zęby mleczne
Fotolia
Zdrowie

Wszystko o mleczakach: kiedy pojawiają się zęby mleczne i co jest normą

Zęby mleczne tworzą się już w brzuchu mamy, zanim w ogóle pomyślisz o ząbkowaniu! Sprawdź, w jakiej kolejności wyrzynają się mleczaki i jakie są objawy ząbkowania oraz co może być powodem do niepokoju.

Zęby mleczne, czyli tzw. mleczaki to pierwsze zęby dziecka. Pierwsze z nich - dolne jedynki - wyżynają się ok. 6 miesiąca życia, a ostatnie - piątki - w 3 roku życia dziecka. Człowiek ma 20 zębów mlecznych (zaczynają formować się już w 6 tygodniu życia płodowego). W uzębieniu mlecznym nie ma zębów przedtrzonowych. Mleczaki wypadają najczęściej między 6-13 rokiem życia, robiąc miejsce zębom stałym.

Kolejność wyrzynania się zębów mlecznych 

Kalendarz wyrzynania się zębów mlecznych wygląda następująco:

  1. Dolne jedynki - pojawiają się około 6. miesiąca życia, ale równie dobrze może to nastąpić w okolicy 1. urodzin (mogą to być także – chociaż rzadziej – dwójki lub górne jedynki).
  2. Górne jedynki.
  3. Górne oraz dolne dwójki.
  4. Kły - w 2. roku życia (najpierw – jak w przypadku siekaczy – dół, potem góra).
  5. Zęby trzonowe, czyli czwórki.
  6. Piątki (ostatnie zęby mleczne) pojawią się około 3. urodzin. Wtedy też zanika lub zmniejsza się szczelina między przednimi zębami.

O zęby mleczne trzeba dbać tak samo jak o zęby stałe! Pamiętaj o ich myciu i nie podawaj dziecku nocą mleka (poza własnym) oraz napojów innych niż woda. Małe dziecko u dentysty nauczy się, że zęby trzeba kontrolować i że gabinet stomatologiczny nie jest straszny, dlatego koniecznie odwiedźcie dentystę, żeby pokazać mu mleczaki!

To ważne: Nie tylko kolejność pojawiania się zębów mlecznych może być nietypowa. Mogą one również rosnąć po kilka naraz. Warto pamiętać, że późne ząbkowanie bywa cechą rodzinną. U dziewczynek pierwsze mleczaki pojawiają się zazwyczaj wcześniej niż u chłopców.

Objawy ząbkowania

Od momentu, kiedy u płodu zaczynają się formować zęby mleczne, stopniowo pokrywa je twarde, bogate w wapń szkliwo. Ta warstwa będzie przyrastać jeszcze przez kilka miesięcy. Gdy szkliwo pokryje już dostatecznie grubą powłoką całe mleczaki, zaczną wykształcać się korzenie. To one, rosnąc, wypchną ząb, a ściślej jego koronę, na zewnątrz. Pierwsze oznaki wyrzynania się zębów mlecznych można zauważyć już w 3-4 miesiącu życia.

Objawy ząbkowania są trudne do przeoczenia:

  • niemowlę zaczyna się ślinić bardziej niż zwykle;
  • często wkłada paluszki do buzi, bo swędzą go dziąsła;
  • ma zaczerwienione i rozpulchnione dziąsła.

Pierwszy etap ząbkowania może trwać kilka tygodni, a nawet miesięcy. Gdy zbliża się finał, dziąsła mogą stać się bardzo wrażliwe. Wtedy pojawiają się kolejne objawy, wskazujące na to, że zaraz pojawi się mleczak:

  • ssanie piersi czy smoczka sprawia dziecku ból;
  • niemowlę jest marudne i płaczliwe;
  • nie chce jeść;
  • często budzi się w nocy.
To ważne: Obfite ślinienie odwadnia organizm, więc dziecko potrzebuje więcej płynów. Jak najczęściej przystawiaj go do piersi, a jeśli karmisz butelką, podawaj mu do picia przegotowaną wodę.

Kiedy iść do lekarza podczas ząbkowania?

Jeśli dolegliwości ząbkującego dziecka cię niepokoją, skonsultuj się z pediatrą lub stomatologiem. Zrób to, gdy:

  • ząbkowaniu towarzyszy wysoka gorączka (powyżej 38,5ºC);
  • dziecko kaszle i/lub wymiotuje;
  • odczuwa dotkliwy ból;
  • przebijający się ząbek zachodzi za inny, widać, że rośnie krzywo albo dwa ząbki są zrośnięte w jeden.
  • dziecko nie ma ani jednego zęba, choć skończyło już półtora roku.

Wszystko, co na ból zęba i bolesne ząbkowanie może zalecić lekarz to środki przeciwbólowe i przeciwzapalnie, np. zawierające ibuprofen czy paracetamol oraz, niekiedy, w przypadku łagodniejszego przebiegu ząbkowania - żel na ząbkowanie, który przyniesie ulgę dziąsłom.

Sposoby na bolesne ząbkowanie

Istnieje wiele metod, by ulżyć dziecku w wyrzynaniu się zębów mlecznych:

  • Delikatnie masuj dziąsła palcem lub specjalną gumową nakładką na palec (pamiętaj, aby za każdym razem umyć dokładnie ręce lub wyparzyć nakładkę).
  • Sięgnij po środki uśmierzające ból, czyli żel na ząbkowanie (np. Dentinox-Gel, Calgel, Bobodent). Mogą być stosowane od trzeciego miesiąca życia. Smaruj nimi dziąsła cienką warstwą 3–4 razy dziennie. Jeśli ssanie piersi sprawia dziecku ból, smaruj mu dziąsła tuż przed karmieniem.
  • Kup wypełniony wodą gryzaczek. Ma on na powierzchni miękkie wypustki, które masują dziąsełka. Jeśli schłodzisz go w lodówce, przyniesie ulgę obrzmiałym dziąsłom. Pamiętaj, że gryzaka nie należy zamrażać. Lodowatą zabawką niemowlę może odmrozić sobie rączkę. Są maluchy, którym ulgę przynosi gryzienie mocno schłodzonej marchewki. Nie polecamy tego sposobu, bo już bezzębny maluch jest w stanie odgryźć kawałeczek i zadławić się nim!
  • Przed snem podaj kojące herbatki ziołowe, np. rumianek czy melisę, jeśli twoje dziecko jest już na etapie rozszerzania diety. Te zioła działają uspokajająco, przeciwzapalnie. Unikaj gotowych, rozpuszczalnych herbatek dla niemowląt, które zawierają cukier, zamiast tego zaparz słabą herbatę ziołową w torebce.

Jak dbać o zęby mleczne?

Rytuał pielęgnacyjny należy wprowadzić jeszcze dla bezzębnej jamy ustnej małego dziecka. Dziąsła możemy przemywać jałowym wilgotnym gazikiem lub szczoteczką na palec.Gdy pojawi się pierwszy ząbek, należy wprowadzić szczoteczkę do zębów i pastę z fluorem (1000 ppm). Na pierwszą wizytę do dentysty warto się udać gdy pojawi się pierwszy ząbek. Podczas wizyty adaptacyjnej dziecko oswoją się z gabinetem a rodzice mogą się dowiedzieć, jak prawidłowo dbać o ząbki. Kluczowe z punktu widzenia kontroli jest pojawienie się zębów trzonowych, które są bardziej podatne na próchnice. 

Konsultacja: dr n. Med. Aleksander Remiszewski, Stomatolog Dziecięcy. Jest kierownikiem Zakładu Stomatologii Dziecięcej AM w Warszawie oraz Konsultantem Wojewódzkim ds. Stomatologii Dziecięcej.


Zobacz też:

O zęby mleczne trzeba dbać! Ale jak? Wyjaśnia ekspert [WIDEO]

Objawy ząbkowania
Adobe Stock
Rozwój
Objawy ząbkowania to nie gorączka i biegunka! Kiedy dzieci ząbkują i co podać na ból dziąseł?
Objawy ząbkowania mogą pojawić się na długo przed pierwszymi ząbkami u dziecka. Ząbkujące niemowlę może się ślinić, płakać, nie chcieć ssać. Ale jeśli ma biegunkę i gorączkę, warto znaleźć przyczynę problemu, bo nie są to typowe objawy ząbkowania.

Objawy ząbkowania mogą wystąpić na 2-3 miesiące przed pojawieniem się pierwszego ząbka u niemowlęcia. Dziecko wkłada wtedy wszystko do buzi, intensywnie się ślini, a do tego płacze i nie ma apetytu. Bez problemu rozpoznasz, że dziecko ząbkuje, zanim zauważysz białą kreskę mleczaka na jego dziąśle. A co z nietypowymi objawami lub tymi, które rodzice mylnie biorą za objawy ząbkowania? Spis treści: Kiedy dziecko zaczyna ząbkować? Jak wygląda ząbkowanie u niemowlaka: pierwsze objawy Najczęstsze objawy ząbkowania u niemowląt Nietypowe objawy ząbkowania: katar, kaszel, wysypka Czy gorączka jest objawem ząbkowania? Czy biegunka jest objawem ząbkowania? Co podać dziecku na ząbkowanie? Kiedy dziecko zaczyna ząbkować? Zgodnie z kalendarzem ząbkowania pierwszy ząb na ogół pojawia się między 5. a 10. miesiącem życia dziecka. Objawy ząbkowania zauważysz wcześniej niż ząb. Zdarza się nawet, że już u trzymiesięcznego niemowlęcia można podziwiać dolne jedynki (to one wyrzynają się najwcześniej). Nieco później ząbkują wcześniaki, dzieci z małą masą urodzeniową lub często chorujące. Między 21. a 31. miesiącem życia ząbkowanie powinny się skończyć – u dziecka powinny się już wyrzynać wszystkie zęby mleczne – jest ich 20. Kolejność wychodzenia zębów może jednak trochę się różnić u dzieci – mają na to wpływ m.in. uwarunkowania genetyczne, a także płeć. To, ile trwa ząbkowanie , jest kwestią indywidualną. Cały proces ząbkowania zajmuje zwykle ok. 1,5 roku do 2 lat. Wyrzynanie się pojedynczego zęba może trwać do tygodnia, jednak objawy pojawiają się już wcześniej. Jak wygląda ząbkowanie u niemowlaka: pierwsze objawy Ząbkowanie u niemowlaka to trudny czas zarówno dla dziecka, jak i jego rodziców. Jak rozpoznać ząbkowanie? U niemowlęcia, które ząbkuje, najpierw...

ząbkowanie niemowlaka
Fotolia
Zdrowie
Ząbkowanie u dziecka
Zwykle podczas ząbkowania maluszek ślini się, jest marudny, wkłada rączki do buzi i widać, że cierpi. Możesz mu pomóc!

Rzadko przebiega niezauważalnie. Zwykle maluch ślini się, jest marudny, wkłada rączki do buzi i widać, że cierpi. Możesz mu pomóc! Zęby zaczynają się pojawiać około piątego-siódmego miesiąca życia. Ząbkowanie u niemowląt zaczyna się już w trzecim miesiącu, ale są i takie, którym pierwszy ząbek wyrasta w jedenastym lub dwunastym miesiącu. Jako pierwsze pojawiają się dolne jedynki (między piątym a siódmym miesiącem), ostatnie – w drugim i trzecim roku życia – trójki i trzonowe piątki. Wydrukuj: Plan ząbkowania niemowlaka Objawy ząbkowania u dziecka Wyrzynanie mleczaków to bolesna sprawa. Ząb musi przebić dziąsło, które, uciskane od środka, staje się obrzęknięte i zaczerwienione, boli i swędzi. To stan zapalny. Ząbkowaniu towarzyszy też zwykle obfite ślinienie . Na bródce czasem pojawia się wysypka, wywołana drażniącym działaniem śliny. Dziecko może mieć stan podgorączkowy albo gorączkę, a nawet biegunkę. Ale uwaga: te symptomy są często objawem infekcji (wywołanej przez obniżenie odporności w czasie ząbkowania), nie należy więc lekceważyć tych objawów! W ten sposób można zlekceważyć chorobę. Jeśli więc maluch ma gorączkę i biegunkę, zgłoś się z nim do lekarza! Ząbkujący malec może stracić apetyt. Wkłada rączki do buzi, gryzie co popadnie, bo to koi ból i pomaga w wyrzynaniu się ząbków. Zdarza się, że te objawy występują na długo, zanim w buzi błyśnie pierwszy biały „guziczek”. Jak łagodzić objawy ząbkowania? Ból dziąseł przy ząbkowaniu dzieci złagodzi masaż. Świetnie do tego nadaje się gryzaczek wypełniony wodą i schłodzony. Starszemu niemowlęciu możesz dać do gryzienia umytą i obraną marchewkę, pod warunkiem że dobrze sobie radzi z żuciem i łykaniem kawałków. Musisz pilnować, by się nie zaksztusiło! Możesz też sama palcem masować dziąsełka. Wystarczy umyć ręce i...

Ząbkowanie dziecka
Adobe Stock
Zdrowie
Ząbkowanie dziecka – kiedy się zaczyna, ile trwa i jakie są objawy?
Ząbkowanie u dziecka nie musi być bolesne. Trzeba się jednak do niego dobrze przygotować. Warto też wiedzieć, że niektóre z symptomów ząbkowania nie są związane z wyrzynaniem się zębów, ale mogą wskazywać na inny problem, który występuje równolegle.

Pierwszy ząbek pojawia się najczęściej między 6-11 miesiącem życia, a objawy ząbkowania mogą być czasami zaskakujące dla rodziców: dziecko nie tylko ślini się i płacze, ale może być rozdrażnione, mieć biegunkę lub stan podgorączkowy. Jak przebiega ząbkowanie u dzieci? Przeczytaj wszystko, co musisz wiedzieć na temat ząbkowania! Spis treści: Kiedy dziecko zaczyna ząbkować? Kolejność ząbkowania Objawy ząbkowania u niemowlaka Nietypowe objawy ząbkowania Bolesne ząbkowanie – co na ząbkowanie u niemowlaka? Domowe sposoby na ból przy ząbkowaniu Kiedy dziecko zaczyna ząbkować? Dzień, w którym w buzi niemowlaka pojawia się pierwszy ząbek, to prawdziwe święto. Niektóre rodziny utrzymują nawet stary zwyczaj: mama dostaje wtedy prezent, czyli „ząbkowe”. Pierwszy mleczak pojawia się zwykle między 6. a 11. miesiącem życia, a ostatni wyrzyna się ok. 21-31 miesiąca życia. Ząbkowanie kończy się, gdy u malucha pojawia się „garnitur” 20 zębów mlecznych. Lekarze zauważyli, że szybciej zaczynają ząbkować dzieci, które są zdrowe, przyszły na świat z dużą wagą i są karmione piersią. Jeśli chcesz wiedzieć, kiedy twojemu dziecku wyrośnie pierwszy ząbek, zapytaj swoich rodziców, kiedy sama ząbkowałaś – geny mają duży wpływ na wyrzynanie zębów mlecznych ! Kolejność ząbkowania Jako pierwsze zęby mleczne zazwyczaj pojawiają się jedynki dolne, potem górne i dalsze. Pamiętaj jednak, że kolejność wychodzenia zębów może ulec zmianie i tak naprawdę zależy od indywidualnego rozwoju każdego dziecka. Zwykle jednak kalendarz ząbkowania niemowlęcia wygląda tak: Jako pierwsze pojawiają się zwykle dolne jedynki (6-11 miesiąc), jako drugie górne jedynki (6-12 miesiąc). Po nich wyrzynają się dwójki górne (6-16. miesiąc) i dolne (7-16. miesiąc). Pierwsze zęby...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz