Cebion listopad szkorbut
fot. Adobe Stock

Niedobór witaminy C – co może oznaczać i jak mu zapobiec?

Witamina C jest nam niezbędna, jednak ludzki organizm nie potrafi wytwarzać jej samodzielnie. Jak zatem ją dostarczać, dlaczego jest tak ważna i jakie mogą być skutki niedoboru – odpowiadamy!
Cebion listopad szkorbut
fot. Adobe Stock
Ani dziecko, ani dorosły, nie są w stanie samodzielnie wytworzyć kwasu askorbowego, czyli witaminy C właśnie. Dlatego tak ważne jest dostarczanie jej organizmowi wraz z pożywieniem1. Jeśli jednak codzienna dieta nie jest zdrowa i prawidłowo zbilansowana, poziom witaminy C może być niewłaściwy. Jej niedobór wpływa na reakcje układu odpornościowego2. Może prowadzić m.in. do zmniejszenia odporności i osłabienia organizmu. Jeśli jest znaczny i długotrwały, może nawet wywołać szkorbut. Bardzo ważne jest zatem, aby na talerzu malucha znalazły się produkty, które są jej bogatym źródłem1

Potencjalne konsekwencje niedoboru witaminy C

Długotrwały niedobór witaminy C może prowadzić do choroby, o której w dzisiejszych czasach najczęściej mówimy w czasie przeszłym. Mówimy o szkorbucie, zwanym inaczej gnilcem, który występuje bardzo rzadko. Jego objawami mogły być między innymi wypadanie zębów, krwawienie z dziąseł czy zmiany zapalne w ich obrębie. Należy jednak podkreślić, że w Polsce oraz w innych krajach rozwiniętych szkorbut praktycznie nie występuje3,4.

Choroba ta jest znana ludzkości od wieków – występował nawet w starożytności, o czym wiemy z egipskich papirusów7. Przez lata poszukiwano przyczyny tej choroby, jak również sposobu jej leczenia. Ciekawostką jest, że właśnie z nią łączy się odkrycie witaminy C5,6.
W średniowieczu domyślano się, że szkorbut może być związany ze sposobem odżywiania, gdyż najwięcej chorych było na terenach, gdzie ich mieszkańcy mieli niewielki dostęp do świeżych warzyw i owoców5. Również dlatego choroba często dotykała marynarzy5. W XIX wieku nastąpił jednak przełom, gdy angielskim marynarzom nakazano jedzenie cytryn8,9.
Redakcja poleca: Jak zrobić kotylion z papieru: łatwa instrukcja DIY
Kotylion to obowiązkowa ozdoba na Święto Niepodległości. Aby zrobić kotylion, potrzebujesz jedynie kawałka papieru, papierowej papilotki do ciastka i wydrukowanego na kartce orzełka, którego szablon znajdziesz na naszej stronie. Taki kotylion narodowy to proste zadanie. Dzięki naszej instrukcji szykowanie ozdób na 11 listopada stanie się niezłą frajdą. Podpowiadamy, jak zrobić prosty i efektowny kotylion z papieru.

Jak zapobiec skutkom niedoboru witaminy C

Witaminę C można znaleźć w pożywieniu, głównie w warzywach i owocach. Jej bogatym źródłem jest m.in. czerwona papryka, natka pietruszki, warzywa kapustne, a także czarna porzeczka, kiwi, truskawki oraz owoce cytrusowe1. Witamina C, posiada wysoki potencjał oksydoredukcyjny i uczestniczy jako kofaktor w wielu układach enzymatycznych, np. syntezy kolagenu czy katecholamin2. Odpowiada również za wchłanianie żelaza10.
Nie zawsze jednak codzienna dieta dostarcza odpowiednią dawkę witaminy C. Kwas askorbowy jest wchłaniany w ograniczonym stopniu1. Niewłaściwy poziom w organizmie może być również wynikiem zaburzenia wchłaniania, na które wpływ ma np. brak łaknienia lub wymioty, które mogą zdarzyć się także u dzieci3. W takiej sytuacji poziom witaminy C może być w organizmie nieodpowiedni. U dzieci, u których stwierdzono niedobór witaminy C, specjalista może rozważyć podanie leku.
 
Na rynku dostępnych jest wiele produktów, warto jednak sięgnąć po lek w kroplach. Kroplomierz ułatwia jego aplikację1. To jednocześnie forma o wiele bardziej wygodna, zwłaszcza w przypadku najmłodszych.



 
1 M. Jarosz, Normy żywienia dla populacji Polski, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2017, s 147-150.
2 Charakterystyka Produktu Leczniczego Cebion z 18.06.2019 r.
3 B. Bułhak-Jachymczyk, Witaminy, [w:] Normy żywienia człowieka. Podstawy prewencji otyłości i chorób niezakaźnych, [red.] M. Jarosz, B. Bułhak--Jachymczyk, IŻŻ, PZWL, Warszawa, 2008, 172–232.
4 EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Aller-gies), Scientific Opinion on Dietary Reference Values for vitamin C, EFSA Journal, 2013, 11, 11, 3418, 1–68, dostęp z dnia 04.11.2013, doi:10.2903/j.efsa.2013.3418.
5 K. Janda, M. Kasprzak, J. Wolska, J. Pom, Witamina C – budowa, właściwości, funkcje i występowanie, Life Sci 2015, 61, 4, 419–425.
7 M. Szczypka, J. Gajewska: ABC witamin i minerałów. Egros, Warszawa 2000, 38–42.2.
8 B. Oster, U. Fechtel,  Vitamins. Vitamin C. History. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley-VCH Verlag, 2005, s. 111.
9 P. Moszczyński, R. Pyć: Biochemia witamin. Witaminy lipofilne i kwas askorbinowy. Część II. PWN, Warszawa 1999, 112–136.

10 J. Guz, R. Orliński, Rola witaminy C w regulacji epigenetycznej*, Postępy Hig Med Dosw, 2017; 71: 747-760.

Artykuł powstał z udziałem marki Cebion®
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy