otyłość, nadwaga, niepłodność, waga przed ciążą
fot. Fotolia

Ginekolog ostrzega: waga wpływa na płodność!

Starania o dziecko warto rozpocząć od... wejścia na wagę. Nadmiar kilogramów może być przyczyną niepłodności i u kobiety, i u mężczyzny. Lekarze alarmują: coraz więcej par ma problem z zajściem w ciążę z powodu nadwagi lub otyłości.
Joanna Karwat
Konsultacja: lek. med. Michał Małek
otyłość, nadwaga, niepłodność, waga przed ciążą
fot. Fotolia
Niepłodność może mieć różne przyczyny. Zdaniem lekarzy coraz częściej problemy z zajściem w ciążę wynikają z nadwagi. Postanowiliśmy ustalić, jaka waga sprzyja płodności i jaką dietę stosować, by zajść w ciążę. Naszym rozmówcą jest lek. med. Michał Małek, ginekolog-położnik z kliniki leczenia niepłodności InviMed w Poznaniu.

Jakie są statystyki dotyczące otyłości?

Statystyki Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) pokazują, że liczba osób z nadwagą i otyłością stale rośnie. Najwięcej jest ich w USA - około 60%. W Europie jest podobnie, w zależności od kraju problem dotyka od 30% do 80% populacji. Na otyłość cierpi też już co piąty Polak. Niestety, nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, że nadmiar kilogramów wpływa niekorzystnie również na płodność.

Przeczytaj: Niepłodność i bezpłodność - czym się różnią?

Jak nadmiar wagi wpływa na płodność?

Otyłość powoduje zaburzenia płodności zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Zbyt duża ilość tkanki tłuszczowej wpływa na zmiany poziomu hormonów reprodukcyjnych. U mężczyzn może doprowadzić do zmniejszenia poziomu testosteronu i wtórnej niewydolności hormonalnej jąder (hipogonadyzmu hipogonadotropowego). U kobiet powoduje zazwyczaj nadmierne wydzielanie androgenów (hiperadrogenizm) i zaburzenia metaboliczne, które często są powiązane z zespołem policystycznych jajników (PCOS). Prowadzi też do wczesnych poronień, powstawania wad wrodzonych płodu i komplikacji ciąży. Zmiana diety i stylu życia to pierwsze zalecenie od lekarza, które usłyszy niepłodna para z nadwagą. Utrata masy ciała jest warunkiem, który muszą spełnić oboje partnerzy. Oprócz przejścia na nowy, zdrowy sposób odżywiania ważne jest też rozpoczęcie regularnych ćwiczeń fizycznych, które nie tylko pozwolą zgubić niepotrzebne kilogramy, ale pozwolą rozładować stres i napięcie. Przyszli rodzice muszą również zapomnieć o używkach – paleniu papierosów i spożywaniu alkoholu.

Sprawdź: Jak reagujesz na stres? - test

W jaki sposób mogę sprawdzić, czy ważę za dużo?

Najczęściej stosowanym sposobem sprawdzania nadwagi i otyłości jest obliczenie wskaźnika masy ciała BMI (Body Mass Index). Obliczamy go według wzoru: masa ciała wyrażona w kilogramach podzielona na wzrost wyrażony w metrach i podniesiony do kwadratu.
BMI = masa ciała (kg) : wzrost (m)²
O nadwadze mówimy, gdy BMI przekroczy wartość 25, a o otyłości, gdy BMI jest powyżej 30.
Oblicz swój wskaźnik BMI
Innym parametrem może być pomiar obwodu brzucha, który pozwala stwierdzić otyłość centralną (brzuszną). O otyłości mówimy wówczas, gdy obwód pasa wynosi:
  • 88 cm u kobiety
  • 102 cm u mężczyzny

Jaką dietę stosować, by schudnąć i poprawić płodność?

Aby pozbyć się nadwagi (lub otyłości) i poprawić płodność trzeba stosować dietę, która powinna składać się ze zbilansowanych posiłków, zawierających odpowiednie ilości białka, tłuszczów, węglowodanów oraz witamin i mikroelementów. Nieprawidłowe proporcje tych elementów, zwłaszcza nadmiar węglowodanów i tłuszczów prowadzą do otyłości.
Badania wpływu sposobu żywienia na organizm wykazały, że dieta o wysokim indeksie glikemicznym, czyli z dużą zawartością cukru w produkcie węglowodanowym może prowadzić do niepłodności, poronień, powstawania wad wrodzonych, wcześniactwa oraz zbyt dużej masy płodu (makrosomii).

Zobacz: Indeks glikemiczny - lista produktów

Przy diecie o zwiększonej ilości węglowodanów zaobserwowano występowanie zaburzeń jajeczkowania. Dlatego naukowcy z Harvard Medical School opracowali specjalne zalecenia dietetyczne dla par starających się o dziecko. Do ich wskazań powinny stosować się wszystkie kobiety, ponieważ dieta może zwiększyć występowanie cykli owulacyjnych i wyregulować poziom hormonów. Właśnie te czynniki stanowią około 25% przyczyn niepłodności kobiecej.

Co zatem powinno być w diecie płodności?

W diecie płodności, opracowanej i zalecanej przez amerykańskich badaczy, powinny znaleźć się roślinne tłuszcze nienasycone w postaci oleju roślinnego, orzechów, ryb (łosoś, sardynki). Zdecydowanie należy unikać tłuszczów nasyconych, a w szczególności tłuszczów trans, które niekorzystnie wpływają na naczynia krwionośne i serce. Występują w wysoko przetworzonych produktach, mi.in. batonach, herbatnikach, słonych przekąskach (chipsach), zupach w proszku czy żywności typu fast food.
Płodności pomoże także ograniczenie białka pochodzenia zwierzęcego na korzyść białka roślinnego. Zastąpienie porcji mięsa przez fasolę, groch, tofu lub orzechy może poprawić płodność. Pomimo niekorzystnego działania węglowodanów nie powinniśmy ich odstawiać. Należy jednak zwrócić uwagę na ich rodzaj. Najlepsze są węglowodany, które długo trawimy. Znajdują się w bogatych w błonnik produktach pełnoziarnistych, warzywach i owocach. Płodności nie sprzyja także odtłuszczone mleko. Wybierajmy zatem mleko pełnotłuste, ale spożywajmy je w niedużych ilościach. Dwie szklanki mleka, porcja jogurtu lub małe lody to wystarczająca porcja mleka.

Jeśli posiłki nie dostarczają codziennie odpowiedniej ilości witamin, wówczas uzupełnijmy je preparatem multiwitaminowym. Dobrze jest przyjmować codziennie 400 mikrogramów kwasu foliowego. Zwiększone dostarczanie żelaza pochodzenia roślinnego, ze zbóż pełnoziarnistych, szpinaku, fasoli, dyni, pomidorów i buraków, także sprzyja płodności. Najlepszym napojem utrzymującym prawidłowe nawodnienie całego ciała jest woda. Kawa, herbata są dopuszczalne, ale należy je pić z umiarem. Zdecydowanie trzeba unikać słodzonych napojów gazowanych, bo to one mogą powodować zaburzenia owulacyjne.

Poznaj: Suplementy na płodność

Czy osoby z nadwagą mogą korzystać z in vitro?

Trzeba mieć świadomość tego, że przyczyn niepłodności jest wiele. Wśród nich są przeszkody anatomiczne, takie jak niedrożność jajowodów czy wady macicy. W tych przypadkach zalecenia dietetyczne mogą pomóc, ale zajście w ciążę umożliwią jedynie metody wspomagania rozrodu, zwłaszcza najbardziej skuteczne zapłodnienie in vitro.
Najnowsze zalecenia sugerują niepodejmowanie leczenia technikami wspomaganego rozrodu u kobiet z wysokim BMI - wskaźnik powyżej 35. Wszystkie pacjentki z nadwagą i otyłością w momencie podejmowania decyzji o zajściu w ciążę muszą zrzucić zbędne kilogramy. Szczególnie dotyczy to kobiet, u których występują nawracające poronienia. Najlepiej zrobić to pod okiem dietetyka, który specjalizuje się w pomaganiu osobom starającym się o dziecko.

Poznaj: Przyczyny męskiej niepłodności - film
Redakcja poleca: Co jeść przy PCOS starając się o dziecko - porady dietetyka (film)
Jak powinna wyglądać dieta kobiety starającej się o dziecko z zespołem policystycznych jajników? - rady dietetyka z Centrum Wspierania Płodności.
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Zrób badania na płodność

O tym się mówi