niemowlę, lekarz, badanie
Zdrowie

Serce noworodka

Zanim zaczniesz czytać, przyłóż ucho do piersi swojego nowo narodzonego dziecka i posłuchaj. Wyjaśnimy Ci m.in., dlaczego jego serce bije inaczej niż twoje.

Szybko, prawda? Serce nowo narodzonego dziecka pracuje w rytmie 120–160 uderzeń na minutę. To dwa razy szybciej w porównaniu z tętnem dorosłego człowieka (około 70 uderzeń). Ale nie ma się czego bać – to norma dla tego wieku. W chwili narodzin lekarz ocenia dziecko w skali Apgar i tym samym stawia diagnozę o stanie jego serduszka: dobrze ukrwiona skóra, równy oddech, energiczne ruchy malucha sugerują, że pracuje ono prawidłowo.

Diagnoza przed narodzinami
Ewentualne kłopoty można wykryć dużo wcześniej niż w chwili narodzin. Dzięki postępowi współczesnej medycyny serce można zbadać i usłyszeć na długo przed narodzeniem się dziecka. A im wcześniej wykrywa się nieprawidłowości w jego budowie lub pracy, tym lepiej. Od mniej więcej dziesiątego tygodnia ciąży wszystkie przyszłe mamy co pewien czas poddawane są badaniu USG. Gdy pojawią się wątpliwości, lekarz wystawia skierowanie na badanie serca dziecka z użyciem aparatu Dopplera (przetwarza on ruch krwi na dźwięk). Dzięki temu badaniu można sprawdzić, jak krew przepływa przez serce i czy budowa tego narządu jest prawidłowa. W zaawansowanej ciąży i przed porodem oceny stanu serca dziecka dokonuje się w trakcie badania kardiotokograficznego, czyli tzw. KTG.

Szmer pod słuchawką
Na oddziale szpitalnym po narodzinach, a potem podczas każdej wizyty w przychodni, lekarz osłuchuje serduszko maleństwa. Podczas badania zwykle słyszy dwa miarowe tony: pierwszy spowodowany zamknięciem zastawek przedsionkowo-komorowych i drugi – zamknięciem zastawek dużych tętnic. Ale oprócz tego może stwierdzić dodatkowe dźwięki, tzw. szmery, które zwykle bardzo stresują rodziców. Szmery ma wiele niemowląt, ale tylko u części są one spowodowane wadą serca. Przyczyną szmeru może być też gorączka lub anemia.

Sercowa rewolucja
Szmery mogą być dowodem na utrzymywanie się połączeń przetrwałych z krążenia płodowego. W chwili narodzin serce zwykle ulega wielkim przeobrażeniom, bo dziecko zaczyna oddychać płucami. W życiu płodowym płuca nie pracowały, więc krew omijała je, płynąc przez przewód łączący tętnicę płucną z aortą (przewód tętniczy). W pierwszym dniu po urodzeniu przewód staje się niepotrzebny, kurczy się i zamyka. Ale nie zawsze tak się dzieje, np. u wcześniaków proces ten jest opóźniony, a niekiedy w ogóle nie następuje. Im mniejszą wagę urodzeniową ma dziecko, tym mniejsza  szansa, że przewód tętniczy sam się zamknie. Inne częste wady serca u noworodków to m.in. ubytki w przegrodzie międzykomorowej i międzyprzedsionkowej.

Co może niepokoić?
O tym, czy przyczyną szmeru jest poważna wada, mogą świadczyć dodatkowe objawy, takie jak sinica, duszność, potliwość, łatwe męczenie się dziecka, np. podczas ssania piersi. Nie wyciągaj jednak wniosków pochopnie. Niektórym dzieciom usta mogą sinieć pod wpływem zimna – jest to skutkiem przejściowego skurczu naczyń krwionośnych. Powiedz o tym pediatrze, który opiekuje się twoim maluszkiem, a on zdecyduje, czy są potrzebne dodatkowe badania u kardiologa. Czasem kardiolog zleca badanie echokardiograficzne, aby wyjaśnić przyczyny szmerów w sercu.

Jak przygotować do badania
Echo serca, badanie echokardiograficzne, USG serca czy UKG to nazwy, które dotyczą tego samego badania. Nie jest ono szkodliwe ani bolesne i można je wykonywać wiele razy, ale dziecko powinno być w jego trakcie spokojne. Dlatego:
- Ubierz  je w rozpinane body – ubranka zdejmowane przez głowę często przyprawiają dzieci o zły humor.
- Nakarm przed badaniem – będzie spokojniejsze i łatwiej zniesie nakładanie żelu na klatkę piersiową. 
- Zmień pieluszkę jak zwykle po karmieniu. Dobrze przygotowany malec może zasnąć podczas badania.


Konsultacja: prof. dr hab. Wanda Kawalec, kardiolog dziecięcy, kierownik Kliniki Kardiologii w Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie.

 

 

td_dopisek.gif

 

 

 

Jak podnosić niemowlę – 2 techniki i instrukcja na filmie

ktg, ktg w ciąży, ktg skurcze, ktg płodu, kardiotokografia, badania w ciąży, tętno płodu, skurcze porodowe
Fotolia
Zdrowie w ciąży
Najbardziej wzruszające ciążowe badanie
Badanie, które może doprowadzić przyszłą mamę do łez, to słuchanie bicia serca dziecka. Umożliwia je USG, ale także wykonywane pod koniec ciąży i podczas porodu KTG. O pierwszym na pewno wiesz już dużo. Sprawdź, po co wykonuje się KTG.

Większość badań wykonywanych w ciąży to żadna przyjemność. No bo skąd ją czerpać, gdy kłują igłą, dają do picia przesłodzoną glukozę albo uciskają rękę mankietem ciśnieniomierza. Badanie KTG (pełna nazwa badania to kardiotokografia ) podobnie jak USG nie wiąże się z żadnymi dolegliwościami. Co więcej, daje możliwość, by o dziecku dowiedzieć się czegoś więcej, by jego obecności doświadczyć, by je usłyszeć. Do aparatu KTG (kardiotokografu) podłącza się przyszłe mamy, które zgłaszają się do szpitala, gdy zaczyna się poród, ale także kobiety w ostatnich tygodniach ciąży. Zobacz, po co się robi to badanie i czy nie utrudnia przebiegu porodu.    Dlaczego podczas KTG słucha się serca dziecka? Aby dowiedzieć się, jak płód reaguje na skurcze . W tym celu na brzuch przyszłej mamy zakłada się dwa pasy wyposażone w czujniki – jeden analizuje czynność skurczową macicy, a drugi śledzi pracę serca dziecka. Dzięki obserwacji, jak dziecko radzi sobie ze skurczami, badanie KTG dostarcza ważnej informacji, w jakim stanie w ostatnim okresie ciąży lub w trakcie porodu jest dziecko. Wskazuje na to jego  tętno . KTG wykrywa wszelkie wahnięcia tętna dziecka, które mogą świadczyć o spadku poziom tlenu we krwi.   Czy wahnięcia tętna płodu to coś złego? Moga być one reakcją na skurcze macicy, ale również objawem niewydolności łożyska. Dochodzi do niej np. w wyniku ciąży przenoszonej, z powodu cukrzycy , na którą cierpi kobieta w ciąży lub problemów z wysokim ciśnieniem. Gdy KTG ujawnia zaburzenia w pracy serca, które zagrażają życiu dziecka, zazwyczaj zapada decyzja o wykonaniu cesarskiego cięcia.   Skąd wiadomo, że dzieje się coś niedobrego? Wynik badania KTG zawsze musi przeanalizować lekarz, który ocenia, w jakiej formie jest dziecko. Jeśli w gabinecie, do którego...

Zdrowie
Co słychać w serduszku?
Naprawdę dużo! Ale nie każdy szmer jest powodem do niepokoju. Czasem to tylko sygnał, że organizm malucha dobrze pracuje.

Naprawdę dużo! Ale nie każdy szmer jest powodem do niepokoju. Czasem to tylko sygnał, że organizm malucha dobrze pracuje. Czy pamiętasz, gdy po raz pierwszy usłyszałaś tętno maleństwa? Przytłumione szumami, a jednak miarowe, wyraźne. To niezwykle wzruszający moment dla rodziców. A dla lekarzy – początek obserwowania, jak zmienia się serce dziecka. Sprawdzają jego budowę, liczą prawidłowy puls . Starają się jak najwcześniej wykryć nieprawidłowości, bo wiele z nich można leczyć. Maleńka pompa W ciągu dziewięciu miesięcy ciąży kilka pulsujących komórek przemienia się w złożoną pompę z dwoma komorami i dwoma przedsionkami. Serduszko maleństwa połączone jest z dwoma obwodami krwi: mniejszy przechodzi przez płuca, drugi obejmuje resztę ciała. Przed narodzinami maleństwo jeszcze nie oddycha, więc wymiana gazowa nie odbywa się w płucach. Dlatego przepływa przez nie znacznie mniejsza objętość krwi niż po porodzie. Jest to możliwe dzięki tzw. przewodowi tętniczemu Botalla, który łączy tętnicę płucną z aortą. Tlen z pępowiny Ale skoro płuca nie pracują, to skąd maleństwo czerpie potrzebny mu tlen? Z łożyska. Dotleniona tam krew dopływa do prawego przedsionka – odwrotnie niż po porodzie, kiedy wpływa ona do serca z płuc i trafia do lewego przedsionka. Przez dużą dziurę (tzw. otwór owalny), która znajduje się między dwoma przedsionkami, krew z tlenem przepływa ze strony prawej na lewą. Dzięki temu może być rozprowadzana po całym organizmie, trafiając do najważniejszych dla życia narządów. Otwór ten jest niezbędny dla prawidłowego rozwoju przed narodzinami, więc tzw. ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej nie jest wadą u nienarodzonego dziecka. Nagła zmiana Po porodzie wszystko się zmienia. Kiedy maleństwo bierze pierwszy wdech, zaczyna działać krążenie w płucach. Dotleniona krew napływa teraz do lewego przedsionka serca (a...

5 miesiąc ciąży
Adobe Stock
Zdrowie w ciąży
Pierwsze zdjęcie USG dziecka
USG to jedno z ważniejszych badań w ciąży. Dzięki niemu można dowiedzieć się o dziecku wielu ważnych rzeczy. Przede wszystkim tego, czy jest zdrowe i czy rozwija się prawidłowo.

Już nie możesz się doczekać, kiedy zobaczysz swoje maleństwo? Gdy na monitorze ujrzysz po raz pierwszy maleńkie łapeczki, stópki i bijące serduszko, pewnie nie obejdzie się bez radości i łez wzruszenia. Poniżej odpowiadamy na najczęstsze pytania przyszłych mam.   Jak za pomocą USG obliczyć termin porodu? Robi się to na podstawie pomiarów określonych części ciała dziecka. Bywa to jednak mylące, ponieważ każdy maluszek rośnie w innym tempie. Na początku ciąży wymiary płodów są najmniej zróżnicowane. Dlatego o większą precyzję w obliczeniach łatwiej podczas pierwszego badania USG – do 14. tygodnia . Dokładność wynosi wtedy 5–7 dni, natomiast przy badaniu po 28. tygodniu – aż 21 dni.   Ile badań USG zrobić w ciąży? Jeśli ciąża przebiega prawidłowo – wystarczą trzy. Pierwsze między 11. a 13. tygodniem, drugie w 20. tygodniu (+/- dwa tygodnie), a trzecie w 30. (+/- dwa tygodnie). Jednak jeśli masz krwawienia , nadciśnienie, cukrzycę lub lekarz podejrzewa zbyt wczesne odejście wód płodowych, konieczne są dodatkowe badania. Najważniejsza zasada jest taka, że zawsze należy ich robić tyle, ile potrzeba. Nawet dziesięć lub więcej!   Co sprawdza lekarz podczas USG w ciąży? Podczas pierwszego USG upewnia się, ile jest zarodków, ocenia czynność serca. Stwierdza, czy widać zarys głowy, tułowia, kończyn maluszka. Sprawdza, czy tzw. przezierność karkowa u płodu jest w normie i czy widać kość nosową. Na tej podstawie można przypuszczać, że dziecko nie ma wad genetycznych i układu krążenia. Jednak tylko amniopunkcja (badanie wód płodowych) jest w stanie całkowicie wykluczyć te choroby. Sprawdź: Kiedy można usłyszeć bicie serca płodu? Drugie badanie USG jest najważniejsze. Służy dokładnej ocenie budowy płodu i jego narządów wewnętrznych, szczególnie serca. Lekarz sprawdza też objętość...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz