistyczne pieluchomajtki przystosowane dla dzieci moczących się po 4. roku życia (po oddaniu moczu pozostają wilgotne, nie stwarzając komfortu dziecku i zmuszając je tym samym do wstania w nocy; nie ma wtedy konieczności zmiany bielizny pościelowej),
  8. psychoterapia indywidualna i rodzinna.

Kiedy moczenie nocne wymaga sięgnięcia po leki?

Jeżeli takie postępowanie nie przyniesie rezultatu, pediatra może podjąć decyzję o podaniu leku - desmopresyny (odpowiednik hormonu wazopresyny) w postaci tabletek (Minirin) lub kropli do nosa (Adiuretin). Powoduje on zmniejszenie ilości produkowanego w nocy moczu. U części dzieci efekt leczniczy jest krótkotrwały. W tym przypadku stosowanie lekarstwa jest wskazane jedynie w czasie wyjazdów na zieloną szkołę lub kolonie. Desmopresynę można stosować tylko u dzieci z prawidłowym ciśnieniem tętniczym krwi. Konieczne jest ograniczenie podaży płynów na 1 godzinę przed podaniem oraz do 8 godzin po podaniu leku!
Przed podjęciem leczenia desmopresyną należy koniecznie wykluczyć wtórne moczenie nocne. W tym przypadku wskazana jest psychoterapia. Pozostałe działania, jak na przykład ograniczenie pojenia czy ćwiczenia związane z przetrzymywaniem moczu, mogą być szkodliwe w przypadku zakażeń układu moczowego lub kamicy, a pozostałe są po prostu nieskuteczne. Moczenie nocne wtórne wymaga zawsze konsultacji ze specjalistą, by zdiagnozować i właściwe leczyć przyczyny dolegliwości.

Konsultacja: lek. med. Katarzyna Gadomska-Prokop, pediatra z Kliniki Nefrologii i Transplantacji Nerek Instytutu „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka”

Czytaj też: Zakażenie układu moczowego
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy