Encyklopedia zdrowia dziecka

Pępek

Przez pierwsze dwa tygodnie pępek maleństwa powinien być obserwowany ze szczególną uwagą. Jak należy go pielęgnować, aby szybko się zagoił? - wyjaśnia Krystyna Polak, specjalista neonatolog z Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie.

Pępowina
Przez całą ciążę maleństwo było połączone z organizmem mamy pępowiną. Tą drogą, poprzez krew, malec dostawał tlen i niezbędne pożywienie. Z chwilą przyjścia na świat pępowina nie jest mu już potrzebna. Musi oddychać i jeść sam, a jego krew zaczyna krążyć pomiędzy sercem a płucami. Tę wielką pracę przestawienia się na samodzielność noworodek musi wykonać w kilka chwil po odcięciu pępowiny.

Po urodzeniu
Po urodzeniu pępowinę zaciska się. W kilka minut potem, gdy przestaje ona tętnić, przecina się ją. Następnie trzeba ją zacisnąć w odległości dwóch-trzech cm od ściany brzucha maleństwa. Powstaje w ten sposób maleńki kikucik, który czernieje i odpada po 5-14 dniach. Możesz przyspieszyć jego gojenie utrzymując okolicę pępka suchą i umożliwiając jak najczęściej dostęp świeżego powietrza.

Jak dbać?
Dopóki kikut nie odpadnie, należy go przemywać kilka razy w ciągu dnia 70-proc. roztworem spirytusu. Najlepiej to robić podczas przewijania malca. Możesz też przykładać sterylne gaziki nasączone spirytusem do dezynfekcji, co zapewni czystość i przyspieszy gojenie. Staraj się nie moczyć okolic pępuszka wodą. Przez pierwsze dni można jedynie przemywać dziecko za pomocą gąbki lub myjki. Jeżeli kąpiesz malucha w wanience, unikaj zamoczenia brzuszka.
Gojeniu pępuszka sprzyja jego wietrzenie i dostęp świeżego powietrza. Pilnuj, aby nie stykał się z mokrą pieluszką. Zakładając ją maleństwu, wywiń więc jej brzegi, tak aby odsłonić pępek i uchronić go od kontaktu z moczem. Załóż dziecku bawełnianą koszulkę i jeśli w pokoju jest ciepło, pozostawiaj okolice pępuszka na pewien czas odsłonięte. Prawidłowo pielęgnowany kikucik odpada po kilku, kilkunastu dniach.
Jeszcze 3-4 dni później warto przemywać okolice pępka spirytusem. Po tym czasie jest on już całkowicie wygojony. Często jednak skóra w tych okolicach jest bardzo wysuszona, dlatego trzeba ją delikatnie smarować oliwką lub kremem ochronnym przeznaczonym dla niemowląt.

Kiedy do lekarza?
Czasami zdarzają się komplikacje: pępuszek nie goi się prawidłowo, rozwija się stan zapalny. Skontaktuj się z pediatrą, jeżeli zauważysz następujące objawy:
- okolice pępuszka są zaczerwienione, pojawia się obrzęk;
- następuje wysięk z kikuta pępowiny. Może to świadczyć o procesie zapalnym. Uwaga! W pierwszych dniach niewielki wysięk jest naturalny, nie powinien wzbudzać niepokoju;
- krwawienie. W wyjątkowych przypadkach krwawienie jest następstwem odpadnięcia pępowiny i zaburzeń krzepnięcia. Częściej jednak jego obecność świadczy o zakażeniu (zapalenie pępka). Pępowina nie wysycha, wypływa z niej żółtawa, cuchnąca ropa. Konieczne może się okazać leczenie antybiotykiem.

Zobacz także:
Antybiotyk
Przewijanie

Konsultacja: lekarz medycyny Lucyna Michalska, pediatra