noworodek
Noworodek

Co warto wiedzieć o pierwszych badaniach noworodka?

Być może już niedługo, dzięki rutynowemu badaniu genomu, zaraz po urodzeniu będzie wiadomo, jaka przyszłość zdrowotna czeka twoje dziecko. Ale i teraz też wiele da się przewidzieć.
Ewa Helwich - neonatolog
Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich
Konsultacja merytoryczna

Pobyt w szpitalu po urodzeniu dziecka trwa mniej więcej trzy dni. Tyle też czasu potrzebują lekarze, by przyjrzeć się mamie oraz ocenić, w jakiej formie urodziło się dziecko. Oczywiście, jeśli bardzo chcesz i nie ma żadnych medycznych przeciwwskazań, możesz wrócić do domu np. już w drugiej dobie. W takiej sytuacji będziesz jeszcze musiała przyjechać do szpitala, aby uzupełnić badania. Zanim zdecydujesz się na takie rozwiązanie, sprawdź, co się dzieje w szpitalu podczas kolejnych dni po porodzie.

Jak ocenia się od razu po urodzeniu, czy dziecko przyszło na świat zdrowe?
Pomaga w tym dziesięciopunktowa skala Apgar. Posługując się nią, lekarz lub położna punktują ogólny stan zdrowia noworodka. Zwracają uwagę na pięć wskaźników: zabarwienie skóry, sposób oddychania,napięcie mięśni, pracę serca i reakcje na drażnienie okolic noska i buzi. Za każdy dziecko może otrzymać dwa punkty. Test przeprowadza się w pierwszej i piątej minucie życia. Maleństwo, które dostało 7–10 punktów, jest w dobrej kondycji i badania nie trzeba powtarzać. Jeśli otrzymało mniej niż siedem punktów, pobiera się krew (np. z pępowiny), by zbadać równowagę kwasowo-zasadową. W ten sposób sprawdza się, czy było niedotlenione. Badanie to wykonuje się również przy podejrzeniu, że serce nie pracuje prawidłowo.

A skąd wiadomo, że narządy wewnętrzne dziecka pracują prawidłowo?
W pierwszej dobie dziecko bada również neonatolog, czyli specjalista od dzieci nowo narodzonych. Badanie trwa ok. 30 min. To wnikliwe oględziny małego człowieczka, które mają wykryć wszystko, co mogłoby zakłócić jego rozwój. Lekarz uważnie ogląda małe ciałko, aby wykluczyć ewentualne zniekształcenia i uszkodzenia, do których mogło dojść w ostatniej fazie ciąży lub w czasie porodu. Osłuchuje serduszko, mierzy tętno, sprawdza oddech. Ogląda też ciemiączka przednie i tylne (miękkie miejsca w czaszce, w których kości jeszcze się nie złączyły), podniebienie (czy nie jest rozszczepione), kręgosłup, obserwuje ruchy rączek i nóg, liczy paluszki. Kontroluje także stawy biodrowe. Dotykając brzuszka, ustala wielkość narządów wewnętrznych.

Polecamy: Zabieg Credego u noworodków

Dlaczego neonatolog powtarza swoje badanie?
Neonatolog ogląda dziecko codziennie. Obserwuje, czy nie pojawiła się żółtaczka. Pyta mamę, czy maleństwo robi kupkę, czy siusia, jak radzi sobie ze ssaniem piersi. Jeśli są z tym jakieś kłopoty, sprawdza, czy karmienie odbywa się prawidłowo. Wszystko po to, by potwierdzić, że stan zdrowia malucha nie ulega pogorszeniu.

Co to jest skala Apgar i co z niej możemy wyczytać? Mówi ekspert [WIDEO]

noworodek, szpital
Noworodek
W szpitalu – badania przesiewowe noworodka
Wbrew obiegowej opinii badania przesiewowe nowo narodzonego dziecka to nie tylko badanie słuchu wprowadzone dzięki Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy. To również kontrola krwi, serduszka oraz stawów biodrowych. Oto jak wyglądają i czemu służą badania przesiewowe.

1. Badanie krwi. Pozwala na rozpoznanie rzadkich genetycznych chorób, które nie dają żadnych objawów w pierwszych dniach i tygodniach życia dziecka, ale nieleczone prowadzą do groźnych powikłań (np. upośledzenia umysłowego). Są to przede wszystkim: mukowiscydoza – choroba genetyczna, której podłożem jest nadmierna lepkość wydzielin, co upośledza pracę m.in. układu oddechowego i pokarmowego; występuje u 1 na 2500 noworodków hypotyreoza – czyli wrodzona niedoczynność tarczycy, występująca u 1 na 4000 noworodków fenyloketonuria – choroba metaboliczna wywołana brakiem enzymu, który rozkłada aminokwas fenyloalaninę; występuje u jednego na 8000 noworodków.     Aby zawczasu je wykryć, z piętki dziecka pobiera się krew na specjalną bibułę testową. Próbka jest wysyłana do laboratorium. Jeśli wszystko jest w porządku, procedura się kończy. Gdy któraś z chorób się potwierdzi, zostaniesz listownie poproszona o zgłoszenie się z dzieckiem do przychodzi specjalistycznej (dlatego tak ważne jest zostawienie w szpitalnych dokumentach adresu, pod którym będziesz mieszkać, a nie po prostu zameldowania). Jeśli wynik będzie niejednoznaczny, badanie trzeba będzie powtórzyć. 2. Badanie słuchu. Jedno, dwoje dzieci na tysiąc rodzi się z głębokim uszkodzeniem słuchu, a jedno, dwoje - z niedosłuchem mniejszego stopnia. Najważniejsze dla rozwoju mowy jest pierwsze pół roku życia. Jeśli maluch trafi wtedy pod opiekę specjalistów, którzy rozpoczną leczenie lub wyposażą go w aparat słuchowy, ma szansę na taki sam rozwój jak zdrowi rówieśnicy. Badanie polega na rejestracji tzw. otoemisji akustycznych, czyli odpowiedzi ucha środkowego na wysyłany bodziec dźwiękowy. Noworodkowi wkłada się do ucha cieniutką sondę. Wszystko trwa ok. minuty i jest całkowicie bezbolesne. Niepomyślny wynik czasem spowodowany jest zalegającą w uchu mazią...

badania przesiewowe noworodka
Zdrowie
Badania przesiewowe noworodka 2022 – lista badań wykonywanych w Polsce
Badania przesiewowe noworodka pomagają w wykryciu 33 chorób wrodzonych lub innych wad niewidocznych na początku życia dziecka. Większość z nich często wykonuje się w szpitalu po narodzinach. Wyniki niektórych znane są od razu, na inne trzeba poczekać. Rodzice są o nich informowani, gdy badanie trzeba powtórzyć.

Badania przesiewowe wykonuje się u wszystkich nowo narodzonych dzieci. Słowo przesiew wykorzystane w nazwie oznacza, że badania mają odsiać dzieci zdrowe od tych z ryzykiem groźnych chorób i wad wrodzonych . Dzięki temu wszystkie wymagające tego noworodki szybko otrzymają odpowiednią opiekę i leczenie. Wczesne rozpoznanie sprawia, że choroba nie rozwinie się albo będzie przebiegała łagodniej. Opisujemy, jakie badania przesiewowe wykonuje się w Polsce w szpitalu po narodzinach i kiedy otrzymuje się ich wynik. Spis treści: Jakie choroby wykrywają badania przesiewowe noworodków? Przesiewowe badanie słuchu u noworodków Badanie przesiewowe w kierunku wad serca Dysplazja stawów biodrowych u noworodka Badanie przesiewowe noworodków w kierunku SMA Badania przesiewowe noworodków – jakie choroby wykrywają? W Polsce badania przesiewowe u noworodków przeprowadza się w kierunku chorób wrodzonych:   wrodzona niedoczynność tarczycy (WNT), wrodzony przerost nadnerczy (WPN), mukowiscydoza (CF), fenyloketonuria (PKU), deficyt biotynidazy (BIOT), rdzeniowy zanik mięśni (SMA) – badanie przesiewowe noworodków wprowadzone w 10 województwach w 2021 roku od stycznia 2022 wykonywane jest na terenie całej Polski. Zaburzenia aminokwasów: choroba syropu klonowego (MSUD), klasyczna homocystynuria (HCY), cytrulinemia I (CIT I), tyrozynemia typu I (TYR I), tyrozynemia typu II (TYR II). Acydurie organiczne: acyduria glutarowa typu I (GA I), acyduria propionowa (PA), acyduria metylomalonowa (MMA), acyduria izowalerianowa (IVA), acyduria argininowobursztynianowa, 3-metylokrotonyloglicynuria (MCC). Zaburzenia utleniania kwasów tłuszczowych: deficyt dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCADD), deficyt dehydrogenazy 3-hydroksyacylo-CoA długołańcuchowych kwasów...

bilans zdrowia dziecka
Adobe Stock
Zdrowie
Bilans zdrowia dziecka – kiedy się go robi, na czym polega?
Bilans zdrowia to bardzo ważne badanie, które pozwala ocenić, czy dziecko rozwija się prawidłowo i wykryć ewentualne problemy zdrowotne. Bilanse zdrowia dziecka wykonuje się w Polsce od 1976 roku. Zgodnie z rozporządzenie ministra zdrowia dziecko powinno mieć wykonane ok. 10 bilansów do czasu osiągnięcia pełnoletności.

Bilans zdrowia dziecka to kompleksowe okresowe badanie, podczas którego lekarz ocenia stan zdrowia dziecka. Regularnie wykonywane bilanse pozwalają na wczesnym etapie wykryć różne nieprawidłowości w rozwoju i podjąć działania, które pozwolą je zlikwidować lub ograniczyć ich postęp. Na bilans zdrowia dziecka można zgłosić się do przychodni, pod której opieką jest dziecko. Badanie przeprowadza lekarz rodzinny razem z pielęgniarką. Spis treści: Czy bilans zdrowia dziecka jest obowiązkowy? Kiedy wykonuje się bilanse zdrowia? Pierwszy bilans zdrowia dziecka – tzw. zerowy Bilanse w pierwszym roku życia dziecka Bilanse zdrowia dziecka w wieku szkolnym Czy bilans zdrowia dziecka jest obowiązkowy? Dziecko ma prawo do bilansu zdrowia , a lekarz ma obowiązek go wykonać. Rodzice nie mają obowiązku zgłaszać się z dzieckiem na bilanse, ale naprawdę warto to robić, gdyż są to ważne badania profilaktyczne, które pozwalają dbać o zdrowie dziecka aż do osiągnięcia przez nie dorosłości. Najczęściej rodzice zgłaszają się na bilanse z niemowlętami i młodszymi dziećmi. Tylko ok. 65 procent nastolatków przychodzi na bilanse, tymczasem wiek szkolny to ważny etap rozwoju dziecka. Naprawdę warto w tym czasie monitorować, czy dziecko rozwija się prawidłowo, gdyż w razie potrzeby można jeszcze podjąć działania, aby uniknąć skutków wielu nieprawidłowości. Kiedy wykonuje się bilanse zdrowia dziecka? W pierwszym roku życia dziecka wykonuje się aż 4 bilanse, w tym pierwszy zaraz po urodzeniu, w szpitalu. Do kolejnych dziecko ma prawo w wieku 2, 6, 10, 14 i 18 lat. Pierwszy bilans zdrowia dziecka – tzw. zerowy Wykonywany jest w szpitalu po narodzinach. Jego celem jest wykluczenie wad i nieprawidłowości, które mogły powstać w czasie ciąży i porodu. Badane są: oddech i praca serca dziecka, odruchy, napięcie mięśni, dziecko jest...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz