dziecko, kuchnia, jeść

Znamy najlepszą dietę na odporność niemowlęcia

Co powinno jeść niemowlę, żeby nie chorowało? Najlepsze jest karmienie piersią, ale co zrobić, gdy karmisz butelką? Poznaj dania, które warto podawać niemowlęciu w czasie rozszerzania diety, by nie chorowało. Dania na odporność dla niemowlęcia poleca ekspert.
Katarzyna Pinkosz
dziecko, kuchnia, jeść
Co prawda choroby (o lekkim przebiegu) wcale nie są tak złe, bo dzięki nim układ odpornościowy coraz lepiej daje sobie radę z zarazkami, to jednak trzeba zrobić wszystko, by był on jak najsilniejszy. Odporność niemowlęcia warto wspomagać szczególnie, gdy dziecko jest osłabione jesienno-zimowymi infekcjami. Zwłaszcza jeśli brało antybiotyk lub stracił po chorobie apetyt.

Karmienie piersią a odporność niemowlęcia

Dla maleństwa nie ma lepszego sposobu wzmocnienia odporności niż mleko mamy. W kobiecym pokarmie znajduje się mnóstwo składników ważnych dla odporności, przede wszystkim przeciwciała. Najwięcej jest ich w siarze (pokarmie, który wytwarza się w pierwszych dniach po porodzie). Później też jest ich jednak sporo. Dr Katarzyna Raczek-Pakuła, pediatra i doradca laktacyjny nieraz podkreśla, że dzieci, które przestają ssać pierś, przychodzą jako pacjenci do jej gabinetu znacznie częściej niż wcześniej, gdy były karmione piersią.
Warto więc karmić piersią niemowlę co najmniej przez cały pierwszy rok (rzecz jasna, po 6. miesiącu wprowadzaj do diety dziecka nowe produkty). Ważne też, by wybrać dobry moment na zakończenie karmienia piersią. Na pewno lepiej tego nie robić w sezonie infekcji.
Czytaj także: Karmienie piersią lepsze niż... dodatkowe ubezpieczenie.
Redakcja poleca: Czego nie może jeść małe dziecko?
Co lepiej wykluczyć z diety kilkulatka? Dietetyk radzi, jakie produkty i dlaczego nie powinny w ogóle gościć na talerzu małego dziecka.

Dieta na odporność niemowlęcia, którego nie karmisz piersią

Jeśli nie karmisz piersią, porozmawiaj z pediatrą i wspólnie z nim wybierzcie takie mleko modyfikowane dla dziecka, w którym będą składniki ważne dla odporność niemowlęcia.
Przez pierwsze pół roku życia najlepsze jest mleko modyfikowane (początkowe, oznaczone cyfrą 1). Jeśli dziecko ma alergię, pediatra poleci dla niego mieszankę leczniczą, antyalergiczną. Każde mleko obecne na rynku zawiera tylko składniki dopuszczone dla niemowląt. Do niektórych mieszanek dodano składniki wzmacniające odporność. Są to:
  • Probiotyki. To dobre bakterie kwasu mlekowego (znajdują się ono także w kobiecym pokarmie).
  • Prebiotyki. To pożywka dla dobrych bakterii (prebiotyki są również składnikiem kobiecego pokarmu).
  • Kwasy tłuszczowe LC PUFA. To rodzaj kwasów omega-3 (obecnych również w mleku mamy). Wzmacniają odporność, poprawiają widzenie.

Rozszerzanie diety a odporność dziecka

Jak wzmocnić odporność dziecka, gdy rozszerzasz mu dietę? Najważniejsze jest, by to, co je, było jak najbardziej urozmaicone. Niedobrze więc będzie, jeśli jego jedynym owocem będzie banan (choć jest on rzeczywiście wyjątkowo wartościowy). Niemowlę powinnno jeść bardzo różnorodne produkty, również rozmaite owoce i warzywa. Tylko wówczas, gdy jego menu będzie właśnie takie, dziecko dostanie wszystkie składniki, które są mu potrzebne, by nie chorować. Praktycznie niemowlę powinnno codziennie jeść produkty z 5 różnych grup:
  1. Mleko i jego przetwory. Ważne są zwłaszcza jogurty i kefiry bogate w żywe kultury bakteryjne. Są one również znakomitym źródłem białka, które jest budulcem każdej komórki.
  2. Owoce i warzywa. One z kolei są prawdziwą bombą witaminową i mineralną. Szczególnie cenne są warzywa, gdyż nie zawierają cukru.
  3. Pieczywo, kasze, makarony. Najlepiej, by pieczywo i makarony były z mąki graham. Zawierają znacznie więcej witamin niż białe pszenne bułeczki.
  4. Mięso, ryby, jajka. Są znakomitym źródłem łatwo przyswajalnego białka, a także żelaza (zapobiega anemii) oraz witamin z grupy B i cynku (wzmacniają układ odpornościowy).
  5. Tłuszcze. Potrzebne są szczególnie tłuszcze roślinne, których niedobory występują często u dzieci (u dorosłych zresztą też). Takie tłuszcze są w olejach, pestkach słonecznika. Ważne są również kwasy tłuszczowe omega-3 znajdujące się głównie w rybach.
Czytaj też: Co niemowlę powinno jeść zimą.


Witamina C a odporność

Kilka razy dziennie podawaj dziecku warzywa i owoce, w których znajduje się witamina C. Wystarczą małe porcje, gdyż organizm nie umie magazynować witaminy C i się jej pozbywa. Gdy dziecko skończy rok, podsuwaj mu codziennie różne owoce i warzywa: kawałek jabłka, kilka truskawek, mandarynkę, pół pomidora, a do zupy czy kanapki dodawaj koperek, natkę pietruszki.

Witaminą C jest nietrwała. Niszczy ją niewłaściwe przechowywanie, zbyt wysoka temperatura, kontakt ze światłem. Wystarczy, że surówka z marchewki i jabłka postoi godzinę w temperaturze pokojowej, a już zostanie w niej tylko połowa witaminy C. Dlatego przygotowując posiłki, zadbaj, by nie stracić cennych składników. Jeśli robisz np. sałatkę, to nie krój zbyt drobno warzyw i owoców. Potem od razu podaj ją dziecku. A jeśli to niemożliwe – skrop ją sokiem z cytryny i przykryj talerzykiem. Warzywa, gotuj jak najkrócej – wrzucaj je na wrzącą wodę i tylko obgotowuj lub gotuj na parze. Nie rozgotowuj ich, by nie traciły witamin. Wiosną, gdy świeżych owoców i warzyw jest niewiele, kupuj dla malca takie w słoiczkach, mrożonki, soki (przecierowe).

Warzywa na wzmocnienie odporności u niemowlęcia i starszego dziecka

Jest kilka warzyw, które szczególnie warto podawać dziecku w okresie słabszej odporności.
  1. Brokuły (po 4. miesiącu). Są wyjątkowo bogate w składniki odżywcze. Zawierają m.in. żelazo, kwas foliowy (zapobiegają anemii).
  2. Marchew (po 4. miesiącu). Jest bogata w beta-karoten, czyli prowitaminę A, potas, sód, krzem. Pomaga w leczeniu chorób górnych dróg oddechowych.
  3. Cebula (po 7. miesiącu). Ma wiele cennych składników, m.in. substancje działające jak antybiotyk. Sok z cebuli leczy kaszel i przeziębienie. Jest doskonałym źródłem witaminy C, flawonoidów działających przeciwzapalnie oraz fitoncydów o działaniu antybiotycznym.
  4. Czosnek (po 2. roku). Często nazywa się go naturalnym antybiotykiem. Ma właściwości przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne. Najlepiej bardzo drobno go posiekać i np. dodać do masła, którym smarujesz dziecku pieczywo. Bardzo skuteczny przy infekcjach jest syrop z cebuli i czosnku. Można go podawać dziecku przez tydzień, dwa.
  5. Kiszona kapusta (po 1. roku). Zawiera duże ilości witaminy C oraz składników działających przeciwzapalnie. Cenna jest zwłaszcza kapusta kiszona, jeszcze bogatsza w witaminę C, wspomagająca apetyt. Działa też krwiotwórczo.
  6. Papryka (po 2. roku). Jest wspaniałym źródłem beta-karotenu oraz witaminy C. Zawiera również dużo wapnia, fosforu, sodu, potasu.
  7. Sałata (po 1. roku). Warto ją podawać, jeśli dziecko często choruje, ma anemię. Zawiera kwas foliowy, witaminy: C, E, z grupy B.
Zobacz też: Czym najlepiej poprawić odporność? Sprawdziliśmy!

Dobre bakterie na odporność: gdzie je znaleźć

Bakterie kwasu mlekowego, inaczej nazywane probiotykami, chronią przed alergią, poprawiają pracę przewodu pokarmowego, ale też wzmacniają odporność. Potrafią one w jelitach przyczepić się do błony śluzowej i walczyć z zarazkami. Konkurują z nimi o miejsce oraz składniki odżywcze. Im tych dobrych bakterii jest więcej, tym lepiej dla dziecka. Najwięcej probiotyków zawierają:
  • Kiszone ogórki i kapusta. Można je podawać dziecku już w 2. roku życia (w niewielkiej ilości, drobno pokrojone, kapusta również).
  • Fermentowane produkty mleczne: jogurty, kefiry, mleko acidofilne (po 10. miesiącu). Uwaga: probiotyków zwykle nie ma W deserach mlecznych oraz jogurtowych (zwróć uwagę, czy w składzie produktu znajdują się żywe kultury bakteryjne).
  • Niektóre rodzaje mleka modyfikowanego, kaszki dla dzieci. Są one specjalnie wzbogacane w dobre bakterie. Jest o tym napisane na opakowaniu.
  • Gotowe preparaty apteczne. Zawierają one wyliczoną ilość bakterii konkretnego szczepu (np. Dicoflor, Trilac, Lacidofil, Acidolac).


Prebiotyki a odporność: gdzie je znaleźć

Po to, by dobre bakterie mogły się namnażać w przewodzie pokarmowym, potrzebują dobrego „jedzenia”. A są nim dla nich prebiotyki, rodzaj oligosacharydów, które nie są trawione w przewodzie pokarmowym, tylko docierają do jelit. Znajdują się one w kobiecym pokarmie, ale też np. w bananach, ryżu, pszenicy, płatkach owsianych, czosnku, cebuli, cykorii. Prebiotyki są również dodawane do niektórych rodzajów mleka modyfikowanego i kaszek dla niemowląt. Produkty zawierające prebiotyki warto podawać dziecku; dzięki temu dobre bakterie w jego przewodzie pokarmowym będą się szybciej namnażać.
– Są badania potwierdzające, że prebiotyki zapobiegają infekcjom układu oddechowego, stanom gorączkowym, powikłaniom po antybiotykoterapii, biegunkom – potwierdza doc. dr hab. Piotr Socha, pediatra z Centrum Zdrowia Dziecka.

Gdzie znaleźć dobre tłuszcze na odporność

Ważne dla odporności są też kwasy tłuszczowe omega-3. Wchodzą w skład każdej komórki, również odpornościowej. Najwięcej dobrych tłuszczów jest w rybach i tranie. Ryby można podawać dziecku już po 5. miesiącu (jeśli dziecko jest karmione piersią – po 6.). Podawaj je raz w tygodniu zamiast mięsa. Najwięcej omega-3 zawierają ryby morskie (łosoś, śledź, makrela). Z ryb słodkowodnych – pstrąg. Inne cenne składniki ryb to jod i witamina D, też korzystnie wpływają na odporność.
Jeśli dziecko jest alergikiem i nie może jeść ryb, porozmawiaj z pediatrą, być może zaleci podawanie tranu. Choć jest to rybi tłuszcz, to jednak rzadziej powoduje uczulenia niż ryba. Pamiętaj jednak, że w tranie znajduje się również duża dawka witaminy D.
Przeczytaj koniecznie: Witamina D nie tylko dla niemowlęcia.

Słodycze pogarszają odporność

Wróg dobrej odporności to cukier w diecie. Jest pożywką dla chorobotwórczych bakterii, grzybów czy robaków, które często są przyczyną infekcji dróg oddechowych. Dlatego nie dosładzaj dziecku dań owocowych, kaszek, herbatek i zupek (wiele mam tak robi!). Ucz jedzenia owoców, warzyw. Smak słodyczy i tak pozna. Im później, tym lepiej!
Zobacz: Dlaczego cukier szkodzi dzieciom.

Probiotyki dobre, lepsze i najlepsze

Które bakterie skuteczniej wpłyną na odporność? Znajdujące się w kiszonkach, jogurtach czy gotowych produktach aptecznych? - odpowiada doc dr hab. Urszula Demkow, immunolog, Warszawski Uniwersytet Medyczny:

Jeśli dziecko jest zdrowe, warto podawać mu jogurty, kefiry, kiszoną kapustę czy ogórki. Jeżeli jednak niedawno brało antybiotyk, albo jeszcze go bierze, lepiej podać mu probiotyk apteczny, gdyż ilość bakterii w nim zawarta jest dokładnie policzona i wystandaryzowana. Pro- oraz prebiotyki dodawane do mleka modyfikowanego czy kaszek również działają bardzo korzystnie, jednak po to, by zobaczyć efekt w postaci poprawienia odporności, trzeba je podawać przez dłuższy okres.




 
Oceń artykuł

Ocena 5 na 2 głosy

Zobacz także

Popularne tematy