zgrzytanie zębami u dzieci
Adobe Stock
Zdrowie

Zgrzytanie zębami u dzieci – co oznacza, kiedy wymaga leczenia?

Zgrzytanie zębami u dzieci do 3. roku życia nie powinno budzić obaw. Na wszelki wypadek lepiej sprawdzić u specjalisty, czy jest to zgrzytanie normalne, fizjologiczne czy patologiczne, czyli szkodliwe. Przyczyną zgrzytania zębami mogą być owsiki, jak również wada zgryzu, stres dziecka, a nawet przesiadywanie przed telefonem czy tabletem.

Zgrzytanie zębami (bruksizm) dotyczy 20-50 proc. dzieci. Do około trzeciego roku życia nie powinno niepokoić, bo jest związane z rozwojem dziecka i wzrostem twarzoczaszki. Jeśli nie ustanie, gdy pokażą się pierwsze zęby stałe, należy skonsultować się z ortodontą, który znajdzie przyczynę nieprawidłowości, przygotuje plan leczenia i zabezpieczy zęby przed zniszczeniem.

Spis treści:

O zęby mleczne trzeba dbać! Ale jak? Wyjaśnia ekspert [WIDEO]

Zgrzytanie zębami u niemowląt

Zdaniem dr Urszuli Jarosz, stomatologa, ortodonty i protetyka z kliniki Varsovia Dental, zgrzytanie zębami u małych dzieci nie ma nic wspólnego z patologią. Małym dzieciom co pewien czas wyrasta kolejny ząb, zmienia się ustawienie żuchwy oraz zębów w stosunku do szczęki. Dziecko musi się do tego wszystkiego przyzwyczaić. Nowy układ w jamie ustnej może przyczynić się do wystąpienia zgrzytania zębami. U niemowląt przyczyną zgrzytania zębami może też być niedojrzałość układu nerwowo-mięśniowego.

Nowe zęby u niemowląt i małych dzieci mogą utrudniać płynne ruchy żuchwą. Zgrzytanie zębami dostosowuje łuki zębowe do siebie i na tym etapie rozwoju dziecka nie jest groźne.

Zgrzytaniu we wczesnym dzieciństwie sprzyja też inna budowa zębów mlecznych. Dr Urszula Jarosz tłumaczy, że mleczaki mają mniej wybrzuszone bruzdy i guzki, co powoduje mniejsze zazębienie u dziecka. Powierzchnie zębów, które się ze sobą stykają, są mniej lub bardziej płaskie, co ułatwia zgrzytanie.

Zgrzytanie zębami w nocy

Gdy dziecko zgrzyta zębami w nocy, rodzice zwykle podejrzewają, że przyczyną są pasożyty, a dokładniej – owsiki. Dopiero gdy długi proces namierzenia winowajcy nie przyniesie efektu, idą do psychologa lub do dentysty. Specjaliści radzą, by z odwiedzaniem lekarzy poczekać do momentu, gdy pojawią się zęby stałe. Jeżeli zgrzytanie wtedy nie ustanie, należy skonsultować się z ortodontą. Zazwyczaj przyczyną zgrzytania okazuje się wada zgryzu.

Dr Janosz wyjaśnia, że u dziecka w wieku 6 lat zęby stałe powinny przylegać do siebie tak, by dziecko swobodnie mogło poruszać żuchwą w stosunku do szczęki. Gdyby nie było to możliwe, wskazany jest aparat ruchomy (wyjmowany). Dzięki niemu możliwe jest odpowiednie ustawienie zębów. Dziecko, nosząc aparat, nie będzie też miało możliwości zgrzytania zębami. 

​Czasami zgrzytanie zębami w nocy może świadczyć o tym, że dziecko ma niedobory magnezu albo nieprawidłową budowę jamy ustnej lub dróg oddechowych. Maluch może wtedy także chrapać lub cierpieć na bezdech senny. U starszych dzieci bruksizm nocny może być wywołany nawykowym żuciem gumy.
 

Inne przyczyny zgrzytania zębami u dzieci

Jeżeli u dziecka nie występuje problem ze zgryzem, trzeba szukać innych czynników powodujących zgrzytanie. Warto zastanowić się, czy maluch nie jest zbyt często narażony na stres. Źródłem problemów psychologicznych mogą być stresujące sytuacje zarówno w szkole, jak i w domu. Wychowawca wraz z psychologiem szkolnym powinni przyjrzeć się, jak dziecko funkcjonuje w klasie i w szkole.

Przyczyną zgrzytania zębami mogą być również relacje z rodzicami, rodzeństwem czy przeżycia wynikające ze stylu życia dziecka, na przykład zbyt długie korzystanie z komputera czy smartfona (gry, oglądanie bajek - przyp. red.), brak odpowiedniego wyciszenia przed snem – dodaje Urszula Jarosz.

Zgrzytanie zębami u dziecka lub zaciskanie szczęk może być objawem alergii. Najczęściej jednak uczulony maluch zgrzyta zębami w ciągu dnia, a nie w nocy. Zwykle bruksizm nie jest też jedynym objawem uczulenia, na które cierpi dziecko.

Zgrzytanie zębami może towarzyszyć zapaleniu ucha, ślinianek lub wtedy, gdy dziecko cierpi z bólu pochodzącego z innej części ciała.

Patologiczne zgrzytanie zębami częściej występuje u dzieci ze schorzeniami neurologicznymi, np. z porażeniem mózgowym, a także u dzieci z zespołem Downa.

Skutki bruksizmu u dzieci

Bruksizm powoduje nieprawidłowe ścieranie się zębów. Zęby ścierają się także w normalny fizjologiczny sposób, jednak tempo tych zmian jest o wiele wolniejsze. Poza tym, ścieranie fizjologiczne jest równomierne, brzegi zębów są gładkie, a ich powierzchnia matowa. Niefizjologiczne zgrzytanie zębami sprawia, że zęby ścierają się nierównomiernie, mają ostre brzegi i błyszczącą, „wypolerowaną’’ powierzchnię.

Zgrzytanie zębami może prowadzić do:

  • pękania szkliwa
  • nadwrażliwości zębów
  • złamań zębów
  • bólów głowy
  • zaburzeń w obrębie stawów skroniowo-żuchwowych.
Szacuje się, że zgrzytanie zębami dotyczy 11–21 proc. Europejczyków. Podczas ataku bruksizmu zaciskamy szczęki nawet 10 razy mocniej niż wtedy, gdy gryziemy coś twardego (np. sucharka). Ścieramy więc szkliwo, wykruszamy plomby, a nawet łamiemy zęby.

Jak leczyć zgrzytanie zębami?

Pierwszym krokiem przed podjęciem leczenia jest stwierdzenie, czy bruksizm jest fizjologiczny czy patologiczny. Z fizjologicznym nic się nie robi – mija sam. W przypadku bruksizmu patologicznego bardzo ważne jest ustalenie przyczyny, dla której dziecko zgrzyta zębami i jej usunięcie, o ile to możliwe. 

Aby zapobiec ścieraniu się zębów, można zastosować tzw. szynę relaksacyjną. Jest to nakładka na zęby, która chroni je i jednocześnie sprzyja rozluźnieniu mięśni zaciskających szczęki. Szynę powinien zlecić ortodonta. Najlepsze są szyny wykonane z akrylu i robione indywidualnie po pobraniu wycisku z jamy ustnej. Niekiedy stosuje się tzw. szyny miękkie, zrobione z polimerów – choć są dostępne w aptekach, powinny być indywidualnie dobrane przez specjalistę.

Źródło: Newseria Lifestyle

Polecane:

proste, ząbki, dziecko
Pielęgnacja
Sposoby na proste ząbki: ćwiczenia i profilaktyka, by uniknąć aparatu ortodontycznego
Aby zapobiec krzywym zębom, nie trzeba malcowi zakładać aparatu. Często wystarcza tylko profilaktyka.

Aby zapobiec krzywym zębom, nie trzeba malcowi zakładać aparatu. Często wystarcza tylko profilaktyka i wykonywanie odpowiednich ćwiczeń. Bardzo często wady zgryzu są rozpoznawane i leczone dopiero w okresie, gdy maluch gubi ząbki mleczne, a zamiast nic zaczynają wyrastać zęby stałe (czyli począwszy od szóstego roku albo nawet później). Część z nich można by jednak wyeliminować wcześniej, gdyby dziecko trafiło do lekarza ortodonty. Taki się urodziłem Niektóre maluchy przychodzą na świat z wadami rozwojowymi. Najczęstsze to rozszczepy (np. podniebienia lub wargi), zaburzenia budowy i funkcjonowania stawu skroniowo-żuchwowego (wrodzone lub nabyte np. w czasie porodu kleszczowego). Większość z nich lekarz zauważa od razu po porodzie. Wymagają zazwyczaj wieloletniego leczenia, czasami konieczna jest operacja. Jak babcia i tata Zdarzają się też dziedziczne wady zgryzu. Najczęstsze to przodożuchwie („szuflada”) i zgryz otwarty szkieletowy (stykają się ze sobą tylko tylne zęby). Jeśli w rodzinie ktoś miał taką wadę, to obserwuj malca, a gdy będzie miał cztery lata, idź z nim do ortodonty. Czasami takie wady usuwa się dopiero w wieku dorosłym, operacyjnie. Winny smoczek i palec? Większość wad zgryzu, które można zauważyć już u dwu-, trzylatka, to jednak wady nabyte. Powstają, gdy dziecko jest karmione nieodpowiednim smoczkiem, ssie „uspokajacza” lub palec, wkłada rączki do buzi. Najczęściej przyczyną jest wiele czynników szkodliwych występujących jednocześnie. Im dłużej działają, tym większe prawdopodobieństwo, że wada powstanie, utrzyma się i będzie wymagała korekcji (choć czasami rosnący organizm potrafi sam wyeliminować nieprawidłowość). Jaki smoczek dla niemowlaka - sprawdź opinie o produktach Najczęstsze wady Nieprawidłowości w budowie szczęki czy układaniu języka mogą sprawić, że dziecko będzie źle mówiło....

niemowlę, gryzak
Zdrowie
Dbaj o zgryz maluszka
Najczęściej dzieci z wadami zgryzu trafiają do ortodonty, gdy od dawna mają już zęby stałe. Tymczasem często można im pomóc znacznie wcześniej. Trzeba tylko wiedzieć, jak.

Każda wada zgryzu to nie zwykły defekt kosmetyczny, tylko poważny problem. Pozostawiona sama sobie sprawi, że malec będzie niewyraźnie mówić, a potem może mieć kłopot ze stawami skroniowo-żuchwowymi. Poważne wady mogą prowadzić nawet do deformacji twarzy. Możesz zapobiec Niektóre wady zgryzu są wrodzone, ale często jest tak, że na wadę pracuje sam maluch (albo raczej jego rodzice). Co zatem robić, a czego unikać, by smyk nie zawdzięczał ci w przyszłości wizyt u ortodonty? Nie układaj dziecka zupełnie płasko. Wtedy jego usta nie domykają się, a żuchwa opada w tył (to sprzyja powstawaniu tyłozgryzu). Nie podkładaj jednak niemowlęciu pod główkę poduszki, bo to grozi uduszeniem. Lepiej pod materacyk włożyć np. złożony kocyk albo pod nogi łóżeczka, po stronie, gdzie leży główka, wsunąć kilka gazet. Karm piersią. Natura tak to wymyśliła, żeby ssanie piersi niosło same korzyści. Dzidziuś nie tylko otrzymuje z mlekiem wszystkie potrzebne mu do prawidłowego rozwoju składniki, ale także podczas karmienia prawidłowo układa szczęki. Wybieraj dobre smoczki. Jeśli karmisz dziecko butelką, zwracaj uwagę na smoczek. Ma być tak wyprofilowany, by ssanie przez niego przypominało karmienie naturalne (powinien mieć szeroką podstawę i podczas karmienia modyfikować kształt, czyli nieco wydłużać się w czasie ssania i powracać do pozycji wyjściowej, kiedy malec przełyka). Nie przedłużaj karmienia butelką. Podczas łykania niemowlęta wsuwają język między dziąsełka. I to dla nich normalne. Jednak starsze dzieci, najpóźniej do trzecich urodzin, powinny zacząć łykać jak dorośli, tzn. trzymając język za zębami. Niemowlęcy sposób połykania może bowiem prowadzić do wielu wad zgryzu i utrudnia prawidłową wymowę. Dlatego już w drugim półroczu zacznij dziecku podawać mleko i napoje w kubeczku z ustnikiem, a po pierwszych urodzinach stopniowo ucz je pić ze...

Fotolia.pl
Pielęgnacja
Zbyt wczesna wizyta wróżki zębuszki wróży kłopoty
Przedwczesna utrata mleczaków to nie tylko problem estetyczny, ale także jedna z najczęstszych przyczyn poważnych wad ortodontycznych. Jak zadbać o to, aby pierwsze ząbki dziecka służyły mu tak długo, jak będzie to konieczne dla prawidłowego rozwoju zgryzu?

Proces wymiany uzębienia mlecznego na stałe rozpoczyna się między szóstym a siódmym rokiem życia. Ubytek w szczęce dziecka młodszego jest nieprawidłowością. Istnieje kilka przyczyn przedwczesnej utraty mlecznych zębów. Najczęstszą jest nieleczona próchnica , która, jak wynika z danych opublikowanych przez Ministerstwo Zdrowia,  dotyka 80% polskich sześciolatków i 79% dwunastolatków. Mleczaki mogą zbyt szybko wypaść również na skutek urazu, wypadku, stanów zapalnych dziąseł czy chorób ogólnych, takich jak cukrzyca lub łuszczyca.   Mleczaki wypadają za wcześnie co drugiemu dziecku Przedwczesna utrata zębów mlecznych u dziecka jest niestety zjawiskiem częstym.  Jego występowanie w różnych rejonach Polski waha się od 36% do nawet 80%. – Przebadaliśmy dzieci szkolne w wieku 8 lat i odnotowaliśmy, iż przedwczesna utrata mlecznych kłów występuje u co trzeciego dziecka, natomiast mlecznych zębów trzonowych aż u co drugiego badanego – mówi dr n. med. lek. dent. Przemysław Uliasz, kierownik NZOZ Prima-Dent. I dodaje: – Zauważyliśmy przy tym zależność ilości ubytków w uzębieniu od stopnia zamożności rodziców. Najmniej brakujących mleczaków obserwowaliśmy u dzieci ze szkół prywatnych, a najwięcej u tych, wychowujących się w domach dziecka – dodaje stomatolog .     Za wczesne wypadanie mleczaków oznacza późniejsze kłopoty z uzębieniem Następstwa przedwczesnej utraty mleczaków zależą od liczby utraconych zębów, miejsca, w którym się one znajdowały oraz okresu rozwojowego dziecka. Głównym skutkiem tego zjawiska są różnego rodzaju wady zgryzu . Dzieje się tak, ponieważ mleczaki sąsiadujące z powstałą luką rozsuwają się i zajmują miejsce potrzebne do prawidłowego ustawienia się zębów stałych. Prowadzi to między innymi do późniejszego stłoczenia zębów lub nieprawidłowego nachodzenia...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj