kleszcz
Panthermedia
Zdrowie

Gdzie i kiedy spotkasz najwięcej kleszczy?

Gdzie kryje się najwięcej kleszczy? Jak prawidłowo wyjąć kleszcza ze skóry? I jakie są objawy boreliozy? Warto poznać odpowiedzi na te pytania jeszcze przed letnim wyjazdem.

Kleszcz ma kilka milimetrów długości, jest ślepy, nie posiada trującego jadu, a i tak stanowi wielkie zagrożenie dla człowieka. I choć formalnie uznawany jest za pasożyta, to wielu specjalistów z uznaniem nazywa go najlepszym z drapieżników. Kleszcz bowiem doskonale przystosował się do polowania na ludzką krew. Oto kilka ważnych informacji na temat kleszczy:
 

Kleszcze są już aktywne

Kleszcze zapadają w sen zimowy schowane pod liśćmi ściółki leśnej, gdzie temperatura może wynosić 0°C lub mniej, oraz gdzie wilgotność względna jest na poziomie 92%. Jaja oraz wygłodniałe larwy giną w temperaturach niższych niż -7°C. Aktywność kleszczy rozpoczyna się w marcu lub kwietniu, kiedy gleba osiąga temperaturę 5-7°C i kończy się w październiku lub listopadzie. W Europie Środkowej szczyt aktywności kleszczy przypada na maj i czerwiec oraz wrzesień i październik

Zobacz też: Rośliny, które odstraszają kleszcze [WIDEO]
 

Kleszcze żyją głównie w trawie

Te małe stworzonka są niewidome ale doskonale wyczuwają to, że w pobliżu znajduje się człowiek. Reagują na zapach i zmianę temperatury otoczenia. Wbrew wielu obiegowym opiniom, kleszcze nie żyją na drzewach i nie skaczą na przechodzących żywicieli. Przesiadują w pasie zieleni do wysokości półtora metra, na spodniej stronie liści lub na gałęziach. Czają się na samym brzegu i czekają, by kogoś się chwycić. Jeśli jakiś kleszcz zostanie przeniesiony na drzewo (np. przez ptaka), to wyjątkowo może kogoś zaatakować z góry. Optymalne warunki do życia kleszczy to obrzeża lasów wraz z przylegającymi do nich użytkami zielonymi, polany, nadrzeczne łąki i bagna, plantacje lasów zawierających chrust i krzewy, przejścia pomiędzy lasem liściastym i iglastym. Ponadto lasy złożone z dębów i grabów, jak również lasy bukowe i jodłowe z bogatym podszyciem składającym się z chwastów, paproci, bzu czarnego, leszczyny oraz krzewów jeżyny. Kleszcze są też w przydomowych ogródkach, na działkach i w miejskich parkach. Często trafiają do naszych domów, np. przyniesione z bukietem kwiatów lub na ubraniu.
 

Kleszcze są bardzo żarłoczne

Dorosła głodna samica kleszcza ma 3-4 mm długości (samce tylko 2,5 mm). Kiedy jest najedzona i wypełniona krwią może powiększyć wagę 100-200 razy, a przez to swoją objętość nawet 120-krotnie! 

Zobacz też: Jak usunąć kleszcza? [WIDEO]
 

Kleszcze atakują niepostrzeżenie

Każdy kleszcz szuka sobie na ciele idealnego miejsca do wkłucia. Zwykle są to miejsca intymne, skóra za uszami, zgięcia łokci lub kolan, skóra głowy. Kleszcz jest wyposażony w kłująco-ssący aparat gębowy. Atakując, znieczula miejsce wkłucia, by spokojnie żerować nawet przez kilka dni!

Zobacz też: Przegląd 7 sprayów na komary, kleszcze i meszki

Kleszcze przenoszą różne choroby

Te małe pajęczaki mogą zarazić człowieka wirusem kleszczowego zapalenia mózgu (KZM) lub boreliozą.
  • Kleszczowe zapalenie mózgu może mieć różny przebieg, od łagodnego – chory przechodzi jedynie pierwszy etap choroby – do ciężkiego z objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Zwykle pierwsze objawy choroby pojawiają się w ciągu 2–28 dni (okres inkubacji zależy od zjadliwości wirusa i indywidualnej odporności człowieka). Pierwszy etap choroby trwa kilka dni i związany jest z występowaniem objawów grypopodobnych: pojawia się gorączka powyżej 38 stopni, zmęczenie, ból głowy, pleców i kończyn, objawy żołądkowo-jelitowe, utrata łaknienia. U jednej trzeciej pacjentów w ciągu kilku tygodni rozwija się druga faza choroby, czyli zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu i rdzenia kręgowego lub zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i korzeni nerwowych. Nie ma lekarstwa na kleszczowe zapalenie mózgu, stosuje się tylko leczenie objawowe. Można natomiast zapobiec chorobie, stosując szczepionkę uodparniającą.
  • Borelioza nazywana też krętkowicą lub chorobą z Lyme to druga niebezpieczna choroba roznoszona przez kleszcze – atakuje różne narządy i może spowodować np. utratę słuchu, paraliż twarzy, zaburzenia pracy mięśni, kłopoty ze wzrokiem. Nie ma na nią szczepionki. Często występującym objawem choroby jest rumień wędrujący (czerwona obwódka lub półksiężyc wokół miejsca, gdzie wbił się kleszcz lub w innych miejscach na ciele). Niestety u 33% chorych rumień w ogóle nie występuje. Boreliozę leczy się antybiotykami.

Kleszcza trzeba jak najszybciej wyjąć

Jeżeli dostrzeżesz wczepionego kleszcza, usuń go jak najszybciej za pomocą pęsety z cienkimi końcami. Chwyć mocno kleszcza, tak blisko skóry, jak tylko możliwe. Pewnym ruchem oderwij go od skóry (nie obracaj!). Jeśli pozostaną części kleszcza wbite w skórę, należy je usunąć tak szybko, jak tylko możliwe. Smarowanie olejem, kremem, masłem, przypalanie kleszcza papierosem lub jego wykręcanie może spowodować wstrzyknięcie przez kleszcza jeszcze większej ilości materiału zakaźnego do ciała (kleszcz wtedy „wymiotuje”).

W Polsce najwięcej zakażonych kleszczy jest w rejonach białostockim, podlaskim, warmińsko-mazurskim, ale z roku na rok obserwować można rozprzestrzenianie się populacji kleszczy zakażonych KZM w kierunku centralnej Polski i wzrost zachorowań w województwie mazowieckim.

Zobacz też:

 

Rośliny odstraszające kleszcze. Co zasadzić w przydomowym ogródku?

kleszcze, mity na temat kleszczy, jak wyciągnąć kleszcza, borielioza, kleszczowe zapalenie mózgu, choroby odkleszczowe
Fotolia
Aktualności
Czy kleszcze spadają z drzew? Groźne mity o sprawcach boreliozy
Najlepszym sposobem ochrony przed kleszczami jest bardzo dobra wiedza na ich temat. Niestety na temat tych pajęczaków krąży również wiele nieprawdziwych informacji. Sprawdź, w które nie należy wierzyć.

Kleszcze czyhają na swoje ofiary na gałęziach drzew Mit: Ktoś cię przestrzegał, by nie spacerować pod drzewami, bo kleszcze tylko czekają, aby rzucić się z góry na ludzi? A może myślisz, że czapka jest świetnym rozwiązaniem, które ochroni cię przed desantem kleszczy ? Nic bardziej mylnego. Tych pajęczaków nie spotkasz raczej wysoko nad głową tylko pod stopami i w zaroślach do wysokości 1– 1,5 metra nad ziemią. Cierpliwie czekają na swoich przyszłych żywicieli w poszyciu leśnym, trawie lub na krzewach.  Polecamy:  Jak rozpoznać ugryzienie kleszcza i rumień wędrujący? W odpowiednim ubraniu kleszcze nam nie zagrożą Prawda/Mit: Długie spodnie z nogawkami wpuszczonymi w skarpetki i zakryte buty na pewno utrudnią kleszczom przyczepienie się do skóry, ale nie stanowią dla nich bariery nie do przejścia. Dowodem są choćby leśnicy, którzy do pracy w lesie noszą odpowiednią odzież, a mimo to wielu z nich choruje na boreliozę. Przed wyjściem na spacer w miejsca, gdzie można spotkać kleszcze , warto spryskać się środkiem, który je odstraszy, a po powrocie do domu dokładnie umyć całe ciało pod prysznicem (najlepiej szorując je myjką). Na tym jednak nie koniec. Całą odzież, którą mieliśmy na sobie, najlepiej wyprać. Kleszcze mogą na niej przeczekać nawet kilka dni i wbić się w skórę, gdy ponownie założymy jedno z noszonych wcześniej ubrań. Jasne ubranie pomaga chronić się przed kleszczami Prawda: Rzecz jednak nie w tym, że jasne kolory odstraszają kleszcze . Na białej koszulce czy szarych spodniach łatwiej wypatrzyć intruza i strzepnąć go jeszcze podczas pobytu w lesie czy na łące, zanim ukryje się w zakamarkach naszego ciała, w których skóra jest cieńsza i tym samym łatwiejsza do przebicia. Kleszcza w skórze trudno przegapić Mit: Momentu, gdy kleszcz wbija się w skórę, możemy nie poczuć, ponieważ ślina tych pajęczaków...

Plaga kleszczy - mapa
Aktualności
Uwaga: plaga kleszczy! Zobacz mapę zagrożeń!
W tym roku mamy do czynienia z wielkim wysypem kleszczy. Sprawdź na mapie, na których terenach jest największe zagrożenie chorobami odkleszczowymi.

Brak srogiej zimy i wczesna wiosna sprawiły, że mamy do czynienia z wielkim wysypem kleszczy . Choć samo wbicie kleszcza jest najczęściej bezbolesne, to może on przenosić groźne dla zdrowia choroby takie jak borelioza , kleszczowe zapalenie mózgu oraz inne choroby odkleszczowe. Zachorować na nie może każdy niezależnie od wieku. Klaszcze bytują nie tylko w lasach! Na ukłucie kleszcza narażeni jesteśmy również w trakcie spacerów po parkach, łąkach czy bawiąc się na świeżym powietrzu np. na trawie. W zawiązku z wczesnym wysypem kleszczy Sanepid opublikował mapę z zaznaczonymi obszarami zagrożonymi kleszczowym zapaleniem mózgu . Ostrzega przy tym, że „(...) nieodkrytych endemicznych ognisk kleszczowego zapalenia mózgu na obszarze Polski może być znacznie więcej”.     Polska: najbardziej zagrożone tereny Z mapy wynika, że w Polsce najbardziej narażeni na zachorowania na choroby odkleszczowe są mieszkańcy województw: podlaskiego, mazursko–warmińskiego, dolnośląskiego, małopolskiego. Co roku wzrasta liczba zakażonych kleszczy w centralnej Polsce i w województwie mazowieckim. W województwie mazowieckim w 1. kwartale tego roku odnotowano już 232 zachorowania na boreliozę (w całym ubiegłym roku było ich 1432 zachorowań). Warszawa: najbardziej zagrożone tereny W stolicy wysokie ryzyko zachorowania na choroby odkleszczowe dotyczy takich rejonów, jak: Las Bemowo, Las Bielański, Las Młociny, Las Kabacki, Las Kawęczyn, Ogród Zoologiczny i Kampinoski Park Narodowy. Spokojniejsi mogą być mieszkańcy i spacerowicze (tereny o niskim i średnio niskim ryzyku): Lasu Wawerskiego, Lasu Sulejówek-Grabina, Lasku Bielańskiego (plac zabaw), Lasu Jana III Sobieskiego, Ogrodu w Łazienkach Królewskich, Pola Mokotowskiego i Ogrodu Krasińskich. W Warszawie w 1. kwartale tego roku zarejestrowano 75 zachorowań na boreliozę i 2 na kleszczowe zapalenie...

borelioza
Fotolia
Aktualności
Rekordowa liczba zachorowań na boreliozę: uwaga na kleszcze!
Do końca czerwca w Polsce było aż o 30 proc. więcej zachorowań na boreliozę niż rok wcześniej. Wiemy, gdzie w Polsce kleszcze najczęściej przenoszą boreliozę i jak chronić dziecko przed zachorowaniem.

Cieplejsza niż zwykle zima powoduje, że kleszczy jest więcej niż zwykle . Nawet co trzeci z nich może być nosicielem boreliozy - groźnej choroby, której powikłania można odczuwać przez całe życie. Powikłania boreliozy to m.in. choroby stawów, serca i układu nerwowego. Zakażenie następuje poprzez ślinę lub wymiociny kleszcza. Gdzie w Polsce kleszcze przenoszą boreliozę? Każdy kleszcz może być nosicielem boreliozy, dlatego trzeba przed tymi pajęczakami chronić dziecko (i siebie). A jeśli zauważysz, że kleszcz wpił się w skórę, jak najszybciej trzeba go usunąć. Kleszcze żyją nie tylko w liściastych lasach, ale też na łąkach, w parkach, na trawie. Dlatego nie tylko po pobycie w lesie, ale też po zabawie w parku czy na łące, trzeba uważnie obejrzeć, czy dziecko nie ma kleszcza. Najwięcej kleszczy, które przenoszą boreliozę, jest w województwach: podlaskim, warmińsko-mazurskim oraz podkarpackim. Jednak nosicielem może być każdy kleszcz w całej Polsce (zobacz mapę zagrożeń ). Coraz częstsze zachorowania na boreliozę Do końca czerwca 2015 r. na boreliozę w Polsce zachorowało ponad 4,7 tys. osób. Zachorowań może być jednak znacznie więcej, gdyż choroba często nie jest rozpoznawana. O zakażeniu boreliozą może świadczyć: pojawienie się w kilka dni po ugryzieniu kleszcza objawów przypominających grypę (katar, podwyższenie temperatury) charakterystyczny rumień (kółko otoczone obwódką) – zobacz zdjęcie rumienia wędrującego . Nie zawsze jednak brak tych objawów świadczy o tym, że nie doszło do zakażenia - charakterystyczny rumień występuje tylko w około połowie przypadków. W pierwszych tygodniach, a nawet miesiącach po zakażeniu, można nie zauważyć żadnych objawów. Jak chronić się przed kleszczami? Gdy idziecie z dzieckiem do lasu, zakładaj mu koszulkę z rękawem, długie spodnie, czapkę z daszkiem. Spryskaj...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj