ekspert, internet
Adobe Stock
Zdrowie

Wierzyć można tylko ekspertom! – przekonuje lekarz Bartosz Fiałek

To ty w dużej mierze decydujesz o zdrowiu swojego dziecka! Jeśli dasz się wpuścić w maliny, twoje dziecko zdrowe nie będzie. Dlaczego? – wyjaśnia doktor Bartosz Fiałek.
dr Bartosz Fiałek
dr Bartosz Fiałek
Konsultacja merytoryczna
Akademia Młodych Rodziców to sprawdzone, profesjonalne rady na temat zdrowia, rozwoju, żywienia i pielęgnacji niemowlaka. Nasz serwis stawia na eksperckość i wiarygodność!
Doktor Bartosz Fiałek znany jest przede wszystkim jako popularyzator wiedzy medycznej. Przekazuje informacje, które mają swoje źródło w badaniach naukowych. Czyli są potwierdzone i wiarygodne, a zastosowanie się do nich jest bezpieczne i ma przynieść korzyści. W rozmowie przekonuje, jakie to niezwykle ważne i podpowiada, jak odróżnić dobrą radę od tej wyssanej z palca.

Jakie konsekwencje może mieć słuchanie porad z zakresu zdrowia niepopartych wiedzą medyczną?

Bardzo prosto rzecz ujmując, takie rady mogą być dla nas po prostu bardzo szkodliwe. I tutaj ważna uwaga: te porady mówią często o poddaniu się określonemu działaniu medycznemu, wszak należy pamiętać, że interwencją medyczną jest nie tylko przyjmowanie lub zaniechanie przyjmowania leków czy szczepień ochronnych, ale także zachowania takie jak na przykład dietetyczne czy dotyczące aktywności fizycznej.
Te patologiczne rady mogą w konsekwencji doprowadzić do problemów zdrowotnych. Wówczas najczęściej trafiamy wreszcie do profesjonalisty, wykwalifikowanego pracownika ochrony zdrowia. Jednak skutek pseudozaleceń zależy od siły ich szkodliwości oraz czasu stosowania się do nich. Często zaburzenie wywołane błędną poradą da się wyleczyć, ale bywa i tak, że uszkodzenia organizmu są nieodwracalne i do pełnego zdrowia nie sposób powrócić.
Warto też wspomnieć o tym, że korzystanie z określonej pseudoporady może działać z opóźnieniem, czyli jej negatywny skutek może ujawnić się w późniejszym wieku dziecięcym, a nawet u dorosłego.

Czyli na przykład pseudorady zdrowotne dla rodziców dziecka, które jest alergikiem, mogą doprowadzić u niego do rozwoju astmy w dorosłym życiu?

Dokładnie tak! Musimy pamiętać, że na zdrowie pracujemy całe życie. Na początkowych etapach życia robią to za nas rodzice. To rodzice, stosując się do konkretnych rad, wpływają na to, jakim zdrowiem cieszy się ich dziecko.

Mam nadzieję, że w kwestii zdrowia rodzice jednak zwracają się na szczęście przede wszystkim do lekarza?

Niestety mam inne spostrzeżenia – rodzice coraz rzadziej korzystają na wstępie z rad i opinii lekarzy, a coraz częściej sięgają po internetowe informacje publikowane przez osoby, które wielokrotnie nie mają o tym zielonego pojęcia. Kiedyś, gdy tylko dziecko prezentowało niepokojące objawy, rodzice zjawiali się z nim w gabinecie lekarskim. Teraz robią to znacznie później i to nie tylko z powodu braku systemowej dostępności do lekarza, ale także dlatego, że dostęp do wszelkich informacji dotyczących szeroko pojętego zdrowia, również tych kłamliwych, fałszywych i niebezpiecznych, jest w internecie powszechny. I należy zauważyć, że niestety większość z nich jest nierzetelna i szkodliwa.

Jak pan myśli, dlaczego w takim razie coraz częściej ludzie podważają wiedzę ekspercką, a wierzą anonimowym ludziom i szemranym poradom?

Sam się niejednokrotnie nad tym zastanawiałem. Badali to także naukowcy z uniwersytetu MIT. Ich badania wykazały, że kłamstwa i teorie spiskowe rozprzestrzeniają się w sieci około sześciokrotnie szybciej aniżeli prawda. Czyli osoba poszukująca odpowiedzi na określone pytanie, znacznie częściej trafia na informacje nieprawdziwe, niewiarygodne, często spiskowe.

Dlaczego tak się dzieje?

To proste. Teorie spiskowe są chętniej, czyli częściej udostępniane. A to dlatego, że fałszywe wiadomości są dla wielu osób ciekawsze, a jednocześnie prostsze do zrozumienia. Poza tym są zwykle opakowane w bardzo emocjonalny przekaz: „Pilne!”, „Tajemnica wyszła na jaw!”, „Sensacyjne odkrycie!” czy „Niezależni fachowcy prezentują” – to wzbudza mnóstwo emocji. Nauka jest poukładana, merytoryczna, na pewno trudniejsza do przyswojenia, no i nie jest tajna. Poza tym teorie spiskowe często odpowiadają na pytania natychmiast, rozwiązują problem tu i teraz. Nauka najczęściej potrzebuje czasu, by profesjonalnej i zarazem jak najbardziej rzetelnej odpowiedzi udzielić – tak choćby było w przypadku wyjaśnienia pochodzenia SARS-CoV-2.

A co z poradami, nazwijmy je „z dobroci serca”? Czy rodzice mogą korzystać z takich porad udzielanych przez innych rodziców w internecie? A jeśli tak, to w jakim zakresie?

Jeśli takie porady nie dotyczą bezpośrednio zdrowia, to oczywiście mogą korzystać, takie rekomendacje mogą rodzicom pomóc. Jednak ja zawsze powtarzam: jeśli informacja dotyczy zdrowia i może mieć na nie wpływ, to musi opierać się o naukę, być skonsultowana z lekarzem albo umieszczona w renomowanym, wiarygodnym miejscu, na przykład tematycznym serwisie. Wówczas informację można uznać za rzetelną, godną zaufania i przede wszystkim bezpieczną. W innym razie nie należy z rady korzystać. Jeśli więc nieznana osoba, nie podając źródła swojej porady, przedstawia rekomendacje dotyczące postępowania wpływającego na zdrowie naszych dzieci czy nas samych, to nie powinniśmy jej z automatu ufać.

Nawet jeśli twierdzi, że coś jej dziecku pomogło?

Nawet wtedy. Po pierwsze, nigdy nie mamy pewności, że jej dziecko mierzyło się z dokładnie tym samym problemem zdrowotnym, co nasze. Po drugie, fakt, że określona interwencja pomogła jej dziecku, nie oznacza, że pomoże naszemu, ponieważ odpowiedź organizmu na daną procedurę jest indywidualna. Po trzecie, przekazywanie niezweryfikowanych, anonimowych rad, za które przecież nikt nie bierze odpowiedzialności, na wstępie powinno wzbudzać naszą nieufność. I co do zasady nie powinniśmy w nie wierzyć. Przecież tak naprawdę, pomimo że niby nikt nie jest w internecie anonimowy, to napisać może wszystko...
Mówiąc krótko: naukowa, merytoryczna wiedza to podstawa każdej informacji. I tylko korzystanie z wiarygodnych źródeł, opieranie się na opiniach ekspertów wspierają nasze zdrowie. Nie tylko tu i teraz, ale także w przyszłości. Bo na dobre i zdrowe życie pracujemy przez cały czas. Od urodzenia.

Zobacz też:

Jak podnosić niemowlę – 2 techniki i instrukcja na filmie

Badania przesiewowe SMA
Adobe Stock
Zdrowie
Badania przesiewowe SMA noworodków: na czym polegają?
Badania przesiewowe w kierunku SMA dostępne są dla noworodków już od 2021 roku. To świetna wiadomość dla neurologów i rodzin obciążonych ryzykiem wystąpienia u dziecka rdzeniowego zaniku mięśni.

Badanie przesiewowe SMA zostało zatwierdzone przez Radę Przejrzystości przy AOTMiT (Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji). Do końca 2022 roku będą mogły z niego skorzystać wszystkie noworodki w Polsce. SMA, czyli rdzeniowy zanik mięśni, polega na postępującym osłabieniu mięśni. Dziecko chore na SMA stopniowo traci zdolność mówienia, oddychania, połykania. Skutkiem tej choroby jest niepełnosprawność, a w skrajnych przypadkach – nawet śmierć dziecka. Najlepsze efekty leczenia można osiągnąć, rozpoczynając je jeszcze przed wystąpieniem pierwszych widocznych objawów choroby. Szybkie postawienie diagnozy mają ułatwić właśnie badania przesiewowe w tym kierunku. Na czym polega badanie przesiewowe w kierunku SMA? Przesiewowe badanie SMA jest badaniem genetycznym na podstawie próbki krwi. Polega ono na wykonaniu morfologii, aby potwierdzić lub wykluczyć obecność mutacji genu SMN1. W badaniu przesiewowym pod kątem SMA używa się metody PCR. Polega ona na powieleniu wybranego fragmentu DNA w badanej próbce. W przypadku niemowląt dokładnie przeprowadzona diagnostyka może nawet uratować życie. Gdzie można wykonać badania przesiewowe na SMA? Badania przesiewowe w kierunku SMA u dzieci zostały w 2021 roku wprowadzone w 6 województwach. W ramach rządowego programu badania te są wykonywane między w szpitalach w województwach: mazowieckim, podlaskim, warmińsko-mazurskim, lubelskim, łódzkim, wielkopolskim. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało, że najpóźniej w drugiej połowie 2022 roku program badań przesiewowych obejmie całą Polskę. W 2022 roku badania będą wykonywane również w województwach: opolskim, dolnośląskim, śląskim, małopolskim,  podkarpackim,  świętokrzyskim.  Realizatorem programu przesiewów będzie Instytut Matki i Dziecka w Warszawie. „Zaczynając od województwa...

badanie na cukrzycę
Adobe Stock
Aktualności
Zrób dziecku badanie na cukrzycę. Zaraz po narodzinach
W ciągu pierwszych 7 dni po narodzinach rodzice mogą zdecydować o poddaniu noworodka badaniu przesiewowemu w kierunku uwarunkowanej genetycznie cukrzycy typu 1. Dodatni wynik testu daje możliwości poddania dziecka badaniu, które może uchronić maluszka przed zachorowaniem na cukrzycę.

Badanie przesiewowe w kierunku cukrzycy typu 1 może być wykonane z krwi pobranej od noworodka do innych rutynowych badań przesiewowych. Jeśli u dziecka stwierdzone zostanie podwyższone genetycznie ryzyko zachorowania na cukrzycę, maluch może być skonsultowany z najlepszymi w Polsce diabetologami i wziąć udział w badaniu SINT1A. Nowoczesne i bezpieczne badanie Międzynarodowe badanie SINT1A polega na podawaniu niemowlętom specjalnych probiotyków lub placebo w celu stwierdzenia, czy suplementacja probiotykami ma szansę uchronić dziecko obciążone genetycznie przed zachorowaniem na cukrzycę typu 1 . W badaniu udział mogą wziąć dzieci do 6 tygodnia życia, głównie z wybranych mazowieckich szpitali, ale nie tylko. Warunkiem do zakwalifikowania do badania jest wiek dziecka – do 7 dnia życia , pozytywny wynik testu przesiewowego oraz dostarczenie przez rodziców lub szpital zgody na udział w badaniu naukowym do Zakładu Badań Przesiewowych i Diagnostyki Metabolicznej. Co zyskuje dziecko? Wzięcie udziału w badaniu gwarantuje przez 5 lat coroczne konsultacje ze specjalistami, którzy wykonają specjalistyczne badania. Pozwolą one na wczesne wykrycie cukrzycy , jeśli zacznie się ona u dziecka rozwijać. To ważne, bo początkowo cukrzyca przebiega bezobjawowo, więc rodzice nie są w stanie samodzielnie stwierdzić, że z dzieckiem dzieje się coś złego. W ramach badań zostaną także wykonane dodatkowe badania: w kierunku celiakii i alergii. Badanie może się też przyczynić do odkrycia sposobów zapobiegania rozwojowi cukrzycy typu 1 u dzieci, które są tą chorobą obciążone genetycznie. Poza Polską biorą w nim udział ośrodki z Anglii, Niemiec, Belgii i Szwecji. W Polsce badania prowadzić będzie zespół lekarzy z Dziecięcego Szpitala Klinicznego UCK Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego we współpracy z Instytutem Matki i Dziecka w Warszawie. Więcej o badaniu dowiesz się na:...

Podwyższone monocyty u dziecka
Adobe Stock
Zdrowie
Podwyższone monocyty u dziecka – co oznacza taki wynik badania?
Podwyższone monocyty u dziecka najczęściej oznaczają infekcję lub stan zapalny, rzadko związane są z poważniejszymi schorzeniami. Za ogólną normę monocytów uważa się wynik, który wykazuje, że monocyty stanowią 2-8 proc. wszystkich leukocytów. Normy dla dzieci są jednak nieco inne i zależą od wieku.

Podwyższone monocyty (monocytozę) stwierdza się na podstawie morfologii krwi u dzieci . Jeśli badanie było zlecone przez lekarza POZ, wykonuje się je bezpłatnie. Sam fakt istnienia podwyższonych monocytów u dziecka nie daje zbyt wielu informacji o jego stanie zdrowia, ale w połączeniu z objawami (np. dziecko skarży się na ból brzucha) oraz innymi wynikami, badanie to ułatwia postawienie diagnozy oraz monitorowanie postępów ewentualnego leczenia. Badanie poziomu monocytów u dziecka wykonuje się w ramach badań profilaktycznych i podstawowych, wtedy gdy np. występują nawracające zakażenia, dziecko ma niedostatki odporności, lekarz podejrzewa chłoniaka Hodgkina oraz w sytuacji, gdy chce monitorować leczenie stanu zapalnego. Spis treści: Monocyty – co to takiego Monocyty – normy Podwyższone monocyty u dziecka Monocyty – co to takiego? Monocyty to komórki krwi zaliczane do krwinek białych, zwanych leukocytami. Potrafią przenikać z naczyń krwionośnych do tkanek i zamieniać się w tzw. makrofagi (komórki żerne), które mają zdolność pochłaniania chorobotwórczych drobnoustrojów i ciał obcych. Wytwarzają też substancje (interferony i interleukiny) regulujące pracę układu odpornościowego. Monocyty powstają z komórek macierzystych szpiku kostnego. Na ich powierzchni znajdują się receptory, które wykrywają, gdzie toczy się stan zapalny. Dzięki receptorom monocyty bezbłędnie trafiają tam, gdzie są potrzebne. Monocyty – normy Norma poziomu monocytów jest uzależniona od wieku dziecka i wynosi: do 4 roku życia – 2-7 proc. leukocytów (monocyty: 0,05-1,1 x 109/l) 4-10 lat – 2-7 proc. leukocytów (monocyty: 0-0,8 x 109/l) po 10. roku życia – 1-6 proc. leukocytów (monocyty: 0-0,8 x 109/l) U osób dorosłych (po 21. roku życia) norma monocytów wynosi: 1-8 proc. (0-0,8 x 109/l). Po uzyskaniu wyników...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz