zapalenie ucha środkowego
Adobe Stock
Zdrowie

Zapalenie ucha środkowego – jakie są objawy u dziecka, skąd się bierze i jak je leczyć?

Zapalenie ucha środkowego polega na przedostaniu się bakterii i wirusów do jego wnętrza i wywołaniu w nim bolesnego stanu zapalnego. Wymaga szybkiej interwencji lekarza, gdyż grozi powikłaniami.

Zapalenie ucha środkowego to bardzo częsta choroba niemowląt i małych dzieci, objawiająca się ostrym pulsującym bólem ucha. Przyczyną jej powstawania jest przede wszystkim budowa uszu dzieci, sprzyjająca łapaniu infekcji. Zapalenie ucha środkowego objawia się m.in. gorączką, niepokojem, brakiem apetytu i wymaga wizyty u lekarza, żeby nie doszło do poważnych powikłań, z niedosłuchem włącznie. Najważniejsze kwestie dotyczące zapalenia ucha środkowego wyjaśniamy wspólnie z pediatrą, dr Katarzyną Mudel, ekspertką portalu Znany Lekarz.

Spis treści:

Na czym polega zapalenie ucha środkowego?

Zapalenie ucha (z łac. otitis media) powodują drobnoustroje (przede wszystkim wirusy), które dostają się do jego wnętrza wskutek infekcji górnych dróg oddechowych (nosa lub gardła). Powodują one wysięk we wnętrzu ucha i obrzęk błony śluzowej, przez co zmniejsza się drożność trąbki słuchowej. Następuje zaburzenie ciśnienia wewnątrz ucha (skutkuje to bólem) i zwiększone wydzielanie śluzu.

Z powodu zwężenia trąbki słuchowej śluz nie ma ujścia i zaczyna gromadzić się, doprowadzając do pęknięcia błony bębenkowej. W efekcie z ucha zaczyna wypływać wydzielina, na początku wodnista, później ropna i gęsta. Po wystąpieniu wycieku dolegliwości bólowe na ogół ustępują, ale to nie oznacza końca choroby.

Wyróżniamy:

  • ostre zapalenie ucha środkowego,
  • przewlekłe zapalenie ucha środkowego,
  • wysiękowe zapalenie ucha środkowego,
  • perlakowe zapalenie ucha.

Objawy ostrego zapalenia ucha środkowego

To bardzo bolesna choroba uszu objawiająca się w postaci:

  • gorączki (może dochodzić do 40 stopni Celsjusza), występuje u ok. 1/4 pacjentów,
  • bardzo silnego i ciągłego bólu ucha (ale u 20 proc. dzieci choroba może przebiegać bez bólu, głównie dotyczy to wysiękowego zapalenia ucha środkowego),
  • niechęci do jedzenia u starszych dzieci, u niemowląt ssanie piersi przerywane płaczem,
  • wymiotów,
  • biegunki (rzadziej),
  • rozdrażnienia i niepokoju, przez co dziecko ma problem ze snem,
  • u dzieci starszych może pojawić się szum w uszach i niedosłuch.
Jeżeli niemowlę płacze, klepie się po uchu lub je ciągnie, jest duże prawdopodobieństwo, że dokucza mu zapalenie ucha.

Przyczyny zapalenia ucha środkowego

Do powstawania zapalenia ucha w największym stopniu przyczynia się budowa uszu dzieci. Mają one krótką trąbkę słuchową z ujściem otwartym na gardło. W ten sposób bakterie i wirusy łatwo mogą przedostać się z nosa lub gardła do wnętrza ucha.

Przyczynami powstawania zapalenia ucha są:

Diagnozowanie zapalenia ucha środkowego

Jeżeli zauważysz u dziecka objawy wskazujące na zapalenie ucha, koniecznie trzeba udać się z nim do lekarza. Aby ustalić przyczynę bólu ucha, trzeba je zbadać otoskopem. Dzięki temu lekarz może ocenić stan przewodu słuchowego i błony bębenkowej i czy doszło do stanu zapalnego.

Jak leczyć zapalenie ucha środkowego?

Sposób leczenia zależy od stopnia zaawansowania choroby. W przypadku niemowląt poniżej 6. miesiąca życia i dzieci do 2. roku życia, mających ostry stan zapalny, któremu towarzyszą wysoka gorączka i wyciek z ucha, należy podać antybiotyk. O tym oczywiście zdecyduje lekarz po zbadaniu dziecka.

W łagodniejszym przebiegu choroby można dziecku podać leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe i obserwować je przez najbliższe 24-48 godzin. Jeżeli w tym czasie objawy nie osłabną lub nasilą się, konieczne jest wezwanie lekarza lub udanie się z wizytą do niego.

Lekarz może zdecydować o przepisaniu kropli do uszu, które zmniejszą obrzęk przewodu słuchowego i ból (mogą je stosować dzieci powyżej 1. roku życia) oraz kropli do nosa, jeżeli zapaleniu ucha towarzyszy nieżyt nosa.

W wyjątkowych przypadkach, kiedy nie pomaga leczenie antybiotykami, trzeba wykonać zabieg paracentezy, czyli nacięcia błony bębenkowej, tak aby wydzielina z ucha mogła wypłynąć.

Leczenie trwa około jednego tygodnia. Po tym czasie dziecko powinno być skontrolowane przez lekarza, aby ten ocenił, czy nie doszło do powikłań.

Jeżeli niemowlę mocno płacze z powodu bólu ucha, nie można bez konsultacji z lekarzem podawać mu żadnych leków przeciwbólowych lub kropli do uszu.

Domowe sposoby na zapalenie ucha środkowego

Na łagodzenie bólu i stanu zapalnego ucha pomagają:

  • ciepłe i suche okłady przykładane do ucha,
  • wypoczynek – dziecko powinno zostać w domu,
  • olejek kamforowy – można stosować tylko na zewnątrz, wokół ucha; olejek powoduje rozgrzanie i poszerzenie naczyń krwionośnych, dzięki temu może zmniejszyć ból; olejkiem nie można smarować środka ucha, bo można poparzyć przewód słuchowy,
  • aspirator z filtrem – zapaleniu ucha często towarzyszy katar, dlatego każdej mamie przyda się aspirator z filtrem, który ułatwi dziecku oddychanie; warto pamiętać, aby zbyt często nie odciągać wydzieliny z nosa, gdyż sprzyja to zwiększonej produkcji śluzu (róbmy to maksymalnie 3-5 razy dziennie).

Powikłania zapalenia ucha środkowego

Do powikłań może dojść w przypadku ostrego stanu zapalnego. Są to:

Profilaktyka nawrotów zapalenia ucha środkowego

Aby nie dochodziło do ponownych infekcji uszu, należy:

  • niemowlę karmić wyłącznie piersią w pierwszym półroczu życia,
  • zrezygnować z posyłania starszego dziecka do żłobka czy przedszkola; w ten sposób ograniczymy ryzyko infekcji górnych dróg oddechowych, a tym samym zmniejszymy zagrożenie infekcjami uszu,
  • nie narażać dziecka na dym tytoniowy – bierne palenie obniża odporność dziecka,
  • u dzieci po 2. roku życia zaleca się szczepienie przeciwko grypie – wykazano ponad 30 proc. skuteczność w zapobieganiu zachorowaniom na OZUŚ podczas sezonu grypowego,
  • szczepić przeciw pneumokokom – te bakterie odpowiadają za znaczną część zakażeń ucha; szczepienie przeciwko pneumokokom do niedawna było zalecane, ale od 2017 roku wprowadzono powszechne populacyjne szczepienia przeciw tym bakteriom u dzieci urodzonych po 31.12.2016 roku. 


Konsultacja: lek. med. Katarzyna Mudel, pediatra, specjalista medycyny rodzinnej i medycyny estetycznej, członkini prestiżowego stowarzyszenia naukowego – Polskiego Towarzystwa Medycyny Estetycznej i Anti-Aging, ekspertka portalu Znany Lekarz

Zobacz także:

Redaktorka Mamotoja.pl o śnie swoich córek: zaakceptuj fakt, że dzieci są różne

Zielony katar u dziecka
AdobeStock
Zdrowie
Zielony katar u dziecka – co oznacza, jak go leczyć?
Zielony katar u dziecka to informacja dla rodzica, że organizm malucha zmaga się z infekcją, a czasem także z alergią. Jeśli niemowlę lub starsze dziecko ma długotrwały zielony katar, antybiotyk nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem.

Gęsty, zielony katar często miewają dzieci, które chodzą do żłobka lub przedszkola. Ale nie tylko. Łapią go również niemowlaki. Taki kolor wydzieliny z nosa to dowód, że organizm dziecka zmaga się z wirusami, bakteriami lub alergenami i co najważniejsze – próbuje się z nimi uporać.  Spis treści: O czym świadczy zielony katar u dziecka? Zielony katar u dziecka po nocy Długotrwały zielony katar u dziecka Co na zielony katar u dziecka? Domowe sposoby na zielony katar u dziecka Czy dziecko z zielonym katarem może chodzić do przedszkola lub żłobka? O czym świadczy zielony katar u dziecka? Pojawienie się kataru (fachowo nazywanego nieżytem nosa ) jest najczęściej jednym z pierwszych objawów przeziębienia. Zanim wydzielina stanie się zielona, jest przezroczysta i wodnista. W kolejnej fazie gęstnieje, staje się śluzowata, a następnie zmienia kolor na żółtawy lub zielony. Dziecko może (ale nie musi) mieć gorsze samopoczucie i podwyższoną temperaturę. Gęsty, zielony katar bywa określany jako ropny. Rzeczywiście – zielona wydzielina może być skutkiem nadkażenia bakteryjnego, ale tak przede wszystkim wygląda jedna z naturalnych faz kataru wywołanego przez wirusy, czyli zwykłego kataru towarzyszącego infekcji sezonowej. W momencie, kiedy wydzielina z nosa zmienia barwę z przezroczystej na inną, oznacza to, że układ odpornościowy rozpoznał zagrożenie . Równocześnie przyspieszona zostaje produkcja własnych czynników antyseptycznych. Komórki immunologiczne zaczynają uwalniać enzym (zwany mieloperoksydazą), który zawiera barwnik bazujący na żelazie. To właśnie dzięki niemu katar przybiera zieloną barwę. Jeżeli zielony katar ma domieszkę ropną, wówczas może to świadczyć o istnieniu bakterii, ale nie zawsze bakterie te muszą być chorobotwórcze. Pojawienie się zielonej wydzieliny z nosa u dziecka w pierwszych trzech...

leczenie kataru u niemowlaka
Adobe Stock
Zdrowie
Co na katar u niemowlaka: domowe sposoby na katar (skuteczne i bezpieczne)
W leczeniu kataru u niemowlęcia pomogą inhalacje z soli fizjologicznej, układanie dziecka w odpowiedniej pozycji, podawanie większej ilości płynów, a także pilnowanie odpowiedniej temperatury w pokoju. Lekarz podpowiada, jak pomóc niemowlakowi z katarem. Oto domowe, naturalne sposoby.

Katar u niemowlęcia jest dużą uciążliwością. Zapchany nos sprawia, że dziecko nie chce jeść, gdyż podczas ssania piersi lub smoczka nie ma możliwości zaczerpnięcia powietrza. Zakatarzone niemowlę jest marudne, rozdrażnione i ma problemy ze snem, dlatego należy jak najszybciej pomóc mu w udrożnieniu nosa.  Sposoby na katar u niemowlaka Jeżeli zakatarzone niemowlę nie wymaga poważniejszego leczenia (nie ma innych niepokojących objawów, np. gorączki, wyraźnego pogorszenia samopoczucia), można zastosować domowe sposoby łagodzenia kataru. Dr n. med. Ewa Czernicka-Cierpisz  poleca siedem prostych, sprawdzonych i bezpiecznych domowych sposobów walki z dziecięcym katarem. Układanie niemowlaka na brzuszku Jeśli niemowlę, które ma katar, jeszcze nie siedzi, należy jak najczęściej układać je na brzuszku. Taka pozycja ułatwia swobodny wyciek wydzieliny z nosa. Można też dziecko nosić oparte o ramię (w pozycji do odbicia) – to też sprzyja wydostawaniu się wydzieliny na zewnątrz. Prawidłowe ułożenie ciała jest konieczne i przyniesie maluchowi ulgę, jednak nie zlikwiduje nieżytu nosa. Należy także pamiętać o bezpieczeństwie dziecka: zaśnięcie w pozycji na brzuchu może być dla niemowlaka niebezpieczne (zwiększa ryzyko śmierci łóżeczkowej – SIDS ). Dziecko należy układać w ten sposób w ciągu dnia, na kilka minut i tylko wtedy, kiedy czuwa.  Odpowiednia pozycja do snu Odpowiednią pozycją do snu dla niemowlaka będzie ułożenie maluszka tak, by jego główka była kilka centymetrów wyżej od jego ciała. Zapobiegnie to zakrztuszeniu się i zaleganiu wydzieliny w zatokach. Nie powinno się jednak podkładać poduszki pod główkę malucha, ponieważ może to źle wpłynąć na jego delikatny kręgosłup. Lepszym rozwiązaniem będzie podniesienie łóżeczka o kilka centymetrów do góry (np. podkładając książki pod nogi...

katar sienny
Adobe Stock
Zdrowie
Katar sienny: przyczyny, objawy, leczenie
Katar sienny jest przewlekłą chorobą zapalną występującą na tle alergicznym. Dlatego nazywa się go także katarem alergicznym lub alergicznym nieżytem nosa.

Katar sienny pojawia się w wyniku kontaktu z alergenem , np. pyłkiem rośliny, na który organizm jest uczulony. Alergen drażni błonę śluzową nosa, co wywołuje katar alergiczny. Katar sienny: objawy leczenie domowe sposoby katar alergiczny u dziecka Objawy kataru siennego Najczęściej jest to obrzęk błony śluzowej nosa (zatkany nos), częste kichanie, wyciekająca z nosa bezbarwna wydzielina. Bardzo często alergicznemu nieżytowi nosa towarzyszą też bóle głowy, światłowstręt, zaczerwienienie oczu, swędzenie w nosie. Cechy charakterystyczne kataru siennego Alergiczny nieżyt nosa można pomylić z katarem towarzyszącym przeziębieniu. Jednak katar sienny jest inną dolegliwością niż ostry nieżyt nosa pojawiający się w wyniku infekcji. Oto cechy charakterystyczne kataru alergicznego: pojawia się w momencie kontaktu z alergenem (od razu lub kilka godzin po nim), katar sienny trwa tak długo, jak organizm jest narażony na kontakt z alergenem, alergiczny nieżyt nosa nie jest zaraźliwy , wydzielina z nosa jest bezbarwna i wodnista , dolegliwość jest sezonowa – w przypadku alergii na pyłki lub całoroczna – w przypadku np. alergii na kota czy roztocza. Leczenie kataru siennego Najczęściej stosuje się doustne środki antyhistaminowe , które ograniczają nasilenie reakcji alergicznej. Poza nimi można także stosować leki działające miejscowo – w obrębie błony śluzowej nosa. Są to najczęściej krople zawierające kortykosteroidy . Oba rodzaje leków – doustne i w postaci kropli – są dostępne w aptekach bez recepty. Jeśli krople te zawiodą, można poprosić lekarza o receptę na krople zawierające kromoglikany. Także wydawanymi na receptę są doustne środki zawierające sterydy. Można także zdecydować się na immunoterapię . Jest to długotrwały proces polegający na podawaniu szczepionek, które mają...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj