Dlaczego niemowlę nie chce jeść?
AdobeStock
Zdrowie

Dlaczego dzieci grymaszą przy stole i nie chcą jeść – wyjaśnia dietetyk

Jak duży żołądek ma niemowlę? Ile może zjeść na obiad małe dziecko? Sprawdź, co może być przyczyną słabego apetytu i jak sobie poradzić z maluchem, który nie chce jeść.

Słaby apetyt dziecka spędza sen z powiek niejednego rodzica. Tylko czy słusznie? Czy niemowlę nie je, bo nie chce? Czy może dlatego, że nasze oczekiwania są zbyt duże – pytamy Katarzynę Błażejewską-Stuhr, która jest dietetykiem i mamą.

Często zgłaszają się do Pani rodzice niejadków?

– W gabinecie pojawiają się rzadziej. Nie jest to pewnie na tyle silna obawa o dziecko, żeby wybierać się do specjalisty. Jeśli przychodzą, zawsze udaje mi się przekonać malucha do kilku dań lub zachęcić w inny sposób do zjedzenia czegokolwiek. I to rodziców uspokaja. Pytania o słaby apetyt częściej słyszę w sytuacjach prywatnych – od babć lub rodziców, którzy martwią się, że dziecko ma mało urozmaiconą dietę.

To są małe dzieci?

– Najczęściej tak. Maluchy, które nie chcą eksperymentować, które mają tylko kilka ulubionych potraw. Kilka razy jednak zdarzyło mi się słyszeć opowieść o dziecku w wieku szkolnym, jedzącym wyłącznie makaron z oliwą lub samą zupę pomidorową. Ale to odosobnione przypadki.

Co sprawia, że niemowlę je za mało? 

– Tu zawsze zadaję pytanie – czy na pewno za mało. Wielokrotnie okazywało się, że porcje, które niepokoiły rodziców, były w normie i nie istniało ryzyko niedożywienia dziecka. Żołądek rocznego malucha jest wielkości filiżanki. Nie możemy oczekiwać, że dziecko w tym wieku zje miskę zupy z warzywami i kaszą, a za chwilę wciągnie drugie danie. Musimy sobie uświadomić, że znaczenie ma również sposób, w jaki karmimy malucha. Aby stwierdzić, czy niemowlę rzeczywiście je za mało, proszę rodziców o spisanie wszystkiego, co udało się maluchowi w danym dniu zjeść. Gdy wliczą w to chrupki wepchnięte na placu zabaw, pół drożdżówki, które dostał w wózku, żeby nie płakał, słodki napój wypity przy okazji, okazuje się, że kalorycznych niedoborów nie ma. Są, oczywiście, błędy jakościowe. I nad tym muszą popracować ci opiekunowie, którzy – gdy dziecko na śniadanie zje niewiele – „dopychają” je czymś podczas zabawy albo dokarmiają słodyczami i przekąskami. A potem się martwią, że znów nie chce obiadu.

Jakie błędy żywieniowe mają jeszcze na sumieniu rodzice?

– Robią zbyt małe przerwy między posiłkami, przez co dziecko nie zdąży zgłodnieć, czyli de facto podjada cały dzień. Poza tym, że podczas jednego posiłku zjada odpowiednio mniej, dochodzi też u niego do zaburzeń trawienia. Przez to może mieć niedobory i objawy niedożywienia. Nasz żołądek nie ma przegródek na poszczególne posiłki i potrzebuje czasu na strawienie pokarmu. Jeżeli coś jest trawione częściowo i zjemy kolejną porcję, ta strawiona i nie strawiona zmieszają się i przemieszczą do jelit, przez co proces trawienia nie zostanie zakończony i mniej wartości odżywczych trafi do krwiobiegu.

Czy przyczyny słabego apetytu są inne u niemowląt niż u starszaków?

– Częściowo tak. Są niemowlaki, które nie odessą się od piersi, póki cokolwiek z niej płynie lub dopóki nie usną. Są też dzieci, które od karmienia odrywa każdy szmerek. W takiej sytuacji trzeba bardzo dbać o warunki, w jakich je karmimy. Nie powinniśmy robić krótkich częstych karmień, bo mleko mamy ma zmienny skład – najpierw ma napoić dziecko, więc jest bardziej rozwodnione, potem coraz gęstsze i kaloryczne. Jeżeli niemowlak kończy na tym „rozwodnionym”, może być gorzej odżywiony. U starszych dzieci najczęściej przyczyną słabego apetytu są problemy behawioralne. Dzieci często wyrażają swoje kłopoty przez bunt dotyczący jedzenia, bo nie mają innych możliwości. Nie powiedzą, że coś je niepokoi i przez to zaciska im się żołądek oraz nie mają apetytu. Jeśli dziecko nagle przestaje jeść, porozmawiajmy z nim spokojnie, spytajmy, co u niego słychać, jak się miewa. Może to głos, że coś się dzieje niepokojącego.

Jak odróżnić niejadka, którego możliwości przeceniają rodzice, od dziecka, które ma rzeczywisty problem z jedzeniem?

– Część dzieci, które odmawiają jedzenia, cierpi na chroniczne zaparcia i dlatego posiłek źle im się kojarzy. Dokucza im uczucie zalegania pokarmu w maleńkim brzuchu i nasilają to ruchy jelit po posiłku. Jedzenie przypomina o niemiłej w ich przypadku czynności wydalania. W takiej sytuacji zwykle pomaga uzupełnienie diety w błonnik i wodę, podanie probiotyków i zadbanie o komfort dziecka. Czasem dużą rolę u niejadków odgrywają czynniki psychologiczne. Dziecko mało je, przez co skupia na sobie uwagę całej rodziny. Mama gotuje trzy wersje obiadu, tata robi samolocik i pociąg, babcia dzwoni i dopytuje, czy maluch już zjadł. Wszyscy wokół są niezwykle zestresowani. W takich warunkach posiłek zaczyna kojarzyć się dziecku z nerwami. Ostatnio coraz częściej obserwuję też maluchy, które marudzą przy jedzeniu ze względu na konsystencję dań, sposób ich podania, kolor. Czasami są to zaburzenia ze spektrum problemów sensorycznych – dzieci mają opór przed jedzeniem o danej strukturze i wtedy pomaga terapia SI. Są też maluchy, które jedzą wszystko, a tylko u babci marudzą i kapryszą, żeby wymusić to, co lubią najbardziej. Celowo poruszam ten drażliwy temat, bo znam takie zachowania bardzo dobrze. Prowadzą do przekarmiana dziecka, które w wieku nastu lat trafia do mnie z otyłością. Gdy poznaję jego historię, dowiaduję się, że kiedyś nic nie chciało jeść, a jak polubiło kluseczki z cukrem i masłem, to dostawało je cztery razy dziennie i potem utyło.

Jak wychować dziecko, które nie tylko lubi jeść, ale przede wszystkim lubi zdrowe jedzenie? Z badań wynika, że maluchy, które słyszą, że coś jest zdrowe, nie chcą tego wziąć do ust.

– Dzieci uczą się głównie przez naśladownictwo. Jeżeli do 5. roku życia maluch razem z rodzicami je zdrowo – i to samo co oni – to jest duża szansa, że będzie tak jadł potem. Oczywiście, są dzieci uparte, ale my też tacy bądźmy! Proponujmy te same zdrowe dania co jakiś czas. Dzieci rzadko od razu kochają brukselkę, szpinak, jarmuż i kaszę – ale wiem, że jak zobaczą rodziców jedzących te potrawy i nie dostaną innych zamienników, to się przyzwyczają. Jeżeli dziecko nie lubi razowego pieczywa i dostanie białą bułkę, to nie liczmy na to, że następnego dnia wybierze razowy chlebek. Konsekwencja w karmieniu jest tak samo ważna jak w każdej innej dziedzinie wychowywania. Z tego względu dzieci nie powinny dostawać słodyczy do 2–3. roku życia. W ogóle. Wliczam w to banany, winogrona i powidła od babci. Bo to są słodkie smaki, które ludzie preferują atawistycznie.

Skąd mamy wiedzieć, ile dziecko powinno zjeść, żeby mogło dobrze się rozwijać? Po czym możemy poznać, że jest niedożywione?

– Jeżeli dziecko funkcjonuje prawidłowo, rozwija się i przybiera na wadze w miarę regularnie, nie musimy się martwić. Pediatrzy zwracają uwagę na stan odżywienia swoich małych pacjentów. To, że na bilansie nie mówią: „O, dziecko je!”, nie oznacza, że tego nie sprawdzili, tylko że nie ma potrzeby o tym rozmawiać. Każde dziecko ma w książeczce zdrowia siatkę

Siatki centylowe
Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl

centylową, na której widać, jak się rozwija od urodzenia. Jeżeli zawsze jest w danym centylu, nawet niskim, nie ma się co martwić, aż do momentu, gdyby z niego „spadło”, czyli nagle zaczęło ważyć mniej w stosunku do norm. Mój syn jest w trzecim centylu i wiem, jak lekarze tego pilnują. Przebadaliśmy Tadzia i wszystko jest w porządku. Pediatra, która nie widziała syna, ale słyszała o jego wadze, kazała nam przyjechać do siebie, żeby go odżywiać w szpitalu. Gdy zobaczyła roczne, chodzące i mówiące dziecko, powiedziała: „jest szczupły, ale bystry”. Lekarze widzą, gdy faktycznie dzieje się coś niepokojącego. Gdy pojawia się obawa niedożywienia dziecka, bada się jego krew,  poziom białka, ewentualnie część elektrolitów.

Z Pani bloga wynika, że nie narzeka Pani na apetyt swoich dzieci, co więcej – starszy syn polubił też kucharzenie…

– Co więcej – ulubioną zabawą młodszego, dwuletniego Tadzia, jest „restauracja”, w której sprzedaje swoje ulubione dania – lody i jajka. Nie zawsze jest oczywiście tak różowo jak na blogu. Był moment, że Staś w wieku 4–6 lat nagle przestał ładnie jeść, grymasił, nie chciał ryb, które wcześniej uwielbiał, a sałata nie mogła nawet leżeć obok jego talerza. Przeczekaliśmy to. Na szczęście pił dużo świeżych soków i koktajli, a teraz znowu je wszystko. Moi chłopcy od maleńkości dostają do jedzenia zdrowe produkty, to dla nich norma. Kiedyś chciałam zrobić Stasiowi frajdę i zamówiłam dla niego pizzę, a potem usłyszałam, że mu ona nie smakuje... 

Katarzyna Błażejewska-Stuhr, dietetyk kliniczny i psychodietetyk. Autorka bloga „Mama w wielkim mieście” (kachblazejewska.pl) i licznych publikacji o żywieniu dzieci (m.in. „Uczta dla maluszka”), a także czterech książek z przepisami na koktajle. Mama Stasia i Tadzia

Zobacz też:

Obalamy mit: zdrowe dziecko może się zagłodzić! [WIDEO]

przedszkolak przy stole, niejadek
Fotolia
Żywienie
Rady dla rodziców niejadka
Twój niejadek płacze przy stole, pluje jedzeniem, jada wyłącznie jogurt na zmianę z chlebem? Sprawdź, co robić i kiedy iść z niejadkiem do lekarza.

Uniwersalny sposób na niejadka ? Niestety, taki nie istnieje. Jeden maluch da się przekonać do warzyw, jeśli będą ładnie podane, inny nie tknie ich nawet wówczas, gdy zrobisz z nich stację kosmiczną. Sposób, który działał we wtorek, już w środę może utracić skuteczność... Część poniższych rad traktuj więc jako punkt wyjścia do własnych poszukiwań. Są jednak wśród nich i takie (np. ta, by nie zmuszać do jedzenia), które warto stosować stale. Choćby po to, by nie pogarszać sytuacji. Przeczytaj także: Dobra i zła dieta. Rozmowa z gastroenterologiem o żywieniu dzieci 1. Upewnij się czy twoje dziecko faktycznie jest niejadkiem Najlepiej przez kilka dni zapisuj każdy kęs dziecka . Uwzględniaj także ilość wypitych przez nie soczków, słodzonych herbatek itd. oraz oczywiście zjedzonych słodyczy . Być może okaże się, że twój malec wcale nie jest niejadkiem ! Rodzice oczekują, że ich pociechy będą zmiatać wszystko z talerzy, tymczasem dzieci na ogół jedzą tyle, ile potrzebują. Jeśli malec rośnie, przybiera na wadze i rozpiera go energia, raczej wszystko jest w porządku. 2. Akceptuj dziwactwa Są dzieci, które jadają tylko kilka produktów, np. jogurt na zmianę z szynką, ewentualnie dokładnie przecedzony rosół (bez marchewki i pływających listków pietruszki). Inne nie tkną niczego, co jest czerwone, z ogórkiem, ma grudki, jest na innym talerzu niż zwykle albo zabarwiło się od surówki (np. ziemniaki od buraczków). Co gorsza, upodobania niejadków się zmieniają: potrawa, którą twój malec łaskawie tolerował, może w jednej chwili stać się paskudztwem. Choć zachowania tego typu wydają się irracjonalne, warto ustępować szkrabowi – oczywiście w granicach rozsądku. 3. Zapewnij dziecku dużo ruchu Biegając, skacząc czy jeżdżąc na rowerze, twój niejadek ma szansę porządnie zgłodnieć. Dlatego zapewnij mu okazję do szaleństw na...

mama, karmienie, niemowlę, niejadek
Żywienie
Jak zrozumieć niejadka? Rozmowa z ekspertem od żywienia
Ileż to razy słyszałaś od stroskanej babci pulchnego maluszka, że jej wnusio to niejadek? A może sama jesteś przekonana, że twoje dzieciaki „nic nie jedzą”? Zanim się załamiesz, przeczytaj ten tekst.

Problemy z jedzeniem to gorący temat. Poprosiłam więc o rozmowę na temat niejadków świetnego żywieniowca – Agnieszkę Piskałę. Mam nadzieję, że tak jak i mi, pomoże ci zrozumieć malucha. Na chłodno... Dlaczego tak dużo dzieci jest niejadkami? Niejadek to ktoś, kto nie je, a prawda jest taka, że medycyna nie zna takiego przypadku, by zdrowe, prawidłowo rozwijające się dziecko, które ma normalny dostęp do jedzenia, zagłodziło się na śmierć. „Niejadek” to określenie rodziców lub dziadków dla malucha, który nie je tyle, ile oni by chcieli. Aby sprawdzić, czy dziecko faktycznie mało je, powinno się w jednym miejscu, np. na stole, odkładać takie same ilości jedzenia, jakie malec w ciągu dnia zjada. Wielu rodziców przeżyłoby wieczorem szok, widząc, ile ich dzieci tak naprawdę pochłaniają. Jak to? Ale kotlecika było pół, zupki wcale... Właśnie. Liczymy zazwyczaj tylko podstawowe posiłki, a zupełnie pomijamy przekąski, które często umilają dziecku dzień. Kilka chrupek, pół bananka, przecierowy soczek, jogurcik – to w mniemaniu rodziców małe, nic nieznaczące przegryzki. A z perspektywy układu pokarmowego dziecka – pełnowartościowe posiłki! Zanim więc nazwiemy dziecko niejadkiem , warto wziąć pod lupę to, co naprawdę zjadło. Jakie są zatem najczęstsze błędy rodziców czy dziadków dotyczące żywienia dzieci? Nie interesuje nas, ile jedzenia dziecko tak naprawdę potrzebuje! Ufamy temu, co nam się wydaje. U zdrowego malucha objętość żołądka jest taka sama jak jego pięść, zatem mały słoiczek zupki, ćwiartka jabłka czy 90 ml mleka sprawia, że dziecko naprawdę zaspokaja głód. Co na to rodzice? Zwykle mówią: „Cóż on takiego zjadł – kawałek jabłuszka?”. Dodatkowo w przekonaniu zwłaszcza dziadków dziecko wyglądające jak ludzik z reklamy opon Michelin to oznaka zdrowia. A na każdą uwagę, że może jednak...

dziecko, jedzenie
Panthermedia
Żywienie
Brak apetytu u dziecka - 10 przyczyn
Rodzice dzieci, które jedzą z apetytem, nie zdają sobie sprawy, jak trudno jest, gdy ma się w domu niejadka.

Ale bycie niejadkiem to tylko jedno z wytłumaczeń braku apetytu. Co jeszcze może być jego przyczyną? Zawsze w takich przypadkach przydaje się uwaga i czujność rodziców. Bo brak apetytu u dziecka bywa objawem choroby, ale i… prawidłowego rozwoju. Brak apetytu - bo jest gorąco Gdy upał na dworze, nie tylko maluchom nie chce się jeść – dorośli też jedzą mniej. Nic dziwnego. Wysoka temperatura sprawia, że organizm przełącza się na tryb oszczędnościowy. A ponieważ trawienie zabiera mnóstwo energii, której potrzeba na ochłodzenie organizmu, to w upały nikt nie jest głodny. Co robić? Zapewnij dziecku odpowiednią ilość picia oraz ochronę przed słońcem, bo odwodnienie jest znacznie groźniejsze niż niejedzenie. Gdy upał zelżeje, maluch z pewnością upomni się o swój posiłek. Dziecko nie ma apetytu, bo dostaje za dużo przekąsek Sprawdź, czy nie dajesz ich zbyt często. Tak? Nic dziwnego, że potem maluch nie ma ochoty na pożywny posiłek. Przecież pojemność jego żołądka jest ograniczona! Zwłaszcza słodycze osłabiają apetyt na wartościowe jedzenie. Poza tym sprzyjają rozwojowi próchnicy, a w przyszłości także innym chorobom. Co robić? Gdy dziecko jest głodne tuż przed głównym posiłkiem, daj mu owoc, warzywo lub sok przecierowy – to lepsze niż zbożowy batonik. Po pierwszym roku życia maluch powinien jeść pięć posiłków dziennie: trzy główne i dwa mniejsze. Wypróbuj 6 przypisów na koktajle warzywno-owocowe. Dziecko nie chce jeść, bo się buntuje Jeżeli masz w domu dwu-, trzylatka, to może właśnie przy stole okazuje, że jest już samodzielny i niezależny. Maluch chce mieć wpływ na otoczenie i właśnie w ten sposób to testuje: chce jeść, to je, nie chce, więc nie je.  Co robić? W takiej sytuacji najlepiej zachować spokój, ale być stanowczym, na pewne rzeczy...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj