Objawy i leczenie odry u dziecka

Co kilka lat pojawiają się epidemie odry – zwykle na wiosnę. Już teraz dowiedz się, co robić, jeśli twoje dziecko zachoruje, bo powikłania po odrze są poważne.
dziecko, choroba, chore dziecko, szpital, lekarz
fot. Gina Sanders - Fotolia.com
Odra u dzieci to choroba wirusowa wywołana wirusem z rodziny paramyksowirusów. Jest jedną z najbardziej zaraźliwych chorób, a niezaszczepionemu na dziecku niezwykle trudno jest się przed nią uchronić. Dzieci zwykle łagodnie ją przechodzą, ale trudno przewidzieć, jak będzie u konkretnego dziecka. Co jakiś czas docierają do nas wiadomości o epidemii odry, dlatego pytamy eksperta, jakie są jej objawy i jak ją leczyć.

Odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania:

Objawy odry u dzieci
Kiedy można zarazić się odrą?
Jak leczyć odrę u dziecka?
Powikłania po odrze
Czy są szczepienia przeciwko odrze?
Czy zaszczepione dziecko może zarazić się odrą?
Czy przebyta odra uodparnia na całe życie?
Czy dorośli powinni się szczepić tę chorobę?

Objawy odry u dzieci

Do najczęstszych objawów odry należą:
  • gorączka
  • katar
  • ból gardła
  • kaszel
  • zaczerwienienie oczu i światłowstręt.
Kaszel jest zazwyczaj męczący i suchy, a twarz chorego dziecka wygląda jak po długotrwałym płaczu. Później pojawia się gruboplamista, zlewająca się wysypka, początkowo za uszami, następnie na twarzy i szyi oraz na tułowiu, rękach i nogach. Śluzówka jamy ustnej jest zaczerwieniona. Po wystąpieniu wysypki (po około 4–5 dniach) gorączka spada i dziecko powoli wraca do zdrowia. Niektóre maluchy, zwłaszcza te z mniejszą odpornością, mogą dość ciężko przechodzić infekcję (nawet z wysypką krwotoczną, drgawkami).
Redakcja poleca: Polsce grozi epidemia odry! Dlaczego należy bać się choroby?
Zdaniem WHO Polska balansuje na granicy epidemii. Dlaczego najbardziej narażone na zarażenie wirusem są niemowlęta? Czy choroba jest naprawdę groźna?

Kiedy można zarazić się odrą?

Po kontakcie z innym chorym dzieckiem. Odra przenosi się drogą kropelkową (poprzez kaszel, kichanie), nawet na duże odległości. Czas, w którym maluch jest już zakażony, ale jeszcze nie ma objawów (okres wylęgania), wynosi 9–14 dni. Choroba staje się najbardziej zaraźliwa pięć dni przed pojawieniem się wysypki oraz cztery od momentu jej wystąpienia.

Jak leczyć odrę u dziecka?

Leczenie odry jest wyłącznie objawowe. Należy: 
  • obniżać gorączkę środkami przeciwgorączkowymi,
  • stosować lekkostrawną dietę,
  • podawać dużo napojów.
  • w czasie silnego kaszlu podawać leki przeciwkaszlowe.
Jeśli choroba nie przebiega ciężko, dziecko może przebywać w domu, ale powinno leżeć w łóżku, także kilka dni po ustąpieniu gorączki. Warto też zadbać o jak największy komfort chorego dziecka.
  • Pokój chorego musi być starannie wietrzony.
  • Zaczerwienione oczy można przemywać solą fizjologiczną.
  • Ulgę przy światłowstręcie przyniesie przytłumione światło w pokoju.

Zobacz też: Alergiczne niemowlę - testy alergiczne, leczenie alergii

Powikłania po odrze

Najczęstszymi powikłaniami są: 
  • zapalenie ucha (które może zagrażać utratą słuchu),
  • zapalenie krtani (bywa, że towarzyszą mu silne ataki duszności, zwłaszcza u dzieci przed piątym rokiem życia),
  • zapalenie płuc,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • odrowe zapalenie mózgu (najgroźniejsze).
Powikłania występują u jednego na piętnaścioro dzieci, które zachorowały. Można je podejrzewać, jeśli po okresie bez gorączki ponownie wzrasta temperatura. Wtedy trzeba szybko zgłosić się do lekarza.

Czy są szczepienia na odrę?

Tak. Obowiązkowo podaje się szczepionkę na odrę wszystkim dzieciom w wieku 13–14 miesięcy (potrójną – przeciw odrze, różyczce i śwince). Daje ona skuteczną ochronę do około siódmego roku życia. Kolejne szczepienie jest zalecane (a zatem płatne). Można je wykonać w przychodni rejonowej. Receptę na szczepionkę wypisuje lekarz prowadzący, a zabieg wykonywany jest w przychodni bezpłatnie.

Czy zaszczepione dziecko może zarazić się odrą?

Szczepienie przeciw odrze jest bezpieczne i bardzo skuteczne, dlatego procent dzieci, które nie nabyły odporności po szczepionce MMR, jest znikomy. Po podaniu pierwszej dawki szczepionki przeciw odrze (MMR) odporność uzyskuje ok. 95-98% osób zaszczepionych. Pozostaje więc naprawdę niewielkie ryzyko, że dziecko zachoruje na odrę po pierwszej dawce, a druga dawka MMR zapewnia wieloletnią odporność blisko 100% osób zaszczepionych. Badania wykazały, że dwie dawki MMR dają odporność na poziomie naturalnej, uzyskanej po przechorowaniu odry.

Czy przebyta odra uodparnia na całe życie?

Po przechorowanej odrze w organizmie pozostają przeciwciała przeciwko temu wirusowi, więc z dużym prawdopodobieństwem można założyć, że przebyta odra daje odporność na całe życie. Za ludzi uodpornionych na odrę uważa się więc osoby, które ją przechorowały lub zostały zaszczepione dwiema dawkami szczepionki MMR.

Czy dorośli powinni się szczepić na odrę?

Dorośli urodzeni przed 1975 rokiem nie byli obowiązkowo szczepieni przeciwko odrze, a drugą dawkę szczepień wprowadzono dopiero w 1991 roku, dlatego szczepienia przeciwko tej chorobie są rekomendowane dorosłym, którzy:

  • nie byli szczepieni przeciw odrze w dzieciństwie,
  • otrzymali tylko jedną dawkę szczepionki,
  • młodym kobietom, zwłaszcza pracującym w środowiskach dziecięcych (przedszkola, szkoły, szpitale, przychodnie).

Odpowiadała ekspert: pediatra onkolog prof. Maria Korzon, członek zarządu oraz prezes oddziału gdańskiego PTP, kierownik Kliniki Pediatrii, Gastroenterologii i Onkologii Dziecięcej Instytutu Pediatrii AM w Gdańsku, wojewódzki konsultant ds. pediatrii.
 
Zobacz też:
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Rozwój przez zabawę

Przygotowania do Wielkanocy