dziecko, lekarz, badanie, zdrowie dziecka
fot. Panthermedia

Skąd się bierze astma i jak ją leczyć - wyjaśnia doświadczony lekarz

Astma to cieżka i niebezpieczna choroba, z którą jednak móżna w miarę normalnie żyć, jeśli jest dobrze leczona. Sprawdź skąd się bierze, jak ją leczyć i czy można z niej wyrosnąć - wyjaśnia doświadczony pediatra alergolog pulmonolog.
dziecko, lekarz, badanie, zdrowie dziecka
fot. Panthermedia
Wyobraź sobie, że coś przeszkadza ci w oddychaniu, z trudnością łapiesz powietrze, z jeszcze większym trudem je wydychasz i coraz bardziej zaczynasz się bać. Tak czuje się dziecko chorujące na astmę, które ma nagły napad duszności. Trudności w oddychaniu zagrażają naszemu życiu, nic więc dziwnego, że wiążą się z lękiem. Boją się też rodzice, zwłaszcza że w krajach uprzemysłowionych astma jest najczęstszą przewlekłą chorobą wieku dziecięcego. Doświadczony specjalista wyjaśnia wszystkie wątpliwości.

Jak zaczyna się astma?

Najczęściej jej objawy narastają stopniowo. Dziecko po przebytej infekcji kaszle jeszcze przez kilka tygodni. Albo ma kaszel, duszność i świszczący oddech, gdy biegnie lub szybko wchodzi pod górę.
Redakcja poleca: Domowe sposoby na przeziębienie - film
Nie zawsze konieczna jest wizyta u lekarza, czasem wystarczy herbata z cytryną czy ciepła kąpiel. Pediatra poleca domowe sposoby na przeziębienie.

Czy niemowlęta i małe dzieci mogą zachorować?

Tak, na astmę można zachorować w każdym wieku, nawet w niemowlęctwie. Ale prawie nigdy choroba ta nie zdarza się w pierwszym półroczu życia. U takich maluszków świszczący oddech i duszność to efekt np. wad wrodzonych układu oddechowego czy zapalenia oskrzelików, choć mogą być też wywołane czymś innym.

Zobacz też: Alergii i astmie sprzyjają fastfoody - nowe doniesienia naukowców

Po czym poznać, że to atak astmy?

Najpierw dziecko tylko pokasłuje, kaszel jest zazwyczaj suchy, krótki, urywany, nasilający się przy wysiłku. Następnie oddech staje się przyśpieszony z utrudnionym wydechem, świszczący. Często świsty słyszalne są nawet na odległość. Ponieważ oskrzela stają się wąskie, powietrze z trudem wydobywa się z płuc. Utrudniony wydech wymaga od dziecka coraz większego wysiłku. By móc dostarczyć organizmowi życiodajnego tlenu, malec zaczyna oddychać jak rybka wyjęta z wody – szybko „łapie powietrze”. Uruchamia też mięśnie oddechowe, wciąga część brzucha pod żebrami, unosi ramionka. Jest zmęczony, spocony, niespokojny. Objawy te są wynikiem skurczu oskrzeli i utrudnionego przepływu powietrza przez drogi oddechowe.

Co od razu powinni zrobić rodzice?

Dziecko musi przybrać pozycję ułatwiającą oddychanie: nie może leżeć płasko, lecz siedzieć. Niemowlęta i młodsze dzieci trzeba nosić na rękach. Kilkulatki często lepiej się czują, siedząc przy stole pochylone do przodu, z rękami opartymi o stół. Przy ataku astmy od razu trzeba podać do wypicia ciepły napój i w miarę możliwości zadbać, by powietrze w pokoju było chłodne.

A jakie podać leki?

Przede wszystkim lek rozkurczający oskrzela. Znaczną ulgę, a często nawet ustąpienie duszności, daje też podanie leku rozrzedzającego wydzielinę, bo wtedy dziecko łatwiej może ją odkrztusić.

Jakie alergeny wywołują ataki duszności?

Może to być np. kontakt z dużą ilością pyłków roślin, roztoczy, grzybów pleśniowych, sierścią zwierząt. Bywa, że dzieci z alergią na sierść kota dostają napadu astmy po wejściu do mieszkania, w którym jest to zwierzę, uczulone na grzyby pleśniowe kaszlą, bawiąc się w stertach jesiennych liści, a mające alergie na roztocza – gdy w mieszkaniu jest dużo kurzu.

Czy są też inne przyczyny?

Ataki astmy często występują podczas infekcji dróg oddechowych (głównie wirusowych). Mogą też być wywołane czynnikami drażniącymi znajdującymi się w powietrzu, czyli spalinami, pyłami, wyziewami z fabryk, zapachami farb, rozpuszczalników, lakierów, a nawet mocno pachnącymi środkami czystości. Dzieci bardzo wrażliwe miewają ataki astmy w sytuacjach nasilonego stresu, np. przed występem w przedszkolu lub gdy się czegoś nagle przestraszą.

Zobacz też: Są zwierzęta bezpieczne dla alergika!

Jak zapobiegać kolejnym napadom?

Trzeba chronić małego alergika przed infekcjami, alergenami, drażniącymi substancjami i, co najważniejsze, konsekwentnie stosować leczenie. Jednak nie ma powodu, by żyć w ciągłym lęku, że dziecko będzie miało napad duszności. Warto pamiętać, że choć maluch dostaje zazwyczaj minimalne dawki leków, to w sytuacjach, w których możliwe jest zaostrzenie choroby, trzeba podać ich więcej. Na przykład wtedy, gdy dziecko uczulone na alergeny psa idzie do kolegi, który ma pieska, lub uczulone na pyłki traw jedzie tam, gdzie one kwitną. Można też zwiększyć dawki leków, kiedy rozpoczyna się infekcja lub przed spodziewanym stresem.

Czy z astmy można wyrosnąć?

Ta choroba przejawia się bardzo różnie, jest postać wczesnodziecięca, bywa wywoływana przez wirusy, wysiłkowa, tzw. miejska i kilka innych. Niektóre z tych postaci ustępują do 3–5. roku życia, inne trwają aż do okresu dojrzewania. Astma atopowa przeważnie trwa przez całe życie, ale w tej postaci zdarzają się długie okresy bezobjawowe (np. po odczulaniu). Jeśli astma jest prawidłowo leczona, można prowadzić taki sam tryb życia jak zdrowi rówieśnicy.

Zobacz też: Katar alergiczny czy wirusowy? Jak odróżnić?

Sprawdź, co robić – krok po kroku

Podczas napadu astmy działaj szybko, lecz spokojnie, bo twoje zdenerwowanie udziela się dziecku i pogarsza jego samopoczucie. Oto twój plan:
  1. Otwórz okno, posadź dziecko w wygodnej pozycji, niemowlę najlepiej weź na ręce.
  2. Daj do picia ciepły napój, ułatwi to bowiem odkrztuszanie wydzieliny i nawilży śluzówkę.
  3. Podaj szybko działający lek rozkurczający oskrzela, np. Salbutamol, Ventolin, Berodual, najlepiej w nebulizacji lub w inhalacji – przez tubę z dozownika pod ciśnieniem.
  4. Możesz podać go jeszcze dwa razy, w odstępie 20 minut, jeśli po pierwszej dawce leku szybko rozkurczającego oskrzela duszność nie ustępuje.
  5. Podaj wziewnie lek przeciwzapalny, np. Flixotide, Pulmicort.
  6. Zawieź dziecko do szpitala, gdy ma nadal napadowy kaszel, świszczący oddech.
  7. Zapewnij mu spokój, ponieważ po ustąpieniu ataku maluch odczuwa zmęczenie.

Konsultacja: prof. dr n. med. Danuta Chmielewska-Szewczyk, pediatra alergolog, pulmonolog, pracuje w Centrum Medycznym LIM i przychodni FALCK Medycyna.

Zobacz też: Inhalatory dla dzieci i niemowląt – ranking


Oceń artykuł

Ocena 4 na 2 głosy

Zobacz także

Popularne tematy