Encyklopedia zdrowia dziecka

Napięcie mięśniowe

Po urodzeniu noworodek jest oceniany w skali Apgar, a jednym ze składników tej skali jest ocena napięcia mięśniowego. Już wtedy lekarz może skierować dziecko do specjalisty. Jednak nie zawsze przy pierwszym badaniu da się stwierdzić takie problemy.

Przyczyny
Nieprawidłowe napięcie mięśniowe jest objawem złego funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, może być też m.in. wynikiem chorób genetycznych i metabolicznych. Najbardziej narażone są na nie dzieci, które urodziły się przedwcześnie, z niską wagą urodzeniową, gdy poród był trudny i wystąpiło niedotlenienie u dziecka. Kłopoty mogą mieć też dzieci z przedłużającą się żółtaczką. Warto zbadać niemowlę, jeśli u jego mamy podczas ciąży wystąpiły jakiekolwiek powikłania, np. krwawienia, anemia, nadciśnienie, a także jeśli w ciąży miała skurcze będące powodem leżenia lub przyjmowała leki hormonalne. Również dzieci mam z chorobami układu krążenia, tarczycy czy nerek wymagają bacznej obserwacji.

Objawy
Dzieci ze wzmożonym napięciem mięśniowym są niespokojne, mało śpią, dużo płaczą, prężą się, prostują nóżki, trudno im się uspokoić, nawet przy piersi. Obniżone napięcie mięśniowe objawia się inaczej: maluchy są nazbyt spokojne – prawie nie płaczą, nie unoszą też nóżek, nie cieszą się na twój widok, a położone na brzuszku nie próbują unieść główki. Gdy zmieniasz ich pozycję, np. przewijając, denerwują się i krzyczą, bo trudno im kontrolować swoje ciało.

Kiedy do lekarza?
Jeśli jakiekolwiek zachowania dziecka Cię niepokoją, idź jak najszybciej do pediatry. Jeśli zlekceważysz problemy u maleństwa, może ono np. później zacząć siadać, chodzić, a także mieć problemy z koncentracją uwagi. Starsze dziecko, gdy pójdzie do szkoły, może mieć dysleksję i kłopoty na wuefie.
Podczas wizyty neurolog zbada odruchy malucha. Oceni, jakie konkretnie problemy u niego występują. Wyda zalecenia dla rehabilitanta, który zajmie się malcem. Diagnoza o nieprawidłowym napięciu mięśniowym nie jest wyrokiem na dziecko – prawidłowo rehabilitowane odzyska sprawność.

Metody rehabilitacji:
Jest tym skuteczniejsza, im szybciej się ją rozpocznie – najlepsze efekty osiąga się w pierwszym roku życia dziecka. O wyborze metody i intensywności ćwiczeń decyduje neurolog. Rodzice uczą się sposobu pracy z dzieckiem pod okiem rehabilitanta. Konieczne są też okresowe kontrole u neurologa.
Najczęściej stosuje się dwie metody: Vojty i NDT-Bobath. Pierwsza z nich przynosi szybkie efekty, ale, zdaniem niektórych rodziców, jest drastyczna – podczas ćwiczeń dzieci często płaczą, choć nie z powodu bólu, lecz dyskomfortu. Rehabilitant uciska określone punkty na ciele dziecka, co wywołuje fizjologiczne, zapisane w mózgu odruchy, które zostały zablokowane lub utracone w wyniku uszkodzeń układu nerwowego. W domu rodzice ćwiczą z dzieckiem codziennie.

Metoda NDT-Bobath jest dużo przyjemniejsza. Terapeuta usprawnia dziecko przez dostarczanie mu odpowiednich doznań czuciowych i ruchowych. Takie ćwiczenia nie są być dla dziecka stresujące. W domu poprzez prawidłową pielęgnację, karmienie, noszenie czy zabawę z malcem rodzice utrwalają ruchy ćwiczone przez terapeutę. Rehabilitacja przebiega niejako przy okazji codziennych czynności i zabawy z dzieckiem.

Zobacz także:
Żółtaczka
Anemia
Wcześniak
Metoda Vojty

Konsultacja: lekarz medycyny Lucyna Michalska, pediatra