„Przedszkola powinny być otwarte całą dobę. Kiedy mam nocki, syna dogląda sąsiadka”
Co ma zrobić samotna matka, która nie ma babci, niani ani partnera do pomocy? List naszej czytelniczki pokazuje, jak wygląda codzienność rodzin, o których mało kto chce mówić głośno.
Po publikacji tekstu: „Przedszkola powinny być otwarte od 6:30. Przez lenistwo pań spóźniam się do pracy” napisała do nas pani Marta, która samotnie wychowuje syna i pracuje w systemie zmianowym. Kobieta twierdzi, że wielokrotnie słyszała, że „trzeba było inaczej sobie ułożyć życie”, ale – jak podkreśla z rezygnacją – rachunki same się nie zapłacą. W swoim liście opisuje, jak naprawdę wygląda codzienność wielu rodziców pracujących zmianowo. Nie wszyscy rodzice pracują w korporacjach „Mam 34 lata, samotnie wychowuję pięcioletniego syna i naprawdę mam już dość słuchania mądrych rad od ludzi, którzy nigdy nie musieli wybierać między pracą a bezpieczeństwem dziecka. Pracuję w magazynie, mam zmiany dzienne i nocne. I wiecie co? Kiedy mam nocki, syna dogląda sąsiadka z drugiego piętra. Ojciec jest ojcem tylko na papierze, ostatni raz odwiedził Wojtusia na Gwiazdkę. Prezentu nie przywiózł, bo powiedział, że zapomniał. Zwykle nie pamięta, że w ogóle ma dziecko. Tak wygląda moja rzeczywistość. Nie żadna patologia, nie imprezy, nie lenistwo. Po prostu życie. Całodobowe przedszkola: czy to dobre rozwiązanie? Przedszkole Wojtka działa do 17:00, a ja czasem zaczynam zmianę o 22:00 i kończę nad ranem. Nie mam armii cioć i babć na zawołanie, bo moi rodzice nie żyją, a teściowie nigdy mnie nie lubili i chyba cieszą się, że mój były odszedł. Mają więcej wnuków, więc niespecjalnie się nami przejmują. W moim trybie pracy zaczyna się kombinowanie. Sąsiadka, koleżanka, czasem płatna opiekunka, która bierze tyle, że połowa wypłaty znika w dwa tygodnie. A potem słyszę od innych matek, że dziecko powinno spać we własnym łóżku, mieć rytuały i stabilność. Serio? To niech ktoś mi jeszcze powie, z czego mam zapłacić czynsz. Powiem coś, za co pewnie zaraz mnie zjedzą: przedszkola powinny być otwarte całą dobę. Tak jak szpitale działają całą dobę, sklepy, stacje benzynowe i magazyny też. To dlaczego rodzice pracujący nocami są zostawieni sami sobie? Żyjemy w bańce Naprawdę nie jestem jedyna. W mojej pracy jest mnóstwo samotnych matek. Jedna zostawia dzieci z nastoletnią córką, inna wozi syna do siostry o 4 rano przed zmianą. Wszyscy udają, że problem nie istnieje, bo łatwiej oceniać rodziców niż przyznać, że system kompletnie nie nadąża za rzeczywistością. Może jak ktoś mieszka w Warszawie albo Poznaniu czy Wrocławiu, może jak pracuje od 8 do 16, ma studia skończone, to sobie jakoś inaczej radzi. Ale większość rodziców w Polsce żyje tak, jak ja. Po prostu zagryza zęby i sobie radzi. Najbardziej boli mnie hipokryzja. Państwo chce, żebyśmy pracowali, byli samodzielni. Na szczęście jest chociaż to 800 plus. Ale kiedy człowiek naprawdę próbuje sobie poradzić, to zostaje sam. I nie, nie czuję się złą matką. Robię wszystko, żeby moje dziecko miało normalne życie. Ale czasem mam wrażenie, że ten kraj jest urządzony tylko dla ludzi pracujących od poniedziałku do piątku w godzinach 8–16”. Komentarz redakcji Trudno nie zauważyć, że problem rodziców pracujących zmianowo wraca coraz częściej. Wiele osób może oburzyć pomysł całodobowych przedszkoli, ale jednocześnie powinniśmy się zastanowić, jakie realne rozwiązanie mają dziś samotne matki i ojcowie pracujący nocami. Czy rzeczywiście oczekujemy od rodziców samodzielności, jeśli nie oferujemy im żadnego systemowego wsparcia? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Odebrała dziecko z przedszkola i natychmiast wybuchła płaczem. „Opiekunki nie miały prawa”
Odebrała dziecko z przedszkola i natychmiast wybuchła płaczem. „Opiekunki nie miały prawa”
To miał być kolejny zwyczajny dzień, pełen nadziei, że moja mała córeczka wreszcie polubi swoje przedszkole i koleżanki. Zamiast uśmiechu na powitanie zobaczyłam jednak w jej oczach czysty strach, który na zawsze zmienił moje zaufanie do instytucji, której powierzyłam swój największy skarb.
Drogie Mamy, piszę ten list w wielkich emocjach, wciąż ocierając łzy, które same płyną mi po policzkach. Moja córeczka, Amelka, ma trzy latka. Jest radosnym, choć wrażliwym dzieckiem, dla którego pójście do przedszkola było ogromnym wyzwaniem. Przez ostatnie miesiące dzielnie walczyłyśmy z porannym płaczem. Wiedziałam, że to trudne, ale panie opiekunki zapewniały mnie, że zaraz po moim wyjściu dziecko się uspokaja i świetnie bawi. Wierzyłam im. Do dzisiaj. Kiedy weszłam do sali po obiedzie, Amelka nie podbiegła do mnie jak zwykle. Siedziała sztywno na krzesełku, kurczowo ściskając swojego pluszowego króliczka. Gdy tylko mnie zobaczyła, zaczęła zanosić się szlochem, jakiego nigdy wcześniej u niej nie słyszałam. To nie był płacz z radości, że mama już jest. To był płacz ulgi zmieszany z niedowierzaniem. Gdy tylko usiadłyśmy w samochodzie, wtuliła się we mnie i wyszeptała słowa, które sprawiły, że mnie zmroziło: „Pani powiedziała, że jak będę płakać, to ty mnie tu zostawisz i nigdy nie przyjdziesz”. Przemoc emocjonalna w białych rękawiczkach Słysząc to, zamarłam. Nie mogłam uwierzyć, że dorosła kobieta, pedagog, osoba, która ma budować w dzieciach poczucie własnej wartości i bezpieczeństwa, mogła użyć tak podłej broni wobec bezbronnego trzylatka. Przecież to jest najgorszy lęk każdego dziecka − lęk przed porzuceniem przez mamę. To jest fundament, na którym opiera się cały świat takiego malucha. Wyobraziłam sobie moją córeczkę, która przez kilka godzin siedziała w przedszkolu, myśląc, że każda kolejna łza oddala ją od powrotu do domu. Że ja, jej mama, mogę ją po prostu zostawić, bo źle się zachowuje. Moim zdaniem opiekunki nie miały prawa użyć takich słów. To nie jest metoda wychowawcza, to jest czysta przemoc emocjonalna i szantaż, który zostawia ślady w psychice na lata. Jak mam teraz wytłumaczyć Amelce, że przedszkole to dobre miejsce? Jak mam sprawić, by znów mi uwierzyła, gdy rano mówię: „Kochanie, wrócę po ciebie po zupce”? Dla niej te słowa straciły znaczenie, bo pani z przedszkola zasiała ziarno zwątpienia. Wybuchłam płaczem razem z nią, tuląc ją na parkingu przed budynkiem. Czułam się winna, że zostawiłam ją w rękach kogoś tak nieczułego. Brak empatii tam, gdzie powinna być jej najwięcej Najgorsze w tym wszystkim jest to, że kiedy następnego dnia poszłam wyjaśnić tę sytuację, spotkałam się z murem obojętności. Pani opiekunka, z lekkim uśmiechem i lekceważącym tonem, stwierdziła, że pewnie źle zrozumiałam dziecko albo że ona tylko chciała ją uspokoić, bo płacz przeszkadzał innym dzieciom w zabawie. Czy naprawdę spokój w grupie jest wart traumy jednego dziecka? Gdzie podziała się empatia, której tak bardzo uczymy nasze dzieci? Dla mnie to nie jest tylko jedno zdanie. To jest dowód na całkowite niezrozumienie potrzeb rozwojowych dziecka. Maluch, który płacze w przedszkolu, nie robi tego na złość. On tęskni, czuje się niepewnie, potrzebuje przytulenia i zapewnienia, że mama wróci. Straszenie go porzuceniem to pójście na łatwiznę − dziecko przestaje płakać nie dlatego, że poczuło się lepiej, ale dlatego, że jest sparaliżowane strachem. To cisza okupiona ogromnym kosztem emocjonalnym. Walka o poczucie bezpieczeństwa własnego dziecka Nie zostawię tej sprawy. Nie mogę udawać, że nic się nie stało, bo widzę, jak Amelka zmieniła się w ciągu tego jednego dnia. Zaczęła moczyć się przez sen, budzi się z krzykiem i sprawdza, czy na pewno jestem w pokoju. Moje zaufanie do tej placówki zostało zniszczone doszczętnie. Zastanawiam się nad przeniesieniem córki do innego przedszkola, choć wiem, że kolejna zmiana to dla niej dodatkowy stres. Ale czy mogę zostawić ją tam, gdzie miłość matki jest używana jako straszak? Piszę ten list, aby ostrzec inne mamy. Słuchajcie swoich dzieci, wierzcie w to, co Wam mówią. Czasem pod maską profesjonalnej opieki kryją się metody z poprzedniej epoki. Nasze dzieci mają prawo do płaczu, mają prawo do tęsknoty i przede wszystkim mają prawo do pewności, że mama zawsze po nie wróci, bez względu na wszystko. Nie pozwólmy nikomu niszczyć tej najpiękniejszej więzi, jaką mamy ze swoimi pociechami. Maria Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Podejrzała przedszkolanki na placu zabaw. Matka: „Nie mogę się pozbierać po tym, co zobaczyłam”
Te 2 zdania działają jak plasterek na duszę. Powtarzam je, gdy dziecko wpada w złość
Krzyk, płacz, trzaskanie drzwiami albo rzucanie się na podłogę. W takich momentach łatwo powiedzieć o jedno słowo za dużo. A jednak odkryłam dwa zdania, które zamiast dolewać oliwy do ognia, naprawdę pomagają dziecku się wyciszyć.
Kiedy emocje buzują, nie próbuję ich już uciszać. Zamiast tego mówię spokojnie: „Widzę, że jest ci trudno” i po chwili dodaję: „Pamiętaj, że przy mnie możesz być sobą”. To brzmi prosto – może nawet banalnie. Ale w praktyce robi ogromną różnicę. „Widzę, że jest ci trudno” i „Pamiętaj, że przy mnie możesz być sobą” Pierwsze zdanie daje dziecku poczucie bycia zauważonym. Pokazuje, że jego emocje nie są ignorowane ani bagatelizowane. Drugie – buduje coś jeszcze ważniejszego: bezwarunkowe bezpieczeństwo. Komunikat „możesz być sobą” to dla dziecka sygnał, że nie musi ukrywać swoich emocji, nawet tych trudnych. A przecież właśnie tego najbardziej potrzebuje w chwili złości. Dlaczego to działa lepiej niż „uspokój się”? Wielu z nas reaguje automatycznie: „Przestań”, „Uspokój się”, „Nie ma o co płakać”. Problem w tym, że dziecko w trakcie silnych emocji nie potrafi tak po prostu się zatrzymać. Zamiast wsparcia dostaje wtedy komunikat: „To, co czujesz, jest niewłaściwe”. A to tylko podkręca napięcie. „Widzę, że jest ci trudno” działa odwrotnie – obniża poziom stresu. Dziecko nie musi już walczyć o uwagę, bo ktoś je właśnie zobaczył. Z kolei „przy mnie możesz być sobą” zamyka tę spiralę – daje zgodę na przeżywanie emocji bez lęku przed odrzuceniem. I właśnie wtedy zaczyna się wyciszenie. Najtrudniejszy element? Spokój dorosłego Nie ma co udawać – powiedzenie tych zdań spokojnym tonem, kiedy w środku wszystko się w nas gotuje, to ogromne wyzwanie. Zwłaszcza gdy jesteśmy zmęczeni, w pośpiechu albo w miejscu publicznym. Ale to właśnie nasza reakcja jest dla dziecka największą lekcją. Dzieci nie uczą się regulacji emocji z książek ani poleceń. Uczą się, patrząc na nas. Jeśli w trudnym momencie zobaczą opanowanie i akceptację, zaczną stopniowo budować własne sposoby radzenia sobie. To nie znaczy, że mamy być perfekcyjni. Każdemu zdarza się podnieść głos. Ważne jest coś innego – żeby mieć do czego wracać. Dla mnie tym powrotem są te dwa zdania. Proste, ale mocne. Takie, które nie uciszają emocji, tylko pomagają je unieść. Bo dziecko nie potrzebuje idealnego rodzica. Potrzebuje takiego, przy którym naprawdę może być sobą. Zobacz także: Gdy dziecko wpada w tantrum, jak mantrę mówię to zdanie. Wystarczą 3 słowa
One nie są „niegrzeczne”. 3 zwroty, których używają dzieci o wysokim IQ
Na pierwszy rzut oka to tylko upór, marudzenie albo „trudny charakter”. Czasem za tym zachowaniem kryje się coś zupełnie innego. Oto 3 wyraźne sygnały, że Twój maluch wyprzedza rówieśników.
Nie słuchają, dyskutują, zadają setki pytań i łatwo się frustrują. Takiemu dziecku łatwo przypiąć krzywdzącą łatkę: „niegrzeczne”. Za tą „niegrzecznością” kryją się jednak silne emocje, potrzeba sprawiedliwości, chęć zrozumienia otaczającego świata, a to mogą być oznaki wysokiego IQ. Dzieci, które rozwijają się szybciej niż ich rówieśnicy albo są wyjątkowo bystre, częściej używają pewnych charakterystycznych zwrotów. Oto 3 z nich. „Mamooo, a dlaczego...?” – pytania bez końca Jeśli masz wrażenie, że dziecko zamienia każdy dzień w niekończący się quiz, a Twoje odpowiedzi nigdy nie są w pełni satysfakcjonujące, coś w tym jest. Dzieci o wysokim potencjale intelektualnym zadają pytania niemal bez przerwy. I nie chodzi o zwykłą ciekawość. One naprawdę chcą zrozumieć związki przyczynowo-skutkowe między A a B. „Dlaczego pada deszcz?”, „Dlaczego samolot nie spada?”, „Dlaczego muszę iść spać?” – a po każdej odpowiedzi pojawia się kolejne, jeszcze bardziej szczegółowe pytanie. To potrafi być męczące, ale świadczy o intensywnym myśleniu i potrzebie głębokiego poznania świata. „To niesprawiedliwe!” – silne poczucie zasad Dla wielu rodziców to po prostu marudzenie. Tymczasem dzieci o wysokim IQ często dość wcześnie rozwijają wyraźne poczucie sprawiedliwości, a każde odstępstwo bardzo przeżywają. „To niesprawiedliwe!” może pojawić się w sytuacjach, które dorosłym wydają się błahe: ktoś dostał większy kawałek ciasta, ktoś inny wybrał zabawkę pierwszy. Ale dla dziecka to realny problem – bo ono analizuje zasady, porównuje i wyciąga wnioski. Co ważne, takie dzieci często przeżywają emocje intensywniej niż rówieśnicy. Ich reakcje są silniejsze, ale stoją za nimi konkretne przemyślenia. „Ja sam!” – potrzeba niezależności Znane każdemu rodzicowi „ja sam!” u niektórych dzieci przybiera wyjątkowo silną formę. To nie tylko etap rozwojowy, ale też wyraźna potrzeba samodzielności. Dziecko chce decydować, próbować, doświadczać. Gdy ktoś mu to odbiera – pojawia się złość i frustracja. To niekoniecznie „niegrzeczność”, ale reakcja na ograniczenie jego autonomii. Często wiąże się z tym także perfekcjonizm. Dziecko chce zrobić coś po swojemu i najlepiej jak potrafi. Nawet jeśli oznacza to więcej czasu i chaos wokół. Pamiętaj jednak: nie musisz dzwonić do Mensy, gdy tylko Twoje dziecko będzie chciało samodzielnie włożyć spodenki albo rozpłacze się, bo jego siostra dostała prezent urodzinowy, a ono nie. Takie zachowania i zwroty mogą pojawiać się u każdego dziecka. Kluczowe jest to, jak często się pojawiają i co im towarzyszy. Jeśli widzisz w swoim dziecku ogromną ciekawość, silne emocje i potrzebę niezależności, warto spojrzeć na jego zachowanie z innej perspektywy. Bo czasem za tym, co uznajemy za trudne, kryje się coś znacznie cenniejszego – potencjał. Zobacz także: Tę 1 rzecz robi każde genialne dziecko. Od dziadków usłyszysz, że to porażka wychowawcza
„Do wygodnickich rodziców, którzy odbierają dzieci z przedszkola o 17: nie wstyd wam, że one tam płaczą?"
Piszę do Was, bo serce mi pęka, gdy codziennie o trzynastej widzę te same, smutne oczy dzieci czekających na rodziców. Nie rozumiem, jak można świadomie skazywać własne dziecko na dziesięć godzin w hałasie i obcych rękach, kiedy w domu czeka spokój i miłość.
Nazywam się Anna i jestem mamą czteroletniego Antosia. Piszę ten list pod wpływem impulsu, a właściwie pod wpływem ścisku w gardle, który towarzyszy mi każdego dnia, gdy parkuję pod przedszkolem mojego syna. Jest godzina 13:00, czas zaraz po obiadku. Mój synek wybiega do mnie z uśmiechem, szczęśliwy, że teraz mamy czas dla siebie. Ale obok niego widzę inne dzieci. Widzę Zuzię, widzę Krzysia, widzę małą Majeczkę. One nie wychodzą. One zostają. Zostają na kolejne cztery, czasem pięć godzin. I to o nich, a raczej o ich rodzicach, chcę dziś napisać kilka gorzkich słów. Przedszkole to nie przechowalnia na cały dzień Zastanawiam się często, po co niektórzy ludzie decydują się na dzieci. Czy po to, żeby odfajkować rolę rodzica rano przy śniadaniu, a potem odebrać wieczorem zmęczone, przebodźcowane i zapłakane dziecko, które marzy tylko o kąpieli i spaniu? Ja nie po to mam dziecko, żeby podrzucać je na przechowanie do placówki na cały dzień. Dla mnie bycie mamą to obecność. Kiedy planowałam macierzyństwo, wiedziałam, że to ja chcę wychowywać Antosia, a nie panie przedszkolanki, choćby były najmilsze na świecie. Wielu z Was powie pewnie: „Aniu, musimy pracować”. Ale czy na pewno? Czy to zawsze jest kwestia przetrwania, czy może po prostu wygody i chęci odpoczynku od własnego dziecka? Kiedy z Antosiem wracamy z placu zabaw i mijamy przedszkole koło 18, widzę te mamy, które odbierają pociechy z idealnym makijażem, po kawie z koleżanką albo po spokojnych zakupach. W tym czasie ich dzieci snują się po opustoszałej sali, co chwilę pytając panią: „Czy moja mama już idzie?”. Czy Wam, drodzy rodzice, naprawdę nie jest wstyd? Jak możecie spokojnie siedzieć w biurze czy w kawiarni, wiedząc, że Wasz skarb jest ostatnim dzieckiem w grupie? Samotność za zamkniętymi drzwiami placówki Dziecko do godziny 13:00 ma za sobą mnóstwo atrakcji − zajęcia, zabawę, posiłki. To jest czas intensywnej pracy dla małego mózgu. Po obiedzie następuje kryzys. Każdy psycholog powie, że maluch potrzebuje wtedy wyciszenia i bliskości rodzica. Tymczasem w przedszkolach zaczyna się świetlica. Grupy są łączone, dzieci są zmęczone, zaczynają się kłótnie, płacz i apatia. To nie jest czas rozwoju, to jest czas przetrwania. Mój Antoś o 13:30 jest już w swoim pokoju, odpoczywamy, czytamy książeczki, idziemy na spacer. On widzi świat, nie tylko cztery ściany sali przedszkolnej. Kiedy patrzę na dzieci odbierane o 17, widzę w nich rezygnację. One już nawet nie płaczą głośno, one płaczą cicho, w środku. Są szare na twarzach, osowiałe. Czy ta dodatkowa godzina w pracy albo spokojne sprzątanie domu w samotności są naprawdę warte tego smutku w oczach dziecka? Przecież te lata już nie wrócą. One nie będą wiecznie małe i nie będą wiecznie tak bardzo nas potrzebować. Teraz jesteśmy dla nich całym światem, a my ten świat ograniczamy im do przedszkolnego dywanu. Wygodnictwo rodziców kosztem emocji dziecka Najbardziej boli mnie to, że żyjemy w kulturze, która promuje wolność rodzica kosztem dziecka. Mówi się nam, że musimy się realizować, że mamy prawo do odpoczynku. Tak, mamy, ale nie kosztem emocjonalnego bezpieczeństwa naszych dzieci! Odbieranie dziecka późnym popołudniem stało się normą, nad którą nikt się nie zastanawia. A ja się zastanawiam i serce mi pęka. Widzę te maluchy, które stoją przy oknie i wypatrują znajomego samochodu. Każdy dźwięk otwieranych drzwi to dla nich iskierka nadziei, która gaśnie, gdy do sali wchodzi inna mama, po inne dziecko. Apeluję do Was, rodzice. Spróbujcie choć raz spojrzeć na to oczami Waszego dziecka. Ono nie rozumie, że macie deadline, że chcecie zrobić trening albo że po prostu potrzebujecie chwili dla siebie. Ono czuje się zostawione. Nie kupicie ich miłości nowymi zabawkami, które sfinansujecie z nadgodzin. One potrzebują Waszego czasu teraz, a nie w biegu między kolacją a spaniem. Przedszkole to pomoc, a nie zastępczy dom. Nie róbcie z niego hotelu dla swoich dzieci, bo ta rozłąka rzuci cień na całą Waszą relację w przyszłości. Czy naprawdę warto tak ryzykować dla odrobiny własnej wygody? Anna, mama Antosia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Podjechała pod przedszkole o 18 i usłyszała 2 słowa. „Przedszkolanka nie miała prawa tak mnie obrażać”
„Przedszkolanka nie miała prawa zabierać mojej córce telefonu. Pożałuje, z kim zadarła”
Tak, moja 5-letnia córka ma już własnego smartfona. Nie po to, żeby siedzieć w internecie, ale dla bezpieczeństwa. To, co wydarzyło się w przedszkolu, przekroczyło wszelkie granice.
Jestem mamą 5-latki i tak – daję jej telefon do przedszkola. Nie zamierzam się z tego jakoś tłumaczyć, bo robię to świadomie. W dzisiejszych czasach nigdy nie wiadomo, co się wydarzy. Może ktoś powie, że przesadzam, ale ja po prostu wolę dmuchać na zimne. Inni rodzice ślepo ufają przedszkolankom – ja wolę mieć kontakt z własnym dzieckiem, żeby potem pluć sobie w brodę. Z córką miałyśmy jasną umowę: telefon zostaje w plecaczku, w szatni, i „udajemy, że go nie ma”. Wiem, że w regulaminie przedszkola jest zakaz przynoszenia różnych rzeczy i że dzieci mogą mieć zabawki tylko w piątki. Ale umówmy się – to dotyczy pluszaków czy lalek, a nie kwestii bezpieczeństwa. Najwyraźniej jednak coś poszło nie tak. Może córka zapomniała, może chciała pokazać koleżance jakąś grę. Nie wiem – tego dnia zaprowadzał ją mąż, ja ją odbierałam. Dlatego dowiedziałam się o tym wszystkim. Zabrała telefon jakby to była jej własność Kiedy poszłam odebrać Zosię, pani wzięła mnie na bok i oznajmiła, że złamałam regulamin, a ona była zmuszona skonfiskować telefon. Słucham i nie wierzę. Skonfiskować? Czy my żyjemy w jakiejś instytucji zamkniętej? Według mnie to jest absolutne przekroczenie kompetencji. Nauczycielka nie miała żadnego prawa zabierać mojemu dziecku jego własności. To nie był niebezpieczny przedmiot, tylko telefon należący do naszej rodziny. Dla mnie to jest po prostu forma przywłaszczenia. Owszem, oddała mi ten telefon, ale to nie zmienia faktu, że wcześniej go zabrała. Bez mojej zgody, bez uprzedzenia, bez żadnej próby rozwiązania sytuacji inaczej. To ja powinnam zgłosić tę sprawę Najbardziej oburza mnie to, że pani uznała, że ma rację i jeszcze zgłosiła sprawę do dyrektorki. Przepraszam bardzo, ale to ja powinnam iść do dyrekcji i zapytać, na jakiej podstawie nauczycielka zarządza własnością mojego dziecka. Rozumiem zasady, rozumiem regulaminy – ale one nie mogą być ważniejsze niż zdrowy rozsądek i prawa rodzica. Telefon nie był używany podczas zajęć (a przynajmniej nie powinien być), nikomu nie zagrażał. A jednak potraktowano nas, jakbyśmy złamały jakieś poważne prawo. Nie zamierzam tego tak zostawić. Bo dziś chodzi o telefon, a jutro co? Ktoś uzna, że może decydować o czymś jeszcze ważniejszym? Komentarz redakcji Rozumiemy emocje mamy, ale warto spojrzeć na tę sytuację szerzej. Przedszkola wprowadzają zasady nie bez powodu – mają one zapewnić bezpieczeństwo i równe warunki dla wszystkich dzieci. Telefon w rękach 5-latka to nie tylko kwestia „własności”, ale też odpowiedzialności i potencjalnych zagrożeń. Nauczycielka zareagowała zgodnie z regulaminem placówki, który rodzice akceptują przy zapisie dziecka. Trudno mówić o „kradzieży”, skoro urządzenie zostało zabezpieczone i oddane opiekunowi. Pytanie, które warto tu postawić, brzmi inaczej: czy tak małe dzieci w ogóle powinny mieć przy sobie telefon – nawet „na wszelki wypadek”? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Odebrała dziecko i załamała ręce. „To się w głowie nie mieści. Przedszkolanki nie znają granic”
Nie ucz dziecka, by dzieliło się z innymi. Przez to 1 zdanie wyrośnie na zahukanego dorosłego
„Daj Jasiowi, bo Jasiowi będzie smutno” – znasz to? Albo: „Zosia tak ładnie prosi, podziel się z nią”. Rodzice powtarzają tego typu zdania, bo nie chcą, żeby ich dzieci wyrosły na egoistów. A może to błąd?
Nie, nie zachęcam Was do wychowywania małych egoistów. ;) Jednak sposób komunikacji z dzieckiem, słowa, które do niego kierujemy, ma ogromne znaczenie. Możemy zasugerować dziecku, że może się podzielić, ale nie powinniśmy go do tego zmuszać. Nauka (nie)dzielenia się Ten z pozoru błahy temat podjęła Ula Rodziewicz-Kropiwnicka, która prowadzi na Instagramie profil @trzykropki_story. To ekspertka literatury dziecięcej, która porusza też tematy dotyczące rozwoju i wychowania dzieci. W filmie poświęconym dzieleniu się Rodziewicz-Kropiwnicka mówi: – „Daj koledze, bo koledze będzie smutno”, czyli moje uczucia są mniej ważne niż kolegi. Z takiego dziecka wyrośnie dorosły, który w bardzo łatwy sposób podporządkuje się grupie i nie będzie miał własnego zdania. I pewnie masz teraz przed oczami te wszystkie razy, kiedy prosiłaś dziecko, żeby podzieliło się z koleżanką czy bratem... Następnym razem lepiej inaczej sformułować myśl. Rodziewicz-Kropiwnicka radzi, by powiedzieć dziecku: „To jest Twoje i Ty możesz, ale nie musisz się dzielić”. Dziecko uczy się, że ma prawo do własności, a w dodatku ma wybór i musi przyjąć konsekwencje tego wyboru. Czy dziecko naprawdę musi się dzielić? Nie, dziecko nie ma obowiązku dzielenia się swoimi rzeczami. Tak jak Ty nie musisz pożyczać swojego telefonu czy ulubionej książki każdemu, kto o to poprosi. Dla dziecka zabawka to często coś więcej niż przedmiot – to symbol poczucia bezpieczeństwa, coś znanego, oswojonego. Zmuszanie do dzielenia się, szczególnie pod presją emocji, może wywoływać frustrację, a nawet poczucie niesprawiedliwości. Dziecko uczy się wtedy, że jego potrzeby są mniej ważne niż oczekiwania innych. Zamiast empatii, pojawia się napięcie i opór. Jak dzielenie wpływa na rozwój i emocje dziecka? Dobrowolne dzielenie się ma ogromną wartość – ale tylko wtedy, gdy wynika z decyzji dziecka, a nie przymusu. W takich sytuacjach maluch uczy się prawdziwej empatii, zauważania innych i budowania relacji. Co ważne, robi to bez poczucia, że coś mu zostało odebrane. Z kolei ciągłe zmuszanie do ustępowania może prowadzić do problemów z asertywnością w przyszłości. Dziecko, które słyszy, że „powinno” oddać coś innym, może wyrosnąć na dorosłego, który ma trudność z odmawianiem i stawianiem granic. Często podporządkowuje się innym, nawet kosztem własnego komfortu. Dlatego, zamiast wymuszać dzielenie się, warto modelować zachowania i nazywać emocje. Pokazywać, że można być życzliwym, ale jednocześnie mieć prawo do własnych rzeczy i decyzji oraz konsekwencji z nich wynikających. Nauka empatii jest ważna, ale równie ważne jest nauka stawiania granic. Zobacz także: Ta koreańska metoda uspokoi dziecko w 60 sekund. Już nigdy nie podniesiesz głosu
Odebrała dziecko i załamała ręce. „To się w głowie nie mieści. Przedszkolanki nie znają granic”
Jestem już u kresu wytrzymałości. Wczoraj, po raz trzeci w tym tygodniu, odebrałam mojego Antosia z przedszkola i po prostu usiadłam na ławce w szatni, i zaczęłam płakać.
Nie, nie stało mu się nic złego w sensie fizycznym, ale widok jego nowych spodni, które kupiłam mu zaledwie dwa tygodnie temu, przelał czarę goryczy. Na obu kolanach ziały wielkie, poszarpane dziury, a bluza była umazana czymś, co chyba nigdy nie zejdzie w praniu. Przedszkole to nie cyrk, a dziecko to nie klaun Kiedy zapytałam panią przedszkolankę, jak to się stało, usłyszałam tylko lekceważące: „Ojej, no wie pani, chłopcy się bawili w berka, a potem trochę poszaleli na placu zabaw, to normalne”. Normalne? Dla kogo to jest normalne? Ja ciężko pracuję na to, żeby moje dziecko wyglądało schludnie i czysto. Kupuję mu ubrania dobrej jakości, bo chcę, żeby czuł się dobrze i wyglądał jak człowiek, a nie jak obdartus. Tymczasem mam wrażenie, że w naszym przedszkolu panuje jakaś totalna samowolka. Panie przedszkolanki chyba zapomniały, że ich rolą jest nie tylko „bycie”, ale przede wszystkim pilnowanie dzieci. Pozwalanie na dzikie gonitwy, szaleństwa i turlanie się po ziemi to dla mnie szczyt niekompetencji. To jest pójście na łatwiznę − wypuścić dzieci na dwór, usiąść na ławce i pozwolić im robić, co chcą, byle tylko mieć spokój. Gdyby panie zorganizowały im mądrą zabawę, zaproponowały coś kreatywnego w kółeczku, to Antoś nie wracałby codziennie w strzępach. Moim zdaniem to się w głowie nie mieści, że nikt nie stawia dzieciom granic i pozwala na takie zachowania. Portfel rodzica nie jest z gumy − kto zapłaci za te szkody? Zastanawiam się, czy te panie zdają sobie sprawę, ile kosztują dzisiaj markowe ubrania dla dzieci. Każda taka para spodni to kilkadziesiąt, a czasem sto złotych. W tym miesiącu wyrzuciłam już cztery pary! To jest kilkaset złotych wyrzuconych prosto w błoto, bo komuś w przedszkolu nie chciało się powiedzieć: „Antosiu, nie biegaj tak szybko, bo się przewrócisz i zniszczysz ubranko”. Dla mnie to nie jest tylko kwestia estetyki, to kwestia szacunku do mojej pracy i moich pieniędzy. Czuję się, jakby przedszkole traktowało moje wydatki jako nieistotny szczegół. Kiedy próbowałam o tym rozmawiać na zebraniu, inne matki tylko na mnie prychały, mówiąc, że „dziecko musi się wyszaleć”. Dobrze, niech się wyszaleje, ale w granicach rozsądku! Czy naprawdę musimy uczyć dzieci, że niszczenie rzeczy jest w porządku? Ja uczę Antosia szacunku do przedmiotów, a przedszkole w osiem godzin niszczy cały mój trud wychowawczy. Czy mam zacząć wystawiać placówce rachunki za zniszczoną odzież? Może wtedy panie zaczęłyby patrzeć na dzieci, zamiast zajmować się rozmowami między sobą. Brak nadzoru to brak bezpieczeństwa i edukacji Najbardziej boli mnie jednak to, że takie szaleństwa są nazywane rozwojem. Dla mnie to jest po prostu brak dyscypliny. Jeśli dziecko przychodzi do domu całe w piachu, z trawą we włosach i dziurami na ubraniu, to znaczy, że nikt nad nim nie panował. Co będzie następne? Rozbita głowa? Złamana ręka? Bo panie uznały, że dzieci muszą się wybiegać? Uważam, że przedszkole powinno być miejscem, gdzie uczy się dzieci kultury i dbania o swój wygląd. Tymczasem odbieram synka i widzę grupę dzieciaków, które wyglądają, jakby uciekły z bezludnej wyspy. Czy naprawdę tak ma wyglądać nowoczesna edukacja? Na moje oko to po prostu zwykłe lenistwo kadry. Łatwiej jest pozwolić dzieciom na wszystko, niż postawić jasne granice i pilnować, żeby zabawa była bezpieczna i kulturalna. Mam dość kupowania nowych ubrań co tydzień. Chcę, żeby moje dziecko było w przedszkolu bezpieczne i żeby wróciło do domu w takim samym stanie, w jakim je tam rano zostawiłam. Czy ja naprawdę wymagam zbyt wiele od instytucji, której powierzam to, co mam najcenniejsze? Z poważaniem, Mama Antosia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Umęczyłam się z odpieluchowaniem synka, a panie wszystko zepsuły. Weszłam do sali i popłynęły mi łzy
„Myślałam, że nauczą moją Tosię siadania na nocnik. Niestety przedszkolanki sobie nie radzą”
Piszę do Państwa, bo czuję się zupełnie bezsilna i, nie boję się tego słowa, oszukana przez system wczesnej edukacji. Moja córka, Tosia, skończyła właśnie trzy latka i dumnie maszeruje do przedszkola, a ja, zamiast cieszyć się jej rozwojem, każdego dnia przeżywam ten sam koszmar związany z pieluchami.
Kiedy zapisywałam Tosię do placówki, byłam pełna optymizmu, bo przecież tyle się słyszy o tym, jak grupa motywuje dzieci do zmian. Tosia w domu wciąż nosi pieluszkę − próbowaliśmy różnych metod, ale zawsze kończyło się to płaczem, awanturą i zasikanym dywanem, więc w końcu odpuściłam, myśląc: „Spokojnie, w przedszkolu podpatrzy inne dzieci i panie ją nauczą”. Byłam święcie przekonana, że od tego właśnie są profesjonalne przedszkolanki, które mają podejście, cierpliwość i odpowiednie techniki, o których ja, jako zmęczona mama pracująca na pełen etat, nie mam pojęcia. Wielkie nadzieje i bolesne zderzenie z rzeczywistością Niestety, rzeczywistość okazała się brutalna. Już po pierwszym tygodniu usłyszałam od pani wychowawczyni, że powinnam przynieść więcej ubranek na zmianę, bo „Tosia nie woła”. No przecież wiem, że nie woła, dlatego jest w przedszkolu, żeby się tego nauczyć! Poczułam się, jakby ktoś dał mi w twarz. Przecież przedszkole to instytucja edukacyjna, a nauka korzystania z toalety to taka sama część rozwoju jak nauka trzymania kredki czy śpiewania piosenek. Dlaczego ja mam to robić sama w domu, skoro płacę niemałe czesne i oddaję dziecko pod opiekę specjalistów? Czy nauka higieny to nie jest obowiązek nauczyciela? Zaczęłam drążyć temat i dowiedziałam się, że panie w grupie Tosi oczekują, że to rodzic wykona czarną robotę. Ale przepraszam bardzo, gdzie tu logika? Tosia spędza w przedszkolu osiem godzin dziennie, czyli lwią część swojego aktywnego czasu. To tam ma największą szansę na naukę. Kiedy zapytałam wprost, dlaczego panie nie wysadzają jej regularnie na nocnik, usłyszałam, że mają dwudziestkę innych dzieci i nie mogą zajmować się tylko jednym. Dla mnie to brzmi jak zwykłe lenistwo i spychanie odpowiedzialności. Uważam, że odpieluchowanie to część misji przedszkola. To tam dziecko powinno uczyć się samodzielności w każdym wymiarze. Skoro panie potrafią zorganizować teatrzyk, wyjście do teatru i rytmikę, to dlaczego przerasta je przypilnowanie, żeby dziecko siadło na nocnik co godzinę? Czuję, że moje dziecko jest zaniedbane pod tym względem. Zamiast wsparcia, dostaję tylko pretensje, że pieluszka znów jest pełna. No jest pełna, bo nikt Tosi nie zachęcił do skorzystania z toalety! Przecież to profesjonalistki, powinny mieć swoje sposoby na oporne maluchy. Poczucie winy i brak wsparcia dla pracujących rodziców Najgorsze w tym wszystkim jest to, jak bardzo czuję się oceniana. Kiedy odbieram Tosię, widzę te wymowne spojrzenia innych matek, których dzieci już dawno biegają w majteczkach. Czuję się, jakbym była gorszą mamą, bo nie siedziałam z dzieckiem dwa tygodnie na podłodze, biegając za nim z nocnikiem. Ale ja nie mogę sobie na to pozwolić! Pracuję, mam dom na głowie i po prostu liczyłam na to, że przedszkole będzie dla mnie partnerem, a nie kolejnym źródłem stresu. Chciałabym zapytać inne mamy: czy ja naprawdę wymagam zbyt wiele? Czy to nie jest tak, że dzisiejsze przedszkolanki chcą mieć tylko „gotowe”, idealne dzieci, a nad tymi, które potrzebują więcej pracy, nie chcą się pochylić? Moim zdaniem to skandal, że system zmusza rodziców do brania urlopów tylko po to, żeby odpieluchować dziecko, bo placówka sobie nie radzi. To jest ich praca, ich obowiązek i część edukacji, za którą my, rodzice, płacimy. Mam nadzieję, że mój list otworzy oczy niektórym osobom i pokaże, że przedszkole nie może umywać rąk od najważniejszych etapów rozwoju naszych dzieci. Z poważaniem, Mama Tosi Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Ciągłe awantury o „jeszcze minutkę”: 5 błędów rodziców, przez które dziecko przykleja się do telefonu
Ta koreańska metoda uspokoi dziecko w 60 sekund. Już nigdy nie podniesiesz głosu
Ta prosta, 5-stopniowa metoda nie eliminuje dziecięcej złości – w końcu złość, jak każda emocja, jest naturalna. Sprawia jednak, że silne emocje przestają rządzić dzieckiem.
Krzyk, tupanie, łzy i emocje, które wymykają się spod kontroli – znasz to aż za dobrze. A co, jeśli istnieje sposób, by zatrzymać tę spiralę w mniej niż minutę, bez kar i podnoszenia głosu? Podobno rodzice w Korei od lat stosują tę prostą metodę opartą na 5 krokach. 1. Spokój zaczyna się od ciebie Największy błąd, jaki popełniamy, to impulsywne, emocjonalne reagowanie na emocje dziecka. Kiedy dziecko wybucha, my często robimy dokładnie to samo – a przecież w przeciwieństwie do niego my już umiemy kontrolować i regulować swoje emocje. Pierwszy krok tej koreańskiej metody jest odwrotny: najpierw uspokajasz siebie. Zatrzymaj się na sekundę. Weź głęboki oddech. Rozluźnij ramiona. Dzieci nie uczą się regulacji emocji z naszych słów, tylko z naszego zachowania. Jeśli sama jesteś spokojna, układ nerwowy dziecka zacznie się do ciebie „dostrajać”. 2. Zejdź do poziomu dziecka Zamiast mówić z góry „uspokój się”, uklęknij lub usiądź tak, by być na wysokości oczu dziecka. To zmienia wszystko. Nie jesteś ponad dzieckiem, stajesz się bliska i obecna. 3. Bądź blisko Kolejny krok to delikatny kontakt fizyczny – przytulenie, dotknięcie ramienia, pogłaskanie po plecach. Nie każde dziecko od razu to zaakceptuje, ale większość instynktownie tego potrzebuje. To sygnał: „Jestem tu, jesteś bezpieczny”. 4. Oddychaj razem z dzieckiem W tej metodzie rodzic dopasowuje swój oddech do oddechu dziecka. Jeśli maluch oddycha szybko – dostrój się do niego, po czym stopniowo zacznij zwalniać. Po chwili dziecko, podświadomie, zacznie się dostosowywać do Twojego rytmu. To jeden z powodów, dla których metoda działa tak szybko. Nie opiera się na tłumaczeniu czy dyscyplinie, tylko na biologii i regulacji układu nerwowego. 5. Nie pospieszaj i pozwól emocjom odpłynąć Najtrudniejszy krok? Zostać. Nie przerywać, nie mówić „już wystarczy”, nie odciągać uwagi na siłę. Dziecko potrzebuje czasu, by wrócić do równowagi – czasem to 60 sekund, czasem kilka minut. Ważne jest też to, by używać prostych słów. Zamiast wykładów wystarczy: „Widzę, że jesteś zły”, „Jestem tu”, „Przytul się, jeśli tego potrzebujesz”. To daje dziecku coś, czego naprawdę potrzebuje – zrozumienie, a nie ocenę. View oEmbed on the source website Na koniec warto pamiętać o jednej rzeczy: ta metoda nie jest magiczną sztuczką, która uciszy rozzłoszczone dziecko. To sposób budowania relacji i poczucia bezpieczeństwa. Im częściej reagujesz w ten sposób, tym szybciej dziecko zaczyna samo się wyciszać – bo jego organizm uczy się, że emocje można przeżyć spokojnie, bez lęku i chaosu. To inwestycja, która procentuje każdego dnia. I jeszcze jedno – nie zawsze zadziała w 60 sekund. Czasem potrzeba więcej czasu, cierpliwości i gotowości, by po prostu być obok. Ale właśnie to „bycie” robi największą różnicę. Bo dziecko, które czuje się widziane i rozumiane, nie musi krzyczeć tak głośno, żeby ktoś je usłyszał. Zobacz także: Psycholog radzi: „Gdy dziecko wpada w złość, zachowaj się jak komentator piłki nożnej”
5-punktowy plan, by odkleić przedszkolaka od ekranu. Zacznij dziś, bo będzie tylko gorzej
Przedszkolak przed ekranem to nie jest tylko „chwila wytchnienia” dla rodzica – to realna zmiana w neurobiologii młodego mózgu, która, jeśli nie zareagujemy teraz, zaowocuje problemami na lata.
Żyjemy w świecie, który oszalał na punkcie technologii, a algorytmy są projektowane przez najzdolniejszych inżynierów tak, by uzależniać nawet dorosłych, a co dopiero czteroletnie dziecko. Ale to my, rodzice, jesteśmy jedynym hamulcem bezpieczeństwa. Jeśli widzisz, że twój maluch nie potrafi zjeść posiłku bez telefonu, a każda próba wyjścia na spacer kończy się negocjacjami o jeszcze jedną bajkę, czas wdrożyć plan ratunkowy. Nie od jutra, nie od poniedziałku. Od teraz. Bo prawda jest bolesna: im starsze dziecko, tym trudniej będzie zerwać te cyfrowe kajdany. 1. Metoda zimnego prysznica kontra łagodne wygaszanie Wiele z nas popełnia ten sam błąd − próbujemy negocjować z przebodźcowanym dzieckiem. „Jeszcze pięć minut” to dla przedszkolaka pojęcie abstrakcyjne, które tylko przeciąga problem. Pierwszym punktem planu jest wprowadzenie jasnych, sztywnych ram. Jeśli decydujesz się na ten krok, musisz być jak skała. Niektórzy eksperci polecają całkowite odcięcie ekranów na dwa tygodnie, by „zrestartować” układ nagrody w mózgu. To trudne, bo wiąże się z płaczem i krzykiem, ale to jedyny sposób, by dopamina wróciła do naturalnego poziomu. Jeśli jednak totalny zakaz wydaje ci się zbyt radykalny, wprowadź zasadę „ekran tylko w weekendy” lub w ściśle określonych godzinach (np. 15 minut po przedszkolu). Kluczem jest przewidywalność. Dziecko musi wiedzieć, że po sygnale minutnika tablet znika w szafce (tak, szafce, nie na stole pod ręką!). Najgorsze, co możemy zrobić, to ulec „ostatniej minucie” pod wpływem krzyku. Pamiętaj, każda twoja uległość to komunikat dla dziecka: „Twój płacz działa, walcz dalej”. Bądź konsekwentna, nawet jeśli serce ci pęka, bo ratujesz przyszłą zdolność dziecka do koncentracji. 2. Architektura przestrzeni, czyli zniknij z oczu, zniknij z serca Zastanawiałaś się kiedyś, dlaczego tak trudno przestać podjadać słodycze, gdy leżą w miseczce na stole? Dokładnie tak samo działa telefon czy pilot do telewizora. Drugi punkt planu to audyt waszego mieszkania. Jeśli telewizor jest centralnym punktem salonu i gra w tle, mózg dziecka jest w stanie nieustannego czuwania. Wyłącz go. Schowaj tablety do szuflad, do których maluch nie ma dostępu. Twoim zadaniem jest stworzenie środowiska, w którym inne bodźce mają szansę przebić się do świadomości dziecka. Kiedy ekrany znikają z zasięgu wzroku, dzieje się magia − powraca nuda. A nuda, choć dla dzisiejszych rodziców brzmi jak wyrok, jest najlepszym przyjacielem rozwoju. To właśnie w chwilach nudy dziecko zaczyna dostrzegać klocki, bierze do ręki kredki, zaczyna budować bazę z poduszek. Nie bój się jęków: „Mamo, nudzę się!”. Odpowiedz z uśmiechem: „To wspaniale, ciekawe, co teraz wymyślisz?”. Twoim celem jest sprawienie, by świat rzeczywisty znów stał się bardziej atrakcyjny niż ten cyfrowy, a to wymaga „wyczyszczenia” pola widzenia z łatwych rozpraszaczy. 3. Wspólne czytanie jako dopaminowa odtrutka Eksperci nie bez powodu grzmią: czytanie rozwija mózg, oglądanie obrazów go zwija. Trzeci krok to zastąpienie pasywnego odbioru obrazów aktywnym budowaniem wyobraźni. Nic tak nie regeneruje neuronów wymęczonych szybkim montażem z YouTube'a, jak wspólna lektura. Kiedy czytasz dziecku, ono musi samo „wyświetlić” sobie film w głowie. To ogromny wysiłek intelektualny, który buduje gęstą sieć połączeń w korze przedczołowej − tam, gdzie rodzi się empatia, cierpliwość i umiejętność planowania. Zrób z tego rytuał. Niech wieczorne czytanie będzie najważniejszym punktem dnia, na który oboje czekacie. Kupujcie pięknie ilustrowane książki, zmieniajcie głosy, angażujcie się w historię. Pokaż dziecku, że emocje płynące z opowieści są o wiele głębsze i trwalsze niż te wywołane przez krzykliwe reklamy w grach mobilnych. To nie jest tylko nauka liter − to budowanie więzi, której żaden algorytm nigdy nie zastąpi. Dziecko, któremu się czyta, rzadziej szuka ucieczki w ekrany, bo jego wewnętrzny świat jest zbyt bogaty, by marnować czas na puste obrazy. 4. Bądź przykładem, czyli odłóż własny telefon Bądźmy szczerzy: jak mamy wymagać od przedszkolaka, by nie patrzył w ekran, skoro sami sprawdzamy Instagrama przy śniadaniu lub odpisujemy na maile podczas wspólnej zabawy klockami? Czwarty punkt planu jest najbardziej bolesny dla nas, dorosłych. Jesteśmy lustrem dla naszych dzieci. Jeśli maluch widzi, że twoją pierwszą czynnością po przebudzeniu jest sięgnięcie po smartfon, on uznaje to za naturalną potrzebę fizjologiczną, taką jak oddychanie. Wprowadź strefy wolne od technologii dla całej rodziny. Żadnych telefonów przy stole, żadnych ekranów w sypialni. Pokaż dziecku, że potrafisz być w 100% obecna, gdy do ciebie mówi. Nic tak nie napędza chęci dziecka do ucieczki w cyfrowy świat, jak poczucie, że przegrywa walkę o uwagę rodzica z kawałkiem plastiku i szkła. Twoja obecność to najsilniejsza konkurencja dla TikToka czy gier. Kiedy ty odkładasz telefon, dajesz dziecku sygnał: „Jesteś ważniejszy niż cały świat w sieci”. 5. Aktywność fizyczna i powrót do natury Ostatni, piąty filar planu na oderwanie dziecka od ekranu, to ruch. Ekrany wymuszają bezruch, co dla dziecka jest stanem nienaturalnym. Przebodźcowany umysł potrzebuje ujścia energii w dużej motoryce. Zabierz dziecko do lasu, na plac zabaw, na basen − tam, gdzie liczy się sprawność ciała, a nie tylko kciuka. Kontakt z naturą, dotykanie kory drzew, bieganie po piasku − to wszystko dostarcza mózgowi bodźców sensorycznych, których tablet nigdy nie zastąpi. Ruch fizyczny pomaga spalać kortyzol (hormon stresu), który kumuluje się podczas sesji przed ekranem. Dziecko, które jest fizycznie zmęczone zdrową zabawą, łatwiej zasypia, jest spokojniejsze i... mniej domaga się bajek. To naczynia połączone. Im więcej prawdziwego świata dostarczysz swojemu przedszkolakowi, tym mniej atrakcyjny będzie dla niego ten sztuczny. Zacznij wprowadzać ten plan dziś. Nie czekaj, aż problemy z koncentracją staną się diagnozą w szkole. Twój maluch ma tylko jedno dzieciństwo − dopilnuj, by nie spędził go w całości przed ekranem. Zobacz też: Po tym dziecko już ci nie zaufa. 7 rodzicielskich błędów, które trudno naprawić
„Oglądanie ekranów zwija mózg dziecka”. Pedagog wskazuje, co robić zamiast dawania telefonu
Myślałam, że o higienie cyfrowej wiem już wszystko. Przecież ograniczam czas przed telewizorem i staram się wybierać wartościowe bajki. Jednak po wysłuchaniu rozmowy z prof. Mariuszem Jędrzejko poczułam, jak po plecach przebiega mi dreszcz niepokoju.
W podcaście Studio Dobrych Praktyk profesor nie bawi się w eufemizmy − mówi wprost o tym, że współczesna technologia potrafi dosłownie „zwijać” mózg dziecka, a my, dając maluchowi smartfona do ręki, nieświadomie fundujemy mu emocjonalny rollercoaster, z którego bardzo trudno jest wysiąść. Pułapka dopaminowa, czyli dlaczego dziecko „odpływa” przy tablecie Zastanawiałyście się kiedyś, dlaczego wasze dziecko, zwykle radosne i pełne energii, po zabraniu telefonu wpada w furię, której nie powstydziłby się żaden filmowy czarny charakter? Odpowiedź kryje się w układzie nagrody. Profesor Jędrzejko tłumaczy to obrazowo: mózg dziecka wpatrzonego w migoczący ekran dostaje potężny wyrzut dopaminy − hormonu szczęścia, który w tym wydaniu wcale szczęścia nie daje. Dziecko dostaje nagrodę za nic − nie musi się wysilać, nie musi budować z klocków, nie musi rozwiązywać zagadek. Po prostu patrzy, a kolory i dźwięki stymulują jego neurony do granic wytrzymałości. Problem polega na tym, że mózg bardzo szybko przyzwyczaja się do tych nienaturalnie wysokich dawek bodźców. Kiedy wyłączamy ekran, poziom dopaminy drastycznie spada, a dziecko zostaje z pustką, której szara rzeczywistość nie jest w stanie wypełnić. To wtedy zaczyna się wspomniane przez profesora „zwijanie”. Zamiast tworzyć nowe połączenia nerwowe odpowiedzialne za logiczne myślenie, empatię czy cierpliwość, mózg przechodzi w tryb pasywnego odbioru. Staje się leniwy, domagając się jedynie prostych, wizualnych bodźców. Jako rodzice często kupujemy sobie w ten sposób chwilę ciszy, ale cena, jaką płaci za to plastyczny umysł malucha, jest przerażająco wysoka. Czytanie kontra oglądanie: bitwa o wyobraźnię i neurony Wypowiedź profesora rzuca nowe światło na odwieczny spór między książką a bajką na YouTube. Mechanizm jest bezlitosny: oglądanie obrazów to proces gotowy, podany na tacy, który nie wymaga od dziecka żadnego wysiłku intelektualnego. Wyobraźnia zostaje uśpiona, bo wszystko jest już narysowane, pokolorowane i udźwiękowione. Tymczasem czytanie − lub słuchanie, gdy to my czytamy dziecku − to dla mózgu prawdziwa siłownia. Kiedy słyszymy słowo „las”, każdy z nas widzi go inaczej. Dziecko musi samo wykreować obraz, poczuć zapach mchu w swojej głowie, usłyszeć szum drzew. To właśnie ten proces buduje gęstą sieć połączeń neuronalnych. Profesor Mariusz Jędrzejko podkreśla z całą mocą: czytanie rozwija i „rozciąga” mózg, podczas gdy nadmierne oglądanie go „zwija”. Jeśli chcemy, by nasze dzieci potrafiły w przyszłości analizować fakty, wyciągać wnioski i skupiać się na jednym zadaniu przez dłużej niż trzy minuty, musimy wrócić do korzeni. To nie jest kwestia bycia „eko-mamą” czy walki z postępem. To walka o to, by nasze dzieci nie stały się niewolnikami algorytmów, które wiedzą, jak przykuć ich wzrok na dłużej. A każda przeczytana strona to inwestycja w rozwój, o którym ekrany pozwalają nam zapomnieć. View oEmbed on the source website Jak odzyskać dziecko z rąk technologii? Pedagog wskazuje drogę No dobrze, ale co zrobić, gdy smartfon stał się już integralną częścią życia domowego? Profesor nie każe nam wyrzucać całej elektroniki przez okno, ale apeluje o radykalną zmianę priorytetów. Zamiast dawania dziecku telefonu w kolejce do lekarza czy podczas jazdy samochodem, musimy nauczyć je... nudy. Nuda jest kreatywna, nuda zmusza mózg do szukania rozwiązań, do patrzenia przez okno, do wymyślania historii o chmurach. To trudne, bo wymaga od nas, rodziców, większego zaangażowania i przetrzymania pierwszych buntów, ale to jedyna droga do „odwinięcia” tego, co zdążyły nabroić ekrany. Kluczem jest interakcja. Zamiast pasywnego gapienia się w wyświetlacz, profesor zachęca do wspólnych gier, rozmów i oczywiście wspólnego czytania. To nie są puste frazesy. To budowanie fundamentów zdrowia psychicznego. Kiedy dziecko dostaje uwagę rodzica zamiast dopaminowego strzału z tabletu, buduje bezpieczną więź, która jest najlepszym pancerzem przeciwko uzależnieniom w przyszłości. Pamiętajmy, że mózg dziecka rozwija się najintensywniej w pierwszych latach życia. To, czym go nakarmimy dzisiaj − czy będzie to wartościowa literatura i nasza obecność, czy szybkie, puste obrazy − zdeterminuje to, jak będzie funkcjonować jako dorosły człowiek. Czasem warto odłożyć własny telefon, by pokazać dziecku, że świat poza ekranem jest o wiele bardziej fascynujący. Zobacz też: Ciągłe awantury o „jeszcze minutkę”: 5 błędów rodziców, przez które dziecko przykleja się do telefonu
Gdy syn się złości, powtarzam mu to zdanie niczym mantrę. Wystarczają 4 słowa
Kiedy mój syn wpada w złość, nie wygłaszam kazań, nie moralizuję i nie pytam, dlaczego „znowu robi scenę”. Zamiast tego powtarzam mu cztery proste słowa – i widzę, jak jego napięcie powoli opada.
Wydawałoby się, że już nic mnie nie zaskoczy w temacie wychowania dzieci. A jednak – najbardziej przełomowa okazała się najprostsza lekcja. Nie o narzędziach, metodach i „systemach”, ale o słowach, które potrafią otulić emocje dziecka, zamiast je tłumić. Te cztery słowa, które powtarzam mojemu synowi, brzmią: „Masz prawo tak czuć”. To wszystko. Bez dodatku „ale”, bez dopowiedzeń o tym, że „inni mają gorzej”. I – co ważne – bez unieważniania jego emocji. Dlaczego te słowa działają? Kiedyś, gdy mój syn wpadał w złość, automatycznie włączał mi się tryb „dorosłej logiki”. Mówiłam: „Przecież to nic takiego”, „Uspokój się”, „Nie ma o co płakać”. Myślałam, że mu pomagam. W praktyce robiłam coś zupełnie odwrotnego – dawałam mu sygnał, że jego emocje są niewłaściwe. Że są problemem. Dzieci nie mają jeszcze dojrzałego układu nerwowego. One nie umieją od razu regulować swoich emocji. A my – dorośli – często oczekujemy od nich rzeczy, z którymi sami mamy trudność. Kiedy więc słyszy ode mnie: „Masz prawo tak czuć”, dzieje się coś ważnego. Jego ciało przestaje walczyć. Nie musi już „udowadniać”, że jego złość jest prawdziwa. Może po prostu być. I wtedy dopiero – kiedy emocja jest nazwana i zaakceptowana – pojawia się przestrzeń na rozmowę. To nie znaczy, że wszystko wolno Akceptacja emocji nie oznacza akceptacji każdego zachowania. Zdarza się, że moje dziecko krzyczy, trzaska drzwiami, rzuca rzeczami. Wtedy mówię: „Masz prawo tak czuć. Nie masz prawa rzucać zabawkami. Zadbam, żeby było bezpiecznie”. Granica jest jasno postawiona, ale emocja – nadal uznana. Jako społeczeństwo wciąż uczymy się tego, że złość to nie jest „złe” uczucie. To sygnał. Informacja. Wołanie o pomoc, a czasem zwykła frustracja po długim dniu. I wiecie, jaka jest największa zmiana? Kiedy ja uznałam jego emocje, zaczęłam też inaczej patrzeć na swoje. Czego nauczyły mnie te cztery słowa? Po pierwsze – cierpliwości. Bo to nie jest magiczne zaklęcie. Ono nie zawsze od razu ucisza burzę. Ale sprawia, że ta burza nie jest już samotna. Po drugie – bliskości. Mój syn coraz częściej mówi mi: „Mamo, jestem zły” albo „Jest mi smutno”. On wie, że u mnie emocje są bezpieczne. Po trzecie – pokory. Bo czasem ta złość jest reakcją na moje zmęczenie, brak czasu, przegadane „za chwilę”. Dzieci są jak lustra – odbijają nasze napięcia, niewypowiedziane frustracje, niewyspanie. Dzieci potrzebują przede wszystkim zrozumienia Nie idealnej matki. Nie taty, który nigdy nie podniesie głosu. Potrzebują dorosłych, którzy potrafią powiedzieć: „Widzę Cię”, „Słyszę Cię”, „Twoje emocje mają znaczenie”. Te cztery słowa – „masz prawo tak czuć” – to dla mnie kwintesencja rodzicielstwa pełnego szacunku. Słowa, które budują most zamiast muru. I tak, czasem wypowiadam je także… do siebie. Bo my, dorośli, też ciągle uczymy się pozwalać sobie na emocje. Bez wstydu. Bez ocen. A może właśnie od tego wszystko się zaczyna?
3 sygnały, że wychowujesz „people pleasera”. To nie jest grzeczność, to lęk przed odrzuceniem
Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda idealnie. Dziecko jest miłe, ułożone, empatyczne. Nauczyciele chwalą, rodzina wzdycha z zachwytu. A jednak coraz częściej takie „bezproblemowe” dzieci dorastają w ogromnym napięciu, którego nikt nie zauważa.
„People pleaser” to osoba, która przedkłada cudze potrzeby nad własne, bo boi się, że inaczej straci akceptację. To nie cecha charakteru. To strategia przetrwania, której bardzo często uczymy dzieci nieświadomie. 1. Twoje dziecko nie potrafi powiedzieć „nie” Nie dlatego, że nie ma zdania. Dlatego, że boi się konsekwencji. Zgodzi się oddać zabawkę, pożyczyć rzecz, zrobić coś wbrew sobie, byle tylko nie zawieść innych. Mówi: Nieważne, mogę się dostosować. Jak chcecie, mi wszystko jedno. Zrobię tak, jak chcesz. Te zdania brzmią dojrzale, ale u dziecka powinny zapalać lampkę ostrzegawczą. To sygnał, że potrzeby innych są ważniejsze niż jego własne granice. 2. Bardzo przeżywa cudze emocje „People pleaser” czuje się odpowiedzialny za samopoczucie innych. Jeśli ktoś jest smutny, zły albo rozczarowany – dziecko natychmiast bierze to na siebie. Ma wrażenie, że gdyby coś zrobiło inaczej, efekt byłby inny. Takie dzieci szybko uczą się, że miłość i spokój w domu zależą od nich. Starają się więc być ciche, niewidzialne, wygodne. Bo wtedy nikt nie będzie niezadowolony. 3. Jest „grzeczne” za wszelką cenę Nie sprawia problemów. Nie protestuje. Nie stawia granic. Często słyszy, że jest „dojrzałe jak na swój wiek”. Tylko że ta dojrzałość bywa okupiona rezygnacją z siebie. „People pleaser” nie buntuje się, bo bunt może kosztować utratę akceptacji. Zamiast tego uczy się dopasowywać. Zbyt wcześnie. Zbyt mocno. Skąd się biorą dzieci, które chcą zadowolić wszystkich? Najczęściej z domów, w których: miłość była warunkowa chwalono za bycie „łatwym” dzieckiem konflikty były czymś złym emocje dorosłych dominowały nad emocjami dziecka Dziecko szybko rozumie, że żeby było dobrze, musi się dostosować. I zabiera ten schemat w dorosłe życie. Cena, którą płaci się później Dorośli „people pleaserzy” nie wiedzą, czego chcą. Mają problem z asertywnością, decyzjami, stawianiem granic. Często są wyczerpani, pełni poczucia winy i złości na siebie. Bo całe życie uczono ich jednego: twoje potrzeby są mniej ważne. Grzeczność to nie to samo co lęk Ten tekst nie jest oskarżeniem. To zaproszenie do refleksji. Bo empatia i wrażliwość są ogromną wartością. Ale tylko wtedy, gdy idą w parze z prawem do bycia sobą. Dziecko nie musi zadowalać wszystkich, żeby zasługiwać na miłość. Jeśli nauczy się tego dziś, jutro będzie potrafiło powiedzieć „nie” bez poczucia winy. A to jedna z najważniejszych umiejętności w życiu. Zobacz także: Po tych dwóch zdaniach poznasz, że twoje dziecko jest wysoko wrażliwe. Łatwo je zignorować
5 bajek, przy których dziecko rozwija się książkowo. Możesz je włączać z czystym sumieniem
Czasem wystarczy kilka minut przed ekranem, żeby zobaczyć, jak maluch chłonie świat pełen nowych bodźców. A jednak nie każda bajka działa na rozwój tak samo. Właśnie dlatego tak mocno zainteresowałam się materiałem Marii Rybak, logopedki znanej z profilu Przystanek Rodzinka na TikToku. Wskazała ona pięć tytułów naprawdę wspierających dziecięcy mózg.
Kiedy pierwszy raz obejrzałam jej zestawienie, poczułam zwykłą ulgę: wreszcie ktoś jasno wyjaśnił, które bajki faktycznie pomagają dziecku rozwijać język, rozumienie emocji i logiczne myślenie. Bez moralizowania, bez straszenia ekranami – za to z merytorycznym spojrzeniem praktyka. I chociaż sama nieraz przeglądam nowości w świecie animacji, to lista logopedki była dla mnie jak dobrze skrojona mapa: prosta, konkretna i działająca w codziennym życiu. Bajki wspierające rozwój dziecka – dlaczego to takie ważne? Od dawna powtarzam znajomym, że nie chodzi o całkowitą rezygnację z bajek, tylko o mądre wybory. Dzieci chłoną bodźce jak gąbka, a produkcje zbyt szybkie, migoczące i hałaśliwe potrafią przestymulować nawet najbardziej odpornego malucha. Dlatego, kiedy usłyszałam, że logopedka wskazuje to, co spokojne, przewidywalne i osadzone w realnym świecie, poczułam, że to bardzo wyważone podejście. Maria Rybak podkreśla, że kluczowe są trzy elementy: prosty język, adekwatne tempo i czytelne emocje. Dzięki temu dziecko nie tylko śledzi fabułę, ale też uczy się rozumienia sytuacji społecznych, przewidywania skutków i opowiadania własnymi słowami, co dla rozwoju mowy jest fundamentem. I właśnie te cechy łączą wszystkie pięć wskazanych przez nią tytułów. Bluey i spółka – 5 bajek polecanych przez logopedkę Kiedy pierwszy raz natknęłam się na Bluey, pomyślałam, że to po prostu urocza animacja. Dopiero później zdałam sobie sprawę, jak świetnie oddaje ona emocje, relacje rodzinne i uczy rozwiązywania konfliktów. Logopedka stawia ją na podium, bo dzieci uczą się tu patrzenia na świat oczami innych. Wszystko jest pokazane spokojnie, a dialogi brzmią naturalnie – zupełnie jak te z codziennego życia. Kolejna propozycja, Pat i Mat, to już klasyka. Choć na pierwszy rzut oka to bajka o dwóch niezdarnych majsterkowiczach, w rzeczywistości uczy myślenia przyczynowo-skutkowego i cierpliwości. Wbrew pozorom dzieci są zachwycone tym, że bohaterowie popełniają błędy – bo widzą, że to normalne i że z każdej porażki można się podnieść. A to bezcenne. Bob Budowniczy to z kolei bajka, która uczy współpracy i porządkowania świata. Spokojne tempo i przewidywalny schemat odcinków dają dziecku poczucie bezpieczeństwa, a jednocześnie pokazują, że każde zadanie można rozłożyć na etapy. Sama pamiętam, jak dzieci znajomych po kilku odcinkach zaczynały „budować” własne konstrukcje i opowiadały, co robią – tu logopedyczne korzyści są naprawdę imponujące. Śmieciarka (ang. Trash Truck) to tytuł dla dzieci, które potrzebują łagodnego tempa i prostych historii. Tu nie ma chaosu, jest za to dużo ciepła, przyjaźni i zwykłych, codziennych sytuacji. Maluch uczy się opisywania świata – a opis to jedna z najważniejszych umiejętności językowych. Listonosz Pat zamyka piątkę polecanych bajek. To opowieść o małej społeczności, w której każdy ma swoje zadania, emocje i problemy. Dzieci uczą się, jak funkcjonuje świat dorosłych, i trenują cierpliwość, bo akcja toczy się spokojnie i logicznie. To produkcja, którą naprawdę można włączyć bez obaw. View oEmbed on the source website Jak wybierać bajki, które rozwijają? Mój własny filtr na dobre treści Im dłużej przyglądam się dziecięcym animacjom, tym bardziej doceniam prostotę. Z czasem stworzyłam swój własny filtr – nieidealny, ale działający. Jeśli bajka pokazuje emocje, ma spokojne tempo i wyraźny komunikat, zwykle okazuje się wartościowa. Jeśli za to przypomina fajerwerki, w których wszystko dzieje się naraz, to wiem, że mózg malucha dostaje zbyt dużo bodźców. Jeśli więc czasem włączacie bajkę z obawą, że „to może zaszkodzić”, to te pięć tytułów naprawdę daje oddech. Są spokojne, mądre i osadzone w świecie, który dziecko potrafi zrozumieć. A my – dorośli – możemy w końcu przestać czuć się winni, bo zamiast wypełniaczy dostarczamy treści, które budują ważne kompetencje. Zobacz też: 10 bajek, które powinny być zakazane. „Jeśli dziecko je ogląda, szkodzisz jego rozwojowi”
Nauczycielka z przedszkola zapytała o 1 rzecz. Kompletnie mnie zatkało
Myślałam, że w przedszkolu usłyszę tylko informacje o katarze w grupie albo nowej piosence na występ. Tym razem usłyszałam jednak pytanie, które totalnie zbiło mnie z tropu i jeszcze długo nie dawało spokoju.
Szanowna Redakcjo, piszę ten list z serca, trochę w biegu, bo jak to u mamy małego dziecka, czas zawsze jest „pomiędzy”. Pomiędzy zupą a praniem, pomiędzy pracą a wieczornym czytaniem bajki. Jednak nie mogę przestać myśleć o tym, co wydarzyło się w przedszkolu. Odebrałam synka jak zwykle. Machał rączką, miał brokat na policzku i uśmiech od ucha do ucha. Pomyślałam, że dzień był udany. Pani poprosiła mnie na chwilę na bok, spokojnie, bez dramatów. I wtedy padło jedno zdanie: „A proszę mi powiedzieć, kiedy ostatnio spędziliście z nim czas tak całkiem bez telefonu w ręku?”. Zaniemówiłam. Naprawdę. Stałam jak słup, a w głowie pusto. Oczywiście, że spędzamy czas razem. Przecież gotuję, sprzątam, pytam, co było w przedszkolu. Przecież jestem obok. Tylko że nagle zobaczyłam siebie z boku. Ja na placu zabaw, on na huśtawce, a ja niby patrzę, ale palec sam przesuwa ekran. Ja w domu, on buduje z klocków, a ja „przez minutkę” odpisuję na wiadomość. Z minutki robi się dziesięć, potem piętnaście. A dziecko po cichu odkłada klocki, bo nie ma komu pokazać wieży. Telefon w ręku rodzica. Jak to wygląda oczami dziecka Wróciłam do domu i im dłużej o tym myślałam, tym bardziej robiło mi się przykro. Nie dlatego, że pani mnie oceniła. Ona nie mówiła tego z wyrzutem. Raczej z troską. Tylko ja poczułam, że ktoś nazwał głośno to, co od dawna czaiło się gdzieś pod skórą. Że czasem jestem obok, ale nie do końca. Dzieci są takie uważne. Widzą więcej, niż nam się wydaje. Syn potrafi powiedzieć: „Mamo, patrz na mnie”, kiedy ja wcale nie mam poczucia, że nie patrzę. A jednak nie patrzę. Patrzę przez szybę telefonu. To nie jest to samo. Najgorsze, że to wchodzi w nawyk. Nie myślisz o tym. Mówisz sobie, że musisz coś sprawdzić, że praca, że to ważne. I potem nagle słyszysz pytanie, które obnaża prawdę jak latarka w ciemnym pokoju. Wina, wstyd i to trudne pytanie: co dalej Wieczorem miałam w sobie wstyd. Taki cichy, niekrzyczący. Nie chciałam się usprawiedliwiać. Nie chciałam mówić, że wszyscy tak mamy. Bo to, że wszyscy coś robią, nie znaczy jeszcze, że to jest dobre. Pomyślałam też o swojej mamie. Ona nie miała telefonu, wiadomo. Ale miała milion obowiązków. Tylko że ja pamiętam jej dłonie. Ciepłe, zajęte, ale obecne. Pamiętam jej wzrok, kiedy opowiadałam o czymś ważnym, nawet głupim. Chcę, żeby mój syn pamiętał mój wzrok, nie ekran. Więc co zrobiłam. Na początku prosto: po powrocie z przedszkola odkładam telefon do szuflady. Nie na zawsze, nie na pokaz. Na godzinę, dwie. Na ten czas, który jest tylko dla nas. I wiecie co? Pierwsze dni były trudne. Ręka sama szukała telefonu. A potem przyszła ulga. Jakbym odzyskała kawałek siebie. Jak spędzać czas z dzieckiem bez ekranu na boku Nie wymyślam wielkich planów. Nie chodzi o to, żeby codziennie robić teatrzyk albo lekcję plastyki. Wystarczy usiąść na dywanie i być. Serio być. Zapytać, co dziecko czuje. Posłuchać do końca, nawet gdy historia o chłopcu z grupy ciągnie się w nieskończoność. Wyjść na spacer bez słuchawek. Zagrać w prostą grę. Upiec razem coś najprostszego, nawet głupie naleśniki. Nie chcę moralizować. Sama jeszcze wczoraj szukałam usprawiedliwień. Chcę tylko powiedzieć: to pytanie z przedszkola boli, ale jest ważne. I może uratować coś, co bardzo łatwo zgubić w codziennym pędzie. Pozdrawiam serdecznie, Mama Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: 9 skutków dorastania przy toksycznych rodzicach. Wychodzą dopiero po trzydziestce
„Moje dziecko nie jest służącym”. A jednak obowiązki w przedszkolu uczą czegoś ważnego
Ten list przysłała do redakcji mama 5-latki, która – jak sama przyznaje – długo buntowała się przeciwko obowiązkom w przedszkolu. Wydawało jej się, że dzieci są tam od zabawy, a nie od sprzątania. Dopiero jedna sytuacja otworzyła jej oczy. Jej słowa to ważny głos w dyskusji o tym, czym naprawdę jest samodzielność.
Piszę ten list, bo czuję, że nie jestem jedyną mamą, która kiedyś źle patrzyła na obowiązki w przedszkolu. Gdy usłyszałam, że moja córka w swojej grupie ma dyżury – raz nakrywa do stołu, innym razem pomaga sprzątać po zajęciach plastycznych, a czasem podlewa rośliny – w pierwszym odruchu poczułam bunt. W mojej głowie zabrzmiało to tak: „Moje dziecko nie jest służącym. Przecież to przedszkole, a nie zakład pracy”. Dziś wiem, że to ja miałam problem – nie przedszkole. „Zostaw, ja zrobię to szybciej” – słowa, które niszczą samodzielność Jestem mamą, która wszystko robiła za swoje dziecko. Bo szybciej. Bo czyściej. Bo mniej nerwów. Gdy córka próbowała ścielić łóżko – poprawiałam. Gdy chciała pomóc w kuchni – bałam się bałaganu. Gdy odkładała zabawki – wyręczałam ją, bo przecież „i tak zrobię to lepiej”. Aż któregoś dnia pani z przedszkola powiedziała mi przy odbiorze: „Córka pięknie dziś współpracowała. Dzieci mają swoje obowiązki i ona świetnie sobie radzi”. Nie zrozumiałam od razu. W domu nadal chciałam trzymać kontrolę. Ale pewnego popołudnia podsłuchałam rozmowę córki z babcią: „Babciu, ja to wszystko umiem. Tylko mama mi nie pozwala”. To było jak kubeł zimnej wody. Obowiązki w przedszkolu nie są karą. To fundament pewności siebie Dziś widzę, ile dobrego dały jej te małe, przedszkolne zadania. Nakrywanie do stołu – odpowiedzialność. Sprzątanie po zabawie – szacunek do pracy innych. Pomaganie kolegom – współpraca. Dyżury – poczucie, że jest potrzebna i ważna. Zorientowałam się, że obowiązki nie odbierają dzieciom dzieciństwa. One pomagają im w nie wejść – odważnie, samodzielnie i z poczuciem sprawczości. Zaczęłam pozwalać córce robić więcej w domu. Teraz sama z siebie ścieli łóżko, pomaga przy kolacji, segreguje pranie. Nie dlatego, że musi. Dlatego, że chce. Czuje się duża, odpowiedzialna i kompetentna. A ja, patrząc na nią, coraz częściej myślę: „Gdyby nie obowiązki w przedszkolu, dalej trzymałabym ją pod kloszem”. Drodzy rodzice – nie bójmy się oddać dzieciom małych odpowiedzialności Wiele z nas chce chronić swoje dzieci. To naturalne. Ale chroniąc je przed każdym wysiłkiem, odbieramy im coś znacznie ważniejszego – przestrzeń na rozwój. Obowiązki w przedszkolu to nie wyzysk, nie przesada, nie „robienie z dzieci dorosłych”. To nauka, którą powinny wynieść, zanim trafią do szkoły i później – w dorosłość. Dziś mogę powiedzieć jedno: cieszę się, że ktoś w przedszkolu nauczył moją córkę tego, czego ja przez długi czas nie potrafiłam – wiary w siebie. Zobacz także: Dzięki tej „ryzykownej” zabawie wychowasz pewne siebie dziecko. Matka: „Nie poznaję syna”
Dziecko się złości i rzuca na ziemię. Tych 5 zdań sprawi, że od razu zacznie cię słuchać
Nagle robi się głośno, nerwowo i masz wrażenie, że wszyscy patrzą tylko na was. W głowie zostaje pustka, bo nie wiesz, co powiedzieć. Wypróbuj te zdania – najlepiej zadziałają podczas ataku złości.
Wybuch złości dziecka nie wybiera miejsca ani pory. Zdarza się przy kasie w sklepie, na placu zabaw, w domu tuż przed wyjściem. I zwykle wygląda podobnie: łzy, krzyk, czasem rzucenie się na ziemię. W takich chwilach łatwo o własne silne emocje. Tymczasem to właśnie wtedy najbardziej potrzebujemy prostych, krótkich zdań, które nie dolewają oliwy do ognia, tylko prowadzą dziecko z powrotem do spokoju. Poniżej zebrałam pięć zdań, które sama mam „pod ręką”. Nie są magicznym zaklęciem. Działają dlatego, że trafiają w to, co dziecko przeżywa w środku, i dają mu jasną ścieżkę. Po każdym zdaniu dopowiadam, jak je powiedzieć, żeby miało moc. Dlaczego dziecko wpada w złość i rzuca się na ziemię Złość u dziecka to nie teatr ani sposób na upokorzenie rodzica. To emocja, z którą mały człowiek dopiero uczy się żyć. Jego układ nerwowy nie potrafi jeszcze hamować impulsów tak jak nasz. Dla nas „nie kupimy teraz lizaka” to drobiazg, dla niego to prawdziwa strata, czasem taka, jakby świat się kończył. Dochodzi zmęczenie, głód, przebodźcowanie, presja dnia. Złość jest wtedy jak fala: przychodzi szybko i zalewa wszystko. Wiem, że w takich sytuacjach najtrudniejsze jest jedno: nie dać się wciągnąć w spiralę. Dlatego pierwsza rzecz, jaką robię, to oddech i przypomnienie sobie: dziecko nie robi mi tego na złość, ono to przeżywa. Potem wchodzą te zdania. 5 zdań, które pomagają uspokoić złość w kilka minut 1. „Widzę, że jesteś bardzo zły” To zdanie działa jak hamulec. Dziecko słyszy, że jego emocja została zauważona. Nie musi krzyczeć głośniej, żeby wreszcie ktoś je usłyszał. Ważny jest ton: spokojny, pewny, bez ironii. Nie mówimy „znowu się złościsz”, tylko nazywamy stan tu i teraz. Gdy dziecko ma wrażenie, że jest rozumiane, napięcie zaczyna spadać. 2. „Możesz się złościć, ale nie pozwolę bić ani kopać” To połączenie zgody na emocję z granicą zachowania. Dziecko ma prawo czuć złość, ale nie ma prawa ranić. Granica jest jasna. Nie wygłaszamy wykładu, bo złość nie słyszy długich zdań. Jeśli trzeba, odsuwamy się krok dalej albo przytrzymujemy ręce, mówiąc dokładnie to. 3. „Jestem obok. Poczekam” Kiedy dziecko wpada w emocjonalną burzę, często czuje się samotne, nawet jeśli krzyczy „idź stąd”. To zdanie daje mu bezpieczeństwo. Nie szantażujemy, nie grozimy odejściem. Pokazujemy, że nie boimy się jego emocji. U mnie w domu to czasem oznacza, że siadam obok na podłodze i milczę. Sama obecność robi ogromną robotę. 4. „Oddychaj ze mną. Zróbmy trzy spokojne wdechy” Złość siedzi w ciele. Dziecko oddycha szybko, płytko, jakby goniło. Razem z oddechem spada napięcie w mięśniach i gardle. Nie proszę: „uspokój się”, bo to nic nie znaczy. Daję konkretną instrukcję i robię to razem z dzieckiem. Nawet jeśli na początku odmawia, często po chwili zaczyna mnie naśladować. 5. „Powiedz mi, czego potrzebujesz, kiedy już będziesz gotowy” To zdanie przenosi dziecko z reakcji na komunikację. Daje mu sprawczość, ale nie w środku wybuchu tylko wtedy, gdy będzie gotowe. Dziecko słyszy, że jego potrzeba ma znaczenie, a jednocześnie, że najpierw wracamy do spokoju. Czasem po minucie mówi: „chciałem jeszcze pobyć na placu zabaw”. I wtedy możemy rozmawiać jak ludzie. Co robić po wyciszeniu, żeby wybuchów było mniej Kiedy emocje opadną, nie wracam do sytuacji od razu z kazaniem. Robię to później, w spokojnym momencie. Krótko: „Widziałam, że było ci trudno. Następnym razem spróbuj powiedzieć mi o tym wcześniej”. Dziecko uczy się wtedy, że złość nie jest zakazana, ale można ją przeżywać inaczej. W codzienności naprawdę pomaga też profilaktyka: regularne posiłki, sen, mniej pośpiechu przy wyjściach, uprzedzanie o zmianach („za pięć minut wychodzimy”). Zwykle to nie jedno wielkie „coś” wywołuje napad złości, tylko suma małych przeciążeń. Nie musisz być rodzicem bez emocji. Wystarczy, że będziesz rodzicem, który umie wrócić do spokoju szybciej niż dziecko. Te pięć zdań to taki most. Z twojej strony prowadzi do opanowania, z jego strony do poczucia, że jest widziane, bezpieczne i nadal ważne. Zobacz też: 1 zdanie, po którym od razu poznasz toksycznego rodzica. „Tak niszczą dzieci”
Ta metoda przynosi ukojenie, gdy dziecko się złości. „Najpierw bądź obok, dopiero potem mów”
Rodzice najchętniej uspokajają złość dziecka słowami, radami i próbami logicznego wyjaśniania sytuacji. Jednak część ekspertów przekonuje, że pierwszą reakcją nie powinny być słowa, lecz… cisza. Nie kara, nie ignorowanie, ale spokojna, niewerbalna obecność. To podejście zmienia sposób, w jaki patrzymy na dziecięce emocje.
Dlaczego słowa nie trafiają do rozgniewanego dziecka? Gdy dziecko przeżywa silną złość, jego mózg działa zupełnie inaczej. Eksperci tłumaczą, że w emocjonalnej „burzy” kora przedczołowa odpowiedzialna za logiczne myślenie właściwie się wyłącza. Dlatego komunikaty typu „uspokój się”, „przestań płakać” czy „nie przesadzaj” w tej chwili nie tylko nie pomagają, ale często eskalują napięcie. Do tego umniejszają uczucia dziecka. Specjaliści radzą, by zamiast zasypywać dziecko słowami, spróbować przede wszystkim być przy nim. Usiaść obok, nie oceniać, nie komentować, nie pouczać. Cisza nie jest brakiem reakcji — jest przestrzenią, w której dziecko może bezpiecznie przeżyć swoją emocję. Potrzebuje dorosłego, który będzie jego kotwicą, jego bezpieczną przystanią. Cisza, która koi. Jak stosować tę metodę w praktyce? Technika ciszy polega na świadomym odłożeniu słów na później. Rodzic daje dziecku sygnał: jestem przy tobie, widzę twoją emocję, możesz ją przeżyć. To może wyglądać tak: rodzic siada obok, ale nie narzuca się, stosuje kontakt wzrokowy tylko wtedy, gdy dziecko tego chce, nie ocenia i nie komentuje, czasem wystarczy lekkie dotknięcie ramienia albo otwarte ręce na znak gotowości do przytulenia. Psychologowie tłumaczą, że w takich momentach dziecko reguluje się poprzez relację. Obecność rodzica działa dosłownie jak bezpieczna „kotwica”, która pomaga układowi nerwowemu wyciszyć się i wrócić do równowagi. Rozmowa i tłumaczenie pojawiają się później. Co mówią rodzice, którzy stosują tę metodę? – Kiedy moja córka wpadała w histerię, próbowałam ją czymś zagadać, przekupić albo tłumaczyć na siłę. To działało odwrotnie. Teraz po prostu jestem obok i dopiero po chwili pytam, czy chce opowiedzieć, co się wydarzyło, jak się czuła – mówi Asia, mama pięciolatki. – Mój syn reaguje wybuchem na najmniejszą frustrację. Gdy przestałam mu powtarzać „uspokój się” i zaczęłam po prostu siedzieć niedaleko, uspokaja się szybciej niż kiedykolwiek – opowiada Paulina, mama trzylatka. – Zauważyłam, że moje dziecko bardzo źle znosi, gdy próbuję na siłę tłumić jego złość, uspokajać. Cisza paradoksalnie otwiera syna na bliskość. Po wszystkim sam przychodzi i mówi, co go zdenerwowało – dodaje Anna, mama czterolatka. Cisza to nie kara. To nowy sposób bycia przy dziecku Rodzice często boją się ciszy, bo mylą ją z ignorowaniem dziecka. Tymczasem niewerbalne wsparcie to jedna z najskuteczniejszych metod regulacji emocji u najmłodszych. To także ważny sygnał: nie musisz być spokojny natychmiast. Masz prawo coś czuć, a ja ci w tym towarzyszę. Cisza nie wyklucza rozmowy – ona ją poprzedza. I przygotowuje grunt pod prawdziwe zrozumienie. Dzięki temu dziecko nie tylko szybciej wraca do równowagi, ale też uczy się, że emocje są bezpieczne, a dorosły potrafi pomieścić nawet największą złość. To metoda, która wymaga cierpliwości. Ale daje efekt, którego nie da żaden „uspokój się”. Zobacz także: Dzięki tej „ryzykownej” zabawie wychowasz pewne siebie dziecko. Matka: „Nie poznaję syna”
Gdy dziecko się złości, nie mów „uspokój się”. Zamiast tego użyj jednej z 7 „magicznych” fraz
Reem Raouda, uznana ekspertka w dziedzinie świadomego rodzicielstwa, ujawnia 7 „magicznych” fraz, które potrafią niemal natychmiast zakończyć każdy napad złości. Oto konkretne słowa, które uruchamiają u dzieci mechanizmy samoregulacji.
Reem Raouda, autorka i ekspertka w dziedzinie świadomego rodzicielstwa, pracowała z ponad 200 dziećmi i setkami rodzin. Jak pokazują jej obserwacje i badania, podczas emocjonalnego przeciążenia dzieci tracą dostęp do logicznego myślenia. Dzieje się tak, ponieważ kora przedczołowa – obszar mózgu odpowiedzialny za rozumowanie i język – zostaje czasowo „wyłączona”. Dlatego właśnie popularne zwroty typu „uspokój się” czy „powiedz, co się stało” nie przynoszą efektów. Dziecko w stanie silnego wzburzenia emocjonalnego nie umie poprawnie przetwarzać słów. Potrzebuje wtedy przede wszystkim poczucia bezpieczeństwa i kontaktu z regulującym go dorosłym układem nerwowym. Co zamiast „uspokój się”: 7 zdań, które rozładowują emocjonalny chaos Raouda twierdzi, że zamiast słów, w pierwszym etapie histerii kluczowa jest fizyczna i emocjonalna obecność. Cisza – wbrew intuicji – bywa najpotężniejszym narzędziem. Siedząc blisko dziecka i zachowując spokój, dorosły wysyła niewerbalny sygnał: „Jesteś bezpieczny, damy sobie z tym radę”. Na liście przygotowanej przez ekspertkę milczenie jest numerem 1. Oto pozostałe frazy, które działają jak „emocjonalna kotwica” w czasie napadu złości: „(Milczenie)” – cisza jako forma komunikatu „Jesteś bezpieczny, jestem obok”. „Jestem tutaj” – sygnał obecności, który reguluje układ nerwowy dziecka. „To bardzo silne uczucie, prawda?” – uznanie emocji pomaga dziecku je zidentyfikować. „Możesz być zły. Nie wolno bić” – oddzielenie emocji od zachowania. „Zróbmy razem przerwę” – wspólna pauza lepiej działa niż izolacja. „Widzę, jak bardzo ci na tym zależało” – zrozumienie rozczarowania gasi potrzebę dalszego krzyku. „Możesz się złościć. Nadal cię kocham” – zapewnienie bezwarunkowej miłości. Każda z tych fraz aktywuje inne mechanizmy regulacyjne i wpływa kojąco na pobudzony układ limbiczny dziecka. Słowa dobrane przez Raoudę nie są przypadkowe. Każda z magicznych fraz działa na poziomie neurologicznym. Poprzez poczucie bezpieczeństwa i uznanie emocji, dziecko przestaje czuć się zagrożone i może „wyłączyć” tryb walki lub ucieczki. Frazy te wspierają rozwój odporności emocjonalnej. Uczą, że emocje – nawet silne i trudne – są do przyjęcia, a granice można stawiać z miłością, a nie gniewem. Czego unikać, gdy dziecko krzyczy i płacze? Reem Raouda stanowczo odradza klasyczne reakcje: moralizowanie, grożenie, karanie, izolację. Dziecko w emocjonalnym kryzysie nie potrzebuje korekty, lecz kontaktu. Próby wyciszenia dziecka krzykiem lub groźbami mogą nasilić lęk i poczucie wstydu. Zamiast mówić „nie przesadzaj” czy „uspokój się natychmiast”, lepiej jest milczeć i być obok. Siła tkwi w prostych zdaniach, które zamiast kontrolować – łączą. To właśnie łączy magiczne frazy na histerię u dzieci: wzmacniają więź i uczą, że każda emocja jest do uniesienia, jeśli tylko jesteśmy razem. Źródło: cnbc.com Zobacz także: 1 błąd toksycznych rodziców rani na całe życie. Te dzieci nigdy nie zbudują zdrowego związku
Kiedy czapka, kiedy rajstopy pod spodnie i rękawiczki? Moja ściągawka dla rodziców
Nie ma trudniejszego momentu w roku dla rodziców niż ten, gdy rano stoisz w korytarzu z dzieckiem i zadajesz sobie pytanie: czy to już czas na czapkę, rajstopy pod spodnie i rękawiczki? Przez lata wychodzenia z dziećmi do przedszkola, szkoły i na plac zabaw stworzyłam własną ściągawkę – prostą, życiową i naprawdę skuteczną.
Poranki pełne dylematów Znam ten moment aż za dobrze. Stoję z kubkiem kawy, za oknem niby świeci słońce, ale termometr pokazuje 8 stopni. Jedno dziecko twierdzi, że jest mu „gorąco” już na sam widok czapki, drugie dramatycznie chowa dłonie w rękawy bluzy. Ja zerkam na prognozę i próbuję wyczuć – czy to jeszcze jesień, czy już przedzimie? Z czasem zrozumiałam, że tu nie chodzi o perfekcyjne dopasowanie ubrania do temperatury, tylko o zdrowy rozsądek i obserwację dziecka. A że jestem mamą czwórki, przetestowałam to w każdych warunkach – od jesiennego wiatru na Mazurach po marcowe pluchy w Warszawie. Czapka: nie wtedy, gdy zimno, tylko gdy wieje Kiedyś zakładałam czapkę „bo tak trzeba”. Dziś wiem, że głowa nie jest aż tak wrażliwa na chłód, jak nasze uszy. Czapka przydaje się przede wszystkim na wiatr, nie na sam chłód. Moja zasada jest prosta: powyżej 10°C – czapka tylko przy silnym wietrze lub jeśli dziecko ma mokre włosy po basenie, od 5°C do 10°C – cienka czapka lub opaska, szczególnie rano, poniżej 5°C – czapka obowiązkowo. Dzieci często się ruszają, biegają, więc szybko się rozgrzewają. Czapka przydaje się głównie w drodze do szkoły czy przedszkola, ale po dotarciu na miejsce dobrze ją zdjąć, żeby się nie przepociły. Warto też pamiętać, że czapka z bawełny lepiej oddycha niż akrylowa, a polarowa osłoni nawet przy silnym wietrze. Osobiście jestem fanką wełny merino, która dla mnie jest całoroczna. Rajstopy pod spodnie – tak, ale nie zawsze To temat, który potrafi wywołać rodzinne wojny. Babcie mówią „załóż rajstopy, bo zmarzniesz”, a dzieci błagają, by tego nie robić. A prawda – jak zwykle – leży pośrodku. Dla mnie granicą jest 5°C. Powyżej tej temperatury – jeśli dziecko idzie do przedszkola, w którym spędzi większość dnia w ciepłej sali, wystarczą dresy lub spodnie z grubszego materiału. Poniżej 5°C – rajstopy lub legginsy pod spodnie to świetne rozwiązanie, szczególnie u młodszych dzieci, które dużo siedzą lub mniej się ruszają. Przy temperaturach bliskich zeru – warto wybrać spodnie typu softshell lub narciarskie na cienkiej podszewce – zastąpią dwie warstwy i pozwolą uniknąć przegrzania. W praktyce najczęściej sprawdza się metoda „na cebulkę”: cienkie rajstopki lub legginsy, a na to dresy albo spodnie z polarem. Dzięki temu, jeśli w ciągu dnia zrobi się cieplej, dziecko może łatwo się rozebrać. Rękawiczki? Zanim zacznie szczypać w palce To, że dziecko marznie w dłonie, nie zawsze oznacza, że jest zimno. U dzieci krążenie bywa mniej efektywne niż u dorosłych, dlatego rękawiczki warto mieć zawsze pod ręką, nawet jeśli rano wydaje się jeszcze ciepło. Mój sprawdzony sposób: Poniżej 8°C – cienkie rękawiczki z bawełny lub dzianiny. Od 3°C w dół – polarowe lub wodoodporne, najlepiej z zapięciem na rzep. Przy wietrze lub wilgoci – obowiązkowo rękawiczki, nawet jeśli termometr pokazuje więcej. Najgorszy moment to ten, gdy dziecko wraca z placu zabaw z czerwonymi palcami i płacze, że boli. Zimą nie czekam, aż „naprawdę zrobi się zimno”. Rękawiczki to drobiazg, który potrafi uratować dzień. Zasada numer jeden: nie ubieraj dziecka cieplej niż siebie Kiedyś mój pediatra powiedział mi coś, co zapamiętałam na zawsze: „Nie ubieraj dziecka cieplej, niż sama byś się ubrała, wychodząc w tym samym czasie na spacer”. To proste, a jednocześnie genialne. Dzieci biegają, skaczą, noszą ciężkie plecaki – ruszają się dużo więcej niż my. Dlatego jeśli nam w kurtce jest komfortowo, im w tej samej będzie najpewniej za ciepło. Dodatkowo warto pamiętać, że przegrzanie często kończy się gorzej niż lekkie wychłodzenie – spocone dziecko, które zdejmie kurtkę w szatni, szybciej się przeziębi. Dzieci uczą się odczuwać temperaturę Z biegiem lat zauważyłam coś jeszcze – dzieci same potrafią ocenić, czy jest im zimno. Tylko musimy im na to pozwolić. Zamiast decydować za nie, pytam: „Wolisz czapkę czy kaptur?”, „Założyć rajstopy czy grubsze spodnie?”. To uczy ich słuchania swojego ciała i podejmowania decyzji – małych, ale ważnych. Dziś moje dzieci same potrafią powiedzieć, że „na rower trzeba czapkę”, a „na spacer wystarczy bluza i kaptur”. A ja z dumą patrzę, że wreszcie nie muszę już co rano stawać przed dylematem „czapka czy nie”. Na koniec – trochę luzu Rodzicielstwo to ciągła nauka balansowania – między rozsądkiem a intuicją, troską a zaufaniem. W ubraniach też. Więc jeśli pewnego dnia twoje dziecko wyjdzie bez czapki, a ty zamarzniesz z niepokoju – spokojnie. To nie jest koniec świata. W najgorszym wypadku wróci z chłodnym nosem i nowym doświadczeniem. A ty będziesz o krok bliżej, by odpuścić tam, gdzie naprawdę można.
Te 30 cytatów Janusza Korczaka zmieni Twój sposób myślenia o dzieciach
Złote myśli Janusza Korczaka od lat skłaniają do refleksji rodziców i nauczycieli. Jego mądre słowa mogą być piękną ozdobą kartki z życzeniami, a nawet dodatkiem do dedykacji na zakończenie roku szkolnego. Wybraliśmy najpiękniejsze cytaty Janusza Korczaka – warto je znać i pamiętać o nich na co dzień,
To właśnie cytaty Janusza Korczaka mogą pięknie uzupełnić kartkę na Dzień Dziecka, stać się mottem życzeń dla przyszłych rodziców, a także wskazówką dla nauczycieli i opiekunów, którzy codziennie pracują z dziećmi. Lekarz, pisarz, pedagog, a przede wszystkim obrońca praw dziecka – Janusz Korczak pozostawił po sobie niezwykłe dziedzictwo. Myśli słynnego pedagoga na zawsze zapisały się w historii światowej edukacji. Oto 20 wyjątkowych cytatów z Korczaka, które skłaniają do refleksji nad wychowaniem najmłodszych, ich edukacją i prawami. Najlepsze cytaty Janusza Korczaka: złote myśli o dzieciach; cytaty o nauczycielach i szkole; złote myśli o wychowaniu dzieci i życiu. Złote myśli Janusza Korczaka o dzieciach Janusz Korczak całe życie uczył dorosłych, jak kochać i rozumieć dzieci. Przypominał rodzicom, że dziecko to taki sam człowiek jak dorosły – ma swoje uczucia, potrzeby i własne zdanie. Prosił, żeby nie traktować najmłodszych jak swoją własność, ale jak kogoś ważnego, z kim warto rozmawiać i kogo trzeba słuchać. Choć nie ma go już z nami, jego myśli nadal poruszają serca i otwierają oczy. Oto jego wyjątkowe cytaty o dzieciach: „Nie ma dzieci – są ludzie.” *** „Kiedy śmieje się dziecko, śmieje się cały świat.” *** „Dzieci nie są głupsze od dorosłych, tylko mają mniej doświadczenia.” *** „Dziecko chce być dobre. Jeśli nie umie – naucz, jeśli nie wie – wytłumacz, jeśli nie może – pomóż.” *** „Dzieci - to przyszli ludzie. Więc dopiero będą, więc jakby ich jeszcze nie było. A przecież jesteśmy: żyjemy, czujemy, cierpimy.” *** „Umysł dziecka - las, którego wierzchołki lekko się poruszają, gałęzie splatają, liście drżąc dotykają.” *** „Nie to ważne w co się bawić, a jak i co się przy tym myśli i czuje. Można rozumnie bawić się lalką, a głupio i dziecinnie grać w szachy. Można ciekawie i z fantazją bawić się w straż, pociąg, polowanie, w Indian, a bezmyślnie czytać książki.” *** „Ma dziecko przyszłość, ale ma i przeszłość: pamiętne zdarzenia, wspomnienia, wiele godzin najistotniejszych samotnych rozważań. Nie inaczej niż my pamięta i zapomina, ceni i lekceważy, logicznie rozumuje i błądzi, gdy nie wie. Rozważnie ufa i wątpi.” Cytaty Janusza Korczaka o nauczycielach i szkole Janusz Korczak nie tylko kochał dzieci – uczył dorosłych, jak być dla nich wsparciem. Miał odwagę mówić głośno, że szkoła powinna być miejscem wolności, a nie strachu. Wierzył, że dobry nauczyciel nie narzuca, lecz prowadzi z szacunkiem i sercem. Jego słowa wciąż są aktualne, a złote myśli o szkole i wychowaniu inspirują kolejne pokolenia nauczycieli. Oto one: „Pozwól dzieciom błądzić i radośnie dążyć do poprawy.” *** „Dziecko małe , lekkie, mniej go jest. Musimy pochylić, zniżyć ku niemu.” *** „Jeśli są wyrazy, o których boisz się mówić, co zrobić z czynem, który mogą popełnić? Wychowawca nie może bać się ani słów, ani myśli, ani czynów dzieci.” *** „Dob­ry wycho­waw­ca, który nie wtłacza a wyz­wa­la, nie ciągnie a wzno­si, nie ug­niata a kształtu­je, nie dyk­tu­je a uczy, nie żąda a za­pytu­je – przeżyje wraz z dziećmi wiele nat­chnionych chwil.” *** „Jeśli umiecie diagnozować radość dziecka i jej natężenie, musicie dostrzec, że najwyższa jest radość z pokonanej trudności, osiągniętego celu, odkrytej tajemnicy.” *** „Dziecko jest pergaminem szczelnie zapisanym drobnymi hieroglifami, których część tylko zdołasz odczytać, a niektóre potrafisz wytrzeć lub tylko zakreślić i własną zapełnisz treścią.” *** „Młodzi mają różne własne sprawy, własne zmartwienia, własne łzy i uśmiechy, własne młode poglądy i młodą poezję. Często ukrywają przed dorosłymi, bo się wstydzą, nie ufają, bo boją się, żeby się z nich nie śmieli.” *** „Zjawisko tak częste: dziecko zawiniło, stłukło szybę. Powinno mieć poczucie winy. Gdy czynimy słuszne wymówki, rzadziej spotykamy skruchę niż bunt, gniew w zmarszczonych brwiach, spojrzeniach spode łba rzucanych. Dziecko chce, by wychowawca właśnie wtedy okazał mu życzliwość, gdy winne, gdy złe, gdy je spotkało nieszczęście.” *** „Poznaj siebie, zanim zechcesz dzieci poznać. Zdaj sobie sprawę z tego, do czego sam jesteś zdolny, zanim dzieciom poczniesz wykreślać zakres praw i obowiązków. Ze wszystkich sam jesteś dzieckiem, które musisz poznać, wychować i wykształcić przede wszystkim.” *** „Szkoła winna być kuźnicą, gdzie wykuwają się najświętsze hasła […] – ona najgłośniej wołać winna o prawa człowieka, piętnować najśmielej i najbezwzględniej to, co jest w życiu zabagnionego.” Złote myśli Korczaka o wychowywaniu dzieci i życiu Janusz Korczak pisał o dzieciach, ale tak naprawdę chciał nauczyć dorosłych, jak żyć lepiej i wychowywać pokolenie, które zmieni świat na lepsze. Jego złote myśli są ponadczasowe i nadal bardzo prawdziwe. To proste, a jednocześnie ważne lekcje – nie tylko o wychowaniu, ale i o życiu. Poniżej znajdziecie wyjątkowe i mniej znane cytaty, które wciąż poruszają i dają do myślenia. „Nie wolno zostawiać świata takim, jakim jest.” *** „Można żądać dobroci, ale nie takiej, która jest poświęceniem.” *** „Nie każę, ale proszę. Nie żądam – pragnę. Nie rozkazuję – oczekuję.” *** „Dziecko ma prawo do poważnego traktowania jego spraw, do sprawiedliwego ich rozważania.” *** „Nie takie ważne, żeby człowiek dużo wiedział, ale żeby dobrze wiedział, nie żeby umiał na pamięć, a żeby rozumiał, nie żeby go wszystko troszkę obchodziło, a żeby go coś naprawdę zajmowało.” *** „W małym mieszkaniu może panować zgoda, życzliwość, wesołość, w dużym może być surowość, niechęć i nuda. Samotne może być dziecko i tu, i tam.” *** „Szacunku dla bieżącej godziny, dla dnia dzisiejszego. Jak będzie umiało jutro, gdy nie dajemy żyć dziś świadomym, odpowiedzialnym życiem? Nie deptać, nie poniewierać, nie oddawać w niewolę jutra, nie gasić, nie śpieszyć, nie pędzić.” *** „Kiedy dziecko powinno już chodzić i mówić? Wtedy, kiedy chodzi i mówi. Kiedy powinny się wyrżnąć ząbki? Akurat wtedy, kiedy się wyrzynają. Niemowlę tyle godzin spać powinno, ile mu potrzeba, by było wyspane.” *** „Zapnij guzik, dlaczego masz buty zabłocone, czy odrobiłeś lekcje, pokaż uszy, obetnij paznokcie. I to nas uczy po trochu unikać, kryć się - nawet jeśli nic złego nie zrobiliśmy. A kiedy przypadkiem spojrzą, czekamy zaraz na jakąś uwagę.” *** „Nie biegaj, bo wpadniesz pod konie. Nie biegaj, bo się spocisz. Nie biegaj, bo się zabłocisz. Nie biegaj, bo mnie głowa boli (…) I cała potworna maszyna pracuje długie lata, by kruszyć wolę, miąć energię, spalać siłę dziecka na swąd.” *** „Jeżeli ktoś zrobił coś złego, najlepiej mu przebaczyć. Jeżeli zrobił coś złego, bo nie wiedział, to już wie teraz. Jeżeli zrobił coś złego nieumyślnie, będzie w przyszłości ostrożniejszy. Jeśli robi coś złego, bo mu się trudno przyzwyczaić, będzie się starał. Jeżeli zrobił coś złego, bo go namówili, już się nie będzie słuchał.” *** „Zawsze jak dorosły się krząta, to dziecko się plącze, dorosły żartuje, a dziecko błaznuje, dorosły płacze, a dziecko się maże i beczy, dorosły jest ruchliwy, dziecko wiercipięta, dorosły smutny, a dziecko skrzywione, dorosły roztargniony, dziecko gawron, fujara. Dorosły się zamyślił, dziecko zagapiło. Dorosły robi coś powoli, a dziecko się guzdrze. Niby żartobliwy język, a przecież niedelikatny. Pędrak, brzdąc, malec, rak - nawet kiedy się nie gniewają, kiedy chcą być dobrzy. Trudno, przyzwyczailiśmy się, ale czasem przykro i gniewa takie lekceważenie.” Zobacz też: Rymowanki dla dzieci: krótkie i śmieszne. Wierszyki na pamięć i na urodziny Cytaty o życiu: mądre, motywujące i pozytywne sentencje o tym, co ważne Krótkie cytaty na FB: mądre opisy do zdjęć i życiowe cytaty o miłości
Helen Mirren otrzymała własną lalkę Barbie z okazji 65 lat istnienia marki
Barbie od swojego debiutu w 1959 roku inspiruje dziewczyny i kobiety na całym świecie do odważnych marzeń i zachęca je do wiary w to, że mogą być, kim chcą. Realizując tę misję, co roku honoruje inspirujące kobiety – wzory do naśladowania i nagłaśnia ich wyjątkowe historie. Z okazji swojego jubileuszu oraz Międzynarodowego Dnia Kobiet, Barbie wyróżniła kolejne niezwykłe osobowości, wśród których znalazła się pochodząca z Wielkiej Brytanii Dame Helen Mirren.
Jedna z najbardziej znanych i szanowanych aktorek na świecie, narratorka, która udzieliła głosu w kasowym hicie „Barbie” oraz odtwórczyni niezliczonych ról, w oświadczeniu opublikowanym na swojej stronie internetowej napisała: „Jestem absolutnie zachwycona moją Barbie. Zostać wybraną przez Barbie jako wzór do naśladowania (eng. Barbie Role Model) to ogromny komplement. Coś, czego nie wyobrażałabym sobie w najśmielszych snach, że wydarzy się w tym momencie mojego życia.” Jedyna w swoim rodzaju lalka Barbie Helen Mirren, ubrana w elegancką niebieską suknię, nawiązuje do stylizacji aktorki z czerwonego dywanu w Cannes z 2023 roku. Dopełnieniem stylizacji jest wachlarz – jej znak rozpoznawczy oraz… miniaturowa figurka Oscara upamiętniająca nagrodę, którą Mirren otrzymała w 2007 roku w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa. „To wyjątkowy moment, który mogę dodać do listy moich ulubionych osiągnięć: tytuł Damy Imperium Brytyjskiego, zdobycie Oscara, gwiazda na Hollywoodzkiej Alei Sław, a teraz – własna Barbie!" – dodała. W tym roku tytuł Barbie Role Model i lalkę wykonaną na własne podobieństwo otrzymało osiem wyjątkowych kobiet ze świata artystycznego. Barbie wyróżniła je, bo tak jak ona, wykorzystują swoją globalną popularność, by opowiadać światu poruszające historie, które inspirują fanów w każdym wieku do tworzenia własnej narracji i odblokowania nieograniczonego potencjału. Poza Helen Mirren wyróżnione zostały: Kylie Minogue (Australia) Shania Twain (Kanada) Viola Davis (Stany Zjednoczone) Maira Gomez (Brazylia) Lila Avilés (Meksyk) Nicole Fujita (Japonia) Enissa Amani (Niemcy) „Historia Barbie nigdy nie była tylko o niej samej. To przede wszystkim niezliczone historie dzieci, które zainspirowała do nieograniczonych marzeń” - powiedziała Krista Berger, Senior Vice President Barbie, Global Head of Dolls Mattel. „Przez 65 lat Barbie wykorzystywała swoją popularność, aby pomóc dziewczynkom na całym świecie odkrywać własny, nieograniczony potencjał i budować przyszłość, o której marzą. Świętując ten wyjątkowy jubileusz, składamy hołd milionom historii, które Barbie pomogła napisać i obchodzimy święto lalki, która nadal pomaga milionom dzieci kształtować wielkie marzenia”. Święto Barbie, które przypada na 9 marca – w dniu debiutu pierwszej lalki Barbie podczas targów zabawek w Nowym Jorku w 1959 roku – marka obchodzić będzie przez cały rok, zapowiadając kolejne ekscytujące współprace z markami i inspirującymi osobowościami. Materiał promocyjny marki Mattel.
Życzenia na Dzień Nauczyciela od przedszkolaków (i młodszych uczniów): krótkie, rymowane, łatwe do zapamiętania
Życzenia od przedszkolaków z okazji Dnia Nauczyciela z pewnością wzruszą i uradują wszystkie wychowawczynie. Choć przyjęło się, że Dzień Edukacji Narodowej obchodzi się głównie w szkołach, w przedszkolach także pracują dyplomowani nauczyciele. Jak powinny brzmieć życzenia na Dzień Nauczyciela od przedszkolaków? Podpowiadamy.
14 października w Polsce obchodzony jest Dzień Edukacji Narodowej, znany też jako Dzień Nauczyciela. Właśnie wtedy dziękuje się pedagogom za ich wkład w edukację i wychowywanie naszych dzieci. Poniżej przedstawiamy rymowane życzenia dla nauczycieli, które z powodzeniem mogą być złożone przez dzieci uczęszczające do przedszkola. Wśród naszych propozycji znajdziecie mądre, oficjalne i krótkie życzenia na Dzień Nauczyciela. Przedszkolaki na pewno poradzą sobie z zapamiętaniem i wyrecytowaniem takich podziękowań i życzeń. Życzenia na Dzień Nauczyciela od przedszkolaków: Mądre życzenia na Dzień Nauczyciela Krótkie życzenia na Dzień Nauczyciela Oficjalne życzenia na Dzień Nauczyciela Dzień Nauczyciela – wierszyki i rymowanki Śmieszne rymowane życzenia na Dzień Nauczyciela Mądre życzenia na Dzień Nauczyciela Poniższe propozycje sprawdzą się zarówno jako życzenia od przedszkolaków, jak i uczniów zerówek w szkołach czy maluchów z klas I-III. Naszej Pani dziś składamy słoneczne życzenia: zdrowia, szczęścia i radości i marzeń spełnienia. Aby zawsze było słońce i uśmiech na twarzy, aby wszystko się spełniło o czym Pani marzy. *** Życzymy Pani tak, jak nikt nie życzy: Spełnienia wszystkich marzeń, Zdrowia, szczęścia i słodyczy. I życzymy tak, jak życzy dobra wróżka By spełniły się życzenia Ukryte w głębi Pani serduszka. *** Kochani Nauczyciele, bądźcie wciąż z nami! Czy jesteśmy duzi, czy jeszcze mali. Życzymy Wam szczęścia na następne lata – niech żyje i rozkwita nasza oświata! *** W tym wyjątkowym dniu, Drogi Nauczycielu użyję słów płynących z serca wielu: Dziękuję za naukę i wszelkie porady, za to, że nigdy nie mówisz, że nie dam rady. Dziękuję za cierpliwość, uczciwość i wsparcie. I za to, że umiesz rozwiązać każde starcie. Krótkie życzenia na Dzień Nauczyciela Krótkie, rymowane życzenia z okazji Dnia Nauczyciela są łatwe do zapamiętania, zwłaszcza dla starszaków. Młodsi uczniowie podstawówek mogą z kolei wpisać je do laurki. Z okazji dnia 14 października Życzymy: niech Pani uśmiech z buzi nie znika. *** Dużo zdrowia, szczęścia i pomyślności, to życzenia od nas dla naszej Pani. Wspaniała z Pani nauczycielka, a wspólna nauka to radość wielka. *** Życzymy razem z rodzicami: Zdrowia, szczęścia i radości Na zawsze Panią zapamiętamy Nawet kiedy staniemy się dorośli. *** W Dniu Nauczyciela najlepsze życzenia: świetnego zdrówka i moc radości a do nas... ogromnej cierpliwości. *** Z okazji Dnia Nauczyciela: krótkie życzenia ślemy naszej pani, dzięki której będziemy wyedukowani. Zdrowia, szczęścia oraz dużo siły. I by wszystkie marzenia się spełniły. *** Serdeczne życzenia całą grupą dziś składamy najlepszej pani świecie: spełnienia marzeń, a w pracy – tylko samych przyjemnych wrażeń. *** Ciociu, Ty nas uczysz i się nami zajmujesz Kiedy jesteśmy smutni – współczujesz I zawsze jesteś taka kochana Każdego dnia, od samego rana. Oficjalne życzenia na Dzień Nauczyciela Życzenia dla nauczycieli od najmłodszych uczniów mogą być też poważniejsze niż wesołe rymowanki. Jeśli uważasz, że wychowawczyni twojego dziecka doceni właśnie tego typu gest, sprawdź nasze propozycje. Dziś składamy naszej Pani życzenia: zdrowia, szczęścia, cierpliwości. Dziękujemy bardzo, że nigdy się Pani nie złości. *** Z okazji Dnia Nauczyciela wszystkim pedagogom życzę dużo szczęścia i radości z wykonywanego zawodu, wielu sukcesów dydaktycznych i samych wzorowych uczniów. Niech los Wam sprzyja w tej niełatwej pracy! *** Drodzy Nauczyciele! Dziękujemy za wszystko, czego nas uczycie. Dziękujemy za dobroć, opiekę i wychowanie. Za nakazy i zakazy oraz wskazywanie dróg. Zawsze będziemy wracać do wspomnień z lat przedszkolnych z wielkim sentymentem. *** W Dniu Nauczyciela: serdecznie dziękuję, że mam w Pani przyjaciela. Dziękuję za naukę i za wsparcie, dziękuję, że zawsze czas Pani dla mnie znajdzie. Dzień Nauczyciela – wierszyki i rymowanki Poniżej prezentujemy wierszyki, pełne nie tylko rymów, ale i uroku. Pani dużo wie o kwiatach, wie, co nocą robi jeż. Gdyby szła na koniec świata poszlibyśmy za nią też. *** Bukiet kwiatów i życzenia dziś składamy w dniu jej święta. Tę piosenkę zaśpiewamy niechaj pani nas pamięta. *** A kto leczy zbite nosy? Kto zaplata lalkom włosy? Kto przykroi im sukienki? Kto najmilsze zna piosenki? Kto nam robi wycinanki, Malowanki i pisanki? Nasza pani! Nasza pani! *** Nasza Pani jest kochana zawsze ma dla dzieci czas, zwykle pani śpiewa dla nas, ale dziś posłucha nas. Proszę pani, proszę pani my lubimy panią tak, że jak pani nie ma z nami nawet lizak traci smak. *** Choć jesteśmy bardzo mali, Bardzo dużo wiemy. Za to dzisiaj naszym Paniom Pięknie dziękujemy! Śmieszne rymowane życzenia na Dzień Nauczyciela Poniższe wierszyki z okazji Dnia Nauczyciela z pewnością spodobają się zwłaszcza wychowawcom, którzy mają poczucie humoru. Najlepiej jak potrafimy, dziś się zachowamy, Ten wyjątek zrobimy, bo dziś ważne święto mamy, Nauczycielom naszym się kłaniamy, I płynące z serca życzenia składamy. *** Edukacja – ważna sprawa! To nie jest dla nas nieistotna zabawa. A naszym nauczycielom należą się gromkie brawa, Za cierpliwość i za pomoc, Oby dla nich dobra era pełna sukcesów nastała! Wszystkiego najlepszego! *** Rzekę pięknych kwiatów znamy, tulipanów, róż i bzów. Dla nauczycieli mamy, Najpiękniejszy bukiet słów. *** Za rady i troskę, za każdą ciekawostkę, za trud włożony w nasze wychowanie i nieustanne zaangażowanie! Dziękujemy! Zobacz też: Podziękowania dla nauczyciela i życzenia z okazji końca roku szkolnego Wierszyk dla nauczyciela przedszkola: propozycje, które sprawdzą się też jako życzenia Życzenia dla ucznia: od wychowawcy, od nauczyciela, na zakończenie roku szkolnego
Nauka poprzez zabawę. 10 rzeczy, za które twoje dziecko pokocha aplikację Applaydu
Nasze dzieci są coraz wcześniej konfrontowane ze światem online i smartfonami. Chcemy je jak najdłużej przed tym chronić, ale nie zawsze się da. I nie zawsze warto. Istnieje bowiem dużo wartościowych i stymulujących gier oraz programów. Jedną z nich jest aplikacja Applaydu, która „ożywia” figurki z jajek KINDER Niespodzianka.
Dzieci nie powinny zbyt długo siedzieć przed smartfonem, laptopem czy tabletem – to oczywiste. Zdecydowanie należy ograniczyć więc czas, przez jaki wpatrują się w ekrany tych urządzeń. Nie warto jednak całkowicie odcinać ich od tego świata, szczególnie że nie brakuje w nim cennych treści, które umiejętnie łączą rozrywkę z edukacją. Im wcześniej pokażemy dzieciom, jak mądrze i odpowiedzialnie korzystać ze smartfonów i innych urządzeń, tym lepiej. Applaydu – połączenie nauki i świetnej zabawy Jedną z aplikacji mobilnych, którą zdecydowanie powinniśmy podsunąć naszym maluchom, jest Applaydu. Została ona stworzona przez markę KINDER we współpracy z pedagogami z Uniwersytetu Oksfordzkiego oraz firmą Gameloft. Dzięki niej zabawki z KINDER Niespodzianki „ożywają” w rozszerzonej rzeczywistości (wystarczy zeskanować figurkę lub QR kod z ulotki), co gwarantuje dzieciom jeszcze lepszą zabawę, która dodatkowo wspiera ich rozwój. Aplikacja jest przeznaczona dla małych użytkowników w wieku od 4 do 9 lat, a także dla ich rodziców. Applaydu to wspaniały sposób na kreatywne spędzenie czasu w rodzinnym gronie. Za co konkretnie nasze pociechy pokochają Applaydu? Oto 10 powodów: 1. Gdy ulubione zabawki ożywają Czy może być coś bardziej ekscytującego dla dziecka niż sytuacja, w której jego zabawki zaczynają się ruszać, wydawać dźwięki i żyć własnym życiem? Dzięki Applaydu jest to możliwe. Wystarczy stuknąć w postać na ekranie, aby usłyszeć jej głos i uruchomić animację. 2. Coś dla małych zoologów Jeśli twoje dziecko uwielbia faunę, Applaydu jest dla niego idealnym miejscem. W aplikacji „żyje” aż 65 zwierzaków z serii Natoons (ostatnio zintegrowano aż 33 zupełnie nowe figurki). To wspaniała lekcja geografii – maluch dowie się, gdzie można spotkać dane zwierzę, co ono je, ile waży i jaki ma rozmiar. 3. Minigry edukacyjne Applaydu to aż 15 gier z zabawkami z KINDER Niespodzianki w rolach głównych. Uczą one dzieci strategicznego myślenia, zachęcają do dobrej organizacji i wielozadaniowości, pobudzają wyobraźnię i doskonalą zmysły. A przy okazji zapewniają mnóstwo świetnej zabawy. 4. Tryb dla wielu graczy Granie z rodzeństwem lub rodzicami pomaga dziecku rozwijać zdolności społeczne (np. samokontroli i samooceny) oraz uczy, jak współpracować z innymi. Opcja tworzenia kilku profili umożliwia dostosowanie gry do wieku i umiejętności każdego członka rodziny. Takie wspólne granie to wspaniały sposób na umacnianie więzów rodzinnych. 5. Ekscytujące prezenty W zależności od postępów w grze, na użytkowników Applaydu czeka dużo wspaniałych prezentów do odblokowania. Takie nagrody zachęcają dziecko do angażowania się w grę. 6. Kreator książek Applaydu to nie tylko gry. Dziecko może też tworzyć własne historie, w których występują zabawki z KINDER Niespodzianki i przeżywać w ten sposób niezwykłe przygody, np. na safari w Afryce lub w morskich głębinach. 7. Feeria barw i ciekawe grafiki Applaydu zachwyca również od strony wizualnej. Szeroka gama kolorystyczna i oryginalne pomysły graficzne pobudzają zmysły dziecka i nie pozwalają mu się nudzić. 8. Zabawy „zrób to sam” Plansze w grach w Applaydu zostały stworzone z przedmiotów gospodarstwa domowego, które są zawsze pod ręką, takich jak pudełka i kubki papierowe. Warto zachęcić dziecko do odtworzenia tych scenerii wspólnie w domu. 9. Miejsce przyjazne małym graczom Aplikacja ma intuicyjny interfejs, który ułatwia dzieciom zrozumienie zasad gry i poruszanie się po świecie Applaydu. To bezstresowe środowisko – nie ma tu budzących współzawodnictwo zadań czy aktywności. 10. Kontrola rodzicielska A za co dorośli pokochają Applaydu? Za to, że jest bezpiecznym (można ustawić kod PIN) środowiskiem działającym w trybie offline, wolnym od reklam i zakupów w aplikacji. Daje też możliwość kontrolowania postępów dziecka. Towarzyszmy naszym dzieciom w fascynującej podróży po świecie KINDER Niespodzianki i pomagajmy im tworzyć własne historie. Aplikację Applaydu można teraz pobrać za darmo ze sklepów AppStore lub Google Play. Więcej informacji na temat Applaydu można znaleźć na www.kinder.com/pl/pl/applaydu