koszmary, nocne, sen, dziecko
Sen

Ja się boję spać! Strach przed zasypianiem, koszmary, lęki nocne

Nie tylko niemowlęta mają problemy ze snem. Co dręczy nocami maluchy, które zdmuchnęły już z tortu pierwszą, drugą, trzecią, a nawet czwartą i piątą świeczkę?
Koszmary, lęki nocne czy inne problemy ze snem, na przykład strach przed zasypianiem, przydarzają się wielu małym dzieciom. Dlaczego tak się dzieje? Jak sobie z tym radzić?  Zapytaliśmy o to dr psychologii  Barbarę Arską-Karyłowską, wykładowcę w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej oraz psychoterapeutę w Laboratorium Psychoedukacji. 

Sprawdź także dlaczego dzieci powinny się wysypiać

Strach przed zasypianiem

Znasz to? Po kąpieli, myciu zębów i buziaku na dobranoc zaczyna się koncert życzeń:   "Mamo pić!",  "Mamo, siusiu!",  "Mamoooo,  gorąco!" (zimno, niewygodnie itd - niepotrzebne skreślić).  
Bywa i tak, że malec, który potrafi już mówić,  musi (Już! Teraz! Natychmiast!) rozwikłać jakąś nie cierpiącą zwłoki kwestię, np. dowiedzieć się, czy rosiczka tyje, gdy zjada zbyt wiele much.

Granie na zwłokę i  wzbranianie się przed pójściem spać wynika ze strachu przed zasypianiem.
Dla niektórych dzieci już samo zasypianie  bywa straszne ("Co się ze mną dzieje, kiedy zasypiam?").
Innym dzieciom nie pozwala zasnąć strach przed ciemnością. Ciemności mogą bać się dzieci w każdym wieku, nawet te, które chodzą już do szkoły.  Mały człowiek  zaludnia ciemną sypialnię wytworami własnej wyobraźni. A że nie potrafi jeszcze odróżnić fantazji od rzeczywistości, ma z nimi nie lada problem. 
Sprawdź  z czego wynika lęk przed ciemnościąi czego jeszcze boją się dzieci
 
 Co możesz zrobić? 
  • Spróbuj się dowiedzieć, czego  dokładnie boi się twoje dziecko.  - Gdy rozmawiam ze swoimi pacjentami, często okazuje się, że ich strach wiąże się z czymś konkretnym, np. z przypominającym coś przerażającego cieniem na ścianie czy zaciekiem na suficie - mówi dr Arska-Karyłowska. 
  • Pomóż.  Jeśli okaże się, że przyczyną strachu jest np. cień, pokaż brzdącowi, skąd się wziął. Naucz go np.  robić zajączka na ścianie. - Takie zabawy pomagają dziecku uzyskać poczucie kontroli:   "Wiem, skąd cień się bierze. Mało tego, sam potrafię go zrobić i nim poruszać. Słucha mnie" - tłumaczy psycholog. 
  •  W ostateczności użyj triku. - Niektóre dzieci mają tak bujną wyobraźnię i tak słaba jest u nich granica między fantazją a rzeczywistością, że trzeba spróbować inaczej, np.  wypsikać pokój sprajem przeciwko duchom. Lepiej jednak robić to tylko wówczas, gdy inne sposoby zwodzą. Takie psikanie czy zastawianie pułapek na potwory może też utwierdzić malucha w przekonaniu, że jest się czego bać.   
  • Nie mnóż straszydeł. Małym dzieciom świat fikcji miesza się z rzeczywistością. Mumia z kreskówki o Scooby Doo może czaić się pod łóżkiem, rekiny mogą pojawić się w wannie. Nie uchronisz malca przed jego wyobraźnią, jednak staraj się nie karmić jej okropnościami - upiornymi bajkami, migawkami z wiadomości, pełnymi okropieństw opowieściami itd. 
  • Nie zostawiaj dziecka sam na sam z potworem (kimkolwiek lub czymkolwiek jest). Może mając twoje wsparcie odważy się zajrzeć pod łóżko i sprawdzić, czy rzeczywiście coś pod nim jest? 
  • Nigdy nie kpij z lęków. Zawstydzanie ( "Taki duży, a wierzy w duchy ") czy wyśmiewanie ( "Przestraszył się cienia! Bohater! ")  nie zmniejszy lęku, nie spowoduje, że dziecko będzie lepiej spało a może spowodować, że dziecko uzna, że nikt go nie rozumie, a więc nie ma na kogo liczyć. Będzie się bał jeszcze bardziej. Może poczuć się odepchnięty przez rodzica i samotny. 
  •  Pozwól dziecku zasypiać przy zapalonej lampce nocnej.  Możesz też zostawić mu koło łóżka latarkę - będzie mógł z niej skorzystać, gdy obudzi się przestraszony w ciemności. Zapalenie latarki pozwoli mu zobaczyć, że jest w swoim pokoju, którego przecież się nie boi. Świadomość tego, że jest latarka pomoże mu też zasnąć, bo będzie wiedział, że jak się obudzi, to będzie miał kontrolę nad tym co go otacza i że sam może sobie z tą ciemnością poradzić.  
  • Nie upieraj się przy zamykaniu drzwi. Znajome odgłosy dochodzące z reszty mieszkania pomogą mu zasnąć.

Obejrzyj lampki nocne , dzięki którym dziecko nie musi bać się ciemności.

Sen niemowlaka: ile powinno spać niemowlę? Obalamy mity! [WIDEO]

dziecko, przedszkolak, sen, mama, łóżko
fotolia
Sen
Sowy i skowronki, czyli co robić, gdy dziecko wstaje za wcześnie albo zasypia za późno?
Skowronki budzą się o świcie i nie dają rodzicom pospać nawet w weekendy. Sowy nie urządzają pobudek, za to nie chcą zasnąć nawet do północy. Skąd się to bierze? Czy dziecko, które wstaje za wcześnie albo zasypia za późno można jakoś „wyregulować”?

Małe dzieci, podobnie jak dorośli, dzielą się na skowronki (chronotyp poranny) i sowy (chronotyp wieczorny). Skowronków czyli rannych ptaszków jest wśród dzieci najwięcej.  Budzą się o świcie i od razu są na pełnych obrotach. Ich dzień kończy się jednak wyjątkowo szybko. Bywa, że zasypiają już o godzinie osiemnastej albo nawet wcześniej.    Sowy jak to sowy: gdyby im na to pozwolić, spałyby nawet do południa. Powoli się rozkręcają, za to wieczorem, gdy ranne ptaszki od dawna śpią, osiągają szczyt formy i trudno przekonać je, że czas położyć się do łóżka. „Jak to? Już? Przecież ja właśnie teraz mam najwięcej energii!” Przeczytaj także: Dlaczego dzieci powinny się wysypiać? Skąd się biorą sowy i skowronki? To, czy twoje dziecko jest sową czy skowronkiem,  nie zależy od niego. Wszyscy przychodzimy na świat z wewnętrznym,  uwarunkowanym genetycznie zegarem biologicznym , który reguluje nie tylko pory  naszych pobudek czy zasypiania, ale i mnóstwo ważnych procesów, jakie zachodzą w organizmie. W grę wchodzą także nawyki , a więc wszystko to, czego sami uczymy nasze dzieci.  Kiedy trzeba dziecko „wyregulować”? Jeśli biologiczny rytm dziecka nie utrudnia mu (albo nam, rodzicom) normalnego funkcjonowania, nie ma sensu w niego ingerować: ludzie (mali także) są w końcu różni. Czasem jednak nie ma wyjścia: trzeba działać.   Jeżeli dziecko zbyt wczesnymi pobudkami doprowadza cię do rozpaczy (bo np. budzi się o czwartej nad ranem, przez co całymi dniami jesteś półprzytomna ze zmęczenia) i/lub nie może uczestniczyć w życiu rodziny (bo np. zasypia o osiemnastej, zanim tato wróci z pracy, a brat z pływalni), spróbuj coś zmienić.  Zrób to także wówczas, jeśli dziecko wstaje z ogromnym trudem,  a potem   nie chce spać do północy, nie...

niemowlę, strach, bać się, zdziwienie
Wychowanie
Czego boi się twoje dziecko? Oto lista najczęstszych dziecięcych lęków
Wszystkie dzieci, podobnie zresztą jak dorośli, czasami odczuwają lęk. Na szczęście dziecięce strachy szybko można przegonić. Wystarczy tylko wiedzieć, czego maluch może się przestraszyć.

Dzięki lękowi unikamy niebezpieczeństw (np. groźnego rottweilera, gorącego żelazka). A jeśli to się nie uda, walczymy lub uciekamy. Lęk jest bardzo „praktyczny” u dzieci. Płaczący ze strachu malec zapewnia sobie pomoc; boi się być sam, więc nie oddala się od mamy. A że przy okazji dzieci czują strach przed niegroźnymi rzeczami? No cóż, nie mają wielkiego doświadczenia. Oto czego mogą się bać. Dziecko boi się nieznanych sobie osób Dzieci zaczynają się bać obcych osób około 8. miesiąca życia . Za żadne skarby nie pozwalają wziąć się na ręce mało znanej cioci, wybuchają płaczem na widok listonosza czy sprzedawczyni. Do tego bardzo boją się rozstawać z mamą i urządzają dantejskie sceny, by zmusić ją do pozostania w domu. To bywa kłopotliwe, ale lęk przed obcymi i rozstaniem z rodzicami jest absolutnie normalny. Świadczy o przywiązaniu do najbliższych i dojrzałości dziecka (potrafi odróżnić obcych od „swoich”). Dziecko boi się domowych zwierzaków Roczne dzieci boją się zwierząt . Nic dziwnego: futrzane stwory wyglądają inaczej niż ludzie i nie wiadomo, czego można się po nich spodziewać. Kiedyś ten lęk pomagał nam przetrwać. Nietrudno sobie wyobrazić, jak mogłoby się skończyć głaskanie wilka. Zobacz też: Gdy dziecko boi się psów Dziecko boi się burzy, wiatru i suszarki Dwulatki boją się grzmotów, wycia wiatru itp., bo choć coraz więcej widzą i słyszą, nie rozumieją jeszcze, skąd te dźwięki się biorą. Co im pozostaje? Wiadomo – rozpłakać się i wezwać na pomoc mamę. Współczesnym maluchom przybyło powodów do obaw: przeraża je łoskot tramwaju, warczenie miksera, szum suszarki.   Dziecko boi się tajemniczych, strasznych cieni Mniej więcej w tym samym wieku dzieci zaczynają bać się cieni. Dostrzegają je, ale nie mają pojęcia, jak znalazły się na ścianie...

dziecko, strach, przedszkolak, mina
Wychowanie
Burza, ciemność, cienie, odpływ w wannie. Czego jeszcze boją się małe dzieci?
Gdy spytałam synka, dlaczego dzieci boją się ciemności, odpowiedział: „Bo nie wiedzą, że są w pokoju, a nie w strasznym lesie. Przecież jest ciemno!” Co jeszcze budzi ich lęk?

Dzięki temu, że potrafimy  odczuwać lęk, możemy uniknąć  wielu niebezpieczeństw, a jeśli to się  nie uda – walczyć  albo  uciekać. Przypływ adrenaliny daje nam potężną siłę.  Lęk u małych dzieci  jest wyjątkowo „praktyczny”.  Nie potrafią obronić się same, więc trzymają się kurczowo rodziców albo „włączają alarm” i w ten sposób zwracają na siebie ich uwagę. A że przy okazji boją się rzeczy, które wcale nie są groźne? No cóż, nie mają wielkiego doświadczenia, więc często odczuwają strach trochę tak na wszelki wypadek. Oto lista rzeczy, których najczęściej się boją. Lęk przed obcymi ludźmi Dzieci zaczynają się bać obcych (potencjalnie dla nich groźnych) osób około 8 miesiąca życia. Za żadne skarby nie pozwalają wziąć się na ręce rzadko widzianej cioci, wybuchają płaczem na widok listonosza, trzymają na dystans uśmiechniętą panią z warzywniaka. Do tego odczuwają lęk przed rozstaniem z mamą i urządzają dantejskie sceny (trzymają za nogę, rozpaczliwie płaczą), bo chcą za wszelką cenę zmusić ją do pozostania w domu. To bywa kłopotliwe, ale lęk przed obcymi i rozstaniem z rodzicami jest czymś absolutnie normalnym. Świadczy o przywiązaniu malucha do najbliższych i jego dojrzałości (bo to znaczy, że dziecko potrafi odróżnić obcych od swoich). Lęk przed zwierzętami Roczne dzieci zaczynają bać się różnych (czasem nawet całkiem małych) zwierząt . Nic w tym dziwnego: te dziwaczne, włochate albo pokryte piórami lub łuską stwory wyglądają przecież zupełnie inaczej niż ludzie i kompletnie nie wiadomo, czego można się po nich spodziewać. Kiedyś, gdy żyliśmy jeszcze w lasach, ten lęk pomagał nam przetrwać. Nietrudno sobie wyobrazić, jak mogłoby się skończyć głaskanie niedźwiedzia. Przeczytaj także: 4 niewinne zdania, które  budzą lęk...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj