niemowlę, butelka

Jak uniknąć próchnicy butelkowej?

Nawet całkiem małe dzieci mają niekiedy kompletnie zniszczone zęby. To wina próchnicy butelkowej. Na szczęście kłopotom można zapobiec. Sprawdź, w jaki sposób.
Beata Turska
niemowlę, butelka
Próchnicę – także butelkową – powodują bakterie, które odżywiają się cukrem i produkują kwasy niszczące zęby. Im więcej „paliwa”, czyli cukru mają do dyspozycji i im dłużej pozwolimy im hulać, tym większych dokonują spustoszeń.
 

Jak powstaje próchnica butelkowa?

Malec, który często pije z butelki, jest szczególnie narażony na próchnicę, ponieważ zawarty w mleku, soczkach czy słodzonych herbatkach cukier ma długo kontakt z zębami – picie z butelki trwa dłużej niż z kubeczka.
Jeśli smyk zasypia przy butelce, jest jeszcze gorzej, bo podczas snu zmniejsza się wydzielanie śliny, która mogłaby obmyć oblepione pokarmem zęby i zmniejszyć zakwaszenie w jamie ustnej.

Efekt? Ząbki, które dopiero co się pojawiły, zaczynają się psuć. Najpierw zmiany pojawiają się na górnych jedynkach w pobliżu dziąseł. Potem próchnica ogarnia coraz większe powierzchnie. Postępuje szybko i w krótkim czasie może kompletnie zniszczyć ząbki. Malec nie wygląda najlepiej, ma kłopoty z piciem zimnych i ciepłych napojów, poza tym zepsute zęby po prostu bolą.

Przeczytaj także: Złe wieści! Cukier jest gorszy od traumy w dzieciństwie
Redakcja poleca: Jak wybrać butelkę do karmienia niemowlaka - film
Zobacz, jak powinna wyglądać butelka dostosowana do potrzeb małego dziecka. Ekspert podpowiada, jak utrzymać butelkę w czystości.


Próchnicy butelkowej można zapobiegać

Czy to znaczy, że wszystkie „butelkowe” dzieci są skazane na próchnicę? Nie. Trzeba tylko przestrzegać kilku zasad. Oto one:
  • Przyzwyczajaj smyka do picia niegazowanej wody mineralnej. Woda przepłukuje buzię, poza tym dzieci, które „od zawsze” ją piją, rzadziej domagają się słodzonych napojów, gdy są starsze.
  • Nie dosładzaj herbatek, soczków itd.
  • Niemowlęciu, które jeszcze nie ma ząbków, przecieraj dziąsła jałowym gazikiem zmoczonym przegotowaną wodą. Dzięki temu w buzi nie będą zalegać resztki pokarmu, z których chętnie korzystają bakterie.
  • Gdy zaczynają pojawiać się ząbki, używaj szczoteczki przeznaczonej dla niemowląt. Bardzo wygodne w użyciu są te, które można nałożyć na palec.
  • Nie pozwalaj dziecku zasypiać przy butelce.
  • Nie karm malca butelką dłużej niż to jest konieczne. Jak najszybciej ucz go jedzenia łyżeczką i picia z kubeczka – od piątego, szóstego miesiąca (nie karm leżącego smyka!).
Przeczytaj: Koniec z butelką – przestawiamy malucha na kubeczek

Uwaga! Dzieci karmione piersią także są narażone na próchnicę, ponieważ mleko kobiece zawiera cukier. O ząbki malucha trzeba dbać niezależnie od tego, w jaki sposób się go karmi.


Jak dbać o pierwsze mleczaki?

Nie na wszystko masz wpływ, bo o podatności na próchnicę decydują m.in. geny i przebieg ciąży. Możesz jednak zrobić naprawdę wiele.
  • Nie zarażaj. W jamie ustnej noworodka nie ma bakterii powodujących próchnicę. Zasiedlają ją stopniowo, m.in. poprzez kontakt ze śliną innych osób. Im później to zrobią, tym lepiej. Nie ułatwiaj im zadania: nie oblizuj smoczka ani łyżeczki, której używa twoje dziecko, nie pij z tego samego kubeczka i nie całuj malucha w usta.
  • Pamiętaj o myciu. Szorując zęby, usuwasz tworzącą się na nich płytkę nazębną, czyli żółtawy nalot złożony z bakterii i resztek pokarmu, a to właśnie jej „zawdzięczamy” rozwój próchnicy. Dlatego pielęgnację jamy ustnej trzeba zacząć jeszcze przed pojawieniem się pierwszego ząbka.
  • Używaj szczoteczek odpowiednich do wieku dziecka.
  • Pastę wprowadź, gdy maluch nauczy się pluć i masz pewność, że nie będzie jej połykał (najczęściej około 3. roku życia).
  • Szoruj dziecku zęby co najmniej przez dwie minuty i rób to systematycznie, co najmniej dwa razy dziennie, najlepiej po posiłku. Dotrzyj do wszystkich zakamarków. Najwięcej płytki gromadzi się na wewnętrznych powierzchniach i między zębami.
  • Pozwalaj dziecku na samodzielność, ale pamiętaj, że nawet najsprytniejszy malec nie jest w stanie wyszorować ząbków wystarczająco dobrze. Zrób to po nim raz jeszcze.
  • Używaj pasty przeznaczonej dla dzieci (z fluorem) oraz często, co 4–5 tygodni, wymienianej szczoteczki. Gdy dziecko potrafi już płukać buzię, kup mu płukankę.
  • Regularnie odwiedzaj dentystę. Nawet jeśli dziecko ma zęby w idealnym stanie, powinno być pod stałą opieką stomatologa (wizyty co trzy–sześć miesięcy), najlepiej od chwili, gdy wyrżnie mu się pierwszy ząbek. Dziecko oswoi się z gabinetem i przyzwyczai do różnych zabiegów.
  • Jeśli trzeba, lecz. Jeżeli mimo starań pojawi się próchnica, nie czekaj z leczeniem.

Dbaj o dietę malca

To, czy człowiek ma odporne zęby, zależy nie tylko o genów, ale i od jedzenia. Dlatego:
  • Gdy malec jada nie tylko mleko, dbaj o to, by jego posiłki były różnorodne i wartościowe. Powinny być bogate w białko, wapń, fosfor, witaminy A, C i D. Dziecko (gdy ma już czym) musi gryźć i żuć – dzięki temu rozwija się jego szczęka i żuchwa.
  • Nie pozwalaj na podjadanie między posiłkami. Zębom najbardziej szkodzi to, co kleiste: czekolada, białe pieczywo itd.
  • Naucz, że po wieczornym myciu zębów nie można niczego jeść ani pić (poza wodą).


Dlaczego należy unikać próchnicy butelkowej?

Jest mnóstwo powodów, by unikać próchnicy. Oto najważniejsze:
  • Błyskawicznie się rozprzestrzenia na inne zęby. Także na stałe. Niszczy szkliwo oraz zębinę i dociera do miazgi. Gdy tam dotrze, ząb potwornie boli. Poza tym może obumrzeć. Może także dojść do powikłań – powstania ropni okołozębowych albo zgorzeli.
  • Szpeci. Malec ze zniszczonymi przednimi zębami nie wygląda dobrze i może z tego powodu mieć przykrości.
  • Zepsute zęby źle wpływają na cały organizm... Bakterie ropne wędrują po organizmie, uszkadzając stawy i zastawki serca czy mięsień sercowy. Osłabiają odporność.
  • Zepsute zęby utrudniają dokładne gryzienie i żucie. A to źle wpływa nie tylko na żołądek, ale i na cały organizm.
  • Przedwczesna utrata zębów prowadzi do wad zgryzu. Długotrwały brak nawet jednego zęba zaburza relacje między pozostałymi.
Konsultacja: Roma Bujnowska, stomatolog
 


 
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Zakupy dla niemowlaka

Dieta niemowlaka