Uczulenie na jad owadów
AdobeStock
Zdrowie

Uczulenie na jad owadów: jak rozpoznać i jak pomóc dziecku?

Alergia na jad owadów nie zdarza się bardzo często, ale użądlenie przez pszczołę lub osę dla osoby uczulonej na jad może być groźne. Czasami dochodzi nawet do zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego.

Rodzice małych alergików (uczulonych na mleko, pyłki lub sierść zwierząt) boją się często, że ich dzieci mogą źle zareagować także na użądlenie osy lub pszczoły. Nie trzeba jednak bać się na zapas. – Fakt, że dziecko jest alergikiem, nie oznacza, że ma uczulenie także na jad pszczół czy os. Oczywiście może je mieć, jednak ryzyko, że ten problem go dotyczy, jest dokładnie takie samo jak u wszystkich – tłumaczy dr Ewa Willak-Janc, alergolog z Kliniki Pediatrii i Alergologii Akademii Medycznej we Wrocławiu.

Alergia na jad owadów jednak się zdarza. Jak wówczas pomóc dziecku i jak rozpoznać, że objawy po użądleniu są reakcją alergiczną, wymagającą konsultacji lekarskiej?

Spis treści:

Jak często zdarza się uczulenie na jad owadów?

Łagodna albo umiarkowana alergia na jad owadów błonkoskrzydłych, czyli pszczół, os (w tym największych z nich – szerszeni) oraz bardzo rzadko atakujących trzmieli, to problem kilku-, kilkunastu procent ludzi. Niewielka część z nich (na szczęście rzadko dotyczy to dzieci) może zareagować na jad wyjątkowo gwałtownie – zagrażającym życiu wstrząsem anafilaktycznym.

Kiedy pojawia się alergia na jad owadów?

Reakcja alergiczna na jad pszczoły czy innych owadów może nastąpić dopiero wówczas, gdy organizm już wie, z jaką substancją ma do czynienia. Właśnie z tego powodu problem częściej dotyczy osób, które były żądlone wiele razy, np. pszczelarzy czy dzieci mieszkających w pobliżu pasiek. Nie oznacza to jednocześnie, że małe mieszczuchy nie mają się czego bać. Źle zareagować może także dziecko rzadko żądlone, choć prawdopodobieństwo takiego zdarzenia jest mniejsze.

Reakcja zdrowego dziecka na ukąszenie owada

Użądlenie osy lub pszczoły zawsze jest nieprzyjemne i stresujące. Nawet zdrowy jak rydz, prawidłowo reagujący malec odczuwa pieczenie i ból. W miejscu użądlenia pojawia się zaczerwienienie i niewielka opuchlizna, która powinna ustąpić w ciągu doby.

Pierwsza pomoc przy użądleniu przez owada

Jeśli twoje dziecko zostanie użądlone przez owada, nawet jeśli nie ma alergii na jad pszczoły, kieruj się tymi radami:

  • Sprawdź, czy w skórze tkwi żądło (zostawiają je jedynie pszczoły). Jeśli tak, usuń żądło pszczoły jak najszybciej: podważ je czymś, np. paznokciem albo nawet kartą kredytową, ale nie łap w oba palce, nie wyciskaj ani nie wysysaj, bo wpompujesz resztki jadu z woreczka jadowego do organizmu.
  • Zdezynfekuj ranę (Octeniseptem, a w ostateczności nawet męską wodą po goleniu) i posmaruj ją żelem do stosowania po ukąszeniach (np. Fenistilem lub Soventolem) lub półprocentowym Hydrokortyzonem.
  • Zrób zimny okład, który sprawi, że naczynia krwionośne się obkurczą i jad nie przedostanie się w głąb organizmu. 
  • Obserwuj dziecko kilka godzin, np. do wieczora tego samego dnia. Jeśli ranka źle się goi, bo np. malec ją rozdrapał, posmaruj ją np. Bepanthenem Plus, który przyspieszy jej gojenie (można nim smarować także wciąż na nowo rozdrapywane ślady po ukąszeniach komarów).

Kiedy po użądleniu jechać z dzieckiem do lekarza?

Nawet jeśli dziecko nie jest uczulone na jad owadów błonkoskrzydłych, natychmiast jedź do lekarza, jeśli:

  • Owad użądli w szyję, głowę, język, wnętrze ust lub dziecko go połknęło. Opuchlizna może spowodować problemy z oddychaniem, dlatego zanim dziecko otrzyma fachową pomoc, rób mu chłodne okłady i włóż do ust kostkę lodu.
  • Dziecko zostało użądlone przez wiele owadów naraz. W takiej sytuacji może dojść do reakcji toksycznej (takiej, jak po truciźnie), niezwiązanej z alergią (tzn. nieangażującej układu immunologicznego), ale także niebezpiecznej.

Objawy uczulenia na jad owadów

U osób cierpiących na alergię na jad pszczół lub os obrzęk po ukąszeniu jest znacznie większy (jego średnica przekracza 10 cm) i utrzymuje się znacznie dłużej (ponad dobę). Ból także jest dotkliwszy. Może też pojawić się reakcja ogólna, tzn. dotycząca całego organizmu, a nie tylko miejsca użądlenia: pokrzywka na całym ciele, czy nawet ból brzucha. Pod kontrolą alergologa można poddać dziecku odczulaniu na jad pszczoły, poprzedzone odpowiednimi badaniami diagnostycznymi.

Co robić, gdy alergika użądli pszczoła?

Jeśli twoje dziecko ma alergię na jad pszczoły lub innych owadów, postępuj jak w przypadku dziecka zdrowego (sprawdź, czy nie ma żądła, w razie potrzeby usuń je, zdezynfekuj ranę itd.), a poza tym:

  • Podaj dziecku lek przeciwhistaminowy (np. Claritine, Clemastin).
  • Uważnie obserwuj dziecko. Zdarza się, że reakcja pojawia się po kilku godzinach, zwykle jednak nie jest tak niebezpieczna jak ta, która rozpoczyna się od razu po użądleniu.

Czy z alergikiem trzeba jechać do szpitala po użądleniu?

O wyjątkowo silnej reakcji alergicznej, która może prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, mogą świadczyć:

  • skrócony oddech
  • chrypka
  • osłabienie
  • zawroty głowy
  • lęk
  • bóle brzucha
  • nudności
  • swędzenie ciała
  • puchnięcie twarzy.


To stan zagrażający życiu, dlatego natychmiast zawieź dziecko do szpitala. Nie ma czasu na czekanie na karetkę, wstrząs anafilaktyczny rozwija się w ciągu kilku minut. Możesz podać podwójną dawkę leku  przeciwhistaminowego i ucisnąć miejsce powyżej użądlenia.

Leki dla dziecka uczulonego na jad owadów

Jeśli po użądleniu pszczoły lub innego owada twoje dziecko zareagowało bardzo gwałtownie, musisz mieć przy sobie przepisane przez lekarza leki (przeciwhistaminowe, sterydy oraz – jeśli wystąpił wstrząs anafilaktyczny – adrenalinę w ampułkostrzykawce), które trzeba podać natychmiast po kolejnym takim zdarzeniu. 

Jak uniknąć użądlenia?

Użądlenie osy, pszczoły czy szerszenia zawsze jest nieprzyjemne. Dlatego:

  • Uważaj na jedzenie. Pszczoły, osy i szerszenie uwielbiają wszystko, co słodko pachnie. Dlatego trzymaj jedzenie w pojemnikach i zakręcaj butelki z napojami. Zanim dziecko włoży cokolwiek do ust, sprawdź, czy nie ma na tym intruza.
  • Ucz dziecko, że nie wolno odganiać owada. Bezpieczniej stać nieruchomo, osłaniając (np. ubraniem) twarz i szyję albo spokojnie się wycofać. Dotyczy to także szerszeni – gdy nie są prowokowane, atakują rzadziej niż zwykłe osy.
  • Używaj moskitery. Gdy dziecko śpi na dworze, osłoń wózek (hamak, leżak) moskitierą. Sprawdź, czy nie ma szpar lub dziur w materiale.


Zobacz także:

Ukąszenia na egzotycznych wakacjach – co robić radzi pediatra [WIDEO]

Zdrowie
Objawy alergii u dzieci - film
Jakie alergie najczęściej występują u dzieci i jak wykonać próbę prowokacyjną? O objawach i rozpoznaniu alergii opowiada pediatra.

Alergia u dzieci może mieć różne przyczyny. Czy można rozpoznać alergię i alergen? Tak - istnieje wiele rodzajów testów alergicznych. Test oceniający stężenie specyficznych immunoglobulin we krwi dziecka. Można go przeprowadzić w zasadzie zawsze, gdy tylko nie podaje się leków. Czytaj też: Alergia - 10 faktów i mitów Innym sposobem są testy skórne - dawniej stosowane tylko u starszych dzieci, obecnie wykonywane również u maluszków. Te testy wymagają jednak powtarzania. Czytaj też: Wysypka u dzieci - rozpoznaj chorobę po wysypce Najlepszym sposobem na ocenienie przyczyny alergii jest oczywiście obserwacja dziecka przez rodzica. Posłuchajcie, co radzi pediatra. Film powstał we współpracy z Centrum Medycznym    

Małe dziecko
Kleszcz wbija się dzieciom w inne miejsca niż dorosłym [WIDEO]
Kleszcze lubią te miejsca na ciele człowieka, w których skóra jest delikatna i ciepła. Jednak u dzieci najczęściej można spotkać je w innych okolicach niż u dorosłych. Sprawdź, gdzie lubią się ukrywać i z czego to wynika.

Kleszczy zarażonych boreliozą jest coraz więcej, dlatego tak ważne jest dokładne oglądanie całego ciała po każdym spacerze do lasu, parku, czy nawet po zabawie w ogródku. Chwili, gdy ten pajęczak wbija się w skórę, nie poczujemy, ponieważ ślina kleszczy ma właściwości znieczulające. Swędzenie lub zaczerwienienie pojawia się dopiero po pewnym czasie. Niektóre kleszcze (tzw. nimfy) są bardzo małe i trudno je dostrzec, można też pomylić je z pieprzykiem lub piegiem. W naszym filmie pokazujemy miejsca, w które lubią wbijać kleszcze , aby ich znalezienie stało się prostsze. Jakie miejsca lubią kleszcze? Gdy kleszcze dostaną się na ciało człowieka, szukają miejsc, w których skóra jest najcieplejsza i najbardziej delikatna – przez nią łatwo przebiją się swoim aparatem gębowym. Gdzie znajdują dla siebie idealne warunki ? W miejscach intymnych, zgięciach pod kolanami, pod pachami, za uszami i na głowie. Duże znaczenie ma jednak to, czy mają do czynienia z osobą dorosłą czy z dzieckiem. Gdzie szukać kleszczy u dzieci, a gdzie u dorosłych? Kleszcze najczęściej można spotkać na trawach lub krzewach na wysokości około metra nad ziemią . Tam czekają cierpliwie na swoją ofiarę. Gdy się pojawi, robią wszystko, aby się do niej przyczepić. Ze względu na wzrost, u dzieci zazwyczaj dostają się na górną połowę ciała. Gdy oglądasz malucha po spacerze, szczególnie zwróć uwagę na te ulubione miejsca kleszczy : głowę linię włosów zakamarki za uszami okolicę szyi doły pachowe. U dorosłych kleszcze najczęściej można znaleźć: w okolicach bioder (np. w pachwinach, na podbrzuszu) w dołach podkolanowych. Jeśli wychodzicie na spacer, codziennie wieczorem oglądaj całe ciało, a szczególnie wymienione wyżej miejsca. Jeśli szybko usuniesz kleszcza (do 12-24 godz.), ryzyko zarażenia się boreliozą nie jest wielkie. Zobacz też:...

dziecko, las, wakacje
Panthermedia
Czas wolny
Niebezpieczne ukąszenia na wakacjach
Jak wakacje, to w lesie i na łące. Sprawdź, co robić, a czego unikać, gdy dziecko ukąsi osa, kleszcz, mrówka albo żmija.

Co zrobić, gdy dziecko zostanie ukąszone przez owady? Jak chronić je przed ukąszeniem żmii? Ukąszenia mrówek Mrówki zostawiają na skórze drobne, często płaskie, czerwone ślady ukąszeń, które pieką i swędzą. Co robić – miejsce po ugryzieniu posmaruj kremem, który złagodzi przykre objawy, na opuchliznę można zrobić okład z sody. Jak się chronić – mrówki występują niemal wszędzie. Zwabia je jedzenie – słodycze, owoce, napoje. Człowiek jest dla nich przypadkową ofiarą. Zanim rozłożysz koc, sprawdź, czy nie biegnie tamtędy mrówcza ścieżka. Ukąszenia kleszczy Gdy kleszcz wbiją się w skórę, widać ciemny punkcik podobny do pieprzyka, który łatwo można przeoczyć, a czasem – czerwony bąbel. Ślina kleszczy zawiera substancje znieczulające, więc ukąszenia można nie poczuć. Co robić – nie smaruj kleszcza tłuszczem (masłem, kremem) ani alkoholem. Chwyć go pęsetą za główkę tuż przy skórze i wyciągnij (można poprosić o pomoc pielęgniarkę w gabinecie zabiegowym). Zdezynfekuj rankę. Jak się chronić – tego pajęczaka można spotkać wszędzie, a szczególnie w lasach liściastych i mieszanych (tam jest wilgoć), na łąkach, w parkach, ogródkach. Można się od niego zarazić wirusowym zapaleniem mózgu (są na to szczepionki) i boreliozą (nie można się przed nią zaszczepić). Najlepszą ochroną jest ubieranie się tak, by zakryć ręce, nogi i kark, a po powrocie do domu dokładne obejrzenie ciała i wypranie ubrania. Ukąszenia meszek Po meszkach pozostaje krwawiący ślad, który boli i trudno się goi, może pojawić się obrzęk, czasem gorączka. Co robić – postępuje się podobnie jak w przypadku komarów. Jak się chronić – to trudne zadanie, bo meszki atakują niemal przez całą dobę, także gdy świeci słońce. Latają gromadnie, co jest groźne dla małych dzieci....

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj