08_38443.jpg
fot. Piękna

Metody leczenia płodu

Dzięki postępowi w medycynie coraz częściej dziecko, u którego stwierdzono nieprawidłowości w rozwoju płodowym, ma szansę urodzić się zdrowe.
08_38443.jpg
fot. Piękna

Bezpośrednim powodem podjęcia prób leczenia dziecka jeszcze w łonie matki była świadomość, że terapii już po narodzinach często okazuje się nieskuteczna. Rozwój techniki ultradźwiękowej, bezpiecznego i nieinwazyjnego sposobu obrazowania pozwolił na bezpośredni ogląd płodu i jego terapię.

Pierwsze sukcesy w leczeniu płodu

Już w latach 60. ubiegłego wieku rozpoczęto próby leczenia, gdy niezgodność grup krwi matki i płodu pod względem czynnika Rh prowadziła do ciężkiej niedokrwistości i zagrożenia życia nienarodzonego dziecka. Operacje zakończone sukcesem zaczęto przeprowadzać na początku lat 80. W ten sposób leczono wrodzoną przepuklinę przeponową płodu. Tak samo operuje się też duże guzy płodu i przepuklinę – rozszczep kręgosłupa. Te zabiegi wymagały i nadal wymagają współdziałania zespołu wielu specjalistów: położnika, ultrasonologa, neonatologa, chirurga dziecięcego, genetyka, neurologa i kardiologa. Od początku kryteria wyboru i postępowanie były ściśle określone:

1) naturalny przebieg danej choroby został poznany dzięki seryjnym badaniom USG w przypadkach, które nie były leczone,
2) mechanizm choroby ustalono na podstawie doświadczeń na modelach zwierzęcych,
3) zalety i wady postępowania dyskutowano z lekarzami spoza zespołu leczącego,
4) rodzicom przedstawiano możliwie jak najdokładniej zalety i wady proponowanego postępowania przed uzyskaniem ich zgody na zabieg,
5) każdy zrealizowany zabieg chirurgiczny był prezentowany na forum medycznym niezależnie od wyników takiego postępowania.
Redakcja poleca: Pielęgnacja skóry twarzy w ciąży: lato
Wiosną i latem skóra twarzy przyszłej mamy może sprawiać problemy. Hormony sprawiają, że lubi się przetłuszczać, więc powstają zaskórniki i niedoskonałości, a słońce może powodować przebarwienia, czyli ostudę. Jak pielęgnować skórę twarzy latem, podpowiada Izabela Czernuszczyk, kosmetyczka z warszawskiego salonu Studio Style.

Stosowane metody leczenia nienarodzonego dziecka

- Jednym ze sposobów leczenia chorego dziecka jeszcze w łonie matki jest podawanie matce leków. Po przejściu przez łożysko oddziałują leczniczo na płód (tego rodzaju postępowanie stosuje się głównie w przypadkach zaburzeń rytmu serca nienarodzonego oraz niektórych znanych i poddających się takiemu leczeniu zmian metabolicznych).

-Zabiegi wykonywane są pod kontrolą USG (odbarczenie układu moczowego w przypadku wady wrodzonej powodującej zablokowanie odpływu moczu). Transfuzje dopłodowe polegające na podaniu krwi bezpośrednio do układu krążenia płodu wykonuje się w przypadku ciężko przebiegającego konfliktu serologicznego, jak i w innych sytuacjach, gdy dochodzi do poważnej niedokrwistości dziecka.

-Przedporodowe operacje chirurgiczne, polegające na częściowym wyjęciu płodu z macicy i chirurgicznej naprawie wady anatomicznej, coraz częściej – w wybranych przypadkach – próbuje się zastępować zabiegami chirurgicznymi bez otwierania powłok brzusznych, stosując precyzyjne urządzenia optyczne i chirurgiczne wprowadzane w okolice płodu. Tak postępuje się w przypadku leczenia niektórych wad układu moczowego oraz w przypadku przepukliny kręgosłupa.

Przyszłość w tej dziedzinie należy do prototypowych jeszcze dzisiaj robotów chirurgicznych – zdalnie sterowanych przez chirurgów urządzeń pozwalających na bardzo precyzyjne ruchy w obszarze operowanym. Dzięki nim znacznie skróci się czas zabiegu, zminimalizuje urazowość i, co za tym idzie, ryzyko zakażeń. W przypadkach, gdy rozpoznana wada płodu nie wymaga leczenia prenatalnego, ale dziecko po porodzie może mieć kłopoty z oddychaniem ze względu na ucisk na drogi oddechowe, wykonuje się dwuetapową operację cięcia cesarskiego. Po wyjęciu dziecka, zanim zostanie przecięta pępowina, aby umożliwić mu oddychanie, wprowadza się rurkę do tchawicy, a następnie kontynuuje operację cięcia cesarskiego. Dzięki temu unika się niedotlenienia noworodka tuż po porodzie.

- Niektóre wrodzone zaburzenia metaboliczne, takie jak niedoczynność lub nadczynność tarczycy czy wrodzony przerost nadnerczy są możliwe do rozpoznania prenatalnie bądź dzięki badaniom genetycznym (biopsja kosmówki lub amniopunkcja w rodzinach o zwiększonym ryzyku) bądź dzięki uwidocznieniu charakterystycznych cech w badaniu USG. W takich przypadkach podawanie odpowiednich leków matce lub bezpośrednio do płynu owodniowego, albo do krążenia płodu daje zdecydowanie lepsze rezultaty w porównaniu z leczeniem rozpoczynanym dopiero po porodzie.

- Podejmuje się również próby leczenia płodu w przypadkach rozpoznanych zaburzeń immunologicznych – poprzez podawanie preparatów grasicy. Ogromne nadzieje budzą podejmowane od lat 80. próby przeszczepu komórek macierzystych płodom z rozpoznanymi chorobami krwi czy wrodzonymi zespołami obniżonej odporności jeszcze w łonie matki.

Gdzie szukać porady w zakresie leczenia płodu

Pierwsze ośrodki leczenia płodu powstały w Stanach Zjednoczonych na początku lat 80. ubiegłego wieku.
W Polsce od ponad dziesięciu lat problemami diagnostyki i leczenia wad płodu zajmuje się kilka ośrodków:
* w Łodzi – Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki;
* w Warszawie – Klinika Położnictwa i Ginekologii AM przy ul. Karowej, Klinika Położnictwa i Ginekologii CMKP przy ul. Czerniakowskiej, Klinika Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka.
W innych ośrodkach akademickich również tworzone są zespoły zajmujące się diagnostyką i leczeniem płodu.

Dzięki stale doskonalonym metodom diagnostycznym (znacznie lepsze aparaty USG, szersze zastosowanie rezonansu magnetycznego w diagnostyce wad płodu) staje się możliwe coraz wcześniejsze rozpoznawanie wad nienarodzonych dzieci. Natomiast postęp w dziedzinie techniki chirurgicznej (precyzyjniejsze urządzenia optyczne i narzędzia chirurgiczne) umożliwia podejmowanie endoskopowego leczenia płodu (fetoskopia operacyjna), co zmniejsza ryzyko powikłań towarzyszących operacjom.

Choroby, które można leczyć przed porodem:

* choroby utrudniające odpływ moczu,
* guzy w klatce piersiowej,
* przepuklina przeponowa,
* guz okolicy krzyżowo-guzicznej,
* wodogłowie,
* zamknięcie dróg oddechowych,
* płyn w klatce piersiowej,
* wrodzone wady serca,
* arytmia serca,
* przepuklina oponowo-rdzeniowa,
* rozszczep wargi i podniebienia,
* wady powłok brzusznych.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy