Nowa piramida żywienia

O nowej piramidzie żywienia opowiada dr Halina Weker, specjalista w zakresie żywienia dzieci w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie.


Czy najnowsze zalecenia naukowców i dietetyków powinno się stosować także i dla dzieci? O nowej piramidzie żywienia opowiada dr Halina Weker, specjalista w zakresie żywienia dzieci w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie.




Jeśli uda Ci się wyrobić w dziecku zdrowe nawyki żywieniowe, możesz uznać, że odniosłaś rodzicielski sukces. Ale uwaga! Nie wolno tworzyć napiętej atmosfery wokół jedzenia, pouczać i zakazywać, ciągle podkreślać, co jest zdrowe, a co nie. Po prostu sama odżywiaj się prawidłowo, a dziecko – to naturalne – będzie Cię naśladować. W komponowaniu zdrowego rodzinnego menu pomoże Ci piramida żywienia. Jak zinterpretować te zalecenia naukowców?

Jedz zdrowo, żyj zdrowo – poznaj nową piramidę żywienia
Naukowcy i specjaliści do spraw żywienia doszli do wniosku, że czas zmodyfikować dotychczasową piramidę żywienia. Nowa jest popierana przez Polskie Towarzystwo Kardiologiczne i Polskie Naukowe Towarzystwo Otyłości i Przemiany Materii. Im niżej produkt w piramidzie, tym częściej należy po niego sięgać.

Tak było (od góry):
I Mięso, tłuszcze zwierzęce i roślinne.
II 2 porcje mleka i produktów mlecznych.
III 3 porcje owoców.
IV 4 porcje warzyw.
V 5 porcji produktów zbożowych.

Tak jest (od góry):
I Czerwone mięso.
II Produkty mleczne lub suplementy wapnia.
III 2 razy dziennie ryby, jaja lub drób.
IV Orzechy, rośliny strączkowe; 1-3 dziennie.
V Produkty zbożowe z pełnego ziarna w większości posiłków.
VI Tłuszcze roślinne – oliwa, olej sojowy, słonecznikowy, rzepakowy.
VII Codzienna aktywność fizyczna, przeciwdziałanie otyłości

Czy piramida żywienia to żywieniowa Biblia?
Nie można popadać w przesadę. To wynik pracy naukowców z Harvardu, którzy przeanalizowali wyniki wielu tysięcy badań dotyczących zdrowia i żywienia. Na tej podstawie zmienili dotychczasowe wskazówki dietetyczne. Amerykanie cierpią na „epidemię” otyłości i naukowe gremia starają się znaleźć wyjście z tej sytuacji.

Czy nam, Polakom, również grozi „epidemia” otyłości?
Także w naszym kraju problem narasta. Co trzeci Polak ma nadwagę lub jest otyły! Taki sam problem dotyczy 5-15% dzieci i młodzieży. Jeśli kilkulatek jest otyły i jego rodzice ważą zbyt wiele, z dużym prawdopodobieństwem można powiedzieć, że malec, gdy dorośnie, będzie miał problemy z nadmierną masą ciała, a więc i ze zdrowiem.

Czy wskazówki nowej piramidy żywienia obowiązują również dzieci?
Ogólne zasady piramidy można stosować także u starszych dzieci i u młodzieży. Jednak ze względu na wyjątkowe potrzeby rozwijającego się organizmu jadłospis dziecięcy musi się różnić od diety dorosłego. Z piramidy wynika, że dorosłym zaleca się spożywanie wyłącznie tłuszczów roślinnych – olejów i oliwy. Tymczasem dzieci powinny jeść również niewielkie ilości świeżego masła, mleko, jogurty, sery. Składniki pokarmowe tych produktów są niezbędne do prawidłowego rozwoju.

Dorośli powinni ograniczać białe pieczywo, a co mają jeść maluchy?
W diecie dzieci w wieku poniemowlęcym i przedszkolnym powinny się znaleźć różne gatunki pieczywa białego i ciemnego. Maluchy potrzebują dużych pokładów energii, a węglowodany złożone, obecne w produktach zbożowych (pieczywie, kaszach, makaronie, ryżu), są ich źródłem. Pieczywo z pełnego przemiału zawiera dużo błonnika, którego nadmiar może upośledzać wchłanianie żelaza i cynku. Dla dzieci dobre są więc grahamki, prawdziwy, dobrze wypieczony razowy chleb (proszę nie mylić go z barwionym słodem), ale też jasny chleb żytni, bułki i upieczone w domu ciasto drożdżowe. Nie można też zapominać o pieczywie pełnoziarnistym, które zawiera 40% więcej żelaza i trzy razy więcej cynku niż białe, dlatego powinno się znaleźć w diecie przedszkolaków i dzieci w wieku szkolnym.

W piramidzie mleko jest na szczycie. To znaczy, że pokarmy mleczne mamy jeść dwa razy dziennie?
Polscy dietetycy zalecają dorosłym picie mleka, kefirów, jogurtów o zmniejszonej zawartości tłuszczu dwa razy dziennie, ale także jedzenie chudego twarożku i – od czasu do czasu – żółtego sera. Są pod tym względem bardziej liberalni niż dietetycy amerykańscy. W przypadku najmłodszych jest inaczej. Mleko stanowi podstawę diety i dzieci powinny je spożywać częściej. Niemowlęta piją kilka razy dziennie mleko mamy lub mleko modyfikowane. W drugim i trzecim roku życia maluchy powinny dostawać pełne mleko o zawartości 3,2% tłuszczu lub mleko modyfikowane, a także kefir, jogurt, maślankę. Przedszkolaki muszą w ciągu dnia otrzymywać trzy, a nawet cztery porcje mleka lub różnych produktów mlecznych.

Do niedawna jajka były w niełasce, ale w nowej piramidzie znów się pojawiły…
W jadłospisie dziecka nie powinno zabraknąć jajek. Dostarczają łatwostrawnego białka, witamin, zwłaszcza cennej witaminy B12 oraz lecytyny, która po przekształceniu w cholinę pozytywnie wpływa na procesy pamięci. Białko z całego jaja kurzego dostarcza cennych aminokwasów potrzebnych do budowy tkanek i jest prawie w całości przyswajane.

Czy dzieci powinny jeść głównie mięso drobiowe?
Nie. Oprócz mięsa z kurczaka i indyka dzieci muszą jeść również dobrą gatunkowo cielęcinę, wieprzowinę, jagnięcinę. Tłustych pasztetów i tłustych wędlin nie zaleca się ani dzieciom, ani dorosłym. Żelazo z ciemnego mięsa jest dobrze przyswajalne i zapobiega anemii. Takie mięso, drób oraz ryby są bogate w cynk oraz magnez i bardzo pożyteczne witaminy z grupy B. Raz w tygodniu potrawy z mięsa należy zastąpić rybami.

Groch, fasola i orzechy są ciężkostrawne. Jak często dzieci powinny je jeść?
Dzieciom do trzech lat orzechy podajemy tylko od czasu do czasu i wyłącznie mielone. Możemy nimi posypywać desery, dodawać je do ciast, nadzienia naleśników itp.
Zielony groszek i fasolkę szparagową mogą jeść niemowlęta już w czwartym kwartale życia, a nawet wcześniej. Dlatego dodawane są do zupek i różnych potraw w słoiczkach. Jednak te warzywa mają zupełnie inne właściwości niż ziarna. Suszony groch, fasola, soja są ciężkostrawne, ale ugotowane do miękkości stanowią smaczny i cenny składnik zup i innych potraw. Mogą znaleźć się w diecie przedszkolaka i starszych dzieci dwa razy w tygodniu. Warto pamiętać, że orzechy i rośliny strączkowe są źródłem białka roślinnego, witamin z grupy B, zawierają cenny magnez ważny dla rozwoju systemu nerwowego i zębów.

Czy dzieci, tak jak dorośli, powinny jeść warzywa pięć razy dziennie?
Taka zasada nie ma większego sensu w stosunku do dzieci. Owoce i warzywa (zarówno gotowane, jak i surowe) powinny znaleźć się w jadłospisie kilka razy dziennie. Ważne, by warzywno-owocowe menu było jak najbardziej różnorodne. Podając owoce południowe, nie zapominajmy o pełnych witamin rodzimych, a także o warzywach w postaci kwaszonej, charakterystycznych dla polskiej kuchni. Są bardzo zdrowe!

Dlaczego główne miejsce w piramidzie przypisuje się aktywności fizycznej?
Nic w tym dziwnego. Do tego, by rosnąć zdrowo, dziecko potrzebuje czegoś więcej niż tylko urozmaicona i dobrze zbilansowana dieta. Niezbędne są mu również codzienne spacery, zabawy na świeżym powietrzu czy rodzinne wyprawy na basen.
Regularne ćwiczenia fizyczne sprzyjają bowiem szybszemu wchłanianiu składników odżywczych oraz prawidłowej budowie tkanki kostnej i mięśniowej. Gdy maluch dużo się rusza, ustala się równowaga między zapotrzebowaniem kalorycznym organizmu a wydatkowaniem energii. Dzięki ruchowi jego kości stają się mocne, zwarte, zwiększa się także ich masa. Ruch jest też ważny dla utrzymania sprawności mięśni. Jeśli mało się ruszamy, tracą one siłę i sprężystość. A przecież kilkulatki uwielbiają siedzieć godzinami przed telewizorem, chrupiąc chipsy i podjadając słodycze. Jeżeli w porę rodzice nie spróbują zmienić tych przyzwyczajeń, kłopoty z nadwagą są gwarantowane!

Zanotowała Joanna Kieniewicz-Górska
Redakcja poleca: Joga w ciąży – asany dozwolone i zakazane [WIDEO]
Joga w ciąży to dobry pomysł pod warunkiem, że zajęcia prowadzi doświadczony instruktor, który potrafi dopasować praktykę jogi do potrzeb i możliwości ciężarnych. Dzięki jodze w ciąży można łagodzić ciążowe dolegliwości, zapobiegać im oraz z większą łatwością przetrwać poród. Jednak czy jogę w ciąży można praktykować już w pierwszym trymestrze? Sprawdź, jakie asany są dozwolone, a jakie zakazane oraz dowiedz się więcej o jodze w ciąży.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy