mastka u dziecka
fot. Adobe Stock

Mastka u dzieci – chroni narządy płciowe, ale jej nadmiar trzeba usuwać

Mastka u dzieci to fizjologiczna substancja odpowiedzialna za odpowiednia nawilżenie żołędzi u chłopców oraz łechtaczki i warg sromowych u dziewczynek. Może być jednak pożywką dla bakterii i spowodować stan zapalny narządów płciowych oraz układu moczowego.
Agnieszka Majchrzak
mastka u dziecka
fot. Adobe Stock

Mastka u dzieci to zupełnie naturalne zjawisko i w żadnym razie nie jest objawem infekcji intymnej. Jest wydzielana już u kilkumiesięcznych niemowląt. Musi być jednak regularnie usuwana, gdyż jej nadmiar prowadzi do infekcji układu moczowo-płciowego u dziecka. O ile u dziewczynek czyszczenie okolic łechtaczki i warg sromowych nie jest skomplikowane, to u chłopców wymaga to przestrzegania kilku zasad, tak aby nie uszkodzić ich prącia, do którego przytwierdzony jest napletek.

Mastka u dzieci:

Co to jest mastka u dzieci

Mastka (z łac. smegma, czyli „mydło” lub „myć”) to biała i mazista lub serowata i żółta wydzielina gromadząca się w narządach płciowych kobiet i mężczyzn.

W jej składzie są:

  • złuszczone i stłuszczone komórki nabłonkowe,
  • substancja łojowa,
  • flora bakteryjna,
  • resztki moczu.


Mastka pojawia się już w pierwszych miesiącach życia dziecka. U chłopców gromadzi się pod napletkiem na żołędzi, zaś u dziewczynek pod napletkiem łechtaczki. Jej zadaniem jest zapewnienie odpowiedniego poziomu nawilżenia miejsc intymnych oraz zapobieganie ich podrażnieniom.

W okresie dojrzewania płciowego zwiększa się ilość mastki. Jej zalegająca ilość może doprowadzić do powstania stanu zapalnego napletka lub łechtaczki. Stąd bardzo ważne jest przestrzeganie zasad higieny i utrzymywanie narządów płciowych w czystości.

Redakcja poleca: Bliźniaki w kąpieli
Dwumiesięczne bliźnięta same pływają w wannie w specjalnych kołach.

Mastka u chłopca

Mastka u chłopców pomaga w naturalnym oddzielaniu się napletka od prącia. Gromadzi się pod napletkiem, a zwłaszcza w szyjce żołędzi, nazywanej także bruzdą żołędzi (ma postać rynienki).

Po urodzeniu żołądź jest sklejona z napletkiem (napletek i nabłonek żołędzi zbudowane są ze wspólnej blaszki wewnętrznej napletka). Jest to tzw. stulejka, co na tak wczesnym etapie rozwoju dziecka jest naturalnym zjawiskiem fizjologicznym.

W miarę wzrostu prącia mastka pozwala na stopniowe oddzielanie się żołędzi i napletka. U większości trzylatków można go już zsunąć. Trzeba pamiętać, aby nie przyspieszać tego procesu i absolutnie nie próbować na siłę zsunąć napletka.

Mastka u małych chłopców pomaga w stopniowym oddzielaniu się do siebie żołędzi i napletka. Usuwanie każdej ilości mastki opóźnia ten proces, dlatego nie należy z tym przesadzać. Usuwanie nadmiaru mastki odbywa się w sposób naturalny podczas kąpieli dziecka.

Mastka u dziewczynki

Mastka u dziewczynek zbiera się pod napletkiem żołędzi łechtaczki, czyli niewielkim fałdem skórnym, będącym fragmentem warg mniejszych sromowych. Jest on także nazywany skórnym kapturkiem łechtaczki. Mastka jest także w fałdach warg sromowych mniejszych.

Usuwanie mastki u dziecka

Nadmierna ilość mastki powinna być regularnie usuwana. Zaniedbanie tego może być przyczyną nieprzyjemnego zapachu krocza. Może też spowodować rozwój infekcji układu moczowo-płciowego, na które są narażone zwłaszcza dziewczynki – zapalenia pochwy, układu moczowego lub grzybice.

W przypadku chłopców można usuwać mastkę dopiero wtedy, kiedy nastąpi naturalne oderwanie napletka od prącia. Przesuwanie na siłę napletka w dół sprawia ból dziecku i może prowadzić do powstawania ranek, naderwania wędzidełka lub uszkodzenia powierzchni żołędzi.

Dlatego u bardzo małych chłopców zabiegi higieniczne trzeba ograniczyć do dokładnego obmycia penisa z zewnątrz i jego przemywania przy każdym przewijaniu dziecka.

W przypadku dziewczynek usuwa się mastkę z okolic łechtaczki, delikatnie rozchylając wargi sromowe.

Narządy płciowe dziecka należy myć wodą z mydłem, najlepiej w trakcie kąpieli. Warto korzystać z łagodnych preparatów przeznaczonych do oczyszczania okolic intymnych:

Mastka u dziecka może spowodować stan zapalny

Gromadząca się na żołędzi lub na łechtaczce mastka jest pożywką dla rozwoju bakterii i grzybów. W efekcie może dojść do:

  • zaczerwienienia narządów płciowych dziecka,
  • ich obrzęku,
  • spuchnięcia,
  • swędzenia,
  • ropienia,
  • problemu z oddawaniem moczu.


Stan zapalny napletka lub okolic łechtaczki wymaga interwencji lekarskiej. Możliwe jest, że będzie konieczne zastosowanie specjalnych antybakteryjnych i przeciwgrzybicznych maści. W leczeniu pomagają także ziołowe kąpiele z naparu rumianku lub szałwii.

Higiena intymna przy mastce u dziecka 

Ponieważ nadmiar mastki może prowadzić do powstania stanów zapalnych narządów płciowych oraz układu moczowego, bardzo ważną rolę odgrywa uczenie dziecka od małego odpowiednich zasad higieny miejsc intymnych. Chodzi także o mycie rąk po każdorazowym korzystaniu z toalety oraz noszenie codziennie czystej bielizny.

Ucząc dziewczynkę prawidłowego dbania o czystość miejsc intymnych, pamiętajmy o tym, aby:

  • srom dziecka myć zawsze od przodu do tyłu – w ten sposób unikamy przenoszenia się bakterii z odbytu do cewki moczowej, co przyczynia się do powstania infekcji,
  • myć się dłonią, nie używając gąbek lub myjek,
  • nie wolno rozchylać zbyt mocno warg sromowych – jeżeli są zlepione, nie wolno ich odklejać na siłę, trzeba je natłuszczać i myć płynem do higieny intymnej oraz udać się do pediatry,
  • po umyciu delikatnie osuszać zewnętrzne narządy płciowe ręcznikiem.
 

W przypadku higieny intymnej chłopców uczmy ich, aby:

  • myć się od przodu do tyłu tzn. najpierw pachwiny, prącie, a potem okolice worka mosznowego w kierunku odbytu,
  • po myciu delikatnie i dokładnie osuszać miejsca intymne ręcznikiem.


Zobacz także:

Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy