GRY

7 faktów, które muszą znać rodzice niemowlaka

Co sprawia, że dziecko może dobrze się rozwijać, kiedy zacząć rozszerzanie diety, kiedy spodziewać się pierwszych słów i kroków i jak długo można nazywać dziecko niemowlakiem. Oto nasz krótki przewodnik po najważniejszych momentach pierwszego roku życia malucha.

Jak długo dziecko jest niemowlakiem?
Niemowlę – to w dużym uproszczeniu – dziecko, które nie mówi. Wchodząc zaś w szczegóły – to określenie dziecka w 1. roku życia, które nie tylko nie mówi, ale również nie chodzi, nie umie samo jeść i jest całkowicie zdane na opiekujących się nim dorosłych. Okres niemowlęcy trwa 12 miesięcy, czyli od urodzenia do pierwszych urodzin. W tym czasie w psychice i organizmie malucha zachodzi wiele intensywnych zmian. Zobacz, co warto o nich wiedzieć.

1. Jeśli niemowlę nie może się ruszać, gorzej się rozwija

Rozwój ruchowy małego dziecka ma ścisły związek z rozwojem psychicznym. Dlatego u niemowląt mówi się o rozwoju psychoruchowym. Ruch ma znaczenie nawet dla najmłodszych maluszków, które spędzają czas tylko leżąc. Ograniczanie aktywności może sprawić, że ich mózg będzie gorzej się rozwijał. To może odbić się na słabszym rozwoju intelektualnym. Dlatego niemowlaka od samego początku warto zachęcać do aktywności. Jak to robić?
  • Układaj na brzuszku – w tej pozycji uczy się dźwigać główkę, ćwiczy mięśnie karku, ramion i szyi.
  • Staraj się nie krępować nóżek i rączek – ciasnym ubrankiem lub spowijaniem
  • Kładź dziecko na podłodze – na macie edukacyjnej lub kocyku
  • Wieszaj nad nim zabawki – do których może wyciągać rączki
  • Układaj je przed dzieckiem – to zachęci je do podejmowania prób pełzania a potem raczkowania (psychologowie zwracają uwagę, że brak raczkowania w drugim półroczu życia wiąże się z większym ryzykiem dysleksji w wieku szkolnym).
 
Ważne etapy rozwoju ruchowego niemowlaka:
  • 1-2. miesiąc – leży na brzuszku, w tej pozycji na krótko unosi głowę, kopie nóżkami, czasem otwiera piąstki.
  • 3. miesiąc – sięga po zabawki, które nad nim wiszą, odwraca głowę w kierunku dźwięku. Przez większość czasu ma otwarte dłonie.
  • 4. miesiąc – chwyta zabawki i wkłada do buzi. Leżąc na brzuchu, potrafi długo utrzymywać główkę.
  • 5-6. miesiąc – z leżenia na plecach przewraca się na brzuch. W tej pozycji wyciąga przed siebie rączki i unosi klatkę piersiową.
  • 6-7. miesiąc – próbuje pełzać, podpierając się rączkami. Odwraca się z brzucha na plecy. Próbuje podciągać się do siadu.
  • 8-9. miesiąc – samodzielnie siada i zaczyna raczkować.
  • 10. miesiąc – uczy się wstawać i stoi, przytrzymując się np. szczebelków łóżeczka. Podnosi się 
z leżenia do siadu.
  • 11. miesiąc – podtrzymywane pod pachami, próbuje stawiać pierwsze kroki. Obiema dłońmi trzyma kubek i przechyla go 
do ust.
  • 12. miesiąc – próbuje trafić łyżeczką do buzi. Bawi się klockami. Może stawiać pierwsze kroki (ale nie musi). Umie powiedzieć „nie”.
Redakcja poleca: Jak wybrać kocyk dla dziecka - film
Podpowiadamy, czym się kierować wybierając pierwszy kocyk dla dziecka. Zobacz najpiękniejsze kocyki dla malucha na każdą porę roku.

2. Przed skokiem rozwojowym niemowlę cofa się w rozwoju

Niemowlę nie rozwija się cały czas, ale skokami. Tzw. skoki rozwojowe zwykle poprzedzone są okresem gorszego zachowania. Dziecko bywa bardziej marudne, gorzej śpi, ma słabszy apetyt. Po kilku dniach takiej zapaści rozwojowej możesz mieć wrażenie, że nagle, z dnia na dzień, nauczyło się wielu nowych rzeczy. Im jest starsze, tym okresy gorszego zachowania są dłuższe. Nie da się dokładnie określić, kiedy powinny się pojawić, ponieważ każde niemowlę rozwija się w swoim własnym tempie. Psychologowie określili jednak umownie czas, w którym możemy zaobserwować najważniejsze skoki rozwojowe.

3. Dziecko rozumie, zanim zacznie mówić

Choć na pierwsze słowa malucha czasem trzeba czekać dłużej niż do 1. urodzin, już około 7-8 miesiąca dziecko może właściwie reagować na to, co do niego mówisz: odwraca główkę we właściwym kierunku albo pokazuje rączką odpowiednią rzecz. Najlepiej wychodzi to dzieciom, do których dużo się mówi, które mają okazję ćwiczyć rozumienie mowy dorosłych. Staraj się jak najwięcej „rozmawiać” ze swoim niemowlakiem od samego początku. Opowiadaj mu co robisz, gdy zmieniasz pieluszkę, kiedy go kąpiesz, kiedy go karmisz. Pokazuj mu niemowlęce książeczki i nazywaj ilustracje. To pierwsze lekcje mówienia.

4. Z niemowlęciem trzeba iść do dentysty

W pierwszym roku życia pojawia się zaledwie kilka ząbków mlecznych. Niemowlaki zwykle miewają dolne i górne jedynki, czasem również dwójki i kły. Wielu rodzicom wydaje się, że o zęby mleczne nie trzeba dbać. Tymczasem zaniedbane mleczaki mogą doprowadzić do przeniesienia próchnicy na zęby stałe. Stomatolodzy dziecięcy zalecają, aby dzieci jak najwcześniej trafiały do nich na kontrolę – pierwsza wizyta nie powinna maluchowi kojarzyć się z bolesnym leczeniem. Najlepiej jeśli jest okazją do poznania gabinetu, oswojenia się fotelem stomatologicznym. Dla rodziców to też szansa, aby dowiedzieć się, jak należy dbać o zęby dziecka od samego początku.

5. Niemowlak nie musi chodzić

Wiele osób oczekuje, że pierwszy rok życia dziecko zakończy, chodząc. Tymczasem pod koniec okresu niemowlęcego maluchy zwykle przyjmują postawę pionową, czyli stoją. Co do samodzielnych pierwszych kroków – bywa z nimi różnie. Niektóre maluszki stawiają je już w 11 miesiącu, inne dopiero w 16. Jest to zupełnie normalne – to tzw. szeroka norma.

6. Ty decydujesz, co dziecko je, ono decyduje ile

Rodzice niemowląt mają dużą swobodę we wprowadzaniu kolejnych pokarmów do diety dziecka. Z obowiązujących aktualnie dwóch zaleceń żywieniowych wynika, że:
  • należy dążyć do wyłącznego karmienia piersią do końca 6. miesiąca życia dziecka – tak mówią wytyczne WHO, czyli Światowej Organizacji Zdrowia,
  • pokarmy uzupełniające należy wprowadzać do diety dziecka nie wcześniej niż po skończonym 17. tygodniu i nie później niż do końca 26. tygodnia życia – tak zaleca ESPHAGAN, czyli Polskie Towarzystwo Gastrologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci.
Co to oznacza w praktyce? Zalecenia te wbrew pozorom nie wykluczają się. W 26 tygodniach mieści się bowiem 6 pierwszych miesięcy życia dziecka. Końcówkę tego okresu można poświęcić na oswajanie niemowlaka z nowymi pokarmami. Czasem wcześniejsze niż po 6 miesiącu rozszerzanie diety jest konieczne z przyczyn zdrowotnych, np. gdy dziecko ma anemię.
 
Do końca 1. roku życia dziecka podstawą jego diety powinno być mleko mamy (lub jeśli karmienie piersią nie jest możliwe – mleko modyfikowane).

7. Sen jest bardzo ważny

Im starsze dziecko, tym krócej śpi. Noworodek może spać niemal całą dobę a roczne dziecko około 13 godzin. To uśrednione wartości. Bo długość snu jest sprawą bardzo indywidualną - niektóre dzieci śpią jak zając pod miedzą - krótko i łatwo się budzą, inne śpią jak suseł, nie tylko długo, ale trudno je dobudzić. Dziecka nie należy zmuszać do spania. Warto za to stwarzać mu odpowiednie warunki i tak planować dzień, aby mogło się porządnie wysypiać. I w nocy, i w dzień. Drzemki w ciągu dnia to nie tylko odpoczynek dla organizmu. To także szansa dla mózgu, aby poukładał i zapamiętał zdobyte informacje. Wyspany maluch jest spokojniejszy, ma więcej siły do zabawy i większe szanse, by wyrosnąć na mądrego człowieka.
 

Zobacz też:
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Kłopoty w pieluszce

Karm piersią, polecamy!