Pielęgnacja noworodka
fot. Adobe Stock
Pielęgnacja i wychowanie

Jak pielęgnować noworodka – najważniejsze rady

Jak pielęgnować noworodka? Spokojnie, nie jest to wcale takie trudne. Musisz jednak wiedzieć o paru ważnych rzeczach, np. żeby buźkę malucha codziennie przemywać zmoczonym wacikiem, ale... pępka nie smarować niczym. Uszu noworodka nie możesz czyścić patyczkami, a nosek – tylko z zewnątrz.
Konsultacja: Malwina Sierzan, położna środowiskowo-rodzinna

Jak pielęgnować noworodka to pytanie, które niekiedy spędza sen z powiek przyszłym mamom. Przede wszystkim nie wykonuj gwałtownych ruchów, gdy jesteś zmęczona – ogranicz wszelkie zabiegi do minimum, np. powstrzymaj się od obcinania paznokci dziecku. Zanim rozpoczniesz kąpanie lub przewijanie - przygotuj sobie wcześniej wszystkie potrzebne przedmioty, znacznie ułatwi ci to wszelkie czynności. Przeczytaj, jak dobrze opiekować się noworodkiem: jak go przewijać, kąpać, obcinać paznokcie i robić te wszystkie inne rzeczy, których pielęgnacja noworodka wymaga.

Spis treści:

  1. Jak opiekować się noworodkiem: porady 
  2. Jak pielęgnować noworodka: przewijanie
  3. Pielęgnacja pępka
  4. Jak pielęgnować noworodka: buzia
  5. Obcinanie paznokci
  6. Jak pielęgnować noworodka: kąpiel

Jak opiekować się noworodkiem: porady 

  • Zanim zabierzesz się za kąpanie, przewijanie czy cokolwiek innego, zgromadź wszystko, co ci będzie potrzebne, by nie szukać  rozpaczliwie pieluszek, mydełka, kremu do pupy itd.
  • Cokolwiek robisz, staraj się nie wykonywać gwałtownych ruchów. Jeśli dziecko się przestraszy, zacznie płakać i wić się jak piskorz, a to z pewnością nie ułatwi ci zadania.  
  • Mów do dziecka. Gdy kąpiesz, przewijasz czy ubierasz maleństwo, opowiadaj mu, co robisz („A teraz założymy pieluszkę”), uśmiechaj się szeroko i rozśmieszaj je na różne sposoby (np. całując stópki, robiąc miny itd.). Dzięki temu dziecko będzie spokojniejsze i skupione na tobie, a nie na pieluszce czy waciku, który znalazł się podejrzanie blisko oka.
  • Nie pakuj się w kłopoty. Np. nie zabieraj się za kąpanie malucha albo obcinanie mu paznokci, jeśli słaniasz się ze zmęczenia, bardzo się spieszysz albo jesteś czymś okropnie zdenerwowana. W takiej sytuacji lepiej ogranicz wszelkie zabiegi do minimum (z przewijania nie da się zrezygnować niezależnie od okoliczności) i postaraj się, jak najszybciej wrócić do formy.
  • Nigdy nie zostawiaj bobasa samego na przewijaku. Nie rób tego nawet, jeśli jest zbyt mały, by się samodzielnie obrócić albo przesunąć. Naprawdę nie wiadomo, kiedy to zrobi po raz pierwszy, a upadek z komody, na której stoi przewijak (czy nawet z łóżka), może się źle skończyć.
  • Pamiętaj, że niemowlę ma bardzo delikatną i skłonną do podrażnień skórę. Dlatego wszystko, czym będziesz myć i smarować swoje dziecko, powinno być dobrej jakości, być bezzapachowe i przeznaczone od pierwszych dni narodzin.
  • Nie przesadzaj z kosmetykami (liczy się jakość, a nie ilość) ani tym bardziej z nimi nie eksperymentuj i nie zmieniaj ich bez potrzeby.
  • Do pielęgnacji maluszka używaj wyłącznie atestowanych produktów przeznaczonych dla niemowląt. Czytaj informacje na opakowaniach, bo nie każdy kosmetyk dla dzieci można stosować od pierwszych dni życia.
Ten krem do pielęgnacji niemowląt i dzieci nawilża skórę i kojąco wpływa na podrażnienia. Co zawiera?
Sprawdź

Jak pielęgnować noworodka: przewijanie

  • Często zmieniaj pieluszki. Skóra na pupie niezwykle łatwo się odparza, dlatego trzeba zmieniać pieluszki po każdej kupie i zrobionym siusiu (także w środku nocy) i wówczas, gdy zaczynają „puchnąć”.
  • Pupę najlepiej przemywaj wacikiem zwilżonym wodą. Nawilżone chusteczki zostaw na okazję wyjazdu. Pamiętaj, żeby je ogrzać w dłoniach, bo często są nieprzyjemnie chłodne.
  • Jeśli masz córeczkę, podmywaj ją od przodu ku tyłowi, jeśli synka – starannie przemyj skórę wokół siusiaka i pod jąderkami. Dokładnie osuszaj skórę i smaruj ją kremem, jeżeli widzisz taką potrzebę. 

Pielęgnacja pępka

  • Pępuszka nie trzeba niczym smarować ani polewać. Goi się sam, a rodzice mają za zadanie jedynie zadbać o to, żeby był suchy i czysty.  
  • Zaleca się przy każdej zmianie pieluszki zerknąć na okolicę kikuta pępowiny, odchylić go delikatnie z każdej strony i przetrzeć suchym gazikiem. Jeżeli okolica ta jest zabrudzona kałem lub moczem, myjemy dokładnie wodą. Obecnie nie zaleca się używania środków na bazie alkoholu, a specjalistyczne preparaty tylko w sytuacji zmian sugerujących zakażenie około pępkowe.
  • Jak najczęściej (np. podczas przewijania) odsłaniaj go na kilka minut – dostęp świeżego powietrza przyspiesza gojenie.
  • Nie przejmuj się, jeżeli podczas pierwszych kąpieli zamoczysz kikut pępowiny. Istotne, aby po kąpieli dokładnie go osuszyć. Podwijanie przedniej części pieluszki zwiększa dopływ powietrza w te okolice, co skutkuje szybszym wyschnięciem i odpadnięciem.
 
Uwaga! Nie próbuj usuwać przyschniętej resztki pępowiny. Poczekaj, aż sama odpadnie. Jeśli zauważysz, że wokół pępuszka pojawiło się zaczerwienienie, opuchlizna, wydobywa się z niego podejrzany, niemiły zapach albo sączy się z niego krew lub ropa, jak najszybciej idź z malcem do pediatry. 

Jak pielęgnować noworodka: buzia

Czym myć twarz noworodka? Przetrzyj buzię gazikiem zmoczonym w przegotowanej wodzie. Oczyść fałdki pod brodą i na szyi dziecka.

  • Oczy przemywaj jałowymi gazikami zwilżonymi przegotowaną wodą (pamiętaj: jeden ruch = jeden gazik). Rób to zawsze od skroni w kierunku noska. Jeśli w kącikach zbiera się wydzielina, możesz, zamiast wody użyć soli fizjologicznej. Jeżeli jednak oczka ropieją mocno, wybierz się z dzieckiem do pediatry.
  • Nosek oczyszczaj tylko z zewnątrz. Jeśli w nozdrzach zebrała się w nich wydzielina, zaaplikuj do każdej dziurki po kropelce soli fizjologicznej (możesz też użyć preparatów wody morskiej) i ułóż dziecko na brzuchu – gdy kichnie, jego nosek oczyści się sam. Zapomnij o gruszce! Bezpieczny i wygodny jest specjalny aspirator.
  • Uszy czyść tylko z zewnątrz. Możesz to robić wacikiem zwilżonym wodą. Przemyj zakamarki małżowin, ujścia przewodów słuchowych i miejsce za uszami, gdzie lubi się zbierać ściekający pokarm. Nie wkładaj patyczków kosmetycznych do ucha!
Redakcja poleca: Rozwój niemowlęcia w 1. miesiącu życia - film
Zobacz, co potrafi miesięczne dziecko.

Obcinanie paznokci noworodka

  • Paznokcie dziecka  rosną błyskawicznie, dlatego często trzeba je obcinać. Rób to wyłącznie malutkimi nożyczkami o zaokrąglonych końcówkach albo minicążkami wyprodukowanymi z myślą o oseskach. Na wszelki wypadek miej pod ręką jałowe gaziki i sól fizjologiczną.
  • Przed „zabiegiem” u noworodka zdezynfekuj obcinacz lub nożyczki spirytusem i dokładnie umyj ręce – sobie i maleństwu.
  • Rączkę albo nóżkę maluszka trzymaj dość zdecydowanie, by ci się nie wyślizgnęła.
  • Paznokcie u nóg obcinaj prosto, by nie wrastały. Paznokcie u rąk – na półokrągło, tak by nie pozostawić ostrych kancików.
  • Na zrobienie manikiuru musisz wybrać dobry moment. Zabieranie się za niego, gdy dziecko jest rozdrażnione, głodne albo zmęczone, to gotowe problemy.
  • Pamiętaj, by dobrze oświetlić „miejsce zabiegu”. Musisz dobrze widzieć, by nie skaleczyć dziecka. Można tę czynność wykonać po kąpieli dziecka i karmieniu, gdy maluch zaśnie i będzie spokojny.

Jak pielęgnować noworodka: kąpiel

Kąp dziecko o stałej porze. Najwygodniej i najbezpieczniej robić to wieczorem. Woda powinna mieć około 37°C-38 (1 stopień więcej od temperatury ciała dziecka), a pomieszczenie około 24°C. 

  • Zgromadź wszystkie potrzebne akcesoria (pamiętaj o ręczniku!), upewnij się, że wanienka jest stabilna, a woda ma odpowiednią temperaturę.
  • Ułóż główkę dziecka na swoim lewym przedramieniu i obejmij dłonią paszkę. Prawą dłoń podłóż pod pośladki. Gdy dzidziuś będzie już w wodzie, oparty pupą o dno wanienki, prawą ręką będziesz mogła go myć, a lewą podtrzymywać. 
  • Ostrożnie zanurz dziecko, zaczynając powoli od stópek i patrząc na reakcję malucha. Umyj mu szyję, ramiona, brzuszek, pupę i nóżki.
  • Na końcu umyj główkę. Rób to łagodnym mydełkiem dla niemowląt – tym samym, którym myje się resztę ciała. Po 1 miesiącu życia możesz zacząć używać szamponu.
  • Po kąpieli zawiń dziecko w ręcznik, żeby nie zmarzło. Nie trzyj skóry, tylko osuszaj ją, dotykając ręcznikiem miejsce przy miejscu. Pamiętaj o fałdkach – w nich gromadzi się najwięcej wilgoci. 
  • Obecnie nie zaleca się używania oliwek u noworodków, łuszczący się naskórek to fizjologia. Można do kąpieli dodać parę kropelek olejku ze słodkich migdałów a jeżeli rodzice chcą użyć jakiegoś balsamu to z krótkim składem, bezzapachowego, przeznaczonego dla dzieci od pierwszych dni i przede wszystkim nawilżającego.

Zobacz także:
Malwina Sierzan
Konsultacja: Malwina Sierzan, położna środowiskowo-rodzinna
Oceń artykuł

Ocena 6 na 3 głosy

Popularne tematy