Encyklopedia zdrowia dziecka

Potówki

Potówki nie są chorobą, ale nieleczone mogą ulec nadkażeniu bakteryjnemu. Poza tym mocno swędzą, przez co dziecko jest bardziej marudne i gorzej śpi niż zwykle. Trzeba je leczyć.

Przyczyny potówek

Przyczyną potówek jest przegrzewanie dziecka. Niemowlęta mają niedojrzały jeszcze system termoregulacji, więc ich skóra może się mocno nagrzewać, a do tego mają niesprawne jeszcze gruczoły potowe, które mogą nie nadążać z odprowadzeniem potu i się czopować. Czasem przyczyną potówek  są zbyt ciężkie, nieprzepuszczające powietrza kosmetyki (np. oliwka) albo za rzadkie kąpiele.

Objawy potówek:

Potówki występują wszędzie tam, gdzie skóra jest ciepła i wilgotna, czyli najczęściej na plecach, w pachach, pachwinach, brzuchu, udach. Mogą pojawić się też na twarzy, za uszami albo z tyłu głowy.
  • Potówki zwykłe: grudki, wypełnione przezroczystym płynem. Pojawiają się na głowie, szyi, plecach, wokół uszu.
  • Potówki białe: podobne do zwykłych, ale płyn, który je wypełnia, jest mętny.
  • Potówki czerwone: grudki o średnicy 2-4 mm z ropnym pęcherzykiem na szczycie i zapalną obwódką. (Czytaj więcej: co to za wysypka?)
Zobacz jak wyglądają potówki czerwone:

Potówki u dziecka

Kiedy do lekarza?

Potówki nie wymagają leczenia, chyba, że mają ropne czubki albo nie znikają pomimo odpowiedniej pielęgnacji. Utrzymywanie się zmian, połączone z silnym świądem, może wskazywać, że to nie potówki, ale atopowe zapalenie skóry, częsta dolegliwość u dzieci, zazwyczaj związana z alergią. Jakie są objawy AZS? Obejrzyj wypowiedź eksperta:


Specjalista, dermatolog, dr. n. med. Marta Hasse-Cieślińska mówi o objawach AZS.

Leczenie i pielęgnacja dziecka z potówkami

  • Przemywaj potówki kilka razy dziennie chłodną wodą i dbaj, żeby skóra dziecka nie była rozgrzana.
  • Zakładaj dziecku ubranka wykonane w 100 procentach z bawełny – są ciepłe, ale przepuszczają powietrze, dzięki czemu skóra może oddychać.
  • 1-2 razy w tygodniu wykąp dziecko w wodzie z dodatkiem 2–3 kryształków nadmanganianu potasu (roztwór wodny powinien być bladoróżowy, nie fioletowy!). Możesz wypróbować też kąpiel w domowym krochmalu (w szklance zimnej wody rozmieszaj dwie łyżki mąki ziemniaczanej i powstały roztwór wlej do wanienki z ciepłą wodą).
  • Nie smaruj potówek żadnym kremem ani oliwką. Nie stosuj na zmiany maści sterydowych. Nie pomogą, a stosowane bez potrzeby mogą doprowadzić do trwałego ścieńczenia skóry.
  • Ropne potówki możesz przemywać Octeniseptem albo 70-procentowym roztworem spirytusu – ale tylko za wiedzą lekarza.
To potówki czy ospa? – Poznaj objawy ospy wietrznej.

Zapobieganie potówkom

Skutecznym sposobem na zapobieganie potówkom jest dbanie o to, aby dziecku nie było za gorąco (zobacz, jak ubierać dziecko, by uniknąć przegrzewania). Warto pamiętać też, że sbyt cieple ubieranie dziecka i przegrzewanie go może prowadzić nie tylko do potówek, lecz także do osłabienia odporności i w efekcie do częstszych infekcji wirusowych.

Tekst: Sylwia Niemczyk
dr n. med. Joanna Brett-Chruściel
Konsultacja: dr n. med. Joanna Brett-Chruściel

dr n. med. Joanna Brett-Chruściel, pediatra, Grupa LUX MED