GRY
 
 

To proste narzędzie pomoże Ci kontrolować wzrost dziecka

Siatki centylowe, bo o nich mowa, to nieskomplikowane, a zarazem bardzo przydatne narzędzie, dzięki któremu możesz mieć wzrost swojej pociechy pod stałą kontrolą. Sprawdź, czy wiesz, jak z niego korzystać.

art 9 Fotolia_116362649_Subscription_XXL.jpg
Rozwój dziecka we wszystkich obszarach, również fizycznym, jest dość indywidualny i zależy od wielu czynników – zarówno genetycznych, jak i środowiskowych1. Nie mniej jednak istnieją pewne normy, które pomagają nam określić, czy maluch rozwija się tak, jak powinien, a także we wczesnym stadium wyłapać różne nieprawidłowości. 

Czym są siatki centylowe i jak z nich korzystać?

Siatki centylowe to narzędzie służące do monitorowania prawidłowego procesu przyrostu ciała na długość oraz związanego z tym przyrostu masy ciała. Na siatce centylowej wykreślone są linie krzywe (zazwyczaj jest ich siedem), które wyznaczają tzw. kanały centylowe. Mówiąc prościej, linie te pokazują, jaki procent dzieci w całej populacji (3%, 10%, 25%, 50%, 75%, 90% lub 97%) w danym wieku osiąga daną wartość pomiaru lub mniejszą. Mówiąc pomiar mamy na myśli takie parametry jak masa ciała,  długość/wysokość ciała czy też obwód głowy1. Przykładowo jeśli nasza pociecha jest na 25 centylu w odniesieniu do wysokości ciała, to oznacza, że mniej więcej jedna czwarta jego rówieśników (tej samej płci) jest tego samego wzrostu lub niższa, a ¾ wyższa. Siatki centylowe znajdują się na końcu książeczki zdrowia Twojego dziecka i różnią się w zależności od płci, dla której zostały stworzone2. Podczas wizyty kontrolnej pediatra naniesie na siatce centylowej kolejne pomiary właściwe dla Twojego dziecka, a więc m.in. wzrost i wagę, co pozwoli monitorować przebieg rozwoju fizycznego oraz ustalić, czy mieści się on w szerokiej normie zdefniowanej jako przedział między linią 3. a 97. procenta (centyla)1. Aby sprawdzić, czy dziecko mieści się w normie, wystarczy na osi pionowej siatki centylowej właściwej dla płci swojego dziecka odszukać jego wiek, a jego długość ciała – na osi poziomej. Przecięcie tych dwóch linii wyznacza punkt, w którym znajduje się Twoja pociecha3. Gdy połączy się naniesione na siatkę kolejne pomiary Twojej pociechy powstanie indywidualna krzywa wzrastania dziecka, której prawidłowość ocenia lekarz1. Może to pomóc we wczesnym wykryciu nieprawidłowości wzrastania. Pamiętając o tym, że rozwój dziecka zależy również od czynników środowiskowych, takich jak miejsce zamieszkania, dieta czy tryb życia, należy pamiętać, że istnieje wiele norm regionalnych, a także odrębne normy dla dzieci przedwcześnie urodzonych7.
Redakcja poleca: Co to jest SGA? [WIDEO]
Masa urodzeniowa dziecka i długość jego ciała mogą mieć ogromne znaczenie dla jego rozwoju. Dlaczego? Sprawdź!

Co zrobić, jeśli wzrost dziecka jest poniżej normy?

Przede wszystkim nie panikuj i skonsultuj się z lekarzem. Lekkie odchylenie od normy nie musi od razu oznaczać, że Twoje dziecko nie rozwija się prawidłowo3– ostateczną diagnozę w tej kwestii zawsze stawia lekarz w oparciu o dotychczasową historię zdrowia i choroby dziecka, a niejednokrotnie także o wyniki bardziej szczegółowych badań. „Przy interpretacji pomiarów należy zawsze uwzględnić wzrost rodziców, gdyż bardzo często niski wzrost jest cechą rodzinną. Bywa, że niscy byli dziadkowie z jednej strony lub tylko jedno z rodziców jest niskie, a dziecko dziedziczy wzrost właśnie po tym członku rodziny”4 – mówi prof. Małecka-Tendera. Jeśli masz więcej niż jedno dziecko, nie oznacza to wcale, że oboje osiągną ten sam lub podobny wzrost. Niskorosłość uwarunkowana genetycznie może bowiem pojawić się tylko u jednego dziecka. Inną, o wiele rzadszą przyczyną niedoboru wzrostu, mogą być zaburzenia hormonalne, takie jak niedobór hormonu wzrostu, niedoczynność tarczycy lub nadmiar hormonów (glikokortyikosteroidów) wydzielanych przez korę nadnerczy. Inną przyczyną nieprawidłowego wzrostu może być także SGA. Zgodnie z definicją WHO SGA odnosi się do masy i/lub długości ciała wynoszących poniżej 10 percentyla w stosunku do wieku ciążowego w odniesieniu do siatek centylowych dla danej płci i populacji. Jeśli lekarz nie dysponuje dokładnymi danymi dotyczącymi wieku ciążowego, za niską masę urodzeniową dla noworodków urodzonych o czasie przyjmuje się masę poniżej 2500 g5. Większość dzieci urodzonych o czasie „nadgania” deficyty wzrostowe (ang. catch-up growth) do 2. roku życia, a dzieci z SGA urodzone przedwcześnie – do 4. roku życia, jednak ok. 10% dzieci z SGA pozostaje niskorosłymi w okresie dzieciństwa, a ok. połowa z nich nigdy nie osiągnie wzrostu ostatecznego powyżej 3. centyla lub będzie mieścić się w dolnych zakresach norm populacyjnych (161±8 cm dla mężczyzn i 147,6±7,2 cm dla kobiet)6. Dlatego tak ważne jest, by maluchy z SGA były pod stałą kontrolą pediatry. Umożliwi to wczesne wychwycenie odchyleń od normy i ewentualnie zastosowanie odpowiedniego leczenia, które pomoże maluchowi osiągnąć taki wzrost jak jego rówieśnicy.

Przypisy
  1M. Krawczyński, Siatki centylowe. Waga i wzrost małego dziecka, https://pediatria.mp.pl/prawidlowyrozwoj/rozwojfizyczny/52272,siatki-centylowe-waga-i-wzrost-malego-dziecka.
  2K. Jamruszkiewicz, Kontrola masy ciała u małego dziecka, https://pediatria.mp.pl/lista/92292,kontrola-masy-ciala-u-malego-dziecka.
  3 H. Murkoff , S. Mazel, Drugi rok życia dziecka, Rebis, Poznań 1998, s. 734-735.
  Pediatria, red. K. Kubicka, W. Kawalec, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, s. 14.
  4E. Małecka-Tendera, Niskorosłość, https://pediatria.mp.pl/choroby/endokrynologia/68498,niskoroslosc.
  5A. Rudzka-Kocjan, M. Szalecki, Zastosowanie ludzkiego rekombinowanego hormonu wzrostu w leczeniu niedobru wzrostu dzieci urodzonych z małą urodzeniową masą ciała, „Standardy medyczne Pediatria 2012, T. 9, s. 107-114. 
  6M. Kalina, Dziecko urodzone za małe w stosunku do wieku ciążowego (SGA) - problemy endokrynologiczne i metaboliczne oraz możliwości terapeutyczne, „Stnadard medyczne. Pediatria” 2017, T.14, s. 241-250.
7 Pediatria, red. K. Kubicka, W. Kawalec, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, s. 14.


 Artykuł powstał z udziałem firmy Sandoz Polska Sp. Z o.o.
 
SAND/138/12-2017 

 

Ocena (1 ocena)

6.0
Doładuj
Przeładuj