Strona zawiera treści tylko dla osób dorosłych

Nacięcie krocza
AdobeStock
Poród

Nacięcie krocza podczas porodu: jak wygląda, czy boli, kiedy jest konieczne?

Nacięcie krocza, czyli epizjotomia, jest wykonywane podczas porodu siłami natury. Choć tkanki w okolicach pochwy są rozciągliwe, to niestety zdarza się, że nie wytrzymują napięcia związanego z przechodzeniem dziecka przez kanał rodny. Celem zabiegu jest uchronienie kobiety przed samoistnym pęknięciem krocza oraz pochwy.

Nacięcie krocza przy porodzie wzbudza wiele kontrowersji. Warto wiedzieć, że Polska jest jednym z niewielu krajów europejskich, w których w wielu placówkach nacięcie krocza nadal stanowi rutynowy element prowadzenia porodu. Tymczasem obowiązujące standardy porodowe oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia rekomendują ograniczenie stosowania tego zabiegu, ponieważ udowodniono ponad wszelką wątpliwość szkodliwość jego powszechnego stosowania. Wyjaśniamy, na czym polega ten zabieg i kiedy powinno się go wykonywać.

Spis treści:

Poród naturalny po cesarskim cięciu: czy to możliwe? Wyjaśnia ginekolog

Po co nacina się krocze podczas porodu?

Nacinanie krocza podczas narodzin dziecka jeszcze do niedawna było uważane za rutynową metodę zapobiegania powikłaniom porodu, w tym niekontrolowanemu pęknięciu krocza, które może mieć poważne skutki dla rodzącej. Oto lista argumentów, które przywoływano na potwierdzenie zasadności stosowania rutynowego nacięcia krocza.

Zabieg miał zapobiegać:

  • poważnym większym uszkodzeniom krocza,
  • obniżeniu napięcia mięśni dna miednicy,
  • wypadaniu narządów,
  • nietrzymaniu moczu po porodzie,
  • urazom główki dziecka,
  • rozluźnieniu pochwy po porodzie i pogorszeniu jakości współżycia,
  • gorszemu gojeniu się ewentualnego pęknięcia.


Badania naukowe nie potwierdziły żadnego z tych argumentów. Nacięcie krocza nie zapobiega wymienionym wyżej komplikacjom porodowym, może za to przyczynić się do powikłań lub wręcz je spowodować. W wielu przypadkach jest działaniem podejmowanym na wyrost.

Kiedy nacięcie krocza jest konieczne?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oceniła, że nacinanie krocza powinno być wykonywane jedynie w przypadku 5-20 proc. porodów – pozostałe mogą odbywać się bez niego.

Wskazania Światowej Organizacji Zdrowia do wykonania zabiegu nacinania krocza podczas porodu: 

  • poród pośladkowy,
  • dystocja barkowa,
  • poród kleszczowy,
  • konieczność użycia próżniociągu (vacuum),
  • spadek tętna płodu,
  • wyraźne blizny po pęknięciach krocza III lub IV stopnia z poprzednich porodów.


Wymienione wskazania dotyczą nie więcej niż 20 procent porodów. W ich przypadku nacięcie krocza jest uzasadnione.

Czy można nie zgodzić się na nacięcie krocza?

Tak, można nie zgodzić się na nacięcie krocza podczas porodu. Personel szpitala ma obowiązek poinformować kobietę o zamiarze wykonania nacięcia, uzasadnić jego konieczność oraz uzyskać zgodę rodzącej. Podobnie powinien postąpić w przypadku innych zabiegów medycznych. Obowiązujące aktualnie standardy opieki okołoporodowej nakazują ograniczenie wykonywania nacięcia krocza tylko do przypadków tego wymagających.

Ważne: nacięcie krocza podczas pierwszego porodu nie oznacza, że zabieg ten musi być stosowany ponownie przy kolejnym porodzie siłami natury.

Jak wygląda nacięcie krocza podczas porodu?

Najczęściej nacięcie krocza wykonuje się pod kątem ok. 45 stopni do osi długiej ciała – tzw. nacięcie boczno-przyśrodkowe. Powoduje ono utratę krwi i dolegliwości bólowe w czasie gojenia. Zaletą tej techniki jest możliwość rozszerzenia nacięcia oraz to, że wszelkie dodatkowe pęknięcia krocza nie dochodzą do odbytu.

W Polsce rzadziej wykonuje się nacięcie krocza pośrodkowe – wiąże się ono z mniejszą utratą krwi, łatwiejszym szyciem, mniejszym dyskomfortem w czasie gojenia rany. W razie konieczności nie ma, niestety, możliwości rozszerzenia nacięcia, a istnieje ryzyko pęknięcia w kierunku odbytu i uszkodzenia zwieracza odbytu.

nacięcie krocza schemat
Adobe Stock

Schemat nacinania krocza – pośrodkowy i boczno-przyśrodkowy. rys. Adobe Stock


W obu technikach krocze przecina się na długości 3-4 cm. Przecinana jest skóra oraz mięsień opuszkowo-gąbczasty i mięsień poprzeczny powierzchowny krocza. Nacięcie wykonuje się specjalnymi nożyczkami. 

Po porodzie rana zostaje zszyta. Szycie powinno być wykonywane w znieczuleniu miejscowym. Stosuje się szwy szybko wchłaniające się lub standardowe. W przypadku szwów tradycyjnych konieczne jest ich zdjęcie. Rana zrasta się dość szybko, ok. 7-10 dni, jeśli nacięcie nie było zbyt rozległe. W miejscu zszycia kobieta może czuć ból, ciągnięcie, drętwienie.

Nacięcie krocza: czy boli?

Nacięcie krocza wykonuje się bez znieczulenia w drugiej fazie porodu, w momencie szczytu skurczu. Ucisk główki dziecka na nerwy krocza powoduje jednak naturalne znieczulenie, więc przecinanie tkanek nie boli.

Nacięcie krocza: gojenie

Rana po nacięciu krocza zwykle goi się szybko i nie powoduje powikłań. W jej miejscu powstaje niedokuczliwa blizna.

Ile goi się nacięcie krocza?

Nacięte krocze zwykle goi się w ciągu tygodnia lub dwóch. Jeśli pojawiają się problemy, wystąpił ostry ból lub gorączka, niezwłocznie zgłoś się do lekarza, który stwierdzi, czy nie doszło do infekcji rany, rozluźnienia się lub całkowitego puszczenia szwów. Jeśli nacięcie jest zszyte nieprawidłowo, może pojawić się ból, grudki, krwiaki i potrzeba ponownego zszycia.

Rana po nacięciu krocza: pielęgnacja

Po zabiegu nacinania krocza dbaj o właściwą higienę i unikaj sytuacji, w której może dojść do rozwoju bakterii beztlenowych:

  • Regularnie zmieniaj podkłady i wietrz krocze.
  • Pamiętaj o myciu rąk przed zmianą podpaski i po niej.
  • Jeśli jeszcze używasz podkładów, noś siateczkowe majtki poporodowe.
  • Gdy nie używasz już podkładów, nie noś bielizny lub wybierz bawełnianą.
  • Przez pewien czas wybieraj raczej luźne sukienki.
  • Po każdej wizycie w toalecie spłucz okolice krocza dużą ilością wody.
  • Podcieraj się bardzo delikatnie, w kierunku od przodu do tyłu, aby nie rozprzestrzeniać bakterii.
  • Dopóki rana się dobrze nie zagoi, zrezygnuj z kąpieli.
  • Po umyciu pod prysznicem dokładnie osusz krocze.
  • Używaj szarego mydła do mycia okolic intymnych.
  • Krocze można polewać także specjalnym płynem o działaniu znieczulającym i odkażającym miejsca intymne np. Tantum Rosa lub stosować napar z rumianku (uwaga: może uczulać), lub kory dębu.
  • W okresie połogu unikaj długiego stania, siedzenia oraz dźwigania.
  • Jeśli okolica zszytego krocza jest spuchnięta, możesz stosować okłady z lodu lub specjalnego żelu chłodzącego.


Po nacięciu krocza zaleca się przyjmowane środków o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i odkażającym, np. na bazie wyciągu z rumianku lub nagietka. Jeśli karmisz piersią, upewnij się u lekarza lub położnej, jakie leki możesz przyjmować.
 

Powikłania po nacięciu krocza

Po nacięciu krocza często występują problemy z pozostawaniem w pozycji siedzącej, może pojawić się pieczenie przy oddawaniu moczu lub nietrzymanie moczu. Zabieg wpływa także na życie seksualne (współżycie po porodzie może stać się bolesne lub niesatysfakcjonujące w związku z wykonanym zabiegiem, rozluźnieniem pochwy, a także niewłaściwym formowaniem się blizny po nacięciu krocza). U rodzącej mogą też wystąpić wszystkie komplikacje poporodowe, przed którymi nacięcie krocza miało chronić.

W Polsce większość kobiet podczas pierwszego porodu ma nacinane krocze. Zabieg nacięcia krocza stosuje się u ponad połowy wszystkich rodzących. Tymczasem na świecie odchodzi się od rutynowego wykonywania tego zabiegu. W Wielkiej Brytanii tylko u 12 proc. rodzących stosuje się nacinanie krocza, w Szwecji odsetek ten wynosi niecałe 10 proc.

Jak uniknąć nacięcia krocza podczas porodu?

Aby zmniejszyć ryzyko nacięcia krocza w czasie ciąży:

  • wykonuj ćwiczenia mięśni Kegla, które wzmacniają krocze i pochwę,
  • od drugiego trymestru ciąży wykonuj masaż krocza,
  • bądź aktywna fizycznie w czasie ciąży.


Podczas porodu porozmawiaj z położną o sposobach ochrony przed nacięciem krocza. Informacje o swoich preferencjach dotyczących nacinania krocza koniecznie umieść też w planie porodu.

Co pomoże uniknąć nacinania krocza w trakcie porodu:

  • wybieraj pozycje wertykalne,
  • nie przyj z całej siły, współpracuj z położną, która podpowie, kiedy przeć, a kiedy odpuścić,
  • rób ciepłe kompresy na krocze albo wybierz poród w wodzie.


Zobacz też:

straszenie porodem
Adobe Stock
Poród
„Nie straszcie ciężarnych porodem! Potrzebujemy wsparcia, a nie zmyślonych dramatów”
Straszenie porodem to zjawisko powszechne w sieci. Czytanie dramatycznych, pełnych bólu i upokorzeń historii porodowych źle wpływa na samopoczucie ciężarnych. Można się też domyślać, że wiele z tych opowieści zostało zmyślonych! Komu więc zależy na tym, by kobiety w ciąży przeżyły traumę, jeszcze zanim naprawdę zaczną rodzić?

Chyba większość kobiet w ciąży słyszała lub czytała traumatyczną historię porodową. Ból nie do zniesienia, komplikacje, oziębłość i upokorzenia ze strony personelu szpitala – dlaczego w sieci dominuje właśni taki obraz porodu? Ciężarne się buntują, bo przecież nie powinny w ten sposób myśleć o zbliżających się narodzinach dziecka. Nie chcą narażać na niepotrzebny stres siebie i maluszka. Na zamkniętych grupach i forach internetowych niektóre piszą wprost: młode matki, które straszą porodem, to spragnione uwagi histeryczki! Straszenie porodem: ból nie mija, nie wiem, jak przetrwałam Straszne historie porodowe nikomu nie służą. Ciężarne przeżywają ogromny stres, czytając o nieziemskim bólu i doświadczeniach na granicy życia i śmierci. Idą później rodzić nastawione na wszystko, co najgorsze, spięte i przerażone, przez co poród naprawdę może przebiegać gorzej. Stres w ciąży źle wpływa także na dziecko w brzuchu, może nawet skutkować porodem przedwczesnym. Mimo to w internecie roi się od opisów okropnych porodowych przeżyć. Niektóre z nich mogą być ostrzeżeniem albo próbą uporania się z traumą, mimo to eksperci nie mają wątpliwości: straszenie porodem powinno być karalne! Niedoświadczona kobieta w pierwszej ciąży bez trudu trafi w sieci na koszmarne opisy porodu. Co ma sobie pomyśleć, gdy czyta coś takiego? „Narzeczony wyszedł, bo ryczałam z bólu. Wołam położną, dodam, że na sali byłam sama, a położna siedziała przy komputerze. Proszę o znieczulenie. 'Nie możemy pani podać znieczulenia, bo nie ma anestezjologa'. Proszę o cesarkę. 'Nie możemy, musi pani wytrzymać'. Przychodzi pani ginekolog i mówi: 'Co się pani tak drze? Chce pani iść sikać? Nie obchodzi mnie to'. Dalej zwijam się z bólu. Położna przebiła mi pęcherz, wody wypłynęły, ale partych dalej nie ma. Ginekolog: 'Niech pani się nie...

brzuch po porodzie
Adobe Stock
Mama
Brzuch po porodzie – jak wygląda, kiedy zniknie, czym smarować?
Brzuch po porodzie nie wygląda od razu tak, jak przed ciążą. W niektórych przypadkach już nigdy nie wraca do poprzedniego stanu. Wiele zależy od tego, jak kobieta o niego zadba – zarówno w czasie połogu, jak i po nim.

Brzuch po porodzie nie od razu robi się płaski. Ten fakt może mocno dziwić kobiety rodzące pierwszy raz. Owszem, brzuch staje się mniej wypukły, niż był przed narodzinami dziecka, ale nadal może wyglądać tak, jak w 5 lub  6. miesiącu ciąży . Na brzuchu mogą być widoczne rozstępy, które pojawiły się pod koniec ciąży, a teraz wyraźnie zmniejszają jędrność skóry. Sprawdź, co można zrobić, aby brzuch po porodzie wrócił do stanu sprzed ciąży. Dowiedz się, z jakimi zmianami w obrębie brzucha należy się pogodzić po przyjściu dziecka na świat.  Spis treści: Brzuch po porodzie naturalnym – jak wygląda? Brzuch po cesarskim cięciu Jak dbać o brzuch po porodzie? Ćwiczenia na brzuch po porodzie Jak długo obkurcza się brzuch po porodzie? Brzuch po porodzie naturalnym – jak wygląda? Wygląd brzucha po porodzie naturalnym w pewnym stopniu zależy od tego, jak kobieta dbała o siebie w czasie ciąży – ile przybrała na wadze, jak pielęgnowała swoją skórę i w jakim stanie są jej mięśnie. Warto zdawać sobie sprawę, że nie na wszystkie czynniki można mieć wpływ. Na przykład o tym, czy na skórze pojawiają się rozstępy, decydują również hormony i czynniki dziedziczne. Nie bez znaczenia jest także wiek, w którym kobieta zaszła w ciążę. Brzuch po porodzie zwykle jest: bardziej wystający niż przed ciążą – brzuch bardziej wystaje, gdy mięśnie brzucha są mniej jędrne, nieco obwisły – im gorsza jędrność skóry, tym większa tendencja do „zwisania” brzucha.  Skóra na brzuchu po porodzie jest luźna – to zupełnie normalne zjawisko, bo skóra jest jeszcze rozciągnięta przez wcześniejsze rozmiary brzucha, pomarszczona – jeśli pojawiły się na niej rozstępy. Ryzyko wystąpienia rozstępów...

Zofia Zborowska może liczyć na wsparcie bliskich
Aktualności
Zofia Zborowska o pierwszych tygodniach po porodzie: „Połóg naprawdę mnie zgniótł”
„Nie byłam w stanie siedzieć, stać, chodzić...” – Zofia Zborowska przyznaje, że choć była przygotowana na poporodowy „rozpierdziel emocjonalny”, to zaskoczyła ją fizyczność połogu. Na szczęście mogła liczyć na wsparcie męża oraz bliskich jej kobiet. I na ukochaną córeczkę Nadzieję, która jest wyjątkowo bezproblemowym dzieckiem. Teraz aktorka apeluje do kobiet w połogu, by nie bały się prosić o pomoc.

Zofia Zborowska-Wrona dwa miesiące temu została mamą. Aktorka, dzieląc się swoimi doświadczeniami, nie kryje, że rzeczywistość potrafi boleśnie zaskoczyć – zarówno jeśli chodzi o ciążę oraz poród, jak i połóg. Ten ostatni według aktorki wciąż traktowany jest jako tabu, co wcale nie pomaga kobietom, które po raz pierwszy zostały mamami. O swoich przemyśleniach opowiedziała w rozmowie z „Dzień Dobry TVN”. Zofia Zborowska: „To jest bardzo trudne dla kobiety” Zdaniem Zofii Zborowskiej należy poruszać temat połogu, by przygotować kobiety na to, co może dziać się z ich ciałem po porodzie. „Nagle znajdujemy się w zupełnie nowej sytuacji ze swoim ciałem i dzieckiem, do którego nie byłyśmy w stanie się przyzwyczaić” – wyznaje aktorka. „O tym się w ogóle nie mówi i do tego nie przygotowuje. Byłam bardzo gotowa psychicznie na połóg, wiedziałam, że to jest ciężkie. Tak bardzo skupiłam się na tej psychiczności, że zaskoczyła mnie fizyczność” – dodała na łamach programu. Mama Nadziei mówi wprost, że przez  ból, który towarzyszył jej w czasie połogu, nie mogła chodzić, stać ani siedzieć. Postanowiła, że nie będzie milczeć na ten temat. „Warto o tym mówić, by może w jakiś sposób przygotować te dziewczyny na to, co może je spotkać. Nie musi, ale może” – podkreśla Zofia Zborowska. Zosia Samosia w połogu? Nie, nie bójcie się prosić o pomoc! Mama Nadziei w rozmowie na temat połogu zwraca też szczególną uwagę na znaczenie wsparcia ze strony bliskich. Tuż po porodzie sądziła, że nie będzie w stanie powierzyć nikomu opieki nad Nadzieją. „Rzeczywistość szybko pokazała mi, że: jak ledwo stoisz, to może jednak pozwól sobie prosić o pomoc” – mówiła. Zaapelowała też do młodych mam: „Dziewczyny, nie bójcie się prosić o pomoc! Trzeba...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz