Noworodek
Fotolia
Zdrowie

Prof. Dobrzańska z Centrum Zdrowia Dziecka: Matki w mojej klinice są wstrząśnięte

Czy wiesz, jak wygląda u noworodka głód alkoholowy? Prof. Dobrzańska mówi rzeczy wstrząsające: o dzieciach, które urodziły się już uzależnione od alkoholu, bo ich mamy piły w ciąży. I o tym, jak matki w jej klinice płaczą, bo nie wiedziały, że nawet lampka wina czy butelka piwa może spowodować, że dziecko urodzi się z poważnymi uszkodzeniami mózgu.

Zdarza się, że w klinice Pani Profesor w CZD jest dziecko, które po urodzeniu ma 1, 2, 3 a nawet 4 promile we krwi. Jak takie dziecko wygląda, co się z nim dzieje?

Jest w ciężkim stanie, aparatura musi podtrzymywać jego życie, oddychanie. Trzeba jak najszybciej wypłukać alkohol z jego krwi. Dziecko nie ma enzymów rozkładających alkohol, dlatego w jego krwi utrzymuje się wyższy poziom alkoholu niż u matki. Kumuluje się też w narządach wewnętrznych, uszkodzony jest cały organizm, nie tylko mózg.

Jak wiele dzieci uszkodzonych przez alkohol trafia do Kliniki Patologii Noworodka w CZD?

Rocznie widzę ich na pewno co najmniej kilkadziesiąt, choć takiego rejestru nie prowadzimy. Do naszej kliniki nie trafiają wszystkie noworodki z FAS (Fetal Alcohol Syndrome, płodowy zespół alkoholowy), a tylko te poważnie uszkodzone, które mają poważne problemy oddechowe, z układem krążenia, wady wrodzone, w tym wady serca. Część z tych wad jest spowodowana przez alkohol. Te dzieci często wymagają wspomagania oddychania, krążenia.
Często jednak w okresie noworodkowym objawy zespołu poalkoholowego są znacznie łagodniejsze, jest to np. tylko niepokój dziecka, problemy z karmieniem. Te dzieci nie trafią do naszej kliniki. Zwykle zresztą u tych dzieci znacznie później ujawnia się FAS.
Wszystkie dzieci z FAS łączy jedno: zaburzenia rozwoju mózgu.
Czytaj też: Za młody, by pić

Zdarza się, że noworodki mają głód alkoholowy?

Tak, jeśli jest to dziecko matki alkoholiczki.

Jak wygląda u noworodka głód alkoholowy?

Dziecko jest niespokojne, poci się, drżą mu rączki, ma drgawki – to objawy abstynencji alkoholowej, podobne jak u dorosłego. Urodziło się już uzależnione od alkoholu. A to znaczy, że matka nie upiła się raz czy kilka razy, tylko robiła to permanentnie.

Alkohol w każdym okresie ciąży jest szkodliwy?

Tak. Mózg rozwija się przez cały okres życia płodowego. Nawet jednorazowe wypicie alkoholu na początku ciąży może spowodować uszkodzenie mózgu. Jeśli kobieta upije się na początku ciąży, będą to wady rozwojowe i ciężkie uszkodzenia mózgu. Alkohol w późniejszym okresie ciąży spowoduje, że uszkodzenie mózgu będzie inne, ponieważ mózg jest już strukturalnie rozwinięty, natomiast rozwija się czynnościowo, dlatego będą to zaburzenia funkcjonowania mózgu polegające na zaburzeniach w mielinizacji czy specyfikacji pracy neuronów.

Skąd wiadomo, że powodem wad jest alkohol?

Nie ma dwojga dzieci identycznie uszkodzonych alkohol, ale wszystkie dzieci z FAS są podobne. Mają przez alkohol zmienione rysy twarzy. To płaska twarz, szeroko rozstawione oczy, opadanie powiek. Często te dzieci mają małogłowie - spowodowane wpływem alkoholu na mózg wtedy, gdy komórki mózgowe się tworzyły.
W okresie noworodkowym FAS nie zawsze jest rozpoznawalny. Często imituje on inne choroby: zaburzenia metaboliczne, ciężkie zakażenia, wady serca - dopiero po dokładniejszym przyjrzeniu się i przeanalizowaniu sytuacji podejrzewamy, że zapewne jest to zespół FAS. Mówię: "zapewne", bo dowód niezwykle trudno uzyskać, chyba że kobieta przyznaje się do tego, że piła alkohol, ale to zdarza się rzadko. Zwykle nie przyznaje się, nie pamięta lub nie chce pamiętać, że na początku ciąży upiła się. Wtedy piszemy: "podejrzenie zespołu FAS".

Objawy FAS mogą też ujawnić się później?

Dokładnie tak. Od noworodka chcemy tylko, by jadł i spał, ale potem nasze oczekiwania są większe: dziecko ich nie spełnia w związku z uszkodzeniem mózgu, ma trudności w nauce, ze skupieniem uwagi, często ma autyzm, prezentuje zachowania antyspołeczne, nie rozumie pewnych pojęć abstrakcyjnych, np. co to jest czas, pieniądz. Często są to dzieci nadpobudliwe, z ADHD, rozwijają się nieharmonijnie.

Szkodzi też wypicie piwa czy wina od czasu do czasu?

Uszkodzenie dziecka jest możliwe także wtedy, gdy kobieta w ciąży pije sporadycznie: alkohol też może spowodować uszkodzenie mózgu i innych narządów, np. wątroby. Na tym polega dramat.
Piwo, które jest teraz tak modne, zawiera ten sam alkohol etylowy, co wódka. Mamy, z którymi rozmawiam w klinice, są wstrząśnięte. Wiele osób nie ma świadomości, że picie piwa czy kieliszka wina też szkodzi. Kobieta może nawet nie poczuć, że jest pod wpływem alkoholu, a on już mocno zaszkodzi jej dziecku. Nie jest metabolizowany, więc cały czas uszkadza.
Badania wykonane w USA wykazały, że najczęściej piją kobiety między 19. a 29. rokiem życia. Zdarza się, że zachodzą w ciążę. I muszą wiedzieć, że jeśli wypiją kieliszek wina czy kufel piwa, to powstający zarodek będzie rozwijać się nieprawidłowo i może urodzić się dziecko z poważnymi wadami rozwojowymi.
 

Prof. Anna Dobrzańska
Archiwum prywatne
Prof. Anna Dobrzańska kieruje Kliniką Neonatologii, Patologii i Intensywnej Terapii Noworodka
w Centrum Zdrowia Dziecka


Czytaj też: To nie ADHD, tylko... największy temat tabu dotyczący dzieci

Artykuł powstał w ramach akcji: „W ciąży nie piję!” „Mamo, to Ja” i Babyonline.pl

w ciąży nie piję
kolaż BW

Jak reagować, gdy kobieta w ciąży pije piwo lub wino? - film

Rodzina
Fotolia
Zdrowie w ciąży
Rozmawiajmy o życiu, nie o piciu!
Część dzieci z ADHD wcale nie ma ADHD, tylko FAS. - Ale takich głosów nie chce się słuchać, bo jak się jest dobrze wykształconym, na stanowisku, to nie ma się w Polsce dziecka z FAS, tylko z ADHD - mówi dr Krzysztof Liszcz, ekspert problematyki FAS. Co roku w Polsce rodzi się 6 tys. dzieci uszkodzonych przez alkohol.

Panie doktorze, co to jest FAS? FAS, czyli płodowy zespół alkoholowy , jest najcięższym zaburzeniem rozwoju dziecka wynikającym z picia w ciąży przez matkę. Są pewne czynniki zwiększające ryzyko FAS, np. liczba lat przed ciążą, kiedy matka piła alkohol, równoległe picie ojca dziecka , a także historia alkoholowa rodzin obydwojga. Głównym czynnikiem jest jednak picie w ciąży. Uruchamia ono całą lawinę skutków. Picie w ciąży jest charakterystyczne szczególnie dla kobiet, które już wcześniej intensywnie i ciężko piły alkohol. Trudno udowodnić, by pojedyncza dawka alkoholu powodowała ryzyko, choć może się tak zdarzyć. Jednak płodowy zespół alkoholowy to tylko 25 proc. wszystkich szkód poalkoholowych u dzieci. Wszystkie  je określamy terminem FASD (Fetal  Alcohol Spectrum Disorders) – Spektrum Poalkoholowych Uszkodzeń Płodu. Obejmuje on jeszcze kilka innych zaburzeń; niektóre z nich nikomu nie kojarzą się z alkoholem, np. wrodzone wady układu krążenia czy moczowego. Często nawet lekarze nie dopytują kobiet jak przebiegała ciąża pod kątem korzystania a alkoholu. Czytaj też: Karać kobietę, która w ciąży piła, czy...? . Jak wiele dzieci w Polsce rodzi się uszkodzonych przez alkohol? W 2015 roku zostały zakończone pierwsze polskie badania naukowe na rozpowszechnienia FASD (program "Alicja"), wykonane przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych ( PARPA ). W grupie wiekowej 7-9 lat mieliśmy co najmniej 20% dzieci z FASD, czyli uszkodzonych przez alkohol. Przeliczając to na liczbę urodzin w 2014 r., można powiedzieć, że w tym roku urodziło się o 1500 dzieci z pełnoobjawowym FAS i 6000 z innymi niż pełnoobjawowy FAS uszkodzeniami, czyli łącznie 7500 dzieci uszkodzonych przez alkohol. Każdego roku rodzi się mniej więcej tyle dzieci uszkodzonych przez alkohol. To ogromne liczby. Na pojawienie się FAS ma wpływ...

Too Young To Drink
Materiały prasowe
Zdrowie w ciąży
Za młody, by pić! Nie korkuj dziecka w butelce
Zdjęcia dziecka w zakorkowanych butelkach z wódką, winem, szampanem pokazują, że dziecko nie ma wyjścia: pływa w alkoholu, gdy pijesz. Zdjęcia kampanii Too Young To Drink (Za młody by pić) szokują nie bardziej niż informacja, że w Polsce po alkohol sięga co trzecia kobieta w ciąży.

Dziecko w macicy jest jak w zakorkowanej butelce, jeśli pijesz alkohol w czasie ciąży. Nie ma dokąd uciec, alkohol przeniknie do każdej jego komórki . Niszczy mózg. Statystyki są przerażające: pomimo wydawałoby się powszechnej wiedzy, że alkohol pity w ciąży szkodzi dziecku, aż 33 proc. kobiet w czasie ciąży sięga po alkohol . Wiele z nich sięga okazjonalnie po piwo czy drinka, uważając, że to nic złego. Piwo jak woda Kobiety sięgające po alkohol zatruwają swoje dzieci, pamiętajmy o tym, sięgając po kolejnego drinka - mówi Andrzej Wojciechowski z Wydziału Zdrowia Urzędu Miasta w Sosnowcu, jedynej gminy w Polsce, która po raz drugi bierze udział w międzynarodowej kampanii Too Young To Drink . Zdjęcia są szokujące, ale może to dobry pomysł dotarcia do powszechnej świadomości, zwłaszcza wśród młodych ludzi, z których większość pije alkohol, traktując piwo niemal jak wodę i nie myśląc o tym, że zawiera ten sam alkohol etylowy co wódka. Dane pokazują, że w Polsce młode kobiety dziś sięgają po alkohol równie często jak mężczyźni. Alkohol niszczy mózg Pity w pierwszym trymestrze ciąży może spowodować obumarcie ciąży, a u dziecka – zaburzenia neurorozwojowe. W drugim i trzecim trymestrze ciąży może spowodować zaburzenia rozwoju dziecka, zahamowanie jego wzrostu. Alkohol niszczy i uszkadza komórki nerwowe . Im są one młodsze, tym skutki są poważniejsze, gdyż z tych uszkodzonych komórek nerwowych mają dopiero utworzyć się narządy.   Zdjęcie kampanii Too Young To Drink: Za młody, by pić FAS, czyli Alkoholowy Zespół Płodowy (Fetal Alcohol Syndrome) To najpoważniejsze zaburzenie, jakie może powodować picie alkoholu. Dzieci z FAS po porodzie mają niższą masę ciała oraz charakterystyczny wygląd twarzy. Zmiany zewnętrzne zanikają w miarę, jak dziecko rośnie. Są jednak trwałe skutki uszkodzeń rozwijającego się mózgu....

alkohol, ciąża, alkohol w ciąży, wino
Igor Mojzes - Fotolia.com
Zdrowie w ciąży
Jesteś w ciąży? Nie pij za zdrowie swojego dziecka
Właśnie dowiedziałaś się, że jesteś w ciąży. Od tej chwili powtarzaj: "Dziękuję, nie piję. Spodziewam się dziecka". Toast możesz wznosić jedynie wodą lub sokiem.

Każda przyszła mama powinna mówić: „ W ciąży nie piję ”. I to za każdym razem, kiedy ktoś częstuje ją alkoholem. Nawet wtedy, gdy przyjdzie jej do głowy myśl: „Przecież kieliszek wina czy kufelek piwa nie powinien zaszkodzić”. Nieprawda, może zaszkodzić. Nie samej kobiecie, ale jej nienarodzonemu dziecku. Jeśli dotąd piłaś (bo nie wiedziałaś, że jesteś w ciąży), po prostu przestań. Nie od jutra, ale już teraz, natychmiast! Zobacz także: Alkohol w ciąży - fakty i mity Dziecko jest jak gąbka Łudzisz się, że alkohol krążący we krwi jakimś cudem ominie łożysko i tym samym twoje dziecko? Niestety, kiedy ty pijesz, pije też dziecko. Ono nie jest w stanie bronić się przed działaniem alkoholu (a może on uszkodzić mózg malca). Nasiąka nim jak gąbka. Jakie bywają skutki picia trunków przez przyszłą mamę? W skrajnych przypadkach poronienie, przedwczesny poród , a także wystąpienie płodowego zespołu alkoholowego (PZA, po ang. FAS). Zagrożenia wynikające z picia alkoholu w czasie ciąży Płodowy zespół alkoholowy (FAS) powoduje wiele zaburzeń w rozwoju dziecka. Najpoważniejsze to: wady fizyczne u dziecka – dzieci z FAS zwykle rodzą się mniejsze niż inne maluchy, mają mniejszy obwód główki, wolniej przybierają na wadze. Ich twarze są zniekształcone: małe oczodoły, opadające powieki, szeroko rozstawione oczy, zadarty krótki nos z szeroką nasadą, brak rowka między górną wargą a nosem, wąska górna warga, słabo rozwinięta żuchwa, duże lub zdeformowane uszy. Niektóre niemowlęta mogą się urodzić z wadami serca , nerek, wątroby, wzroku, słuchu. opóźnienia rozwojowe u dziecka – większość dzieci z FAS ma trwale uszkodzony mózg. Mogą wtedy wystąpić trudności z uczeniem się (z powodu słabszej pamięci), z myśleniem abstrakcyjnym oraz przyczynowo-skutkowym. Bywa, że takie dzieci jąkają się,...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj