progesteron
fot. Adobe Stock

Progesteron – hormon odpowiedzialny nie tylko za płodność

Progesteron, inaczej luteina, jest hormonem płciowym żeńskim. Tworzy warunki do zagnieżdżenia się zarodka. Produkowany jest przez jajniki, ciałko żółte i przez łożysko.
Ewa Janczak-Cwil
progesteron
fot. Adobe Stock
Progesteron odpowiada przede wszystkim za przygotowanie błony śluzowej macicy do przyjęcia zapłodnionego jajeczka i ułatwia mu zagnieżdżenie się w niej. Dlatego stężenie tego hormonu nie jest w ciągu całego cyklu miesiączkowego takie samo.

Progesteron:

Co to jest progesteron

Progesteron należy do gestagenów – jednej z dwóch najważniejszych grup żeńskich hormonów płciowych. Jest to hormon produkowany głównie przez jajniki – tak jest u kobiet, które nie są w ciąży. U ciężarnych wytwarza go łożysko lub ciałko żółte – w zależności od zaawansowania ciąży. Niewielką ilość progesteronu wytwarzają też męskie jądra.

Progesteron jest hormonem steroidowym i powstaje z cholesterolu. Wydzielają go do krwi głównie jajniki, nadnercza. We krwi łączy się z albuminami lub transkortyną i w takiej postaci dociera do tkanek, w których ma swoje zadanie do spełnienia. W tkance nerwowej może pełnić funkcję neuroprzekaźnika.
Redakcja poleca: Słodkie na dziewczynkę, a kwaśne na chłopca to mit. Ale dlaczego wciąż się sprawdza?
Płeć dziecka może mieć wpływ na to, co jemy w czasie ciąży − tak sądzi wiele przyszłych mam. Jeśli wciąż masz ochotę na słodkie, urodzisz dziewczynkę, a gdy w ciąży ciągle podjadasz kwaśne produkty, będziesz mamą chłopca − ile w tym prawdy? O znaczenie ciążowych zachcianek zapytałyśmy położną.

Funkcje progesteronu

Początek uwalniania progesteronu przypada na początek owulacji. Po niej pęcherzyk, z którego pochodziła uwolniona komórka jajowa, zamienia się w tzw. ciałko żółte, które intensywnie produkuje progesteron. Wpływa on na śluzówkę macicy: rozrasta się i pogrubia, staje się silniej ukrwiona. Jeśli w ciągu 10-11 dni od owulacji nie dojdzie do zagnieżdżenia się jajeczka w macicy, stężenie progesteronu spada.

Zobacz: Wszystko o testach owulacyjnych

Progesteron w ciąży

Gdy dojdzie do zapłodnienia i zagnieżdżenia się jajeczka w macicy, progesteron przez 2-3 miesiące nadal produkowany jest przez ciałko żółte. Po tym czasie produkcję tego hormonu przejmuje łożysko. Podczas ciąży progesteron ułatwia implantację jajeczka, umożliwia stopniowe powiększanie się mięśnia macicy i zmniejsza jego kurczliwość, co sprzyja donoszeniu ciąży. Pełni też jeszcze jedną ważną funkcję: zmienia działanie układu odpornościowego matki tak, aby jej organizm nie rozpoznał tkanek dziecka jako obcych i ich nie zaatakował.

Wszystkie funkcje progesteronu

Choć o luteinie mówi się najczęściej w kontekście płodności i ciąży, hormon ten pełni wiele funkcji i bierze udział w bardzo różnych procesach, także metabolicznych. Najważniejsze funkcje progesteronu to:
  • ułatwia implantację zapłodnionego jajeczka,
  • ułatwia powiększanie się macicy,
  • modyfikuje działanie układu immunologicznego matki,
  • pobudza jej ośrodek oddychania,
  • rozluźnia mięśnie gładkie,
  • przystosowuje gruczoły piersiowe do laktacji,
  • zwiększa stężenie glukozy we krwi,
  • zmniejsza wrażliwość ciała na insulinę,
  • okołoowulacyjnie podnosi temperaturę ciała,
  • bierze udział w regulacji przebudowy kości,
  • działa jako neuroprzekaźnik w układzie nerwowym,
  • zwiększa ilość oddawanego moczu,
  • reguluje popęd płciowy i zachowania seksualne,
  • chroni komórki nerwowe i ułatwia ich regenerację.

Badania poziomu progesteronu (luteiny) i przygotowanie

Zlecenie na wykonanie takiego badania wystawiane jest najczęściej w przypadku problemów z zajściem w ciążę, podczas leczenia niepłodności, w sytuacjach zwiększonego ryzyka poronienia, w diagnostyce ciąży pozamacicznej.

Badanie wykonuje się z krwi i nie trzeba się do niego w żaden specjalny sposób przygotowywać. Normy poziomu progesteronu oraz wyniki badania podawane są w ng/ml.

Niedobór progesteronu

Skutki zależą przede wszystkim od tego, czy kobieta jest w ciąży, czy nie.
U kobiet niebędących w ciąży skutkami niedoboru luteiny są:
  • nieregularne miesiączki,
  • krwawienia międzymiesiączkowe,
  • trudności z zajściem w ciążę,
  • zespół napięcia przedmiesiączkowego.

Z kolei u kobiet ciężarnych niedobór progesteronu może powodować:
  • bóle podbrzusza,
  • skurcze macicy,
  • plamienia,
  • zwiększenie ryzyka poronienia,
  • poród przedwczesny.

Skutki nadmiaru progesteronu

Gdy w organizmie jest zbyt wysoki poziom luteiny, mogą pojawiać się następujące objawy: zatrzymywanie wody w organizmie, obrzęki stóp i twarzy, zwiększenie ryzyka powstania żylaków, nieuzasadniony wzrost temperatury ciała.

Zobacz także:
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Popularne tematy