dziecko u lekarza
fot. Fotolia

Poznaj pakiet praw małego pacjenta

Dużo się mówi o pakiecie onkologicznym, ale kto wie o pakiecie praw dziecka pacjenta? Co zrobić w razie nagłego zachorowania, kiedy nie potrzeba skierowania? Pytamy Rzecznika Praw Pacjenta.
Katarzyna Pinkosz
Konsultacja: Krystyna Barbara Kozłowska, Rzecznik Praw Pacjenta
dziecko u lekarza
fot. Fotolia
Pamiętamy przypadki, gdy karetka pogotowia nie przyjechała do dziecka, bo dyspozytor stwierdził, że to nie jest potrzebne. Albo rejestratorka w szpitalu stwierdziła, że konieczne jest skierowanie, mama posłusznie wróciła do poradni oddalonej o 30 kilometrów. Dziecko zmarło. O tych sprawach było głośno w mediach, ale niewiele mówi się o tym, co spotyka się na co dzień: w czasie wizyty lekarz ogląda dziecku gardło, ale nie ma czasu, by powiedzieć o alternatywnych szczepionkach i sprawdzić, czy ma proste plecy. Do czego mały pacjent (i jego rodzic) ma prawo?

Czy to prawda, że kobieta po porodzie ma prawo do tego, żeby dziecko przez dwie godziny pozostawało na brzuchu mamy, w kontakcie skóra do skóry?

Tak. Zgodnie ze standardami opieki okołoporodowej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu w rozporządzeniu Ministra Zdrowia należy umożliwić dziecku nieprzerwany kontakt z matką „skóra do skóry”, który będzie trwał co najmniej dwie godziny po porodzie.

To prawda, że czasie pobytu w szpitalu powinnam uzyskać pomoc w karmieniu piersią?

Tak. Opieka obejmuje m.in. instruktaż w zakresie prawidłowego przystawiania dziecka do piersi i pomoc w karmieniu piersią.
Dodatkowo jeżeli kobieta po powrocie do domu potrzebuje pomocy i wskazówek dotyczących karmienia piersią i laktacji, może skontaktować się ze swoją położną podstawowej opieki zdrowotnej, która udzieli wszelkich informacji.
  • Za wizytę w poradni laktacyjnej, po wyjściu ze szpitala, musisz zapłacić.
Czytaj też: Karmienie piersią lepsze niż mieszanką: jeszcze jeden dowód

Czy kobieta, która urodzi wcześniaka lub dziecko niepełnosprawne, powinna mieć pomoc psychologa na oddziale?

Tak, zgodnie ze wspomnianymi standardami, mamie po porodzie należy zapewnić pomoc psychologiczną w sytuacji niepowodzeń położniczych lub w przypadku urodzenia noworodka o bardzo małej masie urodzeniowej, skrajnie niedojrzałego lub z wadą wrodzoną. Mama powinna również uzyskać informację o możliwych formach wsparcia rodziny i instytucjach udzielających pomocy. Pamiętaj, że od czerwca 2016 roku szpital ma obowiązek udzielania pomocy psychologicznej we wszystkich tego typu przypadkach.

Czy to prawda, że w połogu cztery razy powinna przyjść do mnie położna?

Tak, w pierwszych sześciu tygodniach po porodzie pacjentka ma prawo do co najmniej czterech wizyt położnej podstawowej opieki zdrowotnej. Wizyty są bezpłatne.

Gdy dziecko jest chore, mogę z nim iść do innego lekarza w przychodni?

Gdy dziecko jest chore, trzeba iść z nim do tego lekarza, który został wskazany w deklaracji wyboru. W przypadku nieobecności naszego lekarza rodzinnego spowodowanej np. urlopem lub chorobą, w przychodni powinno być ustalone zastępstwo.

To prawda, że lekarz powinien powiedzieć mi o wszystkich szczepieniach?

Tak. Lekarz powinien także poinformować o szczepieniach zalecanych i kosztach ich wykonania. W czasie wizyty u lekarza powinniśmy także uzyskać odpowiedzi na wszelkie pytania dotyczące m.in. szczepionek, możliwych skutków poszczepiennych czy sposobu zachowania się w razie reakcji poszczepiennej. Takie informacje może przekazać rodzicom również pielęgniarka lub położna.
Czytaj też: Czy twoje dziecko ma niepożądane odczyny poszczepienne (NOP)?

Czy muszę mieć skierowanie do okulisty i dermatologa dla dziecka?

Tak. Od 1 stycznia 2015 r. rejestrując się do dermatologa i okulisty również wymagane jest skierowanie.  Nie dotyczy to tych dzieci, które oczekują na kolejną wyznaczoną wizytę. Skierowanie nie jest wymagane jedynie do dentysty, onkologa, psychiatry i ginekologa.
Czytaj też: Co prawnik mówi o prawach dziecka pacjenta

To prawda, że zapisuję dziecko do specjalisty, muszę od razy przy zapisie dać skierowanie nawet jeśli wizyta jest za pół roku?

Rejestrując dziecko do danego lekarza specjalisty trzeba dostarczyć oryginał skierowania do poradni specjalistycznej, w której ten lekarz przyjmuje. Skierowanie należy dostarczyć nie później niż w ciągu 14 dni roboczych od dnia dokonania wpisu na listę oczekujących. Niedostarczenie w tym terminie oryginału skierowania wiąże się ze skreśleniem z listy oczekujących.

Czy dziecko powinno mieć raz w roku wykonywane badania? Jeśli tak, to jakie?

O konieczności przeprowadzenia konkretnych badań diagnostycznych zawsze decyduje lekarz w oparciu o istniejące wskazania medyczne.

Co zrobić, jeśli dziecko np. boli kolano, a najbliższa wizyta u ortopedy jest za dwa miesiące? Jak szybko dziecko powinno być przyjęte do specjalisty?

Nie jest to określone, terminy wizyt u specjalistów są w zależności od kolejności zgłoszenia. Bierze się pod uwagę też kryteria medyczne. Lekarz może na skierowaniu napisać: "przypadek pilny": wtedy dziecko będzie na liście oczekujących przed innymi, zakwalifikowanymi jako „przypadek stabilny”. ,
Jeżeli termin  wizyty u lekarza specjalisty w konkretnej placówce jest odległy warto sprawdzić, czy w okolicy miejsca naszego zamieszkania nie ma placówek, gdzie czas oczekiwania jest krótszy.
Informacje o średnim przewidywanym czasie oczekiwania i liczbie osób oczekujących na przyjęcie do określonej poradni specjalistycznej, są dostępne są na stronach internetowych oddziałów wojewódzkich NFZ. W niektórych oddziałach działają także specjalne numery telefonów, gdzie można uzyskać takie informacje.
Można wpisać się do specjalisty tylko w jednej przychodni, nie w kilku, by nie generować sztucznych kolejek.

Na następnej stronie: Karta praw małego pacjenta

Co zrobić, gdy przychodnia jest już zamknięta, bo jest wieczór, a dziecko źle się czuje?

Po godzinach pracy przychodni, czyli od godz.18.00 do godz. 8.00 rano następnego dnia oraz w soboty, niedziele, dni świąteczne i inne dni wolne od pracy, w przypadku nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia dziecka, należy korzystać ze świadczeń nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Nie obowiązuje rejonizacja. Adresy poradni nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej dostępne są na stronach internetowych oddziałów wojewódzkich NFZ.

Gdy dziecko zachoruje na wakacjach, z daleka od miejsca zamieszkania, mogę z nim iść na bezpłatną
wizytę do lekarza?

Tak. Podczas pobytu poza miejscem zamieszkania, np. na wakacjach, można skorzystać z pomocy lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w danym miejscu.

W razie nagłego zachorowania dziecka muszę mieć dla niego skierowanie do szpitala?

Nie. W sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia, wymagającego podjęcia natychmiastowych czynności ratunkowych i leczenia, należy zgłosić się na najbliższą izbę przyjęć lub szpitalny oddział ratunkowy. Dziecko będzie przyjęte bez skierowania.  

Czy mam prawo być przy zabiegach i operacjach wykonywanych dziecku?

Tak, rodzice mogą towarzyszyć dziecku podczas badania lub udzielania innych świadczeń zdrowotnych przez lekarza. Czasami jednak, ze względu na charakter danej procedury medycznej, np. zabiegi operacyjne, niektóre metody leczenia czy diagnostyki, towarzyszenie dziecku nie jest możliwe. Ze względu na zagrożenia epidemiczne lub bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta, lekarz może odmówić obecności osoby bliskiej.

Karta Praw Dziecka Pacjenta
  1. Jeśli zachorujesz, personel medyczny powinien zrobić wszystko, by Cię wyleczyć i zapewnić opiekę podczas leczenia.
  2. Kiedy tylko stan twojego zdrowia się poprawi, masz prawo wrócić ze szpitala do domu.
  3. Ty oraz Twoi rodzice i opiekunowie macie prawo wiedzieć, w jaki sposób lekarze zamierzają Cię leczyć i jakie przynosi to efekty.
  4. Twoi rodzice i opiekunowie mają prawo do dokumentów, w których lekarze opisują Twoją chorobę i leczenie.
  5. Masz prawo do stałego kontaktu z najbliższymi. Twoi bliscy mają prawo być z Tobą w szpitalu przez 24 godziny.
  6. Podczas pobytu w szpitalu zawsze możesz skontaktować się ze swoimi bliskimi.
  7. Nikt nie może Cię bić, zawstydzać, lekceważyć i straszyć. W czasie choroby dorośli powinni szczególnie Cię wspierać i dbać o twoje samopoczucie.
  8. Masz prawo przebywać w szpitalu z rówieśnikami.
  9. Masz prawo do zabawy, wypoczynku, nauki nawet jeśli przebywasz w szpitalu.
  10. Jeśli chcesz, masz prawo do spotkania się z osobą duchowną z Twojego wyznania.
Czytaj też: Nie żyje 8-letnia Pola: ministerstwo odmówiło leczenia
Redakcja poleca: Dzieci szybciej zdrowieją w odnowionych salach szpitalnych - film
Z badań przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii wynika, że odpowiednia aranżacja szpitalnych sal poprawia najmłodszym pacjentom samopoczucie i skraca czas leczenia nawet o 21 proc.
Krystyna Barbara Kozłowska
Konsultacja: Krystyna Barbara Kozłowska, Rzecznik Praw Pacjenta

Rzecznik Praw Pacjenta

Oceń artykuł

Ocena 5 na 2 głosy

Zobacz także

Popularne tematy