krótkowzroczność u dzieci
Adobe Stock
Zdrowie

Krótkowzroczność u dzieci: objawy, rodzaje i leczenie. Czy krótkowzroczność może się cofnąć?

Krótkowzroczność u dzieci zdarza się często, a przyczyną może być m.in. spędzanie zbyt długiego czasu przed ekranami. Objawy krótkowzroczności łatwo rozpoznać, bo dziecko mruży oczy i przesadnie przybliża je, np. do książeczek. Szybkie wykrycie wady wzroku pozwala zahamować jej rozwój.
Prof. dr hab. n. med. Mirosława Grałek
prof. dr hab. n. med. Mirosława Grałek
Konsultacja merytoryczna

Krótkowzroczność u dzieci to powszechna wada. Oko u zdrowego dziecka widzi dobrze zarówno z bliska, jak i z daleka dzięki zdolności do akomodacji. U krótkowidza jest inaczej: oddalony obraz staje się dla niego niewyraźny i rozmazany. Wyjaśniamy, jakie objawy daje krótkowzroczność u dzieci, jak ją zahamować i czy wada może się cofnąć.

Jak zrobić loki na komunię – instrukcja krok po kroku [WIDEO]

Krótkowzroczność u dzieci

Krótkowzroczność jest to wada wzroku, która utrudnia funkcjonowanie dzieciom np. w szkole, kiedy nie widzą tego, co nauczyciel napisał na tablicy, lub podczas zabawy, bo obraz, który jest dalej, rozmazuje się. Krótkowidz bardzo dobrze widzi z bliska i nie ma problemu z rozczytaniem nawet drobnego druczku, ale im coś jest dalej, tym ostrość widzenia się pogarsza.

Okuliści wyróżniają trzy rodzaje krótkowzroczności:

  • niską (do -3 dioptrii),
  • średnią (między -3 a -8 dioptrii),
  • wysoką (powyżej). W przypadku wysokiej krótkowzroczności pojawiają się zmiany w siatkówce, które przede wszystkim mogą prowadzić do jej odwarstwienia lub do zmian zwyrodnieniowych w plamce siatkówki, i wpływać znacząco na obniżenie czynności wzrokowych dziecka.

Krótkowzroczność u dzieci: przyczyny

Wśród przyczyn krótkowzroczności niebagatelną rolę odgrywają geny. Jest to wada wzroku, którą dziedziczymy po przodkach. Jeśli ty lub twoi rodzice jesteście krótkowidzami, ryzyko, że twoje dzieci również będą miały tę dolegliwość, wzrasta aż 6-krotnie.

Obecnie jednak krótkowzroczność bardzo często powstaje na skutek nieodpowiedniego trybu życia. Do powstawania tej wady wzroku przyczyniają się:

  • długie siedzenie przed ekranem (telewizor, laptop, tablet);
  • brak odpowiedniej dawki ruchu na świeżym powietrzu;
  • ciągłe przebywanie w zamkniętych pomieszczeniach i patrzenie na rzeczy, które są blisko (oko odpoczywa, gdy jesteśmy na zewnątrz i patrzymy w dal).
Najnowsze badania azjatyckich naukowców dały przerażające wyniki: w porównaniu z latami 2015-2019 w 2020 roku krótkowzroczność występowała 3 razy częściej u dzieci w wieku 6 lat, 2 razy częściej u dzieci w wieku 7 lat i 1,4 razy częściej u dzieci w wieku 8 lat. W Polsce nawet połowa dzieci w wieku szkolnym może zmagać się z krótkowzrocznością, brakuje jednak okulistycznych badań przesiewowych oraz obowiązkowych badań u okulisty.

Krótkowzroczność u dzieci: objawy

Po czym poznać, że dziecko jest krótkowidzem? W młodszym wieku bez badań trudno to stwierdzić, natomiast gdy dziecko wkracza w wiek szkolny, może wykonywać pewne czynności, które świadczą o tym, że dużo ostrzej widzi z bliska, niż z daleka. Objawy to:

  • zbyt mocne pochylanie się nad zeszytem lub książką;
  • zbyt bliskie przysuwanie ekranu komputera;
  • częste mruganie oczu;
  • częste pocieranie oczu;
  • częste bóle pleców i głowy;
  • mrużenie oczu w czasie patrzenia w dal.

Krótkowzroczność u dzieci: leczenie

Pierwszym etapem leczenia krótkowzroczności u dziecka jest zbadanie jego ostrości widzenia u okulisty. Należy wykonać badanie na każde oko osobno, ponieważ wada wzroku może być różna w obu oczach. Po zdiagnozowaniu stopnia krótkowzroczności lekarz dobiera odpowiednie soczewki korygujące (obustronnie wklęsłe). Następnie należy wybrać dziecku okulary lub soczewki kontaktowe (wybór między jednymi a drugimi uzależniony jest nie tylko od komfortu i wieku dziecka, lecz także od wilgotności oka i tego, czy dziecko nie choruje np. na alergię, która wyklucza możliwość noszenia soczewek kontaktowych).

Ważne! Jeśli u dziecka wystąpiła krótkowzroczność, nie można jej cofnąć. To wada postępująca, która może się pogłębiać, warto jednak robić wszystko, by ją zahamować i skorygować. Noszenie odpowiednio dobranych okularów jest niezbędne.

Jak zapobiec krótkowzroczności u dziecka? Ważne jest:

  • dobre oświetlenie przy czytaniu,
  • robienie przerw po 5-10 minut po każdych 30-45 minutach pracy wzrokowej (czytania, gry na komputerze itp.),
  • zachowywanie dystansu do czytania minimum 30 cm od oczu,
  • ustawienie monitora komputera minimum 50 cm od oczu,
  • wczesne chodzenie spać,
  • codzienna aktywność na świeżym powietrzu


Dieta także odgrywa niemałą rolę w zapobieganiu i leczeniu krótkowzroczności. Postaraj się, aby dziecko jadło różnorodnie i aby w jego jadłospisie znalazły się:

  • witamina A (marchew, pomidory, warzywa liściaste),
  • witamina C (cytrusy, natka pietruszki, papryka, kiwi),
  • witamina E (orzechy, oleje roślinne, pestki dyni),
  • cynk (ryby, jaja),
  • miedź (orzechy, awokado),
  • mangan (fasola, groch),
  • selen (ryby morskie, kiełki pszenicy, czosnek, cebula).


Bibliografia:
Jiaxing Wang, Ying Li, David C. Musch, Nan Wei, Xiaoli Qi, Gang Ding, Xue Li, Jing Li, Linlin Song, Ying Zhang, Yuxian Ning, Xiaoyu Zeng, Ning Hua, Shuo Li, Xuehan Qian: Progression of Myopia in School-Aged Children After COVID-19 Home Confinement. JAMA Ophthalmol. 2021; doi:10.1001/jamaophthalmol.2020.6239


Zobacz też:

okulary dla niemowlaka
Adobe Stock
Zdrowie
Okulary dla niemowlaka: jak dobrać pierwsze okulary dla dziecka?
Okulary dla niemowlaka wcale nie powinny dziwić. Od początku trzeba uważnie się przyglądać, jak maluszek patrzy na świat. Jeśli coś cię zaniepokoi, idź z dzieckiem do okulisty. Wszelkie wady wzroku warto jak najwcześniej skorygować. Podpowiadamy, kiedy okulary dla niemowlaka są konieczne i gdzie je kupić.

Okulary dla niemowlaka czasem są niezbędne. Dziecko po urodzeniu widzi oddzielnie jednym i drugim okiem. Dopiero potem mózg uczy się zlewać te dwa obrazy w całość. Jeszcze później nauczy się stereopsji, czyli widzenia głębi. Problem pojawia się, gdy wystąpi wada wzroku. Po co są okulary dla niemowlaka? Okulary dla dziecka nie są powodem do wstydu. Prawie 90 proc. informacji o otoczeniu odbieramy za pośrednictwem narządu wzroku. Dlatego wszelkie nieprawidłowości trzeba korygować już od najmłodszych lat życia, by się nie pogłębiały. Najczęstsze wady wzroku u dzieci to: Krótkowzroczność. Dziecko widzi w miarę dobrze z bliska, ale słabo z daleka. Mruży oczy, wyraźnie wysila wzrok, przybliża się do telewizora. Gałka oczna jest zbyt długa lub rogówka zbyt wypukła i za mocno załamuje światło. Ostry obraz powstaje przed siatkówką. Na niej zaś jest nieostry. Malec musi nosić soczewki albo szkła rozpraszające (minusowe). Dalekowzroczność. Maluch widzi nieostro z każdej odległości. Męczy go oglądanie obrazków, układanie puzzli, a później czytanie. Gałka oczna jest za krótka albo rogówka zbyt płaska. Ostry obraz powstaje za siatkówką. Na niej natomiast jest rozmyty. Pomaga noszenie szkieł lub soczewek skupiających (plusowych). Astygmatyzm. Dziecko mruży oczy, przekrzywia główkę, żeby wyraźnie widzieć. Wada ma związek z nieprawidłową budową rogówki, obraz powstaje w dwóch punktach, położonych przed i za siatkówką. Jest zniekształcony, rozciągnięty. Maluch musi nosić specjalne szkła cylindryczne. Gałka oczna niemowlęcia jest mała, dlatego u większości dzieci występuje niewielka dalekowzroczność (2-3 dioptrie). Gałka z wiekiem szybko rośnie i nadwzroczność się zmniejsza. Kłopot powstaje, gdy dziecko jednym okiem widzi lepiej niż drugim. Jeśli różnica jest duża, mózg nie potrafi dwóch...

wady wzroku u dzieci, dziecko w okularach
Adobe Stock
Zdrowie
Wady wzroku u dzieci: objawy astygmatyzmu, krótkowzroczności i nadwzroczności 
Wada wzroku może przeszkadzać dziecku w czytaniu, pisaniu i utrudniać naukę w szkole. Dziecko z wadą wzroku może skarżyć się ból głowy i kłopoty z koncentracją. Astygmatyzm, krótkowzroczność i nadwzroczność u dzieci trzeba leczyć.

Wady wzroku u dzieci często trudno wychwycić, bo przedszkolak raczej nie powie, że niewyraźnie widzi. Oko dziecka potrafi dostosować się do warunków, jakie ma (to tzw. zdolność akomodacji). Dziecko może więc dobrze widzieć, pomimo że obiektywnie wada wzroku już jest. Tyle tylko, że jego oczy bardzo się przy tym męczą (stąd np. częste bóle głowy albo spore kłopoty z koncentracją ). Spis treści: Wady wzroku u dzieci - kiedy zbadać wzrok? Nadwzroczność (dalekowzroczność) u dziecka Krótkowzroczność u dziecka Różnowzroczność u dziecka Astygmatyzm u dziecka Jak chronić oczy dziecka? Jak dbać o oczy niemowlaka? Wady wzroku u dzieci - kiedy zbadać wzrok? Dziecko nie wie, że coś z jego wzrokiem nie działa, jak powinno. Będzie jednak robić wszystko, żeby wzrok nie sprawiał mu kłopotów. Nieleczona wada wzroku sprawi, że oglądając bajkę, usiądzie tuż przy telewizorze, powie, że nie lubi układania puzzli, będzie się krzywić na zabawy typu: znajdź 10 szczegółów, którymi różnią się dwa obrazki. Dlatego warto sprawdzić dziecku wzrok u okulisty: chociaż raz w wieku przedszkolnym i koniecznie zanim dziecko pójdzie do szkoły Nieleczona wada wzroku może spowodować szkolne problemy: kłopoty z czytaniem, pisaniem, nadpobudliwość. Można temu zapobiec! Nadwzroczność (dalekowzroczność) u dziecka Nadwzroczność to najczęstsza wada wzroku u dzieci. Zwykle dziecko już rodzi się z niewielką nadwzrocznością (około +2, +3 dioptrie), która potem z czasem maleje. Niestety, nie u wszystkich dzieci. Powodem dalekowzroczności jest to, że gałka oczna jest zbyt krótka lub rogówka zbyt płaska. Ostry obraz powstaje za siatkówką. Objawy nadwzroczności u dzieci Dalekowzroczne dziecko bardzo dobrze widzi obiekty od niego oddalone, ale niewyraźnie te rzeczy, które znajdują się blisko niego. Jak rozpoznać...

Chłopiec śpi na klawiaturze przy komputerze
© mariesacha - Fotolia.com
Zdrowie
Czy można leczyć krótkowzroczność podczas snu?
Coraz więcej dzieci ma problem ze wzrokiem – zwiększa się liczba krótkowidzów. Główną przyczyną krótkowzroczności jest wielogodzinne spędzanie czasu przed ekranem monitora (czy to telewizora, czy komputera). Jedną z metod leczenia tej wady jest ortokorekcja. Na czym polega ta metoda oraz kto ją może stosować, opowiada Piotr Toczołowski, specjalista optometrii klinicznej.

Na czym polega ortokorekcja? Piotr Toczołowski: Ortokorekcja to niechirurgiczna metoda korekcji krótkowzroczności i niewielkiego astygmatyzmu, która polega na modelowaniu kształtu rogówki oka za pomocą najnowszej generacji soczewek ortokeratologicznych zwanych OrtoK. Krótkowzroczność korygowana jest spłaszczeniem rogówki, dzięki czemu promienie świetlne skupiane są prawidłowo. W przypadku astygmatyzmu wyrównany zostaje kształt rogówki. Cały proces korekcji odbywa się podczas snu, dzięki czemu w ciągu dnia pacjent widzi dobrze bez użycia tradycyjnych soczewek kontaktowych czy okularów. Jak długo utrzymuje się efekty dobrego widzenia w ciągu dnia? Piotr Toczołowski: Prosta czynność, jaką jest założenie soczewek przed położeniem się do snu, zapewnia korekcję wady wzroku na 16-40 godzin, w zależności  od tego jak duża jest wada wzroku oraz jak długo są one stosowane. W ciągu pierwszych dni korekcja utrzymuje się przez kilkanaście godzin, a po kilku miesiącach nawet do 40 godzin, co pozwala zakładać soczewki co drugą noc. Cały proces korekcji odbywa się podczas snu dzięki czemu w ciągu dnia dziecko widzi dobrze bez użycia okularów czy tradycyjnych soczewek kontaktowych. Zobacz także: Sprawdź, czy twoje dziecko dobrze widzi Czy ortosoczewki są bezpieczne? Piotr Toczołowski: Ortosoczewki wykonuje się ze specjalnego gazoprzepuszczalnego tworzywa, dlatego nawet zamknięte oko pozostaje dotlenione, dzięki temu nie odnotowuje się specjalnych powikłań. Dodatkowo cały proces jest odwracalny, co oznacza, że po zaprzestaniu stosowania ortosoczewek rogówka wraca do swojego pierwotnego kształtu i można ponownie zacząć nosić szkła kontaktowe lub okulary. Kto może stosować metodę ortokorekcji ? Piotr Toczołowski: Ortokorekcja jest najskuteczniejszą metodą, która hamuje lub w znacznym stopniu spowalnia narastanie...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj