rozwój wzroku dziecka
Adobe Stock
Psychologia

Rozwój wzroku u dziecka w pierwszym roku życia: co powinno niepokoić?

Zmysł wzroku, choć na początku życia jeszcze niedoskonały, odgrywa u dziecka bardzo ważną rolę. W miarę wzrostu i rozwoju dziecka proces widzenia doskonali się. Zobacz, co jeszcze warto wiedzieć o wzroku dziecka: jakie objawy powinny niepokoić i jak wspierać rozwój wzroku.
Prof. dr hab. n. med. Mirosława Grałek
prof. dr hab. n. med. Mirosława Grałek
Konsultacja merytoryczna

Noworodek nie widzi jeszcze wyraźnie – i bardzo dobrze, bo inaczej jego niedojrzały układ nerwowy mógłby sobie nie radzić z ilością bodźców, jakie docierają do nas za pośrednictwem wzroku. Z czasem jednak wzrok dziecka będzie się polepszał, aż w końcu zajmie 1. miejsce w rankingu jego zmysłów. Na czym polega rozwój zmysłu wzroku u dziecka i jak można go wspierać?

Zabieg Credégo nie ma dobrej sławy wśród neonatologów [WIDEO]

Jak rozwija się wzrok u niemowląt?

Prawidłowo dziecko rodzi się z niewielką nadwzrocznością (do +3,0 Dsph, tzw. nadwzroczność fizjologiczna), która w miarę wzrostu i rozwoju gałki ocznej ulega zmniejszeniu i oko staje się miarowe lub mniej nadwzroczne (w zależności od wielkości wady).

Rozwój wzroku jest bardzo dynamicznym procesem. Noworodek widzi słabo. Zauważa on jedynie ostro kontrastujące zestawienia barw i wyraźne kontury przedmiotów, które znajdują się niewielkiej odległości (20-30 cm). Ostrość wzroku po urodzeniu jest niska ze względu na niedojrzałość narządu wzroku i przetwarzania procesów wzrokowych. W pierwszych tygodniach życia dziecko również nie rejestruje trójwymiarowości świata. Gdyby było inaczej, maluch nie mógłby sobie poradzić z nadmiarem bodźców. 

Z czasem malec zaczyna widzieć wyraźniej, także rzeczy o mniej wyrazistych kolorach, powiększa się również pole jego widzenia. W 2-3. miesiącu życia dziecko zaczyna widzieć ostrzej, a także dostrzega, że świat jest trójwymiarowy. Maluch w tym czasie zaczyna rozpoznawać twarze, a także wodzi wzrokiem za tym, co go zainteresuje. 

Około 4. miesiąca życia dziecko zaczyna rozróżniać kolory, choć nadal nie przepada za pastelami... Najbardziej atrakcyjnymi barwami stają się czerwony, niebieski, żółty oraz zielony. Maluch w tym wieku jest w stanie już wiele rzeczy zapamiętać i rozpoznać. Także zaczyna rozumieć, że rzeczy nie znikają, a schowany miś gdzieś tu nadal jest.

8-miesięczne niemowlę widzi już 8 razy lepiej niż noworodek. Dostrzega głębię – czyli umie określić, jaka zabawka leży bliżej, a jaka dalej. Odkrywa też wokół siebie mnóstwo drobiazgów: a to kołyszące się kolczyki, a to guziki przy dekolcie, a to okruszki na dywanie.

Z kolei roczne dziecko widzi już 30 razy lepiej niż tuż po narodzinach! Jego wzrok osiąga poziom porównywalny ze wzrokiem u dorosłego. Roczne dziecko świetnie już radzi sobie z trafieniem rączką w to, co widzi – ta współpraca oczu i dłoni fachowo jest nazywana koordynacją wzrokowo-ruchową.

Do którego roku życia rozwija się wzrok?

Zwykle ok. 12. miesiąca życia wzrok dziecka jest rozwinięty w takim samym stopniu jak u dorosłego. Choć rozwój wzroku nie jest już tak dynamiczny, to trwa wraz z rozwojem kory mózgowej aż do 8. roku życia.

Co powinno niepokoić w pierwszym oku życia?

Do wizyty u pediatry lub okulisty powinny cię skłonić poniższe objawy:

  • pojawianie się wydzieliny zamiast łez;
  • częste łzawienie oczu lub zaszklone oczy;
  • zaczerwienienie oczu;
  • widoczna różnica w wielkości gałek ocznych lub w wyglądzie każdego z oczu;
  • mimowolne ruchy gałek ocznych;
  • stałe odchylenie jednego lub obojga z oczu od właściwego położenia;
  • brak zainteresowania bodźcami wzrokowymi;
  • brak kontaktu wzrokowego;
  • często mrużenie oczu, światłowstręt lub często zamknięte oczy.

Jak wspierać rozwój widzenia u małego dziecka?

Sposób stymulacji wzroku będzie zmieniał się wraz z wiekiem malucha, a także rozwojem jego wzroku.
 

  • Najlepszą stymulująca rozwój zabawką w pierwszych miesiącach życia będzie twoja twarz. Jak najczęściej patrz na dziecko, tak by widziało oboje oczu, z czasem rób miny, czy wprowadź zabawę akuku.
  • W przypadku kilkutygodniowego niemowlaka zawieś nad łóżeczkiem biały balonik z namalowaną czarnym flamastrem buzią: oczkami, nosem i szerokim uśmiechem. Dziecko na pewno dojrzy kontrast między bielą a czernią.
  • Do firanki albo do żyrandola przypnij czerwony balonik – noworodek, przyglądając mu się, uczy się skupiać wzrok na jednym przedmiocie.
  • Gdy malec podrośnie, w 3-4. miesiącu życia powieś nad łóżeczkiem kolorową karuzelę (im bardziej krzykliwe barwy, tym lepiej). Wodzenie za nią wzrokiem to także bardzo dobre ćwiczenie dla oczu niemowlęcia. 
  • Kiedy dziecko zacznie raczkować (zwykle ok. 7. miesiąca), owiń butelkę po wodzie mineralnej folią aluminiową i turlaj ją przed nim. Świetlne refleksy go zachwycą. To także najwyższy czas na pierwszą piłkę.
  • Książeczki to zawsze świetny sposób na wspieranie rozwoju wzroku dziecka. Początkowo wybierz te kontrastowe. Potem kolorowe z pojedynczym obrazkiem.
  • Bez względu na wiek dziecka staraj się codziennie wychodzić z nim na spacer. To także zdrowe dla wzroku – patrzenie w dal ćwiczy mięśnie oczu.

 

Nie przedobrzyj ze stymulacją wzroku dziecka!

A jak nie rozwijać dziecięcego wzroku? Poznaj rady okulistów:

  • Absolutnie nie dekoruj sypialni dziecka migającymi światełkami choinkowymi i nawet w okresie Świąt nie pokazuj ich niemowlęciu. Taka „dyskoteka” to tortura dla dziecięcych oczu i mózgu.
  • Nie oglądaj z niemowlęciem telewizji. Istnieje ryzyko, że zmieniające się obrazki na ekranie przestymulują układ nerwowy tak małego dziecka, co może odbić się potem na jego zachowaniu (może więcej płakać niż zwykle, gorzej spać i jeść).

 

Ćwiczenia koordynacji oko-ręka są bardzo ważne dla rozwoju dziecka, dlatego często proponuj maluchowi zabawy i zabawki dostosowane do wieku dziecka.

Zobacz także:

Dieta na dobry wzrok: co najbardziej lubią nasze oczy?
Adobe Stock
Aktualności
Dieta na dobry wzrok: co najbardziej lubią nasze oczy?
Odpowiednia dieta ma wpływ nie tylko na długie życie, ale i dobry wzrok. Jak dbać o profilaktykę chorób oczu związanych z wiekiem, zmęczeniem czy zanieczyszczeniem środowiska? Sprawdź, co jeść, by jak najdłużej cieszyć się zdrowiem oczu.

Okazuje się, że są produkty, które dzięki zawartości cennych witamin i minerałów, naprawdę warto włączyć do codziennego menu. Zwłaszcza wtedy, gdy zależy nam na tym, by uniknąć kłopotów ze wzrokiem. Spis treści: 1. Witaminy na dobry wzrok Witamina A – marchewka i inne naturalne źródła Witamina C – papryka i kiwi przeciw zaćmie Witamina E – eliksir młodości dla oczu Witaminy z grupy B – na straży zdrowych oczu     2. Minerały w diecie na dobry wzrok Cynk Selen Miedź 3. Dieta na dobry wzrok Nienasycone kwasy tłuszczowe Polifenole ​ 4. Co pić na poprawę wzroku? Witaminy na dobry wzrok Witamina A: marchewka i inne naturalnych źródła „Zjedz marchewkę, jest dobra na wzrok” – wielu z nas słyszało te słowa przy obiedzie co najmniej kilka razy w życiu. I nie bez powodu, bo w tej zachęcie do jedzenia marchewek, przekazywanej z pokolenia na pokolenie, nie ma krzty przesady. Marchewka (podobnie jak masło) długo kojarzona była jako jedno z najcenniejszych źródeł witaminy A, która stanowi bardzo ważny składnik barwnika radopsyny w siatkówce oka. Witamina A to również silny przeciwutleniacz, dzięki któremu komórki organizmu (również te, z których składa się oko) wolniej się starzeją. Niedobór witaminy A może prowadzić do tzw. kurzej ślepoty (pogorszenia widzenia o zmierzchu) lub zespołu suchego oka. Już 100 g gotowanej marchewki może w całości pokryć dzienne zapotrzebowanie na tę witaminę (podczas gdy 30 g masła pokrywa 30 proc. zapotrzebowania). Dziś wiemy, że istnieje wiele innych naturalnych źródeł witaminy A. Źródła witaminy A: arbuz, fasolka szparagowa, pomidory (surowe) grejpfruty, wiśnie, brokuły, koperek, sałata, świeże morele, jarmuż, botwina, czerwona...

Jak dbać o wzrok dziecka?
Adobe Stock
Wychowanie
Jak dbać o wzrok dziecka? 10 trików, które zminimalizują negatywny wpływ ekranu na oczy
Każdy rodzic powinien znać zasady dbania o wzrok dziecka – zwłaszcza w czasach, gdy ekrany zdominowały naszą rzeczywistość, a dzieci wykorzystują komputery czy smartfony do nauki i zabawy. Sprawdź, jak skutecznie zadbać o oczy dziecka.

Choć nowe media mogą wspomagać rozwój dziecka, nie oznacza to, że maluch czy starszak powinien mieć stały dostęp do telewizora, komputera i tabletu – m.in. z troski o jego oczy. W czasach wszechobecnych ekranów i nauki zdalnej lub hybrydowej każdy rodzic powinien wiedzieć, jak skutecznie zadbać o wzrok swojego dziecka. Przedstawiamy 10 trików, które pomogą ci zminimalizować negatywny wpływ ekranów na wzrok dziecka 1. Ogranicz czas przed ekranem Zgodnie z rekomendacjami Amerykańskiej Akademii Pediatrycznej dzieciom do 2. roku życia nie zaleca się kontaktu z urządzeniami ekranowymi. Dzieci między 2. a 5. rokiem życia mogą spędzać przed ekranem maksymalnie godzinę dziennie (jednak jednorazowo nie dłużej niż 15-20 minut). Jeśli chcesz włączyć dziecku bajkę, lepiej zrób to na telewizorze niż telefonie czy tablecie. Maluch przed ekranem telewizora ma możliwość zachowania większego dystansu do ekranu, co będzie lepsze dla jego wzroku. Powinnaś także zadbać o to, by dziecko zawsze siedziało na wprost telewizora. Pamiętaj, by : nie puszczać bajek przy jedzeniu, tuż przed snem, podczas czynności związanych z higieną; nie traktować czasu przed ekranem jako narzędzia do motywowania (np. pozwolić dziecku na oglądanie bajek, jeśli zje obiad); treści, do jakich dziecko ma dostęp, były dostosowane do jego wieku; w pierwszych latach dziecko korzystało z mediów wspólnie z rodzicem. W przypadku starszego dziecka warto: ustalić zasady co do czasu, który dziecko może spędzać przed ekranem w dni powszednie i weekendy (są specjalne aplikacje blokujące telefon po określonym czasie i w określonych godzinach); ustalić zasady korzystania z mediów dla wszystkich domowników np. niekorzystania z telefonów przy obiedzie, telefon wieczorem nie trafia do sypialni; zachęcić dziecko do ruchowych gier na konsoli; zapewnić dziecku alternatywne pomysły na wolny czan...

oczy
Adobe Stock
Zdrowie
Ciekawostki o oczach i wzroku. Jakie są najrzadsze kolory oczu na świecie?
Oko to drugi po mózgu najbardziej skomplikowany narząd w ciele człowieka. Oczy zawierają ponad milion włókien nerwowych, a większość informacji ze świata dociera do nas właśnie przez wzrok. Nawet nasze wspomnienia są kształtowane głównie przez to, co widzimy. Zebrałyśmy najbardziej fascynujące ciekawostki o oczach. Sprawdź najczęstsze i najrzadsze kolory oczu na świecie.
Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj