Encyklopedia zdrowia dziecka

Porażenie mózgowe

Porażenie mózgowe (mózgowe porażenie dziecięce) to wynik  uszkodzenia tych obszarów mózgu, które są odpowiedzialne za właściwą kontrolę mięśni i całego ciała. Ma je około 2 proc. dzieci.

Spis treści:
Przyczyny porażenia mózgowego
Objawy
Kiedy do lekarza?
Jak się leczy porażenie mózgowe?
Życie dziecka z porażeniem mózgowym

Przyczyny porażenia mózgowego

Do zaburzeń najczęściej dochodzi w czasie ciąży oraz w okresie okołoporodowym. Uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego mogą mieć wiele przyczyn.
Zagrożone mózgowym porażeniem dziecięcym są maluchy, których mamy w czasie ciąży chorowały na różyczkę, ospę, półpasiec, toksoplazmozę, cukrzycę, cytomegalię, paliły papierosy lub piły alkohol.
Ryzyko wzrasta jeśli dziecko jest wcześniakiem.
Czynnikiem ryzyka są też zaburzenia okołoporodowe, np. niewłaściwe ułożenie łożyska (tzw. łożysko przodujące), niedotlenienie spowodowane przedłużającym się porodem lub zbyt szybką akcja porodową, poród pośladkowy, kleszczowy, krwotoki śródmózgowe, do których może dojść w czasie porodu.
Po narodzinach niebezpieczne dla dziecka może być zapalenie mózgu i opon mózgowych, które może (choć nie musi) uszkodzić mózg.

Objawy porażenia mózgowego

  • kłopoty z ssaniem
  • asymetria w rozwoju ruchowym jednej części ciała (np. dziecko kopie tylko jedną nóżką)
  • wyginanie się do tyłu, prężenie, odginanie głowy
  • zaciskanie piąstek
  • układanie główki na jedna stronę
  • nietolerowanie pozycji na brzuchu i kłopoty z podnoszeniem główki (powyżej 4 mies.)
  • mała ruchliwość kończyn
  • drżenie rąk i nóg
  • opóźnienia w rozwoju ruchowym
  • nadwrażliwość na hałas i zmiany temperatury
Zobacz także: Problemy z napięciem mięśniowym

Kiedy do lekarza?

Dzieci z grup ryzyka powinny być w już pierwszych miesiącach życia zbadane przez neurologa. Konieczna jest także wnikliwa obserwacja dokonywana przez rodziców (czytaj też: Jak diagnozuje się porażenie mózgowe?).

Przeczytaj także: Niemowlę u neurologa - dziecięce porażenie mózgowe i inne problemy

Jak się leczy porażenie mózgowe?

Dziecko powinno przebywać pod stałą opieką neurologa, rehabilitanta, a także logopedy i psychologa.
Dobre efekty przynosi rehabilitacja, musi jednak być prowadzona także przez rodziców systematycznie w domu.
Metodę rehabilitacji dobiera się indywidualnie, w zależności od wieku i stanu dziecka. Najczęściej stosuje się metodę Vojty lub NDT- Bobath.
Czasami sama rehabilitacja nie wystarczy, konieczny jest zabieg ortopedyczny, aby skorygować napięcie mięśni, zlikwidować przykurcze lub wtórne zniekształcenia kostne.

Życie dziecka z porażeniem mózgowym

Uszkodzenie mózgu jest co prawda nieodwracalne, ale też i nie postępuje. Odpowiednio rehabilitowane dziecko może się nauczyć wielu rzeczy. Wymaga to jednak wiele pracy i poświęcenia, zarówno ze strony dziecka, jak i rodziców.

Efekt rehabilitacji zależy także od tego, do jak rozległych zmian w mózgu doszło. Jeśli uszkodzenia są niewielkie, dziecko powinno rozwijać się podobnie jak jego rówieśnicy: chodzić, mówić, uczyć się w zwykłej szkole.
Jeśli uszkodzenia są znacznego stopnia, to w zależności od tego, jakie partie mózgu zostały uszkodzone, dziecko może mieć niedowłady kończyn, zaburzenia równowagi, mimowolne ruchy. Zdarzają się również zaburzenia mowy, padaczka, upośledzenie wzroku lub słuchu.

Zobacz także: Metoda Vojty

Konsultacja: lekarz medycyny Lucyna Michalska, pediatra