Nowe lektury szkolne Czarnek
fot. Adobe Stock, Instagram/przemyslaw czarnek

Nowe lektury szkolne – jakie zmiany w kanonie lektur wprowadził minister Czarnek?

13 sierpnia Przemysław Czarnek podpisał rozporządzenie dotyczące nowych dzieł w wykazie lektur. Co będą czytać uczniowie w nadchodzącym roku szkolnym? Przedstawiamy listę nowych lektur szkolnych!
Joanna  Biegaj
Nowe lektury szkolne Czarnek
fot. Adobe Stock, Instagram/przemyslaw czarnek
Jak zmienił się wykaz lektur po ostatniej modyfikacji? Zmiana nastąpiła głównie w obszarze lektur uzupełniających, a w minimalnym zakresie dotyczy lektur obowiązkowych. W kanonie znalazło się więcej treści patriotycznych, chrześcijańskich i niepodległościowych. Uczniowie będą czytać między innymi dzieła Zofii Kossak-Szczuckiej i Jana Pawła II. Z wykazu lektur zniknęły też niektóre pozycje.

Lista nowych lektur szkolnych

Przedstawiamy zestawienie zmian w liście lektur szkolnych, które obowiązuje od 1 września 2021 roku, czyli od początku tego roku szkolnego.

Szkoła podstawowa: klasy 1-3

Lektury usunięte:
  • Alina Centkiewiczowa i Czesław Centkiewicz, Zaczarowana zagroda;
  • Mira Jaworczakowa, Oto jest Kasia;
  • Leszek Kołakowski, Kto z was chciałby rozweselić pechowego nosorożca?;
  • Marcin Pałasz, Sposób na Elfa.

Nowe pozycje na liście lektur:
  • Dorota Gellner, Wścibscy;
  • Julita Grodek, Mania, dziewczyna inna niż wszystkie. Opowieść o Marii Skłodowskiej-Curie;
  • Tom Justyniarski, Psie troski, czyli o wielkiej przyjaźni na cztery łapy i dwa serca;
  • Piotr Kordyasz, Lolek. Opowiadania o dzieciństwie Karola Wojtyły (fragmenty);
  • Zofia Kossak-Szczucka, Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata;
  • Åsa Lind, Piaskowy Wilk;
  • Aleksandra i Daniel Mizielińscy, Którędy do Yellowstone? Dzika podróż po parkach narodowych.
Redakcja poleca: Jak zrobić kotylion z papieru: łatwa instrukcja DIY
Kotylion to obowiązkowa ozdoba na Święto Niepodległości. Aby zrobić kotylion, potrzebujesz jedynie kawałka papieru, papierowej papilotki do ciastka i wydrukowanego na kartce orzełka, którego szablon znajdziesz na naszej stronie. Taki kotylion narodowy to proste zadanie. Dzięki naszej instrukcji szykowanie ozdób na 11 listopada stanie się niezłą frajdą. Podpowiadamy, jak zrobić prosty i efektowny kotylion z papieru.

Szkoła podstawowa: klasy 4-6

Lektury usunięte (lektury uzupełniające):
  • Karol May, Winnetou

Lektury dodane (lektury uzupełniające):
  • Carlo Collodi, Pinokio;
  • John Flanagan, Zwiadowcy. Księga 1. Ruiny Gorlanu;
  • Emilia Kiereś, Rzeka;
  • Zofia Kossak-Szczucka, Topsy i Lupus;
  • Bolesław Leśmian, Klechdy sezamowe;
  • Alan Aleksander Milne, Kubuś Puchatek;
  • Longin Jan Okoń, Tecumseh;
  • Ferdynand Antoni Ossendowski, Słoń Birara;
  • Jacek Podsiadło, Czerwona kartka dla Sprężyny;
  • Louis de Wohl, Posłaniec króla.

Szkoła podstawowa: klasy 7-8

Lektury usunięte (lektury uzupełniające):
  • Nancy H. Kleinbaum, Stowarzyszenie Umarłych Poetów. 

Lektury dodane:
  • Lloyd Cassel Douglas, Wielki Rybak;
  • Zofia Kossak-Szczucka, Bursztyny (wybrane opowiadanie);
  • André Frossard, Nie lękajcie się! Rozmowy z Janem Pawłem II;
  • Bolesław Prus, Placówka, Zemsta;
  • Henryk Sienkiewicz, Sąd Ozyrysa;
  • Nicolas Sparks, Jesienna miłość.

Szkoła branżowa szkoła l stopnia

Lektury usunięte:
  • wybrane wiersze poety Marcina Świetlickiego

Brak lektur dodanych

Liceum ogólnokształcące/ technikum/ branżowa szkoła ll stopnia

Lektury usunięte (zakres podstawowy):
wybrane wiersze Marcina Świetlickiego

Lektury usunięte (zakres rozszerzony):
  • Jan Parandowski, Mitologia, część II Rzym;
  • François Villon, Wielki testament (fragmenty);
  • Piotr Skarga, Żywoty świętych (fragmenty).

Usunięte zalecane dzieła teatralne i filmowe:
  • Apocalypsis cum figuris, reż. Jerzy Grotowski;
  • Zezowate szczęście, reż. Andrzej Munk.

Usunięte teksty polecane do samokształcenia:
  • Ewelina Nurczyńska-Fidelska, Barbara Parniewska, Ewa Popiel-Popiołek, Halina Ulińska, Film w szkolnej edukacji humanistycznej.

Dodane lektury uzupełniające w zakresie podstawowym:
  • Kronika Książąt Polskich, oprac. Jerzy Wojtczak-Szyszkowski;
  • Juliusz Słowacki, Listy do Matki (fragmenty);
  • Henryk Sienkiewicz, Listy z podróży do Ameryki (fragmenty);
  • Stefan Żeromski, Ludzie bezdomni;
  • Ryszard Krynicki, Adam Zagajewski, wybór wierszy;
  • Witold Pilecki,  Raport Witolda;
  • Wiesław Kielar, Anus mundi;
  • Zofia Kossak-Szczucka, Pożoga. Wspomnienia z Wołynia 1917–1919;
  • Jarosław Iwaszkiewicz, wybrane opowiadanie;
  • John Ronald Reuel Tolkien, Władca pierścieni. Drużyna pierścienia.

Dodane lektury uzupełniające w zakresie rozszerzonym:
  • Zofia Kossak-Szczucka, Błogosławiona wina;
  • Ferdynand Antoni Ossendowski, Mocni ludzie; Ludzie, zwierzęta, bogowie;
  • Krystyna Lubieniecka-Baraniak, Gdy brat staje się katem;
  • Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei (fragmenty); Tryptyk rzymski; Pamięć i tożsamość (fragmenty), Fides et ratio (fragmenty);
  • Karol Wojtyła, Przed sklepem jubilera;
  • Stefan Wyszyński, Zapiski więzienne;
  • Paweł Zuchniewicz, Ojciec wolnych ludzi. Opowieść o Prymasie Wyszyńskim.

Dodane zalecane dzieła filmowe i teatralne:
  • Przerwanie działań wojennych, reż. Juliusz Machulski

Dodane teksty polecane do samokształcenia:
  • Jan Błoński, Język właściwie użyty. Szkice o poezji polskiej drugiej połowy XX wieku;
  • Grażyna Borkowska, Pozytywiści i inni;
  • Włodzimierz Dłubacz, O kulturę filozofii;
  • Keith Houston, Książka. Najpotężniejszy przedmiot naszych czasów zbadany od deski do deski;
  • Czesław Jaroszyński i Piotr Jaroszyński, Kultura słowa. Podstawy retoryki klasycznej;
  • Piotr Jaroszyński, Człowiek i nauka. Studium z filozofii kultury;
  • Karl Jaspers, Idea uniwersytetu;
  • Teresa Kowalik, Przemysław Słowiński, Królewski dar. Co Polska i Polacy dali światu;
  • Jakub Z. Lichański, Retoryka. Historia – Teoria – Praktyka, t. I i II;
  • O polską kulturę humanistyczną. Z Mieczysławem A. Krąpcem OP rozmawia Piotr S. Mazur;
  • Ryszard Przybylski, Klasycyzm, czyli prawdziwy koniec Królestwa Polskiego.

Więcej o powyższych zmianach można przeczytać w komunikacie MEiN

Minister Czarnek o nowych lekturach

W wywiadzie dla portalu wpolityce.pl minister Przemysław Czarnek wypowiedział się na temat zmian w kanonie lektur szkolnych. Szef MEiN wyjaśniał, kto zajmował się doborem nowych lektur, a także jakich dzieł, jego zdaniem, brakowało na tej liście do tej pory.
„Tego nie robi minister edukacji, tylko zespół ekspertów specjalnie do tego powołanych” – wyjaśnił Czarnek. „Natomiast to, że na liście lektur brakowało do tej pory lektur tak wspaniałej pisarki, jak Zofia Kossak-Szczucka, to był błąd, który naprawiamy.”
 
Przemysław Czarnek odniósł się także do atakowania przez niektóre media wyboru tytułów, które znalazły się w nowym kanonie lektur. Zdaniem Czarnka rząd poprzez zmianę dzieł, które mają poznawać uczniowie, zamierza się przeciwstawić dekonstrukcji języka polskiego.

„Powiem dalej – (dekonstrukcję – przyp. red.) nie tylko języka polskiego, ale polskości w ogóle i temu się będziemy przeciwstawiać. Temu również służy uzupełnienie kanonu lektur po to, żeby nadrobić te dwie dekady straconego czasu, w którym karmieni byliśmy pedagogiką wstydu, zamiast dumy, która powinna nas charakteryzować” – wyjaśniał.

Ciekawe jak do przygotowywanych zmian podejdą sami uczniowie? Kanon lektur szkolnych od dawna jest krytykowany. Znajdujące się na nim pozycje, zdaniem uczniów i części nauczycieli, nie są atrakcyjne dla współczesnej młodzieży, nie zachęcają do czytania i nie rozbudzają miłości do książek, o czym świadczą choćby badania czytelnictwa prowadzone przez Bibliotekę Narodową. Kierunek obrany przez ministra Czarnka raczej wskazuje, że niewiele w tym trendzie się zmieni.

Zobacz także: 
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy