owulacja, jajeczkowanie
fot. Fotolia

Owulacja (jajeczkowanie): objawy, ile trwa, kiedy występuje

Owulacja, czyli jajeczkowanie, to szczyt płodności i największa szansa na zajście w ciążę. Nie w każdym cyklu jajeczkowanie wypada tego samego dnia – to, kiedy doszło do owulacji, można precyzyjnie obliczyć dopiero po pojawieniu się kolejnej miesiączki lub próbować ustalić na podstawie objawów.
Joanna Karwat
owulacja, jajeczkowanie
fot. Fotolia

Owulacja (jajeczkowanie) polega na uwolnieniu z jajnika dojrzałej komórki jajowej, która od tego momentu jest w pełni gotowa do zapłodnienia. U zdrowej kobiety jajeczkowanie na ogół występuje w danym cyklu miesiączkowym jeden raz. Ale może zdarzyć się również częściej. Specjalnie dla mamotoja.pl prof. dr hab. n.med. Jan Kotarski, ginekolog położnik tłumaczy, na czym polega jajeczkowanie i wymienia charakterystyczne objawy owulacji.

Spis treści:

  1. Owulacja – co to jest jajeczkowanie?
  2. Jajeczkowanie – kiedy uwalnia się komórka jajowa?
  3. Ile trwa jajeczkowanie?
  4. Jajeczkowanie – objawy 
  5. Nietypowe objawy owulacji
  6. IIe komórek jajowych zostaje uwolnionych?
  7. Czym jest podwójna owulacja?
  8. Kiedy można zajść w ciążę?
  9. Czy owulacja boli?
  10. Kiedy nie występuje owulacja?
  11. Przyczyny braku owulacji

Owulacja – co to jest jajeczkowanie?

Owulacja (jajeczkowanie) to uwolnienie dojrzałej komórki jajowej ze znajdującego się w jajniku pęcherzyka Graafa. Dochodzi do niej w wyniku działania dwóch hormonów:

  • hormonu folikulotropowego (FSH) wpływającego na dojrzewanie komórki jajowej,
  • estrogenów decydujących o ilości wydzielanego FSH i LH (hormonu luteinizującego).

Gdy pęcherzyk jest dojrzały (a wraz z nim komórka jajowa), następuje wyrzut dużej ilości hormonu luteinizującego, który powoduje uwolnienie komórki jajowej z jajnika. To właśnie jest moment owulacji. 

Jajeczkowanie – kiedy uwalnia się komórka jajowa?

Moment wystąpienia owulacji zależy od długości cyklu menstruacyjnego. Prawidłowy cykl trwa ok. 28 dni, ale za normę uznaje się długość cyklu w przedziale 21-35 dni. Należy pamiętać, że długość cyklu może się zmieniać, gdyż jest uzależniona od wielu czynników wewnętrznych i zewnętrznych. Wpłynąć może na nią przeżywany przez kobietę stres lub podróż.

W celu orientacyjnego wyliczenia, kiedy występuje owulacja, trzeba znać datę pierwszego dnia cyklu menstruacyjnego (czyli pierwszego dnia ostatniej miesiączki) oraz średnią długość trwania cyklu.

Przyjmuje się, że owulacja ma miejsce 14 dni przed rozpoczęciem krwawienia miesiączkowego. Jeśli kobieta miesiączkuje regularnie, a jej cykl trwa średnio 28 dni, owulacja powinna nastąpić mniej więcej w połowie cyklu (w 14. dniu poprzedzającym kolejną miesiączkę). Jeśli cykl trwa np. 30 dni, do jajeczkowania dojdzie w 16. dniu cyklu (przypada 14 dni przed kolejną miesiączką). Z kolei przy 25-dniowym cyklu, jajeczko może się uwolnić już w 11. dniu cyklu.

Aby bardziej precyzyjnie ustalić datę owulacji, warto sięgnąć po kilka znanych metod wyznaczania dni płodnych i niepłodnych. Należą do nich:
  • kalkulator owulacji – bazuje na metodzie obliczeniowej Ogino-Knausa,
  • metoda termiczna obliczania dni płodnych – polega na codziennych pomiarach temperatury ciała,
  • metoda Billingsów – oparta na obserwacji zmian zabarwienia i konsystencji śluzu szyjkowego,
  • metoda objawowo-termiczna – polega na wykorzystaniu kalkulatora owulacji, pomiarów temperatury ciała i charakterystycznych objawów towarzyszących jajeczkowaniu,
  • test owulacyjny – bada poziom hormonu luteinizującego w organizmie kobiety, którego poziom wzrasta przed jajeczkowaniem,
  • monitorowanie cyklu miesiączkowego u ginekologa.
 

Ile trwa jajeczkowanie?

Owulacja trwa maksymalnie 48 godzin. Tyle czasu może zająć komórce jajowej uwolnienie się z pęcherzyka Graafa, czyli dojrzałego pęcherzyka jajnikowego. Pęka on, gdy komórka jajowa jest gotowa do zapłodnienia. Należy jednak pamiętać, że moment jajeczkowania to nie jedyny czas, gdy kobieta może zajść w ciążę. Dlatego warto sprawdzić kalendarz dni płodnych, aby zorientować się, kiedy może dojść do zapłodnienia.

Jajeczkowanie – objawy

Najczęstsze objawy owulacji to:

  • wzrost podstawowej temperatury ciała,
  • zmiana śluzu szyjkowego – staje się przejrzysty, rozciągliwy i jest go więcej.

Za skok temperatury odpowiedzialny jest progesteron. Pęknięty pęcherzyk tworzy gruczoł zwany ciałkiem żółtym, który wydziela ten hormon. Progesteron ma za zadanie przygotowanie błony śluzowej macicy do przyjęcia zarodka. Jeżeli zatem wykształciło się ciałko żółte, możesz zaobserwować skok temperatury.


Aby dokładnie zanotować wzrost temperatury, musisz:

  • mierzyć ją po przebudzeniu,
  • przed wstaniem z łóżka,
  • systematycznie, każdego dnia.


Gwałtowny wzrost temperatury o kilka kresek (najczęściej o 0,5 stopnia Celsjusza) oznacza moment jajeczkowania.

Owulacja – nietypowe objawy

Jest także kilka dodatkowych objawów owulacji. Nie występują u każdej kobiety. Są również sygnałem świadczącym o odbywającym się jajeczkowaniu:

  • ból owulacyjny – czyli kłucie z jednej strony brzucha, zazwyczaj w okolicy jajnika, z którego zostaje uwolniona komórka jajowa,
  • tkliwość piersi – są obolałe i wrażliwe na dotyk,
  • obrzmienie warg sromowych,
  • plamienie owulacyjne – może pozostawić po sobie jedynie delikatny ślad na bieliźnie,
  • zwiększona ochota na seks,
  • poprawa stanu włosów i cery.

Owulacja – ile jest komórek jajowych?

Liczba komórek jajowych każdej kobiety zostaje określona jeszcze przed jej narodzinami. Część z nich ulega zwyrodnieniu jeszcze w trakcie życia płodowego. Z pierwotnej liczby, która waha się od 700 tysięcy do nawet 2 milionów, w jajniku dojrzałej kobiety pozostaje mniej więcej 40 tysięcy komórek jajowych. Są one uwalniane w każdym cyklu miesiączkowym, od momentu uzyskania dojrzałości płciowej aż do menopauzy.

Czym jest podwójna owulacja?

Może się zdarzyć, że w jednym lub dwóch jajnikach dojrzewają dwa pęcherzyki. Zdarza się, że dojrzewają w tym samym momencie lub w niewielkim odstępie czasu.
Podwójna owulacja w cyklu jest możliwa. Na jej wystąpienie wpływają:
  • czynniki fizyczne,
  • emocjonalne,
  • tryb i styl życia,
  • leczenie hormonalne niepłodności.

Owulacja – kiedy można zajść w ciążę?

Po owulacji komórka jajowa żyje około 24 godziny. Ale plemniki są zdolne do zapłodnienia komórki jajowej nawet przez 120 godzin (5 dni), gdyż tyle są w stanie przetrwać w drogach rodnych kobiety.
 
Kiedy zatem są dni płodne? W każdym cyklu kobiety jest około 8-10 dni płodnych, czyli takich, w trakcie których stosunek seksualny może doprowadzić do zapłodnienia. Przez pozostałe dni można kochać się bez obawy zajścia w niepożądaną ciążę. 

Aby określić dokładny dzień wystąpienia owulacji, powinnaś prowadzić szczegółowe obserwacje i zapiski dotyczące przebiegu cyklu miesiączkowego. W tym celu skorzystaj z karty obserwacji cyklu miesiączkowego, którą możesz sobie wydrukować.
Ważne! Do zapłodnienia może dojść:
• w ciągu 5 dni, gdy twój śluz ma przynajmniej jedną cechę śluzu płodnego – jest rozciągliwy, przejrzysty, w przedsionku pochwy masz uczucie wilgotności,
3 dni przed wystąpieniem owulacji, gdyż plemniki pozostając w drogach rodnych kobiety, są zdolne do zapłodnienia przez około 72 godziny, czyli przez 3-5 dni,
• w czasie owulacji oraz 1 dzień po niej, gdyż komórka jajowa jest zdolna do zapłodnienia wyłącznie przez 24 godziny po jej uwolnieniu.

Ból przy jajeczkowaniu

Część kobiet cierpi z powodu bólu okołoowulacyjnego – to nagły, ostry ból spowodowany rozciągnięciem ściany jajnika. Może także wystąpić niewielkie plamienie okołoowulacyjne. Jest to sygnał dla kobiety, że właśnie rozpoczyna się owulacja. Ból może pojawić się z prawej lub lewej strony, w zależności od tego, który jajnik jest aktywny. 

Kiedy owulacja nie występuje?

W przypadku braku owulacji mamy do czynienia ze zjawiskiem luteinizacji niepękniętego pęcherzyka. Są różne tego przyczyny, a sposób leczenia zależy od postawionej diagnozy. Nawet w przypadku braku owulacji miesiączka może wystąpić w planowanym terminie lub z opóźnieniem.

Cykle bezowulacyjne zdarzają się także u zdrowych kobiet – jeżeli występują raz czy dwa razy w roku, nie należy się martwić. Częstsze cykle bezowulacyjne wymagają wizyty u lekarza specjalisty i podjęcia leczenia.

Jakie mogą być przyczyny braku owulacji?

Brak jajeczkowania powinien zawsze być sygnałem, że nie wszystko jest w porządku ze zdrowiem kobiety. Przyczyną  niewystępowania owulacji może być:
Wpływ na przebieg owulacji ma także styl życia i stres.

Cykle bezowulacyjne często mają kobiety:
  • po porodzie,
  • po ukończeniu 35. roku życia,
  • po wieloletnim przyjmowaniu antykoncepcji hormonalnej (opartej na długo działających gestagenach).

Sprawdź też:
Redakcja poleca: 8 zaskakujących (i zabawnych!) faktów o dniach płodnych [WIDEO]
Wiesz, kiedy masz jajeczkowanie, wiesz, że podczas dni płodnych zmienia się temperatura ciała, ale tego nie wiesz na pewno! Daj się zaskoczyć tym faktom o owulacji!
Oceń artykuł

Ocena 4 na 19 głosy

Zobacz także

Popularne tematy