GRY

Kim jest noworodek i jak długo dziecko nazywa się w ten sposób?

Choć wiele osób używa tych określeń wymiennie – noworodek i niemowlę nie znaczy to samo. Zmiany są tak duże, że noworodkom poświęcono nawet specjalny dział medycyny. Sprawdź, na czym polegają.

Do kiedy dziecko jest noworodkiem
Tuż po narodzinach zaczyna się bardzo ważny okres, podczas którego dziecko przyzwyczaja się do życia z drugiej strony brzucha. Wymaga wtedy szczególnego traktowania. Wyjaśniamy, kim dokładnie jest noworodek, jak długo trwa okres noworodkowy i czego można się w tym czasie spodziewać.


Jak długo dziecko jest noworodkiem?

Noworodek to dziecko w pierwszych czterech tygodniach życia. Pierwszy miesiąc, a dokładnie pierwsze 28 dni po narodzinach, są tak wyjątkowym czasem, że zasłużyły na odrębną nazwę – okres noworodkowy. Temu etapowi poświęcono także osobną specjalizację w medycynie. Lekarz zajmujący się noworodkami to neonatolog. Z czego wynika to szczególne traktowanie nowo narodzonych dzieci? Z tego, że ich organizm dopiero przyzwyczaja się do nowych warunków. Przystosowaniu do życia poza brzuchem mamy podlega m.in. układ krążenia, oddechowy, pokarmowy, gospodarka hormonalna, system termoregulacji. Ale to nie wszystko – pierwsze dni i tygodnie po porodzie to też ważny czas dla debiutujących rodziców, którzy w praktyce zdają teraz egzamin z opieki nad dzieckiem.

Im więcej wiesz o okresie noworodkowym, tym łatwiej ci go przetrwać. Co może zaskoczyć cię u noworodka:

  • Na początku chudnie – dziecko, które przychodzi na świat w terminie, czyli noworodek donoszony, średnio waży od 3200 do 3800 g. Ale w pierwszych dobach jego waga się zmniejsza. To fizjologiczny spadek masy ciała. Dziecko zwykle w okolicy 10. doby powinno odzyskać wagę urodzeniową.
     
  • Ma silniejsze napięcie mięśniowe – jego skutkiem jest pozycja zgięciowa – dziecko ma zgięte ręce i nogi, zaciśnięte piąstki i przygiętą do ciała główkę. Noworodek jest przyzwyczajony do takiego ułożenia ciała, bo w brzuchu mamy miał mało miejsca. Broni się też przed niespodziewanym ruchem, który mógłby mu zaszkodzić. Z czasem napięcie mięśniowe się unormuje, a postawa stanie się bardziej wyprostowana.
     
  • Szybciej bije jego serce – serce noworodka pracuje w rytmie 120–160 uderzeń na minutę. To dwa razy szybciej w porównaniu z tętnem dorosłego (ok. 70 uderzeń). Ale nie ma się czego bać – to norma dla tego wieku.
     
  • Ma odruchy wrodzone – są automatyczne, czyli niezależne od woli i umysłu dziecka. Pomagają mu reagować na bodźce i przetrwać początkowy okres funkcjonowania w nowym, nieznanym otoczeniu poza łonem matki.
     
  • Przechodzi żółtaczkę fizjologiczną – ma ją większość dzieci po narodzinach. Choć nazwa „żółtaczka” brzmi poważnie w tym wypadku nie oznacza choroby (dlatego nazywa się ją fizjologiczną). Praca wątroby noworodka normuje się w ciągu pierwszych 2-3 tygodni, w tym czasie skóra odzyskuje różowy kolor i żółtaczka ustępuje.
     
  • Dużo śpi – noworodki zazwyczaj budzą się tylko na karmienie, po nim następuje krótkie czuwanie i kolejna drzemka, która może trwać około 3–4 godziny. W ciągu doby przypada mniej więcej 7 takich okresów snu. Od tej ogólnej zasady zdarzają się jednak liczne wyjątki. Niektóre dzieci sypiają ekstremalnie krótko po 15–20 minut z przerwą na około 7-minutowe karmienie, inne przesypiają ponad 3 godziny. Pamiętaj jednak, że w okresie noworodkowym dziecko nie powinno spać dłużej niż 3-4 godziny. Jeśli twój maluch to wielki śpioch, po upływie tego czasu należy przystawić go do piersi.
     
  • Często chce jeść – noworodek ma mały żołądek i nie jest w stanie dużo zjeść. Na początku twoje piersi produkują mało pokarmu, ale to w zupełności wystarcza dziecku. Gdy apetyt noworodka zacznie rosnąć, tobie też przybędzie mleka. Są maluszki, którym wystarczy 10 minut przy piersi, inne potrzebują dwa razy tyle czasu, a po krótkiej drzemce znów chcą ssać. Zdarza się, że powodem takiego zachowania jest nie tylko głód, ale chęć zaspokojenia samej potrzeby ssania czy bliskości. Jak rozpoznać, czego dziecko potrzebuje? Głodny maluch wygina ciało do tyłu, jakby szukał piersi, a jego język jest zaokrąglony po bokach (w łódeczkę). Może podnosić piąstkę do buzi i próbować ją ssać.
     
Noworodek może jeść nawet co godzinę, czyli kilkanaście razy na dobę, w dzień i w nocy. Trzeba karmić go na żądanie.
  • Moczy i brudzi pieluszkę niemal na okrągło – w pierwszych dniach życia noworodek siusia niewiele, bo otrzymuje małą ilość pokarmu. Ale od około trzeciej doby zaczyna moczyć pieluchę nawet kilkanaście razy dziennie (czasem nawet dwadzieścia razy). Kupka u noworodka pojawia się kilka razy w ciągu dnia. Niektóre noworodki robią ją dziesięć razy w ciągu doby. Jeśli dziecko dobrze przybiera na wadze, nie ma powodu do niepokoju. Około trzeciego miesiąca kupka będzie pojawiać się już 1–2 dziennie. Szybciej nastąpi to u dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym.
     
  • Może siusiać na pomarańczowo – zdarza się to noworodkom, które przechodzą żółtaczkę fizjologiczną. Im bardziej jest nasilona, tym kolor moczu wyrazistszy. Czasem na pieluszce pojawiają się różowo-ceglaste plamy, które są efektem dużej ilości moczanów. Po kilku dniach sytuacja wraca do normy. Mocz zdrowego karmionego piersią noworodka powinien mieć kolor bladożółty i słaby zapach. Dzieci karmione mieszanką siusiają w bardziej intensywnym słomkowym kolorze. Z pieluszki unosi się też silniejszy zapach.
     
  • Robi ciemnozieloną kupkę – ze względu na wygląd nazywa się ją smółką (w jej skład wchodzą m.in. wody płodowe). Taka kupka pojawia się w pierwszych dniach życia dziecka. Jeśli karmisz piersią, po 3-4 dniach stanie się  żółta lub musztardowa. Czasem jednak nadal bywa zielonkawa. Przyczyną jest utlenianie się pod wpływem powietrza, podawanie dziecku preparatów z żelazem lub karmienie mlekiem modyfikowanym, które je zawiera.

Zaskakuje również wygląd noworodka. Jest skutkiem niedojrzałości organizmu dziecka oraz niedawnego porodu. Możesz zaobserwować:

  • Nierównomiernie zabarwienie skóry – to wynik niedojrzałości układu krążenia. U niektórych dzieci górna część ciała jest blada, a dolna – różowa. Czasem całe ciało wygląda jak cętkowane, a nóżki i rączki albo same paluszki u stóp są sinawe. Niektórym noworodkom pod wpływem zimna sinieją usta – to skutek przejściowego skurczu naczyń krwionośnych.
     
  • Powiększone piersi – u części dzieci kilka dni po narodzinach powiększają się gruczoły piersiowe i zaczynają wydzielać kropelki mleka zbliżone składem do siary z piersi mamy. U nowo narodzonych dziewczynek może też powiększyć się łechtaczka i pojawia się krwiście podbarwiona wydzielina z pochwy. Zmiany te ustępują po kilku dniach. Są wywołane są hormonami matczynymi, które przenikały przez łożysko.
     
  • Meszek płodowy – to owłosienie, które noworodek może mieć na ramionach, a czasem także na twarzy. Meszek z  czasem się wyciera, podobnie jak włosy na główce dziecka.
     
  • Opuchnięte powieki i zaczerwienione białka – to skutek wysiłku, z jakim maleństwo przeciskało się przez kanał rodny. Objawy te mijają po kilku dniach.
     
  • Wrażenie, że dziecko zezuje – przyczyną tego są dodatkowe fałdy skórne w kącikach oczu, które wkrótce znikną.
     
  • Przedgłowie – miękka, obrzęknięta część główki, zbliżona wielkością do mandarynki. Czasami jest zasiniona. Zniekształcenie to jest wynikiem przeciskania się dziecka przez wąski kanał rodny. Choć wygląda bardzo niepokojąco, w ciągu kilku dni po narodzinach nie powinno być po nim śladu.
     
  • Wybroczyny – noworodki mogą mieć na czole lub w okolicach oczu krwiaki, które powstały w wyniku popękania naczyń krwionośnych podczas narodzin. Wybroczyny miewają nieraz dość ciemny odcień i przypominają wrodzone znamiona barwnikowe i naczyniowe. Nie wymagają specjalnej pielęgnacji, ale lepiej ich nie dotykać. Jeśli ich powierzchnia jest niewielka, nie ma powodu do niepokoju – same znikną po kilku (7–10) dniach. Dziecko z dużymi wybroczynami (np. obejmującymi sporą część twarzy), lekarz może skierować na badania oceniające krzepliwość krwi. 
 
To nieprawda, że noworodek jest cały czas pogrążony we własnym świecie i nie obchodzi go to, co dzieje się wokół. Wbrew obiegowym opiniom dziecko po narodzinach bardzo dobrze słyszy i nieźle widzi. Umie rozpoznać głosy mamy i taty, z którym oswoiło się jeszcze w życiu płodowym, słysząc je przez powłoki brzuszne.

Zobacz też:
Redakcja poleca: Jak kąpać niemowlę - film
Jak często kąpać niemowlę, jaką temperaturę powinna mieć woda do kąpieli i w jaki sposób myć buzię dziecka?
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Kłopoty w pieluszce

Karm piersią, polecamy!