kobieta, mama, ciąża, brzuszek, leżeć, uśmiech, emocje
fot. Panthermedia

Polki o stylu życia i emocjach w ciąży – raport

Co czują Polki będąc w ciąży? Jaki prowadzą wtedy styl życia? Odpowiedzi na te pytania dostarcza druga część raportu „Polka w ciąży”, podsumowującego wyniki badań TNS OBOP, dotyczących zachowań Polek w okresie ciąży.
kobieta, mama, ciąża, brzuszek, leżeć, uśmiech, emocje
fot. Panthermedia
Badanie TNS OBOP "Polka w ciąży" objęło 750 kobiet w wieku 20–55 lat, które były lub są w ciąży albo nie  wykluczają jej w przyszłości. Było przeprowadzone w formie wywiadu telefonicznego od 13 grudnia 2011 r. do 6 stycznia 2012 r.
  • Spośród wielu czynników, które mogą mieć znaczenie dla rozwijającego się płodu, najwięcej, bo aż 93 proc. badanych wskazywało na używki i ich unikanie. Natomiast odpowiednia aktywność fizyczna oraz regularna kontrola wagi to elementy, które znacznie częściej oceniane są jako bardzo ważne przez kobiety, które były lub są w ciąży (odpowiednio: 45 i 43 proc. wskazań).
  • Większość, bo 66 proc. badanych uważa, że podczas ciąży powinno się unikać stresu, przy czym kobiety, które były lub są w ciąży, mówią o tym znacznie rzadziej niż te, które jej nie wykluczają (odpowiednio: 65 i 75 proc.). Niemniej jednak unikanie stresu (5 proc. kobiet, które były lub są w ciąży) jest – obok ograniczania pracy (6 proc.) i wysiłku fizycznego (7 proc.) – najczęściej wprowadzaną zmianą w czasie ostatniej lub obecnej ciąży. Znacznie częściej dokonywały jej jednak kobiety z wyższym wykształceniem (37 proc.), z miast powyżej 500 tys. mieszkańców (15 proc.) oraz z gospodarstw domowych, których miesięczny dochód netto mieści się między 4001 a 7000 zł (21 proc.).
  • Spośród badanych, które były lub są w ciąży, zmianę stylu życia zadeklarowała jedna trzecia, natomiast spośród kobiet, które nie wykluczają zajścia w ciążę – aż 72 proc.
  • Negatywne emocje podczas ciąży najczęściej wynikają z obaw, czy dziecko będzie zdrowe (u 24 proc. badanych). Dominującym sposobem radzenia sobie z tym jest rozmowa z mężem/partnerem (u 65 proc. kobiet).
  • Rodzajem wsparcia, którego najczęściej oczekują kobiety w ciąży (aż 45 proc. badanych) ze strony rodziny, jest pomoc w codziennych obowiązkach.
  • Sferą życia, którą kobiety będące w ciąży obecnie lub w przeszłości najczęściej oceniają pozytywnie, jest atmosfera i stosunki z rodziną (93 proc. wszystkich ocen pozytywnych), przy czym częściej uważają tak kobiety w wieku 46–55 lat (41 proc. wszystkich ocen pozytywnych).
  • Kobiety w ciąży najczęściej skarżą się na ogólne osłabienie i zmęczenie (28 proc.).
Przeczytaj także: Jak dbać o siebie w ciąży

Oto jak wyniki badań ocenia prof. dr hab. n. med. Mirosław Wielgoś, Dziekan I Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Kierownik I Katedry i Kliniki Położnictwa i Ginekologii WUM w Szpitalu Dzieciątka Jezus w Warszawie: „Dla przeważającej grupy kobiet (ponad 70 proc.) istotne znaczenie – całkiem zresztą słusznie – ma unikanie stresu. Wiadomo jednak, że w wielu sytuacjach nie jest to łatwe i nie zawsze, niestety, mamy na to wpływ. O dużej świadomości kobiet świadczy niezbicie to, że prawie 90 proc. ankietowanych dostrzega znaczenie regularnych wizyt u lekarza i wykonywanie kontrolnych badań. Wiadomo przecież, że odpowiedni nadzór nad ciążą, jak też właściwa i zgodna ze standardami opieka przedporodowa, stanowią jeden z najistotniejszych czynników, przyczyniających się do poprawy wyników okołoporodowych.
Ponad 70 proc. kobiet, które nie odrzucają możliwości zajścia w ciążę w przyszłości, deklaruje chęć zmiany stylu życia podczas ciąży. Ma to w szczególności obejmować: unikanie stresu, ograniczanie wysiłku fizycznego, rezygnację z pracy lub jej ograniczenie oraz wprowadzenie aktywności w typie gimnastyki dla ciężarnych. Jak to jednak zwykle bywa, życie weryfikuje nasze idealistyczne wyobrażenia i zaledwie jedna trzecia kobiet, które były lub są w ciąży, przyznaje się do jakiejkolwiek zmiany stylu życia. Najczęściej obejmuje to takie sfery jak: zmniejszenie aktywności fizycznej i ograniczenie pracy zawodowej.
Wiadomo, że ciąża to taki okres, w którym kobiety częściej odczuwają ogólne osłabienie i zmęczenie. Stanowi to najczęstszą niedogodność dla niemal 30 proc. kobiet, które były lub są w ciąży. I to zapewne właśnie do tej grupy należą respondentki, u których dochodzi w rzeczywistości do modyfikacji stylu życia. Wyniki  potwierdzają także znany powszechnie fakt, że ciąża to taki czas, w którym pojawia się wiele wątpliwości, obaw i niepokoju – zwłaszcza o losy ciąży i prawidłowy rozwój dziecka. Stąd też konieczność wsparcia ze strony bliskich, rodziny, ale też i prowadzącego ciążę lekarza. Ważne jest, aby ten lekarz był dla swojej podopiecznej podstawowym źródłem informacji, aby miał czas i chęć na to, aby odpowiadać na nurtujące ją pytania, rozwiewać wątpliwości, a w końcu także uspakajać. Nie zastąpi go w tym nawet najlepsza lektura fachowych książek, podręczników i poradników, ani też internet, który z całą pewnością jest swoistą kopalnią wiedzy, ale – niestety – zupełnie nie podlegającą kontroli i często bezkrytyczną. Na szczęście prawie 30 proc. kobiet deklaruje, że rozmowa z lekarzem czy położną jest jednym z istotnych sposobów radzenia sobie z problemami, nurtującymi ciężarne.”

Przeczytaj także: Ze wszystkim zostałam sama


Dr  n. hum. Ewa Jarczewska-Gerc, psycholog z Katedry Różnic Indywidualnych Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej zaznacza, że „ciąża to niepowtarzalny okres w życiu kobiety. Bezpowrotnie zmienia sposób spostrzegania siebie, relacji z partnerem, nadaje życiu nowy sens. Nawet wówczas, gdy ciąża jest planowana, świadoma, upragniona, ciężarna kobieta doświadcza całego wachlarza nowych dla niej emocji i odczuć, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych.
Wyniki badania pokazały ciekawą zależność: kobiety planując ciążę oczekują, że w naturalny sposób zmienią swój styl życia (72 proc.). Jednakże kiedy znajdą się już w takiej sytuacji, niewiele z nich wciela te plany w życie (29 proc.). Zatem chcemy, ale nie umiemy lub nie wiemy, jak zmienić styl  życia. W obrębie uczestniczek badania, które rzeczywiście dokonały zmian zachowania w ciąży, wyróżnia się podgrupa kobiet z wyższym wykształceniem (37 proc.). Oznacza to, że im lepiej jesteśmy wykształcone, tym większą mamy świadomość, jak bardzo istotny jest określony styl życia w ciąży, oraz mamy wiedzę, jak dokonać tych pozytywnych zmian.
Zdaniem większości kobiet (66 proc.) będąc w ciąży, powinno się unikać stresu. Ciekawe, że i tym razem to kobiety planujące ciążę częściej wskazują na ten czynnik (75 proc.) niż panie, które były lub obecnie są w ciąży (65 proc.). Świadczy to o dość idealistycznym podejściu na etapie planowania, które okazuje się trudne w późniejszej realizacji. Z psychologicznego punktu widzenia nie dziwi ten fakt – w wielu przypadkach stawiając sobie cele chcemy, aby były ambitne, spektakularne, ale na etapie realizacji okazuje się, że ich wykonalność jest bardzo mała. Niemniej jednak dobrze, że kobiety mają świadomość destrukcyjnego wpływu stresu na samopoczucie i przebieg ciąży, choć powinniśmy mówić bardziej o próbach optymalizacji poziomu stresu, a nie jego eliminacji. Stresu nie da się uniknąć, wszelkie żywe organizmy są na niego narażone. Ważne jest, co my z tym stresem robimy, czyli jak próbujemy go obniżać.
Badanie „Polka  w ciąży” pokazało, że kobiety chętnie sięgają zarówno po aktywne, jak i bierne formy optymalizacji stresu: aż 85 proc. zbadanych kobiet przyznało, że konsultacje lekarskie i badania kontrolne mają dla nich bardzo duże znaczenie, a 65 proc. badanych wskazuje rozmowy z partnerem jako formę radzenia sobie z doświadczanymi emocjami. Ten ostatni wynik jest ważny także z punktu widzenia budowania więzi między partnerami. Bliska, pozytywna więź między przyszłymi rodzicami jest jednym z kluczowych czynników dobrego samopoczucia przyszłej mamy (i przyszłego taty też), jak również w pewnym stopniu chroni przed ewentualną depresją poporodową.  Kobiety w ciąży oczekują wsparcia społecznego – jak pokazały wyniki badania wsparcie to powinno dotyczyć wielu wymiarów. Oprócz wspomnianych już rozmów z bliskimi kobiety oczekują zwykłej fizycznej pomocy w codziennych obowiązkach (45 proc.), wyrozumiałości (28 proc.) i zainteresowania otoczenia ich stanem zdrowia, rozwijającą się ciążą (20 proc.). Z psychologicznego punktu widzenia chodzi o to, aby ciężarne nie czuły się samotne w swoim oczekiwaniu na dziecko – dzielenie się odpowiedzialnością za maleństwo (partner, rodzice, teściowie) zmniejsza stres kobiety i daje jej poczucie, że dziecko to nie wyłącznie jej sprawa.
Ponad 60 proc. badanych kobiet czuła w ciąży, przynajmniej czasami, ogólne osłabienie i zmęczenie – wyręczenie w codziennych obowiązkach może umożliwić kobietom wyjście z domu, np. uczestnictwo w jodze dla ciężarnych lub pójście na basen. Umiarkowana aktywność fizyczna odgrywa w ciąży bardzo istotną rolę – o ile nie ma przeciwwskazań medycznych ciężarne powinny dbać o kondycję w sposób aktywny.
Podsumowując – badanie przeprowadzone przez TNS OBOP pokazało wiele ciekawych zależności. Jedną z nich jest niepokojący rozdźwięk między planami zmiany stylu życia w ciąży i poziomem stosowania się do tych założeń. Wynikać to może z niedostatku wiedzy na temat tego, jak zmienić ów styl życia, jakich konkretnie modyfikacji dokonać. Większość kobiet pragnie unikać stresu, nie zawsze wiedzą jednak, jak to uczynić. Wyniki badania pokazały także, że najczęstszymi sposobami radzenia sobie z samopoczuciem w ciąży są spacery oraz szukanie wsparcia społecznego i medycznego. Jest to dobry wynik, nie mniej jednak zdecydowanie za mało kobiet (17 proc.) wskazało sport i umiarkowaną aktywność fizyczną (np. gimnastykę dla ciężarnych), jako formę spędzania wolnego czasu w ciąży. Zasada: w zdrowym ciele zdrowy duch obowiązuje także w ciąży, warto zatem promować aktywny styl życia ciężarnych.

Przeczytaj także o tym, co czują przyszli ojcowie: Narodziny ojca

Badanie opinii „Polka w ciąży” objęte zostało patronatem Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego. Partnerem projektu jest polska firma farmaceutyczna ADAMED.
Redakcja poleca: Co się dzieje w 34. tygodniu ciąży [WIDEO]
Do porodu zostało zaledwie 6 tygodni. Sprawdź, jak zmienia się twoje ciało w ostatnim okresie ciąży, czy dziecko jeszcze rośnie i o co należy zadbać, aby końcówka ciąży upłynęła bez komplikacji.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy