pierwsze chwile z noworodkiem w domu
fot. Adobe Stock

Pierwsze chwile z noworodkiem - najlepszy scenariusz

Co najlepszego możesz zrobić dla swojego dziecka zaraz po jego narodzinach? Po prostu z nim być. Pierwsze chwile spędzone razem z noworodkiem mają wielkie znaczenie dla was obojga.
Małgorzata Wódz
pierwsze chwile z noworodkiem w domu
fot. Adobe Stock

Zastanawiasz się, jak noworodek tuż po narodzinach powinien zacząć swoją egzystencję na świecie? Odpowiedź jest prosta – przytulony do ciebie, leżąc na twoim brzuchu. Takie postępowanie staje się normą w polskich szpitalach. Ma bowiem duże znaczenie dla nawiązania dobrego kontaktu z dzieckiem. Jest na tyle istotne, że lekarz i położna, którzy przyjmowali poród, muszą poczekać, nim będą mogli na chwilę zabrać dziecko do kącika noworodka, by tam je dokładnie obejrzeć, zważyć i zmierzyć. Nie przeszkadzając głównym bohaterom tych chwil, czyli mamie i jej potomkowi, mogą osuszyć dziecko ręcznikiem ze śluzu, który pokrywa jego skórę, okryć pieluszkami i ocenić stan zdrowia według skali Apgar.

Gdzie powinien trafić noworodek tuż po narodzinach

Krótko mówiąc: z brzucha mamy – prosto na jej brzuch. Przytulając się do twojego ciała, noworodek nabiera ochoty do ssania. Zwykle położna układa go tak, aby nie musiał długo szukać piersi. Ale gdyby nawet znalazł się dalej od niej, natura tak go wyposażyła, że jest w stanie sam się do niej przysunąć. Kto by pomyślał! Przecież trzeba będzie czekać jeszcze rok, nim dziecko nauczy się chodzić. I choć pełznie wolno i nieporadnie, często udaje mu się osiągnać cel, czyli possać lub chociaż polizać brodawkę. Świadkami takich wydarzeń bywają mamy, które miały okazję w spokoju spędzić z dzieckiem czas po jego narodzinach. Dlaczego jest to takie ważne? Rozpoczęcie karmienia w pierwszej godzinie po porodzie daje większą szanse na to, że dłużej będziesz karmić piersią. Jednak kontakt z mamą tuż po narodzinach ma nie tylko ułatwić karmienie.

Polecamy: Jak urządzić pokój dla noworodka?

Redakcja poleca: Rozwój niemowlęcia w 1. miesiącu życia - film
Zobacz, co potrafi miesięczne dziecko.

Dlaczego kontakt z mamą po narodzinach jest taki ważny?

Delikatne głaskanie, bicie twojego serca, łagodny głos uspokajają noworodka, który przeżył spory stres związany z narodzinami. Dla niego wszystko się przecież zmieniło. Do tej pory znał tylko przytulne i ciepłe wnętrze brzucha, do którego docierały przytłumione odgłosy świata zewnętrznego. Teraz zamiast ciasnej – jest wielka przestrzeń, zamiast delikatnych brzmień – pełnia dźwięków, bogactwo zapachów, jasne światło i chłód (temperatura twego ciała była wyższa niż powietrza w sali porodowej). Przytulony do twojej skóry, która na szczęście pachnie podobnie jak wody płodowe, noworodek może się ogrzać i poczuć bezpiecznie w nieznanym świecie.

Czytaj też: Jak dotyk wpływa na noworodka?

Jakie korzyści daje kontakt skóra do skóry?

Pierwszy kontakt z mamą nie jest bez znaczenia również dla stanu zdrowia noworodka. Próba karmienia chroni przed niedocukrzeniem, do którego mogłoby dojść, gdyby dziecko długo było głodne. Dostarcza także przeciwciał, które są zawarte w siarze, przez co zmniejsza zagrożenie poważnymi chorobami. Skóra dziecka, które dopiero się urodziło, jest niemal sterylna. Gdy noworodek przytula się do twojego brzucha, gdy ssie pierś, przekazujesz mu swoje bakterie, które zasiedlą jego organizm. W ten sposób dziecko ma szansę chronić się przed groźnymi zakażeniami szpitalnymi.

Czytaj też: Pierwsza kąpiel noworodka nie musi odbywać się w szpitalu?


Jak noworodek zapamiętuje matczyny zapach?

Kontakt z mamą po narodzinach jest dla dziecka ważną lekcją zapamiętywania jej zapachu. Dla noworodka, który rodzi się ze słabym wzrokiem, niesie on ważną informację – z kim ma do czynienia. Dziecko wyraźnie widzi tylko przedmioty lub twarze oddalone o około 25 cm od jego oczu. Nie może więc w pełni ufać swojemu wzrokowi, ale za to ma już bardzo sprawny węch. Naukowcy dowiedli, że kilka dni po urodzeniu noworodek bezbłędnie rozpoznaje swoją mamę. Gdy układali z jednej strony główki gazik nasączony mlekiem mamy, a z drugiej – pokarmem obcej kobiety, poddane eksperymentowi maluchy niemal zawsze obracały się w stronę, skąd dochodziła znajoma woń. Co więcej – dzieci, które miały szansę dobrze zapamiętać zapach mamy, rzadziej sprawiają trudności podczas karmienia piersią. Umieją znaleźć pierś w ciemności, otwierają buzię, by zacząć ssanie, gdy maminy biust pojawia się tuż obok.

Jak pierwsze chwile po porodzie wpływają na uczucia dziecka?

Nie wszystkie mamy, które pierwszy raz widzą swoje upragnione, wyczekane dziecko, zalewa fala miłości. Pytane o swoje odczucia, mówią o wzruszeniu, radości, że poród mają już za sobą, obawach o przyszłość czy przerażeniu kruchością dziecka. Bo miłość macierzyńska często rodzi się powoli. W kwestii uczuć duże znaczenie mogą mieć pierwsze chwile, które noworodek spędza z mamą. Gdy dziecko przytula się do ciebie, gdy próbuje ssać pierś, w twoim organizmie utrzymuje się bardzo wysoki poziom oksytocyny. Jest ona potocznie nazywana hormonem miłości, który bardzo sprzyja również jej macierzyńskiej odmianie (sprawdź: Ile zawdzięczasz oksytocynie?). We krwi noworodka również znajduje się jej dużo. Wprost was zalewa, gdy tulisz dziecko skóra do skóry i wpatrujecie się sobie w oczy. Prof. Ruth Feldman z izraelskiego Uniwersytetu Bar-Ilan sprawdziła, że im więcej tego hormonu krąży we krwi mamy, tym uczucie do dziecka staje się silniejsze. Bardzo ważne dla jego wydzielania się są właśnie pierwsze wspólnie spędzone godziny.

Czytaj też: Baby blues i depresja poporodowa - jak ich nie pomylić?

Kiedy noworodek nie może być z mamą po narodzinach?

Nie każdy poród przebiega według tego samego scenariusza. Ale w większości przypadków nie ma powodu, by maleństwo nie mogło być od początku razem z mamą – gdy przyjdzie na świat w wyniku cesarskiego cięcia, gdy podczas porodu stosowano vacuum, kleszcze, podawano mamie leki przeciwbólowe lub szyto krocze. Noworodek może znaleźć się na brzuchu mamy, nawet jeśli urodził się z wadą rozwojową, która nie zagraża jego życiu. Pierwsze spotkanie z dzieckiem trzeba jednak nieco odłożyć, jeśli podczas cesarskiego cięcia mama musiała zostać poddana narkozie albo gdy zaraz po porodzie noworodek potrzebował natychmiastowej opieki medycznej, np. gdy dziecko urodziło się niedotlenione. Jeśli tak było w twoim przypadku, nie rozpaczaj, że straciłaś coś ważnego, co mogło zaważyć na twojej relacji z dzieckiem na całe życie. Więź między mamą a dzieckiem kształtuje się przez pierwsze miesiące życia dziecka. Przykładem są rodzice, którzy adoptowali dziecko i nie mieli z nim kontaktu od razu po narodzinach. Zwykle jednak udaje się im wytworzyć silną więź i pokochać dziecko z wzajemnością.

Co mówią badania o kontakcie noworodka z mamą po narodzinach?

Badania pediatrów z USA dowiodły, że mamy, które miały kontakt z dzieckiem tuż po porodzie:
  • Dłużej karmiły piersią. Ma na to wpływ pierwsza udana próba karmienia w ciągu godziny od zakończenia porodu.
  • Miały lepsze relacje z dzieckiem. Maluchy zdecydowanie mniej płakały i szybciej się uspokajały.
  • Lepiej rozumiały potrzeby dzieci. Więcej i chętniej do nich mówiły. Częściej również się do nich uśmiechały.
Konsultacja: dr n. med. Lilianna Baran, pediatra neonatolog z I Kliniki Położniczej Akademii Medycznej we Wrocławiu.

Czytaj też: Duży, mały noworodek - co to właściwie znaczy?
 
Oceń artykuł

Ocena 4 na 2 głosy

Zobacz także

Popularne tematy