fot. Fotolia

Gluten może zahamować wzrost dziecka!

Malec stracił apetyt, ma bóle brzuszka? Jeśli niedawno zaczął jeść kaszę mannę i pieczywo, przyczyną może być zawarty w nich gluten. Celiaklia, czyli wrodzona nietolerancja glutenu, może być jednak podstępna. Czasem jej jedynym objawem jest to, że dziecko wolno rośnie.
fot. Fotolia

Gluten to białko, które występuje w otoczkach niektórych zbóż: pszenicy, jęczmienia, żyta. Dzięki niemu mąka jest kleista, więc pieczywo i ciasta są spójne i nie rozpadają się. Ale układ odpornościowy niektórych osób wyjątkowo glutenu nie lubi.

Gluten niszczy kosmki jelitowe

Błona śluzowa jelita, przez którą są wchłaniane pokarmy, jest silnie pofałdowana (znajdują się na niej wypustki, czyli kosmki jelitowe). U osób chorych na celiakię gluten je uszkadza. Błona śluzowa coraz bardziej spłaszcza się i zanika. A to powoduje, że nie mogą przez nią być wchłonięte wszystkie składniki odżywcze, które dziecko otrzymało z pożywieniem.
Pierwszy objaw nietolerancji glutenu to zmiana wyglądu stolców. Stają się one luźniejsze, obfitsze, czasem dochodzi nawet do biegunki. W rezultacie dziecko nie otrzymuje niezbędnych mu składników odżywczych, nie może prawidłowo rosnąć i rozwijać się. Traci apetyt i przestaje przybywać na wadze.
Redakcja poleca: Wprowadzanie glutenu do diety niemowlaka – dlaczego teraz robi się to inaczej? [WIDEO]
Zasady wprowadzania glutenu co jakiś czas zmieniają się w związku z nowymi wytycznymi ekspertów ds. żywienia dzieci. Pediatra z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego wyjaśnia, dlaczego obecnie zaleca się podawanie glutenu niemowlakom między 4. a 12. miesiącem życia.

Jak zdiagnozować celiakię

Skontaktuj się z pediatrą i omów wszystkie niepokojące objawy. Jeśli lekarz będzie podejrzewać problem z nietolerancją glutenu, powinien skierować dziecko do gastroenterologa. Bez konsultacji z lekarzem gastroenterologiem i bez dalszych badań nie przechodź na dietę bezglutenową!
Po to, by potwierdzić lub wykluczyć celiakię, konieczne jest wykonanie badań: serologicznych z krwi. Zwykle oznacza się stężenie dwóch z trzech dostępnych przeciwciał:
1. przeciwko endomysium mięśni gładkich (EmA)
2. przeciwko transglutaminazie tkankowej (tTG)
3. przeciwko deamidowanej gliadynie (potocznie: nowej gliadynie: DGP lub GAF)
Może też zalecić badania przeciwciał antygliadynowych. Ich obecność we krwi może sugerować nadwrażliwość na gluten (niezwiązaną ani z celiakią ani z alergią).

Do pełnego rozpoznania konieczne jest wykonanie biopsji jelita cienkiego. Wykonuje się ją endoskopowo podczas gastroskopii. Pacjent połyka miękką sondę z małą kamerą na końcu, dzięki której lekarz zagląda do wnętrza jelita i pobiera jego maleńkie fragmenty do badania. Zabieg nie jest bolesny, choć nie należy do przyjemnych. U małych dzieci przeprowadza się go w znieczuleniu ogólnym.
Zanik struktury kosmków jelitowych, obecność przynajmniej jednego z badanych przeciwciał we krwi oraz poprawa samopoczucia po wprowadzeniu diety bezglutenowej to wystarczające warunki do rozpoznania celiakii.

Jak leczyć celiakię

Jedyną  metodą leczenia celiakii jest wycofanie  glutenu z diety i stosowanie  przez całe życie ścisłej diety  bezglutenowej.
Najważniejsze: odpada kupowanie bułek, chleba, ciastek w zwykłym spożywczym, który masz za rogiem. Gdzie więc znaleźć bezglutenową żywność? W dużych miastach problem jest mniejszy, bo można znaleźć sporo sklepów z tzw. zdrową żywnością. Zwykle oferują one też produkty bezglutenowe. W małych miejscowościach często zostaje tylko robienie zakupów przez Internet.

Wybór bezglutenowych produktów jest duży. Prócz gotowego pieczywa można kupić specjalne koncentraty mąki, z których robi się od razu chleb, ciasto, naleśniki, pierogi. Jest mnóstwo makaronów: cienkie, grube, świderki, łazanki, kolanka, wstążki. Są specjalnie zrobione dla bezglutenowców płatki i ciasteczka. Jedyny problem to cena. Wszystko kosztuje sporo więcej niż normalne odpowiedniki.
Niestety, gluten znajduje się nie tylko w chlebie i ciastach. Ponieważ jest dobrym spoiwem i wypełniaczem, to producenci lubią go dodawać do parówek, kiełbas, konserw, keczupów, płatków śniadaniowych, a nawet śmietany czy jogurtu. Pozostaje bardzo dokładnie studiować etykiety i nie kupować tych produktów, które nie są dokładnie opisane. Bo niestety gluten nawet w niewielkich ilościach, może zrobić wiele szkód.

Co może jeść dziecko, które ma celiakię?


To dziecko może jeść, jeśli ma celiakię

kukurydza, ryż, soja, proso, gryka, tapioka, amarantus, soczewica, sago, sorgo
herbatki ziołowe, kakao naturalne, woda mineralna
mleko, maślanka, kefir, serwatka, sery białe, feta
Uwaga na – śmietanę, jogurty, sery żółte (paczkowane), topione, homogenizowane – mogą zawierać skrobię pszenną!
mięso, podroby, ryby, wędliny wysokogatunkowe (szynka, polędwica)
masło, masło roślinne, margaryny, oleje, oliwa z oliwek, tran
świeże i mrożone warzywa i owoce.
pieczywo i makarony bezglutenowe,
kaszę kukurydzianą, jaglaną, gryczaną, kleik ryżowy, kukurydzę prażona, chrupki czyste kukurydziane.
Uwaga: jeśli płatki ryżowe i kukurydziane zawierają słód jęczmienny - są zabronione!
cukier, miód, galaretki, budynie i kisiele na bazie mąki ziemniaczanej, dżemy
orzechy, migdały, mak, sezam,
czekoladę mleczną i gorzką twardą (bez nadzienia), landrynki, lizaki, dropsy bez dodatku słodu i skrobi, słodycze bezglutenowe
proszek do pieczenia bezglutenowy, soda oczyszczona, czysta żelatyna, drożdże, zioła i jednorodne przyprawy, siemię lniane, czysty przecier pomidorowy, niektóre musztardy, jajka.

Tego dziecko nie może jeść, jeśli ma celiakię

tradycyjne pieczywo, makarony, kasze, mąki, musli, otręby, płatki (także ryżowe i kukurydziane, jeśli zawierają słód jęczmienny!), bułka tarta
ciasta, ciastka, słodycze z dodatkiem mąki i skrobi, batony, chipsy, czekolada nadziewana, marcepan, chałwa, lody z waflem guma do żucia
kawa zbożowa, herbatki z dodatkiem słodu,
czekolada pitna z dodatkami, jogurty z dodatkiem skrobi, śmietana zagęszczana
konserwy mięsne i rybne, większość wysoko przetworzonych wyrobów typ: parówki, pasztety, mielonki, kiełbasy, paluszki rybne itp
sosy i majonezy z dodatkiem mąki
Oceń artykuł

Ocena 5 na 4 głosy

Zobacz także

Popularne tematy