rotacyzm
Adobe Stock
Zdrowie

Rotacyzm – reranie to wada wymowy, którą można wyleczyć

Rotacyzm, zwany też reraniem, jest wadą wymowy, która może mieć różne przyczyny. Polega ona na nieprawidłowej artykulacji głoski r. Istnieje wiele odmian rotacyzmu, a każda z nich wymaga nieco innych ćwiczeń logopedycznych.

Rotacyzm (reranie) zaliczany jest do szerszej grupy wad wymowy zwanej dyslalią. Potocznie rotacyzm nazywa się reraniem, choć początkowo to drugie określenie oznaczało tylko taką wadę wymowy, która związana była z wibrującym wymawianiem głoski r, tymczasem rotacyzm to szersze pojęcie, obejmujące różne rodzaje nieprawidłowej artykulacji tej głoski.

Spis treści:

Rodzaje rotacyzmu

Wyróżnia się trzy podstawowe odmiany tej wady wymowy. Należą do nich:

  • rotacyzm właściwy (deformacja wymawianej głoski r),
  • pararotacyzm (zastępowanie głoski r inną wymawianą prawidłowo, np.: d, j, ł, w, np. jowej zamiast rower,
  • mogirotacyzm (opuszczanie głoski r w wymawianych wyrazach, np. dziecko mówi yba zamiast ryba.

Rodzaje rotacyzmu właściwego

Rotacyzm właściwy dzieli się aż na 11 rodzajów, które wyodrębniono na podstawie umiejscowienia realizacji wadliwego dźwięku oraz na trzy rodzaje, które określają sposób realizacji wadliwego dźwięku.

Podział rotacyzmu ze względu na miejsce realizacji wadliwego dźwięku:

  • reranie języczkowe (głoska realizowana jest poprzez drgania języczka podniebiennego),
  • wargowe,
  • międzyzębowe (dźwięk powstaje w wyniku drgania wsuniętego między zęby języka),
  • podniebienne (wadliwy dźwięk powstaje, gdy tylna część języka zbliża się do wibrującego podniebienia miękkiego),
  • gardłowe (dźwięk powstaje w przestrzeni między nasadą języka a tylną ścianą gardła),
  • policzkowe lub boczne (dźwięk uzyskany zostaje poprzez drganie policzków lub policzka oraz czubek języka lub jego krawędzie),
  • nosowe (przy próbie artykulacji głoski r powstaje dźwięk zbliżony do ng),
  • krtaniowe (w drżenie wprowadzone zostają struny głosowe),
  • boczne,
  • językowo-wargowe,
  • świszczące (realizacja głoski r jest przedłużona i wzmocniona).
Nazewnictwo tych wad bywa bardzo różne, dlatego, jeśli twoje dziecko ma rotacyzm, możesz spotkać się z jeszcze inną nazwą odmiany tej wady wymowy.


Podział rotacyzmu ze względu na sposób realizacji wadliwego dźwięku:

  • rotacyzm wibracyjny – podczas nieprawidłowej artykulacji głoski r narządy mowy drżą, np. rotacyzm języczkowy (wibruje języczek), rotacyzm podniebienny,
  • rotacyzm jednouderzeniowy – podczas artykulacji głoski r narządy mowy nie drżą, ale jednokrotnie zwierają się, np. rotacyzm niepełny, które charakteryzuje się prawidłowym miejscem artykulacji, ale czubek języka wykonuje tylko jedno uderzenie, gdyż nie jest w stanie wejść w wibrację,
  • rotacyzm szczelinowy (frykatywny, r trące) – w czasie artykulacji głoski r narządy mowy nie drżą, a jedynie zbliżają się ku sobie, np. gdy tył języka unosi się ku podniebieniu, ale podniebienie nie drży, powstaje dźwięk podobny do y lub y-e.

Przyczyny rotacyzmu

Reranie może być spowodowane czynnikami środowiskowymi lub wewnątrzpochodnymi – organicznymi i funkcjonalnymi. Do czynników środowiskowych zalicza się rotacyzm występujący w najbliższym otoczeniu w okresie rozwoju mowy dziecka. Czynnikami wewnątrzpochodnymi może być nietypowa budowa narządu mowy dziecka, np. zbyt krótkie wędzidełko podjęzykowe, niedokształcenie słuchu fonematycznego (jest to zdolność do rozróżniania cech głosek ze względu na takie różnice, jak dźwięczność czy miękkość) lub niższej sprawności języka dziecka.

Leczenie rotacyzmu

U większości dzieci z rotacyzmem terapię zaczyna się od ćwiczeń wstępnych, których celem jest uzyskanie wibracji czubka języka, np. zdmuchiwanie skrawka papieru z czubka języka, liczenie zębów czubkiem języka, kląskanie językiem, masaż języka poprzez wsuwanie i wysuwanie go z jamy ustnej przez lekko zbliżone zęby.

Terapia jest prowadzona w gabinecie logopedycznym oraz w domu – do korekcji rotacyzmu niezbędna jest regularna praca dziecka. Terapeuta dobiera ćwiczenia logopedyczne do odmiany rerania i stopniowo przekształca nieprawidłową artykulację głoski r w prawidłową. Czasami polega to na uzyskaniu dźwięku przejściowego, który jest bliższy prawidłowej wymowie głoski r.

Leczenie rotacyzmu może trwać od kilku miesięcy (tak jest najczęściej w przypadku dorosłych i starszych dzieci) do kilku lat (młodsze dzieci). Wszystko zależy od motywacji osoby poddanej terapii i systematyczności ćwiczeń.

Źródło: komlogo.pl, logopedicus.edu.pl

Sprawdź też:

Redaktorka Mamotoja.pl o śnie swoich córek: zaakceptuj fakt, że dzieci są różne

seplenienie
AdobeStock
Rozwój dziecka
Czy seplenienie można wyleczyć?
Seplenienie, polega na nieprawidłowej wymowie głosek: s, z, c, dz. Język dziecka nie układa się prawidłowo. Nieleczone seplenienie może się utrwalić, dlatego warto iść z dzieckiem do logopedy.

Seplenienie (sygmatyzm) nie przechodzi samo – niezbędne są specjalne, regularne ćwiczenia. Słyszysz, że twoje dziecko sepleni? Zauważasz, że dziwnie układa język, gdy wypowiada niektóre głoski? Jeśli tak, nie zwlekaj z wizytą u logopedy . Jeżeli dziecko nie nauczy się prawidłowych wzorców artykulacji, może nie wyrosnąć z seplenienia. Zobacz, jak je rozpoznać i kiedy zacząć szukać pomocy. Seplenienie: przyczyny rodzaje kiedy do logopedy ćwiczenia Przyczyny seplenienia Seplenienie to rodzaj wady wymowy . Sygmatyzm polega na nieprawidłowym wymawianiu niektórych głosek, w tym:   przedniojęzykowo-zębowych (syczących) – czyli s, z, c, dz; przedniojęzykowo-dziąsłowych (szumiących) – czyli sz, ż, cz, dż; środkowojęzykowo-palatalnych (ciszących) – czyli ś, ź, ć, dź; Istnieje kilka przyczyn, które mogą prowadzić do seplenienia. Należą do nich nieprawidłowości w budowie aparatu mowy:   nieprawidłowy kształt języka (zbyt gruby, zbyt duży, zbyt długi, z wędzidełkiem nieprawidłowej długości ); wady zgryzu : tyłozgryz, zgryz otwarty, przodozgryz. Innymi przyczynami sygmatyzmu może być wada słuchu , nieleczone, nawracające infekcje górnych dróg oddechowych, niewłaściwe wzorce wymowy (np. gdy dziecko wychowywane jest przez osoby z wadami wymowy), długotrwałe ssanie butelki lub ssanie kciuka . Seplenienie jest problemem logopedycznym, jednak jego źródłem bywa psychika dziecka . Zdarza się, że dzieci seplenią w wyniku lęku lub strachu. Jeżeli logopeda nie stwierdzi żadnej z wyżej wymienionych nieprawidłowości, może skierować dziecko do psychologa. Rodzaje sygmatyzmu Wyróżnia się pięć odmian seplenienia. W każdej, podczas artykulacji, język układany jest w sposób nieprawidłowy. To sprawia, że wymawiane głoski mają zniekształcone brzmienia....

jąkanie u dzieci
Adobe Stock
Rozwój dziecka
Skąd się bierze i jak leczyć jąkanie u dzieci
Jąkanie u dzieci bywa przejściowe, czyli rozwojowe. Zwykle mija samoistnie, choć u niektórych dzieci się utrzymuje. Gdy dziecko przez dłuższy czas zacina się przy mówieniu, warto pójść do logopedy, nawet jeśli maluch ma dopiero dwa lata. Odpowiednio prowadzona terapia może pomóc pozbyć się problemu.

Do specjalisty warto pójść zawsze, gdy w mowie dziecka pojawi się coś niepokojącego, nie tylko wtedy, gdy się jąka. Im wcześniej zacznie się terapię, tym lepiej. Wielu rodziców przyjmuje postawę: „samo minie’’, ale ocenę, czy dziecku potrzebna jest pomoc, lepiej zostawić logopedzie. To on oceni, czy jąkanie u dziecka trzeba leczyć, czy jest szansa, że samo ustąpi. Spis treści: Jąkanie – przyczyny Jąkanie u dzieci na tle nerwowym Czy jąkanie minie samo? Jakie objawy jąkania powinny zaniepokoić? Terapia jąkania u dzieci Ćwiczenia na jąkanie Czy jąkanie można trwale wyleczyć? Jąkanie – przyczyny Jąkanie pojawia się najczęściej między 2. a 3. rokiem życia . W tym czasie rozwój intelektualny dziecka przewyższa możliwości aparatu mowy – umiejętność wypowiadania myśli rozwija się dużo później niż umiejętność samodzielnego myślenia. Choć dziecko zna wiele słów, jego aparat mowy nie jest jeszcze dostatecznie sprawny. A wtedy może się jąkać, szczególnie jeśli jego wypowiedzi towarzyszą spore emocje. Dziecko zacina się, bo ma coś ważnego do powiedzenia lub obawia się, że dorośli nie słuchają go z uwagą. Czasem dlatego, że jest: speszone, ośmieszane, nakłaniane do recytacji wbrew swojej woli, wywołane do odpowiedzi z zaskoczenia.   W takiej sytuacji zacina się na początkowej części wypowiedzi – powtarza sylaby, a nawet całe wyrazy. Bardzo często zacina się na spójnikach i przyimkach. Oto najczęstsze przyczyny jąkania się u dzieci: Opóźnienie rozwoju mowy lub artykulacji. Dziecko ma trudności z opanowaniem trudniejszych głosek i wypowiadaniem swoich myśli. Stres emocjonalny. Np. rozwód rodziców, choroba w domu, wypadek, zła atmosfera, wzmożone napięcie emocjonalne wywołane zbyt długim oglądaniem telewizji, graniem na komputerze...

Ćwiczenia logopedyczne dla 5-latka
AdobeStock
Psychologia
Ćwiczenia logopedyczne dla 5-latka i wierszyki logopedyczne
Ćwiczenia logopedyczne wykonywane w formie zabawy doskonale wspomagają naukę prawidłowej wymowy. Przedstawiamy przykłady ćwiczeń logopedycznych dla 5-latka oraz krótkie wierszyki logopedyczne.

Ćwiczenia logopedyczne dla 5-latka mogą być o wiele bardziej zaawansowane niż dla mniejszego dziecka. Warto zadbać nie tylko o prawidłową wymowę, lecz także o ubogacanie słownictwa dziecka.  Logopeda Małgorzata Stanoch przedstawia ćwiczenia logopedyczne dla 5-latka usprawniające język, poprawiające pamięć słuchową oraz rozwijające słownictwo.  Spis treści: Ćwiczenia logopedyczne dla 5-latka Wierszyki logopedyczne Ćwiczenia logopedyczne dla 5-latka Przedstawiamy kilka przykładów ćwiczeń logopedycznych przygotowanych przez logopedę Małgorzatę Stanoch. Są odpowiednie dla pięciolatków. Te nieskomplikowane i angażujące zabawy pomogą starszemu przedszkolakowi w rozwoju mowy. 1. Zabawa logopedyczna na pamięć słuchową Usiądźcie wygodnie naprzeciwko siebie na dywanie i pobawcie się w „pamięciową wyliczankę”. Zabawa polega na tym, że zaczyna się ją od wspólnego początku, mówiąc: Poszła Ola (możesz podać imię swojego dziecka) do sklepu i kupiła masło. Zadanie dla dziecka:  powtórzenie twojego zdania i dodanie swojego słowa, np. Poszła Ola do sklepu i kupiła masło i ser. Zabawę prowadzicie do momentu popełnienia pierwszego błędu. 2. Zabawa na rozwijanie słownictwa Potrzebna będzie piłka. W tę zabawę możecie się bawić w domu, w ogrodzie lub na podwórku. Na początku ustalacie reguły zabawy, czyli na jakie zwierzątko nie wolno złapać piłki, np. na wilka. Zadanie dla dziecka:  Rzucając do siebie piłką, podawajcie nazwy różnych zwierząt. Jeżeli któreś z was złapie piłkę właśnie na wilka, musi wykonać zadanie, np. stanąć na jednej nodze i policzyć do 5.  Zobacz także: Zabawy z pacynkami pomocne w terapii logopedycznej 3. Ćwiczenie logopedyczne na usprawnianie języka Pamiętaj o tym, aby najpierw samemu zaprezentować dziecku wykonanie tego ćwiczenia, należy je...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj