ocena z zachowania
fot. Adobe Stock

Ocena z zachowania – jak jest oceniane zachowanie w szkole? Kryteria, skróty, odwołanie

Ocena z zachowania odzwierciedla nie tylko to, czy dziecko nie przeszkadza na lekcjach i jest sympatyczne dla kolegów i koleżanek. Kryteria oceny z zachowania są dość obszerne i obejmują rzeczy, o których nie każdy rodzic wie. Dlatego warto się z nimi zapoznać i wytłumaczyć dziecku, w jaki sposób jego zachowanie jest oceniane, a także co oznaczają poszczególne skróty. Od oceny można również się odwołać.
Ewa Janczak-Cwil
ocena z zachowania
fot. Adobe Stock
Ocena z zachowania wystawiana jest przez wychowawcę klasy. To on podejmuje ostateczną decyzję, jaką ocenę z zachowania otrzyma dziecko. Zanim wychowawca to zrobi, konsultuje się z innymi nauczycielami, pedagogiem szkolnym, bibliotekarzem. Czasami wystawiona ocena zaskakuje samo dziecko i rodziców, a same kryteria oceniania zachowania dziecka mogą budzić wątpliwości.

Przy wystawianiu oceny z zachowania bierze się pod uwagę rozporządzenie ministra edukacji oraz statut szkoły, do której dziecko chodzi. W każdej szkole powinny być jasno określone zasady, na jakich przyznawane są poszczególne oceny z zachowania. Warto o to zapytać w szkole, aby zweryfikować, czy dziecko faktycznie zasługuje na konkretną ocenę.

Spis treści:

Ocena z zachowania

Ocena z zachowania w praktyce jest wynikiem tego, czy uczeń stosuje się do konkretnych zasad, ale też wynika w pewnym stopniu z subiektywnych odczuć nauczycieli. Dlatego czasami dla ucznia lub rodziców ocena z zachowania może być nieadekwatna do tego, jak faktycznie dziecko funkcjonuje w szkole. Warto wspomnieć, że to, jak dziecko zachowuje się w domu, może nie odzwierciedlać jego zachowania w szkole. Przy wszelkich wątpliwościach warto zacząć od rozmowy z wychowawcą, aby uzyskać informacje, dlaczego dziecko otrzymało taką, a nie inną ocenę z zachowania.

Ogólnie rzecz biorąc, na ocenę z zachowania wpływa to, czy dziecko przestrzega norm życia społecznego i szkolnego. Na ocenę z zachowania składa się zatem to, jak dziecko się uczy (oceny z poszczególnych przedmiotów), ale ocena z zachowania nie może wpływać na oceny z przedmiotów. Oznacza to, że dziecko, które źle się uczy, nie uzyska oceny wzorowej, ale uczeń z nieodpowiednim zachowaniem może mieć bardzo wysokie oceny ze wszystkich przedmiotów. Co ważne, ocena z zachowania jest brana pod uwagę przy przyznawaniu stypendiów za wyniki w nauce.
Ocena z zachowania nie ma wpływu na oceny klasyfikacyjne z przedmiotów nauczania oraz na promocję do następnej klasy. Uczeń może zdać do następnej klasy nawet z nagannym zachowaniem.
Dziecko z nieodpowiednim zachowaniem może zostać skierowane na zajęcia korekcyjno-kompensacyjne. W wielu przypadkach dzięki nim udaje się uczniowi pomóc, gdyż złe zachowanie najczęściej wynika z różnych problemów, a nie z tego, że dziecko jest „złe”.

Oceny z zachowania – skala i skróty

W rozporządzeniu ministra edukacji znajduje się następująca skala do oceny zachowania uczniów:
  • wzorowe (skrót: wz)
  • bardzo dobre (skrót: bdb)
  • dobre (skrót: db)
  • poprawne (skrót: pop)
  • nieodpowiednie (skrót: ndp)
  • naganne (skrót: ng)

Najczęściej skalę tę stosuje się w klasach szkoły podstawowej od IV w górę, a w młodszych klasach dopuszczalna jest ocena opisowa. Skala ta jest też używana w szkołach ponadpodstawowych.

Kryteria oceny z zachowania

W rozporządzeniu ministra edukacji widnieje zapis: „Śródroczna i roczna ocena klasyfikacyjna z zachowania uwzględnia następujące podstawowe obszary:
  • wywiązywanie się z obowiązków ucznia;
  • postępowanie zgodne z dobrem społeczności szkolnej;
  • dbałość o honor i tradycje szkoły;
  • dbałość o piękno mowy ojczystej;
  • dbałość o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób;
  • godne, kulturalne zachowanie się w szkole i poza nią;
  • okazywanie szacunku innym osobom”.

Znajduje się tam także zapis mówiący o tym, że: „Przy ustalaniu oceny klasyfikacyjnej zachowania ucznia, u którego stwierdzono zaburzenia lub inne dysfunkcje rozwojowe, należy uwzględnić wpływ tych zaburzeń lub dysfunkcji na jego zachowanie, na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczani, lub opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej”. Oznacza to tyle, że nie można źle oceniać zachowania ucznia, które wynikają z jego zaburzeń lub dysfunkcji rozwojowych, np. z zespołu Aspergera.

Ocena z zachowania w praktyce zależy od bardzo wielu elementów, a warunki, jakie uczeń powinien spełnić, aby zasłużyć na wzorowe zachowanie, mogą być bardzo wyśrubowane. Oto przykład wzięty z kryteriów oceniania zachowania z jednej ze szkół:

Wywiązywanie się z obowiązków ucznia
  • Uczeń jest pracowity, sumienny, w pełni wykorzystuje swoje zdolności w pracy szkolnej.
  • Zawsze przygotowuje się do wszystkich zajęć, starannie wykonuje prace domowe.
  • Reprezentuje szkołę w konkursach i zawodach sportowych (na miarę swoich możliwości).
  • Przynosi zeszyty i przybory szkolne i utrzymuje je w należytym stanie.
  • Wzorowo wywiązuje się z powierzonych przez nauczyciela zadań.
  • Pomaga słabszym w nauce.
  • Ma wysoką frekwencję, a opuszczone lekcje usprawiedliwia w wyznaczonym terminie.

Postępowanie zgodnie z dobrem społeczności szkolnej
  • Honoruje obrzędy i obyczaje panujące w szkole.
  • Zawsze chętnie bierze czynny udział w życiu szkoły.
  • Pracuje w samorządzie klasowym.
  • Bierze udział w apelach i uroczystościach na terenie szkoły.
  • Szanuje sprzęt szkolny i cudzą własność.
  • Aktywnie włącza się w zbiórkę surowców wtórnych.

Dbałość o piękno mowy ojczystej
  • Nigdy nie używa wulgarnych wyrazów.
  • Zawsze stosuje zwroty grzecznościowe wobec uczniów i nauczycieli.

Dbałość o bezpieczeństwo i zdrowie własne i swoich kolegów
  • Zawsze przestrzega zasad bezpieczeństwa pracy.
  • Zawsze chętnie i z własnej inicjatywy służy pomocą innym.
  • Dba o higienę osobistą i estetykę wyglądu osobistego.
  • Nie ulega złym wpływom, swoim zachowaniem daje przykład innym.

Godne, kulturalne zachowanie się w szkole i poza nią
  • Prezentuje bardzo wysoką kulturę osobistą.
  • Umie oceniać swoje postępowanie.
  • Problemy i konflikty rozwiązuje w sposób właściwy, zgodny z normami postępowania.
  • Nosi mundurek szkolny oraz tarczę ucznia.
  • Pamięta o oddawaniu pożyczonych rzeczy i nie niszczy ich.

Okazywanie szacunku dorosłym i kolegom
  • Jest prawdomówny i przeciwstawia się kłamstwu i obmowie.
  • Nie powoduje konfliktów w klasie.
  • Reaguje na przejawy niewłaściwego zachowania się innych, łagodzi konflikty nieporozumienia koleżeńskie.

Odwołanie od oceny z zachowania

Jeśli dziecko i jego rodzice nie zgadzają się z oceną z zachowania, jaką wystawił wychowawca, mogą na piśmie złożyć w sekretariacie szkoły odwołanie do oceny z zachowania w terminie 7 dni od zakończenia zajęć dydaktycznych. Odwołanie powinno zawierać uzasadnienie zastrzeżeń, np. dokumentację z poradni psychologiczno-pedagogicznej i z terapii pedagogicznej, niezgodność z przepisami zawartymi w rozporządzeniu.

Następnie dyrektor zwołuje komisję, która składa się z wychowawcy, pedagoga, opiekuna samorządu szkolnego i samego dyrektora. Wynikiem prac komisji jest decyzja o zgodności lub niezgodności oceny, jaką wystawił wychowawca. W przypadku odrzucenia odwołania komisja lub wychowawca powinien uzasadnić ocenę, potwierdzając uzasadnienie dokumentacją dotyczącą oceniania ucznia. Jeśli tak się nie stanie, rodzice mogą złożyć skargę do kuratora oświaty.

Gdy komisja uzna zasadność odwołania, powoływana jest komisja, która ustala nową ocenę z zachowania – nie może ona być niższa niż uprzednio wystawiona. Ostateczną ocenę komisja przekazuje rodzicom/opiekunom dziecka w formie pisemnej.

Sprawdź też:
Redakcja poleca: Czy dziecko może nie chodzić do szkoły, tylko uczyć się w domu? - film
Nie podoba ci się klasyczny model edukacji? Wolałabyś, by twoje dziecko było traktowane indywidualnie? Masz dość szkolnych skostniałych zasad? Chciałabyś mieć większy wpływ na to, jaką wiedzę zdobywa dziecko? Zastanów się nad domową edukacją i obejrzyj film, na czym ona polega.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy