potówki u niemowlaka
fot. Adobe Stock

Potówki u niemowlaka – jak wyglądają, gdzie występują, jak je leczyć?

Potówki u niemowlaka rozpoznasz po tym, że wyglądają jak czerwone, drobne plamki albo pęcherzyki wypełnione płynem. Powstają, gdy dziecko się przegrzeje. Aby wyleczyć potówki, musisz zadbać o dopływ powietrza do skóry dziecka. Ważna jest też pielęgnacja odpowiednimi kosmetykami.
Konsultacja: dr Grażyna Nieżurawska
potówki u niemowlaka
fot. Adobe Stock
Potówki (miliaria crostallina) pojawiają się pod wpływem wysokiej temperatury ciała i otoczenia. Niedojrzałe gruczoły potowe nie są w stanie poradzić sobie z przegrzaniem – główną przyczyną potówek. Zmiany na skórze nie są groźne i można je leczyć domowymi sposobami. Potówkom u niemowlaka można zapobiegać, regularnie sprawdzając, czy dziecko nie jest zbyt grubo ubrane i nadmiernie się nie poci.

Spis treści:

Potówki u niemowląt: przyczyny powstawania

Potówki to częsty problem u dzieci w pierwszym roku życia dziecka. Rodzice zwykle mają trudność w dobraniu odpowiedniego ubrania dla niemowlęcia. Gruczoły potowe na skórze tak małego dziecka nie działają jeszcze na tyle sprawnie, by poradzić sobie z przegrzaniem. Wskutek tego na ciele, szczególnie latem, mogą pojawić się niewielkie krostki lub pęcherzyki wypełnione płynem. 

Najczęstszą przyczyną potówek jest przegrzanie dziecka, czyli zbyt ciepłe ubieranie. Niemowlę powinno mieć na sobie tyle samo warstw odzieży, co ty, i dodatkowo do przykrycia – ażurowy kocyk lub flanelową pieluszkę, z której podczas dużego upału możesz zrezygnować.

Czasem do powstania potówek przyczyniają się błędy w pielęgnacji – stosowanie nieodpowiednich kosmetyków (np. za tłustych kremów, nadużywanie oliwki) lub zbyt rzadkie kąpiele. 

Jak wyglądają potówki u niemowlaka?

Potówki mogą mieć postać małych pęcherzyków lub występować w bardziej zaognionej formie. Nie wszystkie potówki wyglądają tak samo i dają te same objawy.

Na skórze niemowlęcia mogą pojawić się:
  • Potówki zwykłe – drobne pęcherzyki, które wypełnia przezroczysty płyn. Pojawiają się na głowie, szyi, plecach, wokół uszu.
  • Potówki białe – podobne do zwykłych, ale płyn, który je wypełnia, jest mętny.
  • Potówki czerwone – czerwone grudki o średnicy 2-4 mm z ropnym pęcherzykiem na szczycie i zapalną obwódką. Z czasem mogą przekształcić się w krostki. Występują w tych samych miejscach, co potówki zwykłe, oraz tam, gdzie skóra narażona jest na ucisk i ocieranie (kark, talia, pachwiny, pachy, zgięcia łokci i plecy). Dotknięte nimi miejsca swędzą i pieką.
 
potówki u noworodka
Jak wyglądają potówki u niemowlakafot. Adobe Stock

Gdzie występują potówki u niemowlaka?

Potówki pojawiają się w miejscach, w których gruczoły potowe czopują się, gdy nie może z nich swobodnie odpływać pot.

Potówki u niemowląt najczęściej występują:
  • na plecach,
  • pod pachami,
  • w pachwinach,
  • w zgięciach łokci i kolan,
  • na brzuchu,
  • na udach,
  • za uszami,
  • z tyłu głowy.

Zdarza się też, że potówki pojawiają się na twarzy niemowlaka, choć nie jest to częste zjawisko.

Potówki u niemowlaka – leczenie

Potówki u niemowlaka można leczyć domowymi sposobami. Gdy jest gorąco, możesz rozbierać dziecko do naga, by skóra lepiej oddychała i dolegliwości były mniejsze. Nie jest to jednak konieczne, gdy niemowlę nosi bawełniane ubranka. W przypadku potówek najważniejsze jest dokładne oczyszczanie, a potem delikatne osuszanie skóry dziecka.

Czym przemywać potówki u niemowlaka i jak z nimi postępować:
  • przemywaj potówki kilka razy dziennie wodą z dodatkiem emolientów;
  • wypróbuj kąpiel w krochmalu (2 łyżki mąki ziemniaczanej rozpuść w szklance zimnej wody i wlej roztwór do ok. 3 litrów wody o mtepraturze, w której zwykle kąpiesz dziecko);
  • jeśli potówek u niemowlaka jest dużo ub pojawiła się na nich ropa albo długo się utrzymują, skonsultuj się z pediatrą;
  • jeśli lekarz zaleci ci tę metodę, możesz wykąpać dziecko w wodzie z dodatkiem 2–3 kryształków nadmanganianu potasu (roztwór wodny powinien być leciutko różowy, nie fioletowy), obecnie nie zaleca się stosowania fioletowej kąpieli u dzieci w pierwszym roku życia na własną rękę.

Nie smaruj potówek u niemowlaka żadnym kremem! Może to spowodować pojawienie się stanu zapalnego. Niewskazane jest również przemywanie potówek preparatami z alkoholem (może m.in. mocno podrażnić skórę dziecka).
 
 

Jak zapobiegać potówkom u niemowlaka?

Zapobieganie potówkom jest łatwiejsze niż ich leczenie. Warto przestrzegać kilku zasad, dzięki którym nie dojdzie do przegrzewania dziecka i powstawania zmian na skórze.

Aby zapobiec pojawieniu się potówek:
  • ubieraj niemowlę w ubranka z naturalnych włókien – najlepsza jest bawełna,
  • kupuj pościel dziecka uszytą z bawełny, a nie ze sztucznych włókien,
  • unikaj podkładów do łóżeczka i wózka, które uniemożliwiają cyrkulacje powietrza (gumowanych, ceratowych),
  • nie zwlekaj ze zmianą pieluszki,
  • regularnie kąp niemowlę i dobrze osuszaj skórę przed założeniem dziecku ubranek,
  • ubieraj dziecko stosownie do panującej temperatury.

Aby przekonać się, czy dziecko jest odpowiednio ubrane, warto przykładać dłoń do jego karku. Jeśli jest chłodny, można dołożyć jedną warstwę ubranek lub dodatkowo okryć niemowlę. Gdy kark jest ciepły, wszystko jest w porządku, nawet wtedy, gdy rączki i nóżki są chłodniejsze. W pokoju dziecka temperatura powietrza nie powinna przekraczać 22 stopni Celsjusza.

Zobacz też:
Redakcja poleca: Piniata – jak ją zrobić? Instrukcja krok po kroku (film)
Piniata to coraz popularniejszy element dziecięcych przyjęć. Przedstawiamy prosty sposób, jak samodzielnie zrobić efektowną piniatę. Choć nie jest to skomplikowane, warto zabrać się do pracy z odpowiednim wyprzedzeniem, aby piniata zdążyła wyschnąć.
Konsultacja: dr Grażyna Nieżurawska

pediatra dermatolog, Gabinet Dermatologii Dziecięcej DERMINI

Oceń artykuł

Ocena 5 na 20 głosy

Zobacz także

Popularne tematy