metoda vojty
Adobe Stock
Zdrowie

Metoda Vojty: na czym polega, efekty

Metoda Vojty jest stosowana w rehabilitacji niemowląt, dzieci i dorosłych. Celem terapii jest aktywowanie lub przywrócenie prawidłowych wzorców motorycznych.

Metoda Vojty, zwana też metoda odruchowej lokomocji, powstała na przełomie lat 50. i 60. XX wieku. Jej autorem jest czeski neurolog dziecięcy – Václav Vojta.

Spis treści:

Podstawy metody Vojty

U podstaw terapii leżą dwa założenia. Pierwsze z nich brzmi, że nawet niewielkie uszkodzenie w obrębie układu nerwowego może skutkować zaburzeniami napięcia mięśniowego, co powoduje powstanie i utrwalenie się nieprawidłowych wzorców ruchu.
 

Sprawdź, czy twoje niemowlę rozwija się prawidłowo
Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl

Drugie zakłada, że każdy człowiek rodzi się z zaprogramowanymi genetycznie globalnymi wzorcami ruchu, które determinują rozwój ruchowy dziecka. Vojta zaobserwował, że ucisk konkretnego punktu na jednej partii ciała wywołuje odruchowe napięcie mięśni w innych partiach ciała, dzięki czemu można pacjenta stymulować do wykonywania bardzo konkretnego ruchu – tzw. wzorzec ruchowy lub wzorzec motoryczny.

Metoda Vojty wykorzystuje 10 stref na tułowiu i kończynach, które w czasie terapii są uciskane, podczas gdy pacjent leży w bardzo konkretnej pozycji.

Na czym polega metoda Vojty

Podczas terapii pacjent przyjmuje ściśle określoną pozycję. Ważne jest ustawienie tułowia, kończyn i głowy. Terapeuta uciska konkretną strefę lub strefy na ciele pacjenta. Często przykłada też opór do niektórych części ciała, aby dodatkowo stymulować, pobudzać mięśnie. Wszystko to powoduje aktywację mięśni niezbędnych do wykonania ruchu będącego tzw. wzorcem motorycznym: np. odruchowe pełzanie, odruchowy obrót.

Podstawowe pozycje ułożeniowe pacjenta to: leżenie na plecach, na brzuchu i na boku. Mają jednak one aż 30 różnych wariantów.

Zobacz także: Obniżone napięcie mięśniowe coraz częstsze u niemowląt

Skutki uboczne ćwiczeń Vojty

Są całkiem niegroźne i należy do nich: płacz i pocenie się dziecka w czasie terapii (dorośli i starsze dzieci nie płaczą), zaróżowienie skóry w miejscu ucisku.

Co różni metodę Vojty od innych metod terapeutycznych

Terapia nie polega na ćwiczeniu konkretnych umiejętności (np.: chodzenia czy chwytania), ale na tym, aby dać pacjentowi możliwość wykonana ruchów, od których zależą te umiejętności. Pacjent niejako uzyskuje czy odzyskuje możliwość ich wykonywania, dzięki czemu później potrafi spontanicznie te ruchy wykonywać. Mówiąc bardziej obrazowo: w czasie terapii nie ćwiczy się np. obrotów ciała, ale wywołuje reakcję w ciele, która pozwala taki obrót wykonać.

Metoda Vojty wymaga zaangażowania nie tylko terapeuty

Terapia wymaga dużego zaangażowania rodziców i opiekunów osoby poddanej leczeniu. Aby uzyskać dobry efekt, nie wystarczy bowiem regularnie pojawiać się u terapeuty. Rodzice i opiekunowie powinni także w warunkach domowych stosować terapię zgodnie z zaleceniami fizjoterapeuty – czasami nawet kilka razy dziennie. Jedna sesja terapeutyczna trwa od 5 do 30 minut.

Efekty rehabilitacji metodą Vojty

U dzieci jest to normalizacja napięcia mięśniowego, co zapobiega wadom postawy (wadom kręgosłupa, kolan, stóp), poprawa pracy narządów wewnętrznych (likwidowanie zaparć, problemów z pęcherzem – np. pęcherzem neurogennym u dzieci z przepuklinami). U dorosłych jest to odzyskiwanie utraconych w wyniku urazu czy choroby funkcji ruchowych i odzyskiwanie sprawności i samodzielności.

Skuteczność terapii Vojty została potwierdzona u wielu pacjentów na całym świecie – dorosłych i dzieci. Sama metoda była też obiektem wielu badań, które dowiodły, że przynosi pozytywne efekty.

Celem terapii jest uzyskanie przez pacjenta dostępu i możliwości utrzymania konkretnych pozycji i wykonywania konkretnych ruchów:

  • utrzymywanie równowagi podczas ruchu,
  • wyprostu ciała, co wymaga przeciwstawienie się sile grawitacji,
  • chodzenia i chwytania.

Terapia Vojty – wskazania

Najczęściej metoda jest stosowana u dzieci, ale przynosi korzyści także dorosłym. Jej skuteczność sprawia, że może być wykorzystana do odzyskiwania sprawności ruchowej w wielu jednostkach chorobowych – neurologicznych i ortopedycznych. Wskazaniami do zastosowania metody Vojty są:

  • porażenie mózgowe,
  • skolioza (wielopłaszczyznowe skrzywienie kręgosłupa),
  • dysplazja stawów biodrowych,
  • porażenia splotu ramiennego,
  • przepuklina oponowo-rdzeniowa,
  • choroby mięśniowe,
  • stwardnienie rozsiane,
  • uszkodzenia ortopedyczne m.in. barków, bioder, ramion i nóg,
  • zaburzenia oddychania, połykania i żucia,
  • udary.

Ćwiczenia Vojty – przeciwwskazania

Przeciwwskazaniem do terapii jest: infekcja przebiegająca z gorączką, okres 10 dni po szczepieniu z użyciem szczepionek zawierających żywe drobnoustroje, ciąża.

Terapia Vojty a płacz dziecka

Podczas terapii, zwłaszcza w gabinecie terapeuty, małe dzieci i niemowlęta często płaczą. Nie jest to spowodowane bólem – ucisk stref na ciele nie jest bolesny! Płacz wywołany jest aktywacją układu nerwowego, do którego dziecko nie jest przyzwyczajone. Dlatego rodzice nie powinni się niepokoić, gdy ich pociecha płacze w czasie zabiegów wykonywanych przez terapeutę. Najczęściej po zakończeniu sesji terapeutycznej dzieci natychmiast się uspokajają.

Konsultacja: Klaudia Konarska, fizjoterapeuta, certyfikowany terapeuta metodą Vojty, właścicielka Centrum Rehabilitacji Medycznej w Legionowie

Zobacz także:

Znany dziennikarz: Te dzieci w przyszłości odkryją nowe leki. A my skorzystamy! [WIDEO]

ćwiczenia na skoliozę
Zdrowie
Ćwiczenia na skoliozę: rodzaje i metody terapeutyczne
Ćwiczenia na skoliozę są ważnym elementem leczenia wady i zapobieganiu jej pogłębiania się. Aby były skuteczne, muszą być indywidualnie dobrane do pacjenta.

Ćwiczenia na skoliozę, czyli na potocznie zwane boczne skrzywienie kręgosłupa, należy wykonywać regularnie i często. Nie ma ćwiczeń uniwersalnych , dla każdego, gdyż każda skolioza u każdego jest nieco inna. Dlatego bardzo ważne jest, aby ćwiczenia dobrał fizjoterapeuta i nauczył poprawnego ich wykonywania. Dopiero wtedy można je robić samodzielnie w domu. Skolioza jest wadą złożoną i nie polega jedynie na bocznym skrzywieniu kręgosłupa. Nie sprawdzą się tu dawniej stosowane ćwiczenia symetryczne, czasami mogą wręcz zaszkodzić. Dlatego w tym materiale nie będziemy silić się na opisywanie konkretnych ćwiczeń – i tak nie można ich stosować bez konsultacji ze specjalistą. Podamy za to podstawowe informacje o rodzajach ćwiczeń, ich działaniu oraz o metodach terapeutycznych stosowanych w skoliozach. Ćwiczenia na skoliozę – rodzaje Ponieważ skrzywienie kręgosłupa jest wadą wielowymiarową i wpływającą np. na układ oddechowy, trzeba stosować różne rodzaje ćwiczeń, które pozwolą korygować wadę we wszystkich płaszczyznach i usprawnią działanie układów, które ponoszą uszczerbek w związku ze skoliozą. Ćwiczenia rozciągające Skrzywienie kręgosłupa sprawia, że po wewnętrznej stronie łuku mięśnie ulegają skróceniu, utrwalając wadę. Dlatego ważne jest, aby zwiększyć ich elastyczność , co pomoże zmniejszać krzywiznę nieprawidłowych łuków i zapobiegać pogłębianiu się wady. Często rozciąga się też zginacze bioder, które pogłębiają lordozę lędźwiową oraz mięśnie piersiowe przy tzw. plecach okrągłych. Ćwiczenia tego typu polegają m.in. na przyjmowaniu odpowiednich pozycji ułożeniowych oraz na wykonywaniu w nich odpowiednich ćwiczeń. Stosuje się też tzw. stretching postizometryczny, który polega na rozciąganiu mięśni po uprzednim ich statycznym napięciu. Ćwiczenia derotujące kręgosłup Ponieważ skolioza jest...

gimnastyka korekcyjna dla dzieci
Adobe Stock
Zdrowie
Na czym polega gimnastyka korekcyjna dla dzieci – wyjaśniamy
Twoje dziecko ma wadę postawy? Lekarz zalecił gimnastykę korekcyjną? Wyjaśniamy wszystko, co powinnaś o niej wiedzieć. Przeczytaj koniecznie!

Gimnastyka korekcyjna dla dzieci to ćwiczenia, których celem jest profilaktyka oraz leczenie wad postawy u najmłodszych. Polega na wzmacnianiu i uelastycznianiu konkretnych partii mięśni, poprawie ich wytrzymałości oraz na kształtowaniu i utrwalaniu nawyków dotyczących utrzymywania prawidłowej postawy. Ważnym elementem tego rodzaju gimnastyki są ćwiczenia oddechowe. Przeczytaj także: Dlaczego ruch i gimnastyka są dzieciom niezbędne Kiedy jest potrzebna gimnastyka korekcyjna? Najczęściej gimnastykę korekcyjną prowadzi się w przypadku dzieci, u których ortopeda stwierdzi wady postawy , czyli dysproporcje, asymetrie i nieprawidłowe ustawienie niektórych części ciała. Należą do nich na przykład: koślawość lub szpotawość kolan albo/i stóp płaskostopie skolioza (boczne skrzywienie kręgosłupa) plecy płaskie, okrągłe lub płasko-okrągłe klatka piersiowa "kurza" lub "szewska" choroba Scheuermanna   Czy niezbędna jest pomoc fizjoterapeuty? Zdecydowanie tak! To on po postawieniu diagnozy przez ortopedę, powinien obejrzeć dziecko, ustalić (o ile to możliwe) przyczyny istniejącej wady postawy i zalecić ćwiczenia indywidualnie dopasowane do konkretnego dziecka. Bardzo często zaleca też uzupełniające ćwiczenia w domu i uczy dziecko oraz rodziców, jak je poprawnie wykonywać. I taka intensywna terapia gabinetowo-domowa daje najlepsze rezultaty. W gabinecie dziecko wykonuje trudniejsze ćwiczenia, a często także jest poddawane specjalistycznym zabiegom – terapeuta stosuje masaż, chwyty i ułożenia ciała zgodnie z metodami leczenia konkretnych wad. Czy zajęcia grupowe mają sens? Owszem, mają, ale wtedy, gdy gimnastyka korekcyjna ma na celu zapobieganie powstawaniu wad postawy lub wtedy, gdy odgrywają rolę uzupełniającą dla zajęć indywidualnych. W wielu przypadkach najlepsze rezultaty da jedynie terapia indywidualna...

NDT bobath
Adobe Stock
Rozwój
NDT Bobath: założenia, przebieg i efekty metody Bobathów
NDT Bobath jest metodą rehabilitacji dzieci i dorosłych. Stosuje się ją w zaburzeniach funkcji układu nerwowego. Rehabilitacja metodą Bobath znajduje zastosowanie w usprawnianiu dzieci i niemowląt m.in. z mózgowym porażeniem dziecięcym oraz zespołem Downa. Przydaje się też przy rehabilitacji wcześniaków.

NDT Bobath (neuro-developmental treatment), czyli metoda Bobathów, powstała dzięki pracy pary Brytyjczyków – Berty Bobath (fizjoterapeutka) i dr Karola Bobath (neuropsycholog, psychiatra). Zajmowali się oni dziećmi z mózgowym porażeniem dziecięcym oraz dorosłymi po udarach, którym starali się przywrócić sprawność ruchową. Metoda Bobathów ma bardzo szerokie zastosowanie – od niemowląt po osoby w podeszłym wieku, którym pomaga uzyskać lub przywrócić sprawność ruchową. Spis treści: NDT Bobath Na czym polega metoda Bobath Rehabilitacja dzieci i niemowląt metodą NDT Bobath NDT Bobath – udział rodzica w terapii dziecka NDT Bobath Metoda Bobathów jest szczególnie polecana do rehabilitacji małych dzieci i niemowląt, gdyż z łatwością wpisuje się ona w normalny rytm dnia dziecka. Im wcześniej terapia zostanie rozpoczęta, tym lepsze da efekty, o ile dziecko będzie regularnie odwiedzało terapeutę oraz systematycznie ćwiczyło prawidłowy sposób poruszania się w domu z pomocą rodziców. To, co m.in. odróżnia terapię NDT Bobath od metody Vojty, to fakt, że w czasie terapii ruch jest wspomagany i prowadzony, czyli faktycznie się odbywa. Założenia metody NDT Bobath: regulacja napięcia mięśniowego : obniżanie wzmożonego i podwyższanie obniżonego napięcia mięśniowego hamowanie nieprawidłowych odruchów wyzwalanie ruchów prawidłowych lub jak najbardziej zbliżonych do prawidłowych wykorzystywanie zdobytych umiejętności w codziennym życiu, aby utrwalić osiągnięcia. Na czym polega metoda Bobath Terapeuta Bobath  ćwiczy całe ciało dziecka , a pacjent jest cały czas zachęcany do aktywności, aby jak największą część ruchu wykonał samodzielnie. W czasie terapii metodą NDT Bobath dziecko nie powinno płakać. Bardzo ważne jest nastawienie pacjenta – nie prowadzi się terapii, gdy dziecko się...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj