dziecko mierzy poziom cukru
Fotolia
Zdrowie

Czy grozi nam epidemia cukrzycy wśród dzieci? Wywiad z diabetologiem

Najmłodsze dziecko, które zgłosiło się do Centrum Zdrowia Dziecka z cukrzycą typu 1, miało siedem miesięcy. I choć to wyjątek, liczba dzieci, u których wykrywa się cukrzycę, z roku na rok rośnie. Z dr n. med. Martą Wysocką-Mincewicz, pediatrą diabetologiem z CZD, rozmawiamy o tej trudnej chorobie.
Dr n. med. Marta Mincewicz-Wysocka jest pediatrą, diabetologiem i endokrynologiem. Jest kierownikiem Oddziału Diabetologii w Klinice Endokrynologii i Diabetologii w Instytucie „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Międzylesiu k. Warszawy, przyjmuje dzieci w Poradni Diabetologicznej CZD. Jej zainteresowania naukowe to powikłania cukrzycowe, m.in. neuropatia cukrzycowa, oraz tzw. cukrzyce inne. Hobbystycznie jest ornitologiem, kynologiem i ogrodnikiem. 

Aleksandra Sobieraj: Ponoć liczba zachorowań na cukrzycę wśród dzieci w Polsce rośnie i to dosyć dramatycznie. Co się takiego dzieje? 

Dr n. med. Marta Mincewicz-Wysocka: Rzeczywiście. Ostatnie badanie epidemiologiczne z siedmiu województw wykazało, że w ciągu pięciu lat ilość zachorowań na cukrzycę wzrosła półtora raza. 

Tylko wśród dzieci?! Chodzi o oba typy cukrzycy?

– Tak. Cukrzyca typu 1 i 2 często jest wrzucana do jednego worka, ale są to różne choroby. Cukrzyca typu I dotyka głównie dzieci. To choroba autoimmunizacyjna, polega na tym, że własne komórki układu odpornościowego występują przeciwko własnym organom, konkretnie trzustce. Niszczą komórki beta i trzustka nie ma jak wytworzyć insuliny. Stąd kiedyś mówiono, że to cukrzyca insulinozależna: bo organizm nie ma własnej insuliny, trzeba ją dostarczać z zewnątrz. 

A cukrzyca typu 2?

– To zupełnie inne schorzenie, choć objawia się tak samo jak ta typu 1, czyli wysokim cukrem we krwi. Mamy najczęściej człowieka otyłego, który ma insulinooporność: jego trzustka wytwarza dużo insuliny (zdrowy człowiek ma na czczo ok. 10 mikrojednostek/ml, po posiłku 40–60, chory na cukrzycę typu 2 po posiłku – 350–400) i ta duża ilość insuliny nadal nie działa, stąd za wysoki poziom cukru we krwi. A trzustka nie jest już w stanie wyprodukować więcej insuliny. Liczba chorych na cukrzycę obu typów narasta, ale z innych przyczyn. Tych z cukrzycą typu 1, bo zwiększa się ilość chorób autoimmunizacyjnych, a z cukrzycą typu 2 – bo dostęp do jedzenia jest coraz łatwiejszy, więc więcej jest osób otyłych

I na oba typy cukrzycy chorują już małe dzieci?

– Zgadza się. Przy czym u dzieci 95 proc. to cukrzyca typu 1, a cukrzyca typu 2 tylko 1 proc. W naszym ośrodku mamy czworo dzieci z cukrzycą typu 2, a z cukrzycą typu 1 – ok. 440. Czwórka dzieci z cukrzycą typu 2 to i tak dużo, bo w innych ośrodkach trudno w ogóle znaleźć takie maluchy. Skąd je mamy? W CZD jest poradnia leczenia otyłości, gdzie leczy się ok. 1000 dzieci. Pacjenci z typem 2 przyszli do nas stamtąd. 

Cukrzyca typu 2 bierze się więc ze złej diety i otyłości. A skąd cukrzyca typu 1? 

– Gdybym to wiedziała, dostałabym Nagrodę Nobla! Wszyscy czekamy, aż ktoś to odkryje, bo będzie można walczyć z tą chorobą. Bardzo chcielibyśmy wiedzieć, skąd się bierze coraz więcej chorób autoimmunizacyjnych, bo ich liczba rośnie. Dzieci też mają ich więcej. Zdarzają się takie, które mają kilka naraz: cukrzycę, celiakię i chorobę Hashimoto. Dawniej rozwijały się one kolejno, w miarę upływu czasu, teraz wszystko się nasiliło. 

Czy na cukrzycę chorują już malutkie dzieci? Noworodki?

– Tak, ale u noworodków są to cukrzyce nieznanego pochodzenia lub uwarunkowane genetycznie. Natomiast cukrzyca typu 1 najwcześniej występuje po kilku miesiącach od urodzenia. Zdarzają się już okołoroczne dzieci z cukrzycą typu 1 – to jednak naprawdę rzadkie przypadki. Natomiast liczba cukrzyków narasta z wiekiem. Był moment, że najczęściej zachorowywały dzieci 5–9-letnie, ale od zawsze najczęściej zapadają na cukrzycę nastolatki. Potem zachorowalność maleje wśród 15–18-latków. Są też cukrzyce typu 1 u osób dorosłych – ale to pojedyncze przypadki.  

Co jest sygnałem ostrzegawczym, że dziecko może mieć cukrzycę?

– Jeśli chodzi o cukrzycę typu 1, to czerwone światełko powinno zapalić się, gdy dziecko zaczyna bardzo dużo pić (podłącza się do picia jak do kranu), więcej siusiać (zwłaszcza nocą, jeśli już normalnie nie siusiało). I chudnie. Zasadniczo żadne dziecko, jeśli nie jest na rygorystycznej diecie, nie powinno chudnąć. Masa ciała może stać w miejscu (np. w okresie intensywnego wzrostu), ale nie spadać. Jeśli dziecko pije i chudnie – jest to najprawdopodobniej cukrzyca typu 1. Rekordziści z naszej poradni, zanim do nas trafili, utracili 1/3 masy ciała – czyli np. dziecko ważące około 20 kg straciło 8 kg. To bardzo dużo!

I co wtedy?

– Należy zrobić badania. Najlepiej iść do pediatry albo wykonać badanie we własnym zakresie. Prawie każda poradnia POZ ma już zresztą w gabinecie zabiegowym glukometr. Wystarczy wykonać zwykłe badanie cukru, z palca. Jeśli zauważymy, że dziecko „dziwnie” siusia, zawsze trzeba też wykonać badanie ogólne moczu. Dzięki niemu wykluczymy ewentualnie dwie choroby: sprawdzimy, czy nie ma cukrzycy i czy nie ma zakażenia układu moczowego, bo to druga choroba, która może być przyczyną chudnięcia i zwiększonego siusiania. Objawem cukrzycy mogą też być zapalenia sromu. Słodki mocz może powodować, że u dziewczynek całe krocze będzie płonące, z zakażeniem, wyprzeniami, u chłopców będą to zapalenia pod napletkiem. 

Jakie problemy ze zdrowiem dziedziczy się po rodzicach? Wyjaśnia prof. Ewa Bartnik, genetyk - film

cukrzyca typu 1
Adobe Stock
Zdrowie
Wszystko, co powinnaś wiedzieć o cukrzycy typu 1
Cukrzyca typu 1 najczęściej atakuje dzieci i młodzież. To bardzo trudna i podstępna w leczeniu choroba. Zobacz jak z nią żyć.

@page { margin: 2cm } p { margin-bottom: 0.25cm; line-height: 120% } Cukrzyca typu 1 to najczęstsza choroba przewlekła diagnozowana u dzieci i jeden z najpoważniejszych problemów pediatrycznych w naszym kraju. W ciągu ostatnich 20 lat liczba chorych na cukrzycę typu 1 w Polsce prawie się potroiła, co uplasowało nasz kraj w światowej czołówce, jeżeli chodzi o wzrost zachorowań. Czym jest cukrzyca typu 1? Przyczyny cukrzycy typu 1 u dzieci Objawy cukrzycy typu 1 Jak odczytywać wyniki badań krwi u dziecka? Spadek i wahania cukru we krwi Jak leczyć dziecko z cukrzycą typu 1? Leczenie cukrzycy typu 1 pompami cukrzycowymi Dieta dziecka chorego na cukrzycę Sport dla dziecka z cukrzycą Jak bardzo cukrzyca zaburza życie dziecka? Cukrzyca typu 1 a ciąża Dieta dla ciężarnej z cukrzycą Czym jest cukrzyca typu 1? Cukrzyca typu 1 to choroba układu odpornościowego. O bjawia się w postaci podwyższonego poziomu cukru we krwi dziecka. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest nieprawidłowe działanie jego układu odpornościowego - w organizmie zaczyna brakować insuliny, jednego z kluczowych hormonów w organizmie, przekształcającego glukozę na energię. W trzustce chorego dziecka jego własne przeciwciała niszczą tzw. komórki beta, które ją produkują. Dzięki insulinie dziecko rośnie, rozwija się, ma energię. Nie można bez niej funkcjonować, dlatego, jeżeli komórki beta zostaną całkowicie zniszczone i trzustka przestaje produkować insulinę, dziecko musi do końca życia dostawać ten hormon z zewnątrz. Przyczyny cukrzycy typu 1 u dzieci Najczęściej chorują dzieci w wieku do lat 6 oraz młodzież. ​Cukrzyca typu 1 nie jest chorobą genetyczną , aczkolwiek u źródeł jej wystąpienia leżą także czynniki genetyczne. Cukrzyca uważana jest za chorobę wieloczynnikową, co oznacza, że kilka rzeczy...

Objawy cukrzycy u dziecka
AdobeStock
Zdrowie
Jak rozpoznać cukrzycę u dziecka? Najczęstsze objawy
Dziecko chore na cukrzycę zwykle zaczyna bardzo dużo pić i bardzo dużo siusiać. To pierwszy objaw , który powinien cię zaniepokoić. Przy okazji bardzo chudnie. Co jeszcze może świadczyć o cukrzycy u dziecka?

p.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 14.0px Helvetica} p.p2 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 14.0px Helvetica; min-height: 17.0px} p.p3 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 14.0px Helvetica; -webkit-text-stroke: #323333} p.p4 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 14.0px Helvetica; -webkit-text-stroke: #323333; min-height: 17.0px} span.s1 {font-kerning: none} Dzieci chorują głównie na cukrzycę typu 1 - to 95 proc. przypadków tej choroby u najmłodszych. Zwykle pierwsze jej objawy pojawiają się u kilkulatków (5-9-latków), choć może zachorować nawet niemowlak (to niezwykle rzadkie przypadki). Cukrzyca może też pojawić się u dziecka w okresie dojrzewania , czyli u nastolatków w wieku 15-18 lat. Cukrzyca typu 2 u dzieci zdarza się bardzo rzadko. Jakie są objawy cukrzycy u dziecka? Cukrzyca to choroba autoimmunologiczna  – własny układ odpornościowy dziecka niszczy w trzustce komórki odpowiedzialne za wytwarzanie insuliny , co powoduje wysoki poziom cukru we krwi.  Objawy cukrzycy u dziecka mogą być dość gwałtowne – narastają w ciągu kilku dni do kilku tygodni. Zwykle pojawiają się wszystkie naraz: bardzo duże pragnienie , które jest trudne do zaspokojenia bardzo częste siusianie , zwłaszcza nocą (jeśli dziecko już tego nie robiło) intensywne chudnięcie słodki zapach moczu (mocz może też być lepki) zmęczenie , senność w ciągu dnia zwiększony apetyt lub duża niechęć do jedzenia Objawem cukrzycy mogą też być zapalenia sromu u dziewczynek (słodki mocz powoduje zakażenia krocza), a u chłopców zapalenia pod napletkiem.  Co zrobić, gdy podejrzewasz, że dziecko ma cukrzycę? Przede wszystkim należy zrobić badania . Najlepiej iść do pediatry albo nawet wykonać badanie we własnym zakresie. W każdej poradni rejonowej w gabinecie zabiegowym powinien też być glukometr. Wystarczy...

cukrzyca ciążowa zagrożenia
Adobe Stock
Zdrowie w ciąży
Cukrzyca ciążowa - zagrożenia, skutki, powikłania
Cukrzyca ciążowa niesie za sobą różnego rodzaju zagrożenia, zarówno dla przyszłej mamy, jak i dziecka. Skutki cukrzycy ciążowej dla dziecka to m.in. zbyt wysoka waga urodzeniowa i niedocukrzenie. Na szczęście leczona cukrzyca ciążowa pozwala utrzymać cukier w normie.

Cukrzyca ciążowa może powodować zagrożenia, zarówno dla dziecka, jak i mamy. Jest ona związana ze zmianami hormonalnymi i zazwyczaj mija po porodzie. Nie wolno jednak jej lekceważyć, gdyż skutki cukrzycy ciążowej mogą być bardzo niebezpieczne, mogą nawet doprowadzić do śmierci płodu.  Spis treści:   Cukrzyca ciążowa: zagrożenia Cukrzyca ciążowa - skutki Cukrzyca ciążowa - zagrożenie dla dziecka Cukrzyca ciążowa - śmierć płodu Mity na temat cukrzycy ciążowej Fakty na temat cukrzycy ciążowej Co sprzyja cukrzycy ciążowej? Cukrzyca ciążowa: zagrożenia Cukrzycę ciążową trzeba leczyć, by zmniejszyć zagrożenia, które się z nią wiążą. Czym grozi cukrzyca w ciąży? Skutki nieleczonej cukrzycy ciążowej, które mogą wystąpić u dziecka to:  zahamowanie wzrostu płodu, makrosomia , hipoglikemia, niedobór żelaza , zaburzenia oddychania, ryzyko zmian zakrzepowych, zaburzenia neurologiczne,  zaburzenia kardiologiczne, otyłość dzieci w życiu dorosłym. Cukrzyca ciążowa - skutki Nieleczona cukrzyca ciążowa może być niebezpieczna dla ciebie (sprzyja bowiem powstawaniu zakażeń układu moczowego, dróg rodnych). Zdarza się również, że cukrzyca nie ustępuje po porodzie. Może się okazać, że w czasie porodu noworodek, który jest wyjątkowo duży - nie mieści się w kanale rodnym. Dziecko po porodzie może mieć również głębokie niedocukrzenie (maluch jest przyzwyczajony do tego, że przy każdym posiłku otrzymuje duże ilości glukozy). Nadmiar cukru niekorzystnie wpływa również na pracę łożyska – może dojść nawet do zgonów wewnątrzmacicznych dzieci. Cukrzyca ciążowa - zagrożenie dla dziecka Faktem jest, że cukrzyca ciążowa wpływa niekorzystnie na zdrowie malucha, jednak ryzyko powikłań...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz