owulacja
fot. Fotolia

Owulacja: co to jest, ile trwa i kiedy występuje

Owulacja to szczyt twojej płodności i największa szansa na ciążę. Nie w każdym cyklu jajeczkowanie wypada tego samego dnia – to, kiedy doszło do owulacji, można precyzyjnie obliczyć dopiero po wystąpieniu pierwszego dnia kolejnej miesiączki.
Joanna Karwat
owulacja
fot. Fotolia

Owulacja polega na uwolnieniu z jajnika dojrzałej komórki jajowej, która od tego momentu jest w pełni gotowa do zapłodnienia. U zdrowej kobiety owulacja występuje raz w danym cyklu miesiączkowym. Ale zdarza się, że jest częściej. Specjalnie dla mamotoja.pl prof. dr hab. n.med. Jan Kotarski, ginekolog i położnik tłumaczy, czym jest jajeczkowanie i jakie są objawy owulacji.

Spis treści:

Owulacja – co to jest?

Owulacja (jajeczkowanie) to uwolnienie dojrzałej komórki jajowej ze znajdującego się w jajniku pęcherzyka Graafa. Dochodzi do niego w wyniku działania dwóch hormonów:
  • hormonu folikulotropowego (FSH) wpływającego na dojrzewanie komórki jajowej,
  • estrogenów decydujących o ilości wydzielanego FSH i LH (hormonu luteinizującego).

Gdy pęcherzyk jest dojrzały (a wraz z nim komórka jajowa), następuje wyrzut dużej ilości hormonu luteinizującego, który powoduje uwolnienie komórki jajowej z jajnika. To właśnie jest moment owulacji.
Redakcja poleca: 8 zaskakujących (i zabawnych!) faktów o dniach płodnych [WIDEO]
Wiesz, kiedy masz jajeczkowanie, wiesz, że podczas dni płodnych zmienia się temperatura ciała, ale tego nie wiesz na pewno! Daj się zaskoczyć tym faktom o owulacji!

Owulacja – kiedy uwalnia się komórka jajowa

Moment wystąpienia owulacji zależy od długości cyklu menstruacyjnego. Prawidłowy cykl trwa ok. 28 dni, ale za normę uznaje się długość cyklu w przedziale 21-35 dni. Należy pamiętać o tym, że długość cyklu może się zmieniać, gdyż jest uzależniona od wielu czynników wewnętrznych i zewnętrznych.

W celu orientacyjnego wyliczenia, kiedy występuje owulacja, trzeba znać datę pierwszego dnia cyklu, czyli pierwszego dnia ostatniej miesiączki oraz średnią długość trwania cyklu menstruacyjnego. Jeśli więc kobieta miesiączkuje regularnie, a jej cykl trwa średnio 28 dni, owulacja powinna nastąpić mniej więcej w połowie cyklu, w 14. dniu poprzedzającym kolejną miesiączkę. Jednak ze względu na wspomniane wcześniej wahania długości cyklu menstruacyjnego, jego połowa nie jest idealnym wyznacznikiem terminu owulacji.

Najczęściej owulacja ma miejsce 14 dni przed rozpoczęciem krwawienia miesiączkowego. Jeśli zatem cykl rwał 30 dni, do jajeczkowania doszło 16. dnia cyklu. Z kolei przy 25-dniowym cyklu, jajeczko może się uwolnić już 11. dnia cyklu.

Żeby bardziej precyzyjnie ustalić datę owulacji, warto sięgnąć po kilka znanych metod wyznaczania dni płodnych i niepłodnych. Oto one:
  • kalkulator owulacji bazujący na metodzie obliczeniowej Knausa-Ogino,
  • metoda termiczna obliczania dni płodnych – polega na codziennych pomiarach temperatury ciała,
  • metoda Billingsów – oparta na obserwacji zmian zabarwienia i konsystencji śluzu szyjkowego,
  • metoda objawowo-termiczna – polegająca na wykorzystaniu kalkulatora owulacji, pomiarów temperatury ciała, jak i charakterystycznych objawów towarzyszących jajeczkowaniu;
  • test owulacyjny, który bada poziom hormonu luteinizującego w organizmie kobiety; jego poziom wzrasta przed jajeczkowaniem;
  • monitorowanie cyklu miesiączkowego u ginekologa.
 

Ile trwa owulacja

Owulacja trwa maksymalnie 48 godzin. Tyle czasu może zająć komórce jajowej uwolnienie się z pęcherzyka Graafa, czyli dojrzałego pęcherzyka jajnikowego. Pęka on, gdy komórka jajowa dojrzeje i jest gotowa do zapłodnienia. Należy jednak pamiętać, że moment owulacji to nie jedyny czas, gdy kobieta może zajść w ciążę. Dlatego warto sprawdzić kalendarz dni płodnych, aby zorientować się, kiedy może dojść do zapłodnienia.

Objawy owulacji

Najczęstsze objawy owulacji to:

  • wzrost podstawowej temperatury ciała,
  • zmiana śluzu szyjkowego – staje się przejrzysty, rozciągliwy i jest go więcej.

Za skok temperatury odpowiedzialny jest progesteron. Pęknięty pęcherzyk tworzy gruczoł zwany ciałkiem żółtym, który wydziela progesteron. Hormon ten ma za zadanie przygotować błonę śluzową macicy do przyjęcia zarodka. Jeżeli zatem wykształciło się ciałko żółte, to możesz zaobserwować skok temperatury.


Aby dokładnie zanotować wzrost temperatury, musisz:

  • mierzyć ją po przebudzeniu,
  • przed wstaniem z łóżka,
  • systematycznie, każdego dnia.


Gwałtowny wzrost temperatury o kilka kresek (najczęściej o 0,5 stopnia Celsjusza) oznacza moment owulacji.

Owulacja – nietypowe objawy

Jest także kilka dodatkowych objawów owulacji, które nie występują u każdej z kobiet, ale są również sygnałem świadczącym o tym, że właśnie odbywa się jajeczkowanie:

  • ból owulacyjny – kłucie z jednej strony brzucha, zazwyczaj w okolicy jajnika, z którego zostaje uwolniona komórka jajowa,
  • tkliwość piersi – są obolałe i wrażliwe na dotyk,
  • obrzmienie warg sromowych,
  • plamienie owulacyjne – może pozostawić po sobie jedynie delikatny ślad na bieliźnie,
  • zwiększona ochota na seks,
  • poprawa stanu włosów i cery.

Owulacja – ile jest komórek jajowych?

Liczba twoich komórek jajowych zostaje określona jeszcze przed urodzeniem. Część z nich ulega zwyrodnieniu jeszcze w trakcie życia płodowego, dlatego z pierwotnie około 700 tysięcy (czy nawet 2 milionów) komórek jajowych, w jajniku dojrzałej kobiety pozostaje ich mniej więcej 40 tysięcy. Są one uwalniane w każdym cyklu miesiączkowym, od momentu uzyskania dojrzałości płciowej aż do menopauzy.

Owulacja – co to jest podwójna owulacja?

Może się zdarzyć tak, że dwa pęcherzyki dojrzewają jednocześnie w dwóch jajnikach, a nawet w jednym. Zdarza się, że dojrzewają w tym samym czasie, bywa jednak, że dojrzewają w niewielkim odstępie czasu.
Pamiętaj! Podwójna owulacja w cyklu jest możliwa. Na jej wystąpienie wpływ mają:
  • czynniki fizyczne,
  • emocjonalne,
  • tryb i styl życia,
  • leczenie hormonalne niepłodności.

Owulacja – kiedy można zajść w ciążę?

Po owulacji komórka jajowa żyje około 24 godziny. Ale plemniki są zdolne do zapłodnienia komórki jajowej nawet przez 120 godzin (5 dni), gdyż tyle są w stanie przetrwać w drogach rodnych kobiety.
  Zatem kiedy są dni płodne? W każdym cyklu kobiety jest około 8-10 dni płodnych, czyli takich, w trakcie których stosunek seksualny może doprowadzić do zapłodnienia. Przez pozostałe dni można  kochać się bez obawy zajścia w niepożądaną ciążę. W celu dokładnego określenia terminu owulacji warto skorzystać z kalendarza dni płodnych.

U kobiet miesiączkujących regularnie, co 28 dni, wskazanie czasu owulacji nie stanowi żadnego problemu, gdyż wypada w połowie cyklu, czyli 14-15 dnia.

Przy cyklach odbiegających długością od klasycznego cyklu miesięcznego owulacja może wystąpić:
  • 14 dni przed końcem cyklu, przy cyklach dłuższych niż 28 dni,
  • około 11 dnia cyklu przy krótkich, ok. 25-dniowych cyklach,
  • około 18 dnia cyklu przy cyklach przedłużonych, ok. 32-dniowych.

Aby określić dokładny dzień wystąpienia owulacji, powinnaś prowadzić szczegółowe obserwacje i zapiski dotyczące przebiegu cyklu miesiączkowego. W tym celu skorzystaj z karty obserwacji cyklu miesiączkowego, którą możesz sobie wydrukować.
Ważne! Do zapłodnienia może dojść:
• w ciągu 5 dni, gdy twój śluz ma przynajmniej jedną cechę śluzu płodnego – jest rozciągliwy, przejrzysty, w przedsionku pochwy masz uczucie wilgotności,
3 dni przed wystąpieniem owulacji, gdyż plemniki pozostając w drogach rodnych kobiety, są zdolne do zapłodnienia przez około 72 godziny, czyli przez 3-5 dni,
• w czasie owulacji oraz 1 dzień po niej, gdyż komórka jajowa jest zdolna do zapłodnienia wyłącznie przez 24 godziny po jej uwolnieniu.

Owulacja – czy boli?

Część kobiet cierpi z powodu bólu okołoowulacyjnego – to nagły, ostry ból spowodowany rozciągnięciem ściany jajnika. Może także wystąpić niewielkie plamienie okołoowulacyjne.

Owulacja – kiedy NIE występuje?

W przypadku braku owulacji mamy do czynienia ze zjawiskiem luteinizacji niepękniętego pęcherzyka. Są różne tego przyczyny, a sposób leczenia zależy od postawionej diagnozy. Nawet w przypadku braku owulacji miesiączka może wystąpić w planowanym terminie lub z opóźnieniem.

Cykle bezowulacyjne zdarzają się także u zdrowych kobiet – jeżeli występują raz czy dwa razy w roku, nie należy się martwić. Częstsze cykle bezowulacyjne wymagają wizyty u lekarza specjalisty i podjęcia leczenia.

Jakie mogą być przyczyny braku owulacji?

Brak owulacji powinien zawsze być sygnałem, że nie wszystko jest w porządku ze zdrowiem kobiety. Przyczyną  niewystępowania owulacji może być:
Wpływ na przebieg owulacji ma także styl życia i stres.

Cykle bezowulacyjne często mają kobiety:
  • po porodzie,
  • po ukończeniu 35. roku życia,
  • po wieloletnim przyjmowaniu antykoncepcji hormonalnej (opartej na długo działających gestagenach).

Sprawdź też:
Oceń artykuł

Ocena 4 na 19 głosy

Zobacz także

Popularne tematy