potworniak
fot. AdobeStock

Potworniak - nowotwór jajnika budzący grozę samym swoim wyglądem

Potworniak to jeden z rodzajów nowotwórów, u kobiet występujący najczęściej w postaci torbieli skórzastej na jajniku. Zobacz, jakie ma objawy i jak trzeba go leczyć.
Agnieszka Majchrzak
potworniak
fot. AdobeStock
Potworniak swoją nazwę ma nie bez powodu, gdyż swoim wyglądem budził swego czasu zdziwienie i strach. Zobacz, jakiego charakteru jest to nowotwór, w jaki sposób daje znać o sobie w organizmie i jak można go leczyć. Na szczęście wbrew swojej nazwie nie jest to aż tak niebezpieczna dla twojego zdrowia zmiana.

Spis treści: 
 

Przyczyny powstawania potworniaków

Nie do końca wiadomo, dlaczego tworzą się potworniaki. Przypuszcza się, że powstają z komórek zarodkowych (macierzystych). W normalnym procesie rozwoju organizmu dają one początek trzem listkom zarodkowym: ektodermie, endodermie i mezodermie. Z nich w dalszej kolejności powstają poszczególne komórki składające się na tkanki organizmu.

Tkanki tworzące potworniaki również powstają z listków zarodkowych, ale są one "zagubione" i nie znalazły się nie na swoim miejscu. W dodatku – w zależności od tego, jakie fragmenty organów znajdują się w potworniaku, mogą w sposób dla nich właściwy oddziaływać na cały organizm i na przykład wydzielać hormony.
Redakcja poleca: SIDS, czyli zespół nagłej śmierci łóżeczkowej u niemowląt: jak zapobiegać?
SIDS to zespół nagłej śmierci łóżeczkowej, który dotyka niemowląt. Dzieci są pozornie zdrowe, ale pewnego dnia nie budzą się już ze snu. Jednak rodzice nie są bez szans! Można zmniejszyć ryzyko SIDS i skutecznie zapobiegać nagłej śmierci łóżeczkowej niemowląt. Sprawdź, co to za choroba, i które dzieci są szczególnie zagrożone SIDS.

Rodzaje potworniaków 

Potworniak (z łac. teratoma) to nowotwór zawierający elementy tkanek z różnych narządów budujących ciało człowieka. Z reguły dotyka małe dzieci do 3. roku życia oraz młodzież po 12. roku życia.

Wyróżnia się:
  • potworniaki dojrzałe - nowotwory łagodne zlokalizowane głównie w jajnikach i jądrach, zawierają w sobie fragmenty skóry, włosów, zębów i kości;
  • potworniaki niedojrzałe - nowotwory złośliwe obecne w jajnikach i jądrach, składają się z komórek, które jeszcze nie mają przypisanych funkcji; charakteryzują się szybkim wzrostem i powodują nacieki na sąsiednich narządach, dając w ten sposób przerzuty.

Oprócz jajnika i jąder miejscami lokalizacji guza są:
  • śródpiersie;
  • przestrzeń zaotrzewnowa;
  • nosogardziel;
  • ośrodkowy układ nerwowy (np. przysadka);
  • wątroba;
  • pęcherz;
  • kręgosłup (narośl w okolicy kości krzyżowej i guzicznej), szczególnie częste u małych dzieci do 3. roku życia.

Potworniak - objawy

Potworniaki dojrzałe najczęściej zlokalizowane są na jajnikach. Powodują:
  • uczucie pełności w brzuchu;
  • ból podbrzusza;
  • wzdęcia;
  • obrzęki;
  • niestrawności;
  • zaparcia;
  • uczucie pełności nawet po bardzo małym posiłku;
  • utratę apetytu;
  • nudności;
  • wymioty;
  • ból przy oddawaniu moczu i stolca;
  • zaburzenia miesiączkowania;
  • upławy.

Potworniaki niedojrzałe często zawierają tkanki tarczycy i tworzą tzw. wole jajnikowe. Wydzielają hormony i dają objawy nadczynności tarczycy. Mogą także wydzielać hormony - gonadotropinę lub serotoninę.

Sposoby diagnozowania nowotworu

Rozpoznanie potworniaka stawia się na podstawie:
  • objawów;
  • badania RTG;
  • badania USG;
  • tomografii komputerowej;
  • badania ginekologicznego (w przypadku potworniaka jajnika);
  • badania krwi.
Jeżeli potworniak występuje na jajniku, może utrudniać zajście w ciążę.

Jak leczyć potworniaka?

Chirurgiczne usunięcie guza to najbardziej skuteczny sposób pozbycia się potworniaka. Zabieg przeprowadzany jest metodą laparoskopową lub podczas tradycyjnej operacji. Po usunięciu potworniaka należy systematycznie wykonywać USG, ponieważ ma on skłonność do nawracania.

Wycięty guz zawsze badany jest histopatologicznie. Jeżeli ma on charakter łagodny, żadne dodatkowe leczenie nie jest potrzebne. W przypadku potworniaków niedojrzałych, po operacji konieczna może być chemioterapia lub radioterapia.

Torbiel skórzasta - najczęściej spotykany potworniak

Najczęściej spotykaną odmianą potworniaka dojrzałego jest torbiel skórzasta (tzw. dermoidalna), która powstaje z naskórka. Zawiera w pełni ukształtowane włosy, gruczoły łojowe, potowe, a niekiedy także zdeformowane zęby i kości. Jest to łagodny nowotwór i objawia się w postaci:
  • bólu podbrzusza (o różnym stopniu nasilenia);
  • zgagi;
  • nudności;
  • obrzęków;
  • krwawienia śródcyklicznego;
  • bólu w odcinku lędźwiowym kręgosłupa.

Takie objawy wymagają wizyty u ginekologa i wykonania badania ultrasonograficzego.

Chociaż torbiel może mieć nawet rozmiary pomarańczy, rzadko bywa złośliwa (poniżej 1 proc. przypadków). Leczenie polega na jej chirurgicznym usunięciu metoda laparoskopową. Zdarza się, że zmiana jest na tyle rozległa, że wymaga dodatkowo usunięcia całego jajnika.
Potworniak powinien być usunięty, jeżeli kobieta planuje zajść w ciążę, ponieważ guz może zacząć rosnąć i dawać  dolegliwości bólowe i trudności z wypróżnianiem. Może również dojść do zezłośliwienia guza w przypadku uciskania go przez rosnący płód.
  [content:0_27060,0_8870,1_2623,2_1327:PsychologicalTest]


 
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy