Posyła dziecko do całodobowego przedszkola. „Kiedy niby mam zrobić zakupy i iść do fryzjera?”
Podjęłam decyzję, że mój czteroletni syn będzie korzystał z usług nowoczesnego, całodobowego przedszkola, i nie rozumiem, dlaczego koleżanki z pracy patrzą na mnie, jakbym oddawała własne dziecko do domu dziecka.
Moje macierzyństwo od samego początku przypominało samotny bieg z przeszkodami, w którym nikt nie pytał mnie o zmęczenie, a każda minuta dnia była rozliczana przez wieczne poczucie winy. Pracuję na pełen etat w korporacji, mój mąż również goni za awansem i po prostu nadszedł moment, w którym musieliśmy znaleźć rozwiązanie, by nie zwariować w tym codziennym pędzie. Kiedy niby mam zrobić duże zakupy dla domu, pójść do fryzjera, zadbać o swoje zdrowie czy po prostu posiedzieć w ciszy, jeśli od rana do nocy jestem uwiązana przy dziecku? Całodobowa placówka daje nam elastyczność, o jakiej wcześniej mogłam tylko marzyć, i uważam, że to nie jest żadna krzywda dla syna, ale ratunek dla naszej rodziny. Wieczna gonitwa i brak czasu na podstawowe potrzeby kobiety Dzisiejszy świat wymaga od kobiet, by były idealnymi pracownicami, nienagannymi matkami i jeszcze miały czas na dbanie o siebie, ale nikt nie daje nam do tego odpowiednich narzędzi. Przez ostatnie lata moje wyjście do fryzjera czy kosmetyczki graniczyło z cudem, wiązało się z błaganiem teściowej o pomoc albo płaceniem fortuny przypadkowym nianiom z ogłoszenia. Zakupy robiłam w biegu, między pracą a odbieraniem małego, wiecznie zestresowana, że spóźnię się choćby pięć minut. Dzięki temu, że przedszkole mojego syna oferuje niestandardowe godziny opieki oraz specjalne nocne dyżury, w końcu odzyskałam kontrolę nad własnym kalendarzem. Mogę spokojnie skończyć ważny projekt w biurze, zrobić zakupy na cały tydzień bez płaczącego malucha ciągnącego mnie za rękaw przy kasie i w końcu zadbać o swój wygląd bez poczucia, że okradam dziecko z czasu. Matka to też człowiek, ma prawo do czystej głowy, zrobionych paznokci i momentu, w którym nie musi być na każde zawołanie małego człowieka. Nocna opieka w przedszkolu to dla dziecka świetna zabawa Wielu rodziców wyobraża sobie całodobowe przedszkole jako mroczne miejsce, gdzie porzucone dzieci płaczą w poduszki, tęskniąc za domem, co jest kompletną bzdurą i dowodem na brak wiedzy. Placówka, do której chodzi mój syn, organizuje te wieczorne i nocne bloki w formie niesamowitych przygód, piżama party, seansów filmowych i wspólnego czytania bajek z rówieśnikami. Syn uwielbia te dni, kiedy zostaje tam na tak zwaną nocowankę, bo traktuje to jak ekscytujący obóz przetrwania i zabawę z najlepszymi kolegami z grupy. On nie czuje się porzucony, on czuje się wyróżniony, a ja w tym czasie mogę zregenerować siły, wyspać się we własnym łóżku i zatęsknić za nim w zdrowy sposób. Kiedy odbieram go rano, jestem uśmiechnięta, zrelaksowana i mam w sobie mnóstwo energii, by dać mu sto procent swojej uwagi przez resztę weekendu. Lepiej, żeby dziecko spędziło bezpieczną noc pod okiem profesjonalnych opiekunów w otoczeniu przyjaciół, niż miało w domu sfrustrowaną, wiecznie wściekłą i zmęczoną matkę, która nie ma siły na uśmiech. Nowoczesne macierzyństwo wymaga nowoczesnych rozwiązań Musimy przestać żyć mitami o matce Polce, która musi cierpieć i poświęcać każdą sekundę swojego życia na ołtarzu rodzicielstwa, bo to prosta droga do depresji i rozpadu małżeństwa. Całodobowe przedszkola to standard w wielu rozwiniętych krajach i cieszę się, że ta moda w końcu dociera do Polski, dając nam, pracującym rodzicom, realne wsparcie. Nie dajmy się zwariować tym wszystkim idealnym mamusiom z internetu, które twierdzą, że oddanie dziecka na noc do placówki to zbrodnia. Moje życie to moje wybory i moje dziecko, które rozwija się wspaniale, jest śmiałe, otwarte i uczy się samodzielności od najmłodszych lat. Jeśli potrzebuję piątkowego wieczoru dla siebie, by pójść z mężem do kina i odbudować naszą bliskość, to całodobowe przedszkole jest najlepszym partnerem, jakiego mogłam sobie wymyślić. Przestańcie nas biczować za to, że chcemy żyć normalnie w nienormalnie szybkim świecie. Daria Komentarz od Redakcji: List naszej Czytelniczki bez wątpienia dotyka bardzo delikatnego tematu, jakim są granice elastyczności we współczesnym systemie opieki nad dziećmi. Choć sformułowanie całodobowe przedszkole u wielu osób budzi natychmiastowe, negatywne skojarzenia, warto spojrzeć na ten problem z nowoczesnej perspektywy. W Polsce coraz częściej powstają prywatne oraz niepubliczne punkty przedszkolne, które wychodzą naprzeciw potrzebom rodziców pracujących w systemie zmianowym, dyżurujących w szpitalach czy po prostu niemających wsparcia w postaci dziadków. Oferowane przez nie weekendowe lub okazjonalne nocowanki, wieczory filmowe czy elastyczne godziny odbioru maluchów są traktowane przez dzieci jako forma atrakcji i integracji rówieśniczej. Prawdopodobnie właśnie takie nowoczesne, doraźne rozwiązanie ma na myśli autorka listu, szukając balansu między wymagającą karierą zawodową a prawem do regeneracji sił. Kluczem w takich sytuacjach zawsze pozostaje uważność na emocjonalne potrzeby konkretnego dziecka oraz dbanie o to, by placówka była jedynie wsparciem, a nie substytutem rodzinnego ciepła. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Pani w przedszkolu ukarała dziecko: aż włos się jeży! „Rodzice powinni mi dziękować”
Narysowała dziecku małe serduszko na dłoni. Matka: „To, co stało się później, złamało mnie”
Piszę ten list z oczami pełnymi łez, ale są to łzy wzruszenia, jakich nie czułam nigdy wcześniej w moim macierzyństwie. Chciałam podzielić się z Wami i innymi mamami historią o małym, niepozornym znaku na rączce, który sprawił, że to, co wydarzyło się w naszym domu wieczorem, po prostu złamało mi serce na milion najpiękniejszych kawałków.
Moja córeczka, Ala, zaczęła przygodę z przedszkolem i dla nas obu był to czas pełen lęku, niepewności i bolesnych pożegnań w szatni. Każdego ranka, gdy widziałam jej małe, zapłakane oczka i rączki kurczowo trzymające się mojej spódnicy, czułam się jak najgorsza matka na świecie, która porzuca swoje dziecko w obcym miejscu. Szukałam sposobu, by dać jej choć odrobinę siły, by wiedziała, że nawet gdy nie ma mnie obok, to moje serce bije tylko dla niej. W końcu wpadłam na pomysł, który wydawał się taki prosty, wręcz dziecinny, a okazał się potężniejszy niż jakiekolwiek słowa pocieszenia. Magiczne serduszko jako niewidzialna nić połączenia Wczoraj rano, tuż przed wyjściem z domu, wyjęłam z torebki zwykły, czerwony długopis i poprosiłam Alusię o jej małą rączkę. Na wnętrzu jej dłoni narysowałam małe, kształtne serduszko i powiedziałam: „Kochanie, to jest nasz magiczny przycisk. Za każdym razem, gdy poczujesz się smutna, gdy zatęsknisz za mamą albo będziesz chciała mi coś opowiedzieć, naciśnij to serduszko mocno paluszkiem. Wtedy ja w swojej pracy poczuję, że o mnie myślisz, i od razu wyślę Ci przez nie wielkiego buziaka”. Ala patrzyła na tę czerwoną plamkę jak na największy skarb na świecie. Potem zrobiłam coś jeszcze − narysowałam identyczne serduszko na swojej dłoni, pokazując jej, że mamy teraz naszą własną, tajną sieć połączenia. Kiedy zostawiałam ją w sali, po raz pierwszy od tygodnia nie było płaczu. Zobaczyłam tylko, jak stoi przy oknie i mocno zaciska małą piąstkę, kciukiem celując prosto w środek narysowanego serca. Wyszłam z przedszkola z lżejszym sumieniem, ale nie spodziewałam się, jak ta mała zabawa wpłynie na mój własny dzień w biurze. Cały dzień naciskałam dłoń, myśląc o mojej córeczce Przez osiem godzin pracy, siedząc przy komputerze i biegając między spotkaniami, łapałam się na tym, że co chwilę zerkam na swoją dłoń. Czerwony tusz trochę wyblakł pod wpływem mycia rąk, ale serce wciąż tam było, przypominając mi o mojej kruszynce. I wiecie co? Ja naprawdę to czułam. Za każdym razem, gdy naciskałam swój przycisk, czułam przypływ ciepła i taką dziwną pewność, że ona właśnie w tej sekundzie robi to samo. Robiłam to, gdy piłam kawę, gdy było mi ciężko na trudnym spotkaniu i gdy po prostu za nią zwyczajnie po ludzku tęskniłam. Przekazywałam jej całą swoją miłość, modląc się w duchu, żeby moje sygnały do niej docierały i dodawały jej odwagi wśród dzieci. Wyznanie Ali, które odebrało mi mowę Prawdziwy szok przyszedł jednak wieczorem, podczas kąpieli. Zobaczyłam, że serduszko na rączce Ali prawie zupełnie zniknęło, zostało tylko blade różowe obramowanie. Zapytałam ją z uśmiechem: „I jak, kochanie? Działało nasze serduszko?”. Ala spojrzała na mnie swoimi wielkimi, ufnymi oczami i powiedziała szeptem: „Mamo, ono cały dzień mi mrugało i robiło 'pik, pik'. Kiedy Pani czytała nam bajkę o smutnym niedźwiadku, tak bardzo chciało mi się płakać, ale wtedy poczułam, że ty naciskasz swoje serce i od razu wiedziałam, że zaraz po mnie będziesz. Więc ja naciskałam jeszcze mocniej, żebyś wiedziała, że już na ciebie czekam”. W tamtej chwili po prostu oniemiałam, a po policzkach zaczęły mi płynąć łzy. To, co dla mnie było tylko psychologicznym trikiem na uspokojenie dziecka, dla niej było najprawdziwszą magią i żywym dowodem na moją obecność. Zrozumiałam, że dzieci czują znacznie więcej, niż nam się wydaje, a taka mała kreska na dłoni potrafi zastąpić tysiąc telefonów i zapewnień o bezpieczeństwie. Moje serce pękło z miłości, gdy zobaczyłam, jak wielką wagę przywiązała do tego gestu. Drogie Mamy, jeśli Wasze maluchy też ciężko znoszą rozłąkę, spróbujcie tego. Narysujcie te serduszka, powiedzcie im o tej magicznej mocy. To nic nie kosztuje, a daje dziecku poczucie, że mama jest na wyciągnięcie ręki, nawet jeśli siedzi w biurze trzy dzielnice dalej. To najpiękniejsza nić, jaką kiedykolwiek utkałam między mną a moją córką. Lidka Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Matka oburzona żądaniem opiekunki w przedszkolu. „Moje dziecko to nie służba”
„Mamo, ciocia krzyczy” – powiedziało dziecko po powrocie z przedszkola. „Nie daruję jej tego”
Nie po to płacę ogromne pieniądze za prywatną placówkę i uczę dziecko wyrażania emocji, żeby jakaś sfrustrowana paniusia, która ewidentnie minęła się z powołaniem, podnosiła na niego głos.
Mój syn ma cztery lata. Jest wrażliwy, delikatny, bardzo emocjonalny. Od zawsze dbaliśmy o to, żeby wychowywać go w duchu bliskości i wzajemnego szacunku. W naszym domu się nie krzyczy. Rozmawiamy, tłumaczymy, nazywamy emocje. Dlatego kiedy po powrocie z przedszkola spojrzał na mnie smutnymi oczami i powiedział: „Mamo, ciocia krzyczy”, momentalnie poczułam ścisk w żołądku. Najpierw próbowałam zachować spokój. Dopytałam, co dokładnie się stało. Okazało się, że jedna z nauczycielek miała krzyczeć na dzieci, bo „nie chciały sprzątać” i „biegały po sali”. Mój syn powiedział, że zrobiło mu się przykro i że jedna dziewczynka zaczęła płakać. Nie spałam pół nocy. Naprawdę. Cały czas myślałam o tym, jak ogromny wpływ na psychikę dziecka mają takie sytuacje. Dorośli często bagatelizują krzyk, ale dla małego człowieka to jest gigantyczny stres. Następnego dnia poszłam do przedszkola. „Wie pani, czasem trudno zapanować nad grupą” Rozmowa z nauczycielkami tylko bardziej mnie zdenerwowała. Panie były wyraźnie speszone, ale po chwili jedna z nich przyznała, że „czasem zdarza się podnieść głos”, bo grupa jest liczna, dzieci bywają głośne, a one muszą nad wszystkim panować. Przepraszam bardzo, ale co mnie to obchodzi? Jeśli ktoś nie umie pracować z dziećmi bez krzyczenia, to może po prostu powinien zmienić zawód. Naprawdę nie rozumiem, dlaczego w 2026 roku nadal próbujemy normalizować podnoszenie głosu na kilkulatki. Przecież dziś tyle mówi się o emocjach dzieci, o rodzicielstwie bliskości, o przebodźcowaniu i zdrowiu psychicznym. A potem oddajemy dzieci pod opiekę osób, które twierdzą, że „czasem inaczej się nie da”. Da się. Ja jakoś potrafię nie krzyczeć na swoje dziecko, nawet kiedy mam ciężki dzień, jestem zmęczona albo po nieprzespanej nocy. I nie przekonuje mnie argument, że „jedno dziecko to nie dwadzieścioro”. Nikt nikogo przecież do tej pracy nie zmuszał. Mam też wrażenie, że starsze pokolenie nauczycielek kompletnie nie rozumie, jak bardzo zmieniło się podejście do wychowania. Dla nich krzyk to nadal „normalna metoda dyscypliny”. Dla mnie? To zwykła przemoc emocjonalna. Nie po to uczę dziecko szacunku do emocji, żeby ktoś na nie krzyczał Najbardziej boli mnie to, że później to rodzice muszą sklejać złamane serduszka swoich dzieci. To my siedzimy wieczorem przy łóżkach i tłumaczymy, że nikt nie miał prawa ich przestraszyć. To my próbujemy odbudować w nich poczucie bezpieczeństwa. A przedszkole powinno być miejscem ciepłym, wspierającym i spokojnym. Nie rozumiem też rodziców, którzy wzruszają ramionami i mówią: „Oj tam, kiedyś nauczyciele też krzyczeli i wszyscy żyją”. Właśnie dlatego nasze pokolenie chodzi dziś na terapię i uczy się od nowa stawiania granic. Nie zamierzam udawać, że nic się nie stało. Nie po to inwestuję w rozwój emocjonalny mojego dziecka, wybieram świadome wychowanie, czytam książki psychologiczne i dbam o jego komfort, żeby ktoś w przedszkolu jednym krzykiem niszczył to, nad czym pracujemy latami. I naprawdę uważam, że jeśli nauczycielka nie potrafi wytrzymać kilku godzin bez podnoszenia głosu na małe dzieci, to nie powinna pracować z ludźmi. Zwłaszcza z tymi najmniejszymi. Zobacz także: Karmią przedszkolaki awokado i ube. „Może wyjdę na nowobogacką, ale przynajmniej wiem, za co płacę” „Moje dziecko poślę do leśnego przedszkola. Nie pozwolę opiekunkom kisić Mikołajka w sali” Opiekunka w przedszkolu usadziła 3-latka w kącie. Matka: „Jej tłumaczenia to skandal”
Matka oburzona żądaniem opiekunki w przedszkolu. „Moje dziecko to nie służba”
Jako matka czuję się głęboko dotknięta i oburzona nowymi porządkami, jakie wprowadziła jedna z opiekunek, bo uważam, że granica między wychowaniem a wysługiwaniem się dziećmi została tutaj drastycznie przekroczona.
Moja pięcioletnia Zosia to radosna, wrażliwa dziewczynka, którą w domu uczymy szacunku do pracy, ale też poczucia własnej wartości. Kiedy wczoraj zobaczyłam, jak moja córka z małą, brudną ścierką w dłoni próbuje wycierać stół po podwieczorku, podczas gdy pani opiekunka stała nad nią z założonymi rękami, poczułam, jak wzbiera we mnie krew. Moje dziecko to nie jest służba, a przedszkole to nie jest obóz pracy, w którym maluchy mają wyręczać dorosły personel w jego podstawowych obowiązkach. Gdy zwróciłam uwagę, że to nie należy do zadań pięciolatka, usłyszałam tylko z kpiącym uśmiechem, że to nauka samodzielności. Dla mnie to nie jest nauka, to zwykłe lenistwo dorosłych kosztem naszych dzieci. Nauka samodzielności czy darmowa siła robocza w przedszkolu? Rozumiem, że dziecko powinno po sobie posprzątać zabawki albo odnieść talerzyk do okienka, bo to uczy porządku i odpowiedzialności za własne rzeczy. Jednak wycieranie stołów detergentami, mazanie po blacie mokrą szmatą i sprzątanie resztek jedzenia po całej grupie to zupełnie inna bajka. Czy te panie naprawdę uważają, że to jest rozwijające zajęcie dla przedszkolaka? Moja Zosia ma w tym czasie rysować, uczyć się literek albo bawić z rówieśnikami, a nie pełnić funkcję personelu sprzątającego. Co gorsza, nikt nas, rodziców, nie pytał o zdanie, czy zgadzamy się na to, by nasze dzieci wykonywały prace fizyczne w placówce. Czuję się oszukana, bo posłałam córkę do miejsca, które miało dbać o jej rozwój, a nie do miejsca, które szuka oszczędności na sprzątaczkach, zmuszając do tego najmłodszych. Higiena i bezpieczeństwo dzieci przy pracach porządkowych Kolejna sprawa, która spędza mi sen z powiek, to kwestia higieny, o której pani opiekunka najwyraźniej zapomniała w swoim zapale do „wychowywania”. Te ścierki, którymi dzieci wycierają stoły, są często mokre i niedopłukane po posiłkach całej grupy. Czy to jest bezpieczne, żeby pięciolatek miał kontakt z takimi rzeczami, a potem tymi samymi rączkami dotykał swojej twarzy czy zabawek? Poza tym, nie mamy pewności, jakich środków czyszczących używa przedszkole − czy są one bezpieczne dla delikatnej skóry dziecka, czy nie wywołają alergii? Kiedy o to zapytałam, pani tylko wzruszyła ramionami, twierdząc, że przesadzam. Nie, nie przesadzam! Jako matka mam prawo wymagać, by moje dziecko przebywało w sterylnych warunkach i nie było narażone na kontakt z brudem pod pretekstem edukacji. Gdzie kończy się wychowanie, a zaczyna upokarzanie dziecka? Najbardziej boli mnie jednak aspekt psychologiczny tej całej sytuacji i to, jak moja córka mogła się czuć, sprzątając po innych. Widziałam w jej oczach zakłopotanie, gdy inne dzieci jeszcze biegały, a ona musiała stać przy stole ze szmatą. Nie chcę, by moje dziecko od małego było uczone, że jego rola polega na usługiwaniu innym i wykonywaniu prac, które powinny należeć do dorosłych. W domu Zosia chętnie mi pomaga, bo chce być jak mama, ale robi to z własnej woli i w ramach zabawy, a nie pod przymusem w obcej placówce. Pani w przedszkolu jest od tego, by uczyć i opiekować się, a nie od tego, by rozdzielać dzieciom dyżury przy wycieraniu blatów. Jeśli pozwolimy na to dzisiaj, to co będzie jutro? Może zaczną myć podłogi albo czyścić toalety w imię hartowania charakteru? Nie spocznę, dopóki ta sprawa nie zostanie wyjaśniona na forum grupy, bo wiem, że inne matki też są zaniepokojone, tylko boją się odezwać. Przedszkole to nie miejsce na trenowanie służby, ale na radosne dzieciństwo, którego nikt nie ma prawa zakłócać szmatą i detergentem. Rozżalona mama Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Wstyd mi za teściową, że tak podle potraktowała moją córkę na komunii. Dałam jej nauczkę”
Pani w przedszkolu ukarała dziecko: aż włos się jeży! „Rodzice powinni mi dziękować”
Mam już dość bycia ocenianą przez pryzmat „bezstresowego wychowania”, które wyrządza dzieciom ogromną krzywdę. Ostatnio w mojej grupie doszło do sytuacji, która wywołała oburzenie jednej z matek, a ja uważam, że postąpiłam słusznie i rodzice powinni mi dziękować, zamiast słać skargi do dyrekcji.
Wszystko zaczęło się podczas sprzątania zabawek przed obiadem. Mały Staś, który od początku roku ma problem z jakimkolwiek podporządkowaniem się zasadom, po prostu rzucił klockami o ścianę i oświadczył, że on nie będzie sprzątać, bo od tego jest pani. Gdy inne dzieci pracowicie układały misie na półkach, on biegał między nimi, przeszkadzając i niszcząc ich pracę. Nie mogłam pozwolić na taką anarchię, więc po kilku prośbach i ostrzeżeniach, zastosowałam konkretną konsekwencję: posadziłam Stasia na krzesełku w odosobnieniu, z dala od grupy, dopóki nie zrozumie, że wspólna zabawa oznacza też wspólne obowiązki. Siedział tam dziesięć minut, płakał i krzyczał, ale ja byłam nieugięta, bo moją rolą nie jest bycie służącą, tylko nauczycielem, który przygotowuje te dzieci do życia w społeczeństwie. Przedszkole to nie plac zabaw, ale nauka życia w grupie Wielu rodziców dzisiaj myśli, że przedszkole to miejsce, gdzie ich pociechy mają być tylko szczęśliwe i wiecznie bawić się bez żadnych ograniczeń. Nic bardziej mylnego − to właśnie tutaj dzieci po raz pierwszy zderzają się z rzeczywistością, w której nie są pępkiem świata. Jeśli Staś nie nauczy się teraz, że po zabawie trzeba posprzątać, to co on zrobi w szkole? Co zrobi w pracy? Moja surowa metoda odizolowania go od zabawy miała go nauczyć, że brak współpracy niesie za sobą realne skutki. Nie robię tego złośliwie, robię to z troski o jego przyszłość. Dziecko musi zrozumieć, że grupa to wspólnota, w której każdy ma swoje prawa, ale i obowiązki, a ignorowanie zasad wyklucza z radosnego uczestnictwa w życiu tej wspólnoty. Skoro rodzice nie uczą sprzątania w domu, ja muszę to zrobić Najsmutniejsze w tej całej historii jest to, że Staś przyniósł takie zachowanie z domu. Kiedy rozmawiałam z jego mamą, usłyszałam, że on jest jeszcze mały i w domu wszystko zbierają za niego rodzice, żeby go nie stresować. To jest proszenie się o kłopoty! Jeśli rodzice wyręczają dziecko we wszystkim, hodują małego egoistę, który nie szanuje pracy innych ludzi. Ja w przedszkolu mam pod opieką dwadzieścioro pięcioro dzieci i nie mam zamiaru sprzątać za każdego leniuszka, bo rodzice boją się postawić granice. Powinni mi dziękować, że ja to robię za nich, że mam odwagę być tą złą panią, która wymaga. Wyręczam ich w najtrudniejszej części wychowania − w nauce dyscypliny i systematyczności, której najwyraźniej w ich domu brakuje. Konsekwencja w wychowaniu to nie przemoc, to ratunek dla dziecka Matka Stasia oskarżyła mnie o to, że dziecko się stresuje i płacze przez panią. Oczywiście, że płacze − płacze, bo pierwszy raz ktoś powiedział mu „nie” i wyciągnął konsekwencje z jego agresywnego zachowania. To nie jest trauma, to jest nauka radzenia sobie z frustracją. Dzisiejsze dzieci są kruche jak szkło, bo dorośli boją się ich łez. Ja natomiast uważam, że lepiej, by Staś popłakał teraz na krzesełku w przedszkolu, niż żeby w wieku dwudziestu lat nie potrafił odnaleźć się w dorosłym życiu, bo nikt nigdy nie nauczył go szacunku do zasad. Rodzice powinni zrozumieć, że moja surowość to nie brak serca, ale najwyższa forma odpowiedzialności za ich dzieci. Zamiast się obrażać, niech zaczną ze mną współpracować, bo gramy do jednej bramki, a sprzątanie klocków to dopiero początek drogi do stania się porządnym człowiekiem. Proszę redakcję o nagłośnienie tego problemu. Przestańmy bać się dyscypliny w przedszkolach. Nauczyciel, który wymaga, to skarb, a nie wróg rodziny, bo to my naprawiamy błędy wychowawcze, których rodzice nie chcą zauważyć u siebie w domu. Pozdrawiam serdecznie, ciocia Asia Komentarz Redakcji: Dziękujemy za ten szczery i bez wątpienia kontrowersyjny list, który dotyka jednego z największych wyzwań współczesnej edukacji: gdzie kończy się nauka zasad, a zaczyna naruszanie godności dziecka? Choć w pełni zgadzamy się, że nauka sprzątania i odpowiedzialności za wspólną przestrzeń jest kluczowa, to jako redakcja wierzymy, że metody oparte na izolacji i zawstydzaniu dziecka budzą uzasadniony niepokój. Współczesna psychologia dziecięca odchodzi od kar typu „krzesełko przemyśleń” czy odosobnienie, wskazując, że dla malucha w wieku przedszkolnym taka sytuacja jest nie tyle lekcją porządku, co komunikatem: „Kiedy sprawiasz trudność, zostajesz odrzucony”. Lęk i poczucie osamotnienia rzadko uczą autentycznej współpracy − częściej budują opór lub lękową uległość. Prawdziwy autorytet nauczyciela buduje się na relacji, a nie na sile. Warto zadać sobie kilka pytań: Czy izolacja uczy sprzątania? Dziecko dowiaduje się, jak unikać kary, ale niekoniecznie rozumie, dlaczego warto dbać o porządek. Wspólny front z rodzicami. Skuteczne wychowanie wymaga dialogu, a nie wyręczania rodziców. Czy nie lepiej byłoby wspólnie ustalić plan motywacyjny dla Stasia? Emocje zamiast buntu. Często za odmową sprzątania kryje się zmęczenie lub przebodźcowanie. Może warto poszukać przyczyny, zamiast od razu stosować rygor? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Zobaczyła menu w przedszkolu i aż usiadła. „Za tę mamałygę płacę 500 zł miesięcznie?!”
Mama oburzona zachowaniem opiekunki w przedszkolu. „Jak sobie nie radzi, to niech zmieni zawód”
Nie sądziłam, że oddając moje dziecko pod opiekę wykwalifikowanej kadry, będę musiała drżeć o jego stan emocjonalny przez „metody”, które kojarzą się z najgorszymi filmami o surowych zakładach karnych. To, co zobaczyłam przez uchylone drzwi sali, odebrało mi mowę i sprawiło, że po raz pierwszy poczułam taką wściekłość na osobę, której powierzyłam to, co mam najcenniejsze.
Dzień dobry, Redakcjo. Piszę do Was, bo wciąż nie mogę dojść do siebie. Mój syn, Ignaś, ma cztery lata. To żywe, radosne dziecko, ale jak każdy czterolatek, czasem ma gorszy dzień, nie chce zjeść zupy albo za głośno śmieje się przy zabawie. Od jakiegoś tygodnia Ignaś stał się wycofany, wieczorami płakał, że nie chce iść do cioci Agnieszki. Myślałam: ot, kryzys przedszkolaka. Ale wczoraj przyszłam po niego wcześniej, by zrobić mu niespodziankę. To, co zastałam, sprawiło, że ta niespodzianka zamieniła się w mój najgorszy koszmar. Krzesło wstydu w rogu sali − to ma być nowoczesna metoda? Weszłam do przedszkola po cichu. Drzwi do sali były lekko uchylone. Zamiast gwaru zabawy, usłyszałam nienaturalną, grobową ciszę. Wyjrzałam zza framugi i zobaczyłam mojego syna. Siedział sam, na małym taborecie, tyłem do dzieci, twarzą do samej ściany w kącie sali. Inne dzieci bawiły się klockami, a on siedział tam jak posąg, z opuszczoną głową i zaciśniętymi piąstkami. Pani Agnieszka siedziała przy stoliku, pijąc herbatę i przeglądając telefon. Kiedy weszłam i zapytałam, co się dzieje, usłyszałam z lodowatym spokojem: „Ignaś był niegrzeczny, więc odbywa teraz 20 minut izolacji w ciszy”. Dziecko siedziało tam dwadzieścia minut! Bez słowa, bez kontaktu, odcięte od grupy jak jakiś przestępca. Pani opiekunka stwierdziła, że to metoda wyciszająca, bo syn nie chciał sprzątać autek. Czy my naprawdę żyjemy w czasach, gdzie czterolatka karze się publicznym upokorzeniem i całkowitą ignorancją? Jak ta kobieta sobie nie radzi z jednym nieposłusznym dzieckiem bez uciekania się do takich metod, to niech po prostu zmieni zawód na taki, gdzie nie trzeba mieć serca do ludzi! Brak empatii i ukrywanie prawdy przed rodzicami Najgorsze w tym wszystkim jest to, że pani Agnieszka na każdym zebraniu mówi o pozytywnej dyscyplinie i budowaniu relacji. To czysta hipokryzja! Przez tydzień mój syn był poddawany takim staroświeckim metodom, a ja nic nie wiedziałam, bo przy odbiorze zawsze słyszałam: „Wszystko w porządku, Ignaś był trochę cichy”. No trudno nie być cichym, jak się siedzi w kącie jak za karę w XIX-wiecznej szkole! Zaczęłam rozmawiać z Ignasiem w domu. Okazało się, że kara milczenia to u tej pani norma. Jeśli dziecko płacze za mamą − idzie do kąta, żeby „nie zarażać smutkiem innych”. Jeśli nie chce zjeść brokuła − siedzi samo przy stoliku, aż wszystkie dzieci skończą jeść. To jest łamanie dziecięcej psychiki, a nie wychowanie. Pani opiekunka w rozmowie ze mną była wręcz oburzona moją reakcją. Twierdziła, że dzisiejsze matki są przewrażliwione i że ona musi mieć narzędzia do pracy. Moim zdaniem, jeśli Twoim jedynym narzędziem jest wzbudzanie w dziecku lęku i wstydu, to Twoje kompetencje są zerowe. Czy przedszkole to miejsce opieki, czy tresury maluchów? Zastanawiam się, ile jeszcze takich sytuacji dzieje się za zamkniętymi drzwiami przedszkoli, o których my, rodzice, nie mamy pojęcia. Ufamy tym ludziom, płacimy czesne, wierzymy, że nasze dzieci uczą się tam współpracy i radości. Tymczasem dostają lekcję lęku. Moje dziecko bało się odezwać, bo wiedziało, że każde „nie” skończy się izolacją. To jest niedopuszczalne! Opiekunka powinna umieć rozmawiać, tłumaczyć, zainteresować dziecko czymś innym, a nie odstawiać je jak zepsutą zabawkę do kąta. Złożyłam już skargę do dyrekcji, ale usłyszałam, że pani Agnieszka to doświadczony pedagog z wieloletnim stażem. I to mnie przeraża najbardziej. Ile dzieci przez te wszystkie lata ucierpiało przez jej doświadczenie? Ile maluchów straciło pewność siebie, bo pani nie chciało się kucnąć i zapytać, dlaczego płaczą? Jeśli praca z dziećmi kogoś wypaliła tak bardzo, że jedynym wyjściem jest dla niego emocjonalne znęcanie się nad słabszymi, to czas odejść. Dzieci to nie są roboty, które można zaprogramować jednym przyciskiem. One potrzebują miłości i zrozumienia, a nie krzesła wstydu. Karolina Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: 5 bajek, przy których dziecko rozwija się książkowo. Możesz je włączać z czystym sumieniem
Ciocia w przedszkolu: „Krzyczę na dzieci, bo są niewychowane. To wina rodziców”
Choć obiecywałam sobie, że nigdy nie będę „tą krzyczącą panią”, brutalna rzeczywistość i całkowity brak wychowania u dzieci zmusiły mnie do stosowania takich, a nie innych metod. Niestety, rodzice sami są sobie winni.
Droga Redakcjo. Piszę do Was, bo czuję, że pękam. Od dziesięciu lat pracuję jako nauczycielka w przedszkolu i z każdym rokiem jest coraz gorzej. Kiedyś nauczycielka była autorytetem, a dziś dla wielu dzieci jestem tylko kolejną osobą do bicia, opluwania i ignorowania. Wiem, że wyleje się na mnie fala hejtu, ale powiem to głośno: tak, zdarza mi się krzyknąć na dzieci. Nie dlatego, że jestem sadystką, ale dlatego, że są kompletnie niewychowane i jest to bezpośrednia wina ich rodziców, którzy abdykowali ze swojej roli dla świętego spokoju. Zwykłe prośby już dawno przestały działać Przychodzę do pracy z misją, z głową pełną pomysłów na kreatywne zabawy, ale większość mojego dnia to rozdzielanie bijących się trzylatków i próba przekrzyczenia wrzasku, który nie wynika z radości, a z furii, że coś nie jest na już. Dzieci trafiają do nas bez znajomości słowa „nie” oraz „poczekaj”. Kiedy w grupie mam dwadzieścioro pięcioro maluchów, z których każde uważa się za pępek świata, atmosfera staje się nie do zniesienia. Gdy pięć razy proszę spokojnym głosem: „Zostaw klocki, idziemy na obiad”, a grupa ignoruje mnie, rzucając zabawkami w ściany, w końcu puszczają mi nerwy. Krzyk staje się jedynym sygnałem, który przebija się przez ich barierę roszczeniowości. To straszne, że dopiero podniesiony ton sprawia, że dziecko w ogóle zauważa obecność dorosłego. Rodzice w domach nie stawiają granic, więc my w przedszkolu stajemy pod ścianą − albo damy wejść sobie na głowę, albo będziemy tymi złymi ciociami, które krzyczą. Abdykacja rodziców, czyli wychowanie przerzucone na barki cioć Najgorsze są rozmowy z rodzicami. Kiedy zgłaszam, że dziecko bije kolegów albo niszczy prace innych, słyszę: „On taki jest, ma silny charakter” albo „W domu tak nie robi”. To kłamstwo. Dzieci są lustrem tego, co dzieje się w domu. Dzisiejsi rodzice boją się własnych dzieci. Wolą dać tablet do obiadu, niż nauczyć siedzenia przy stole. Wolą ustąpić przy każdym wymuszonym płaczu, niż zmierzyć się z histerią. Potem takie bezstresowo wychowane dziecko przychodzi do grupy i przeżywa szok, bo kredki trzeba dzielić, a pani nie jest na każde zawołanie. Wtedy zaczyna się agresja. My, nauczycielki, mamy być terapeutkami, animatorkami i sprzątaczkami, a rodzice wymagają od nas cudów, sami nie dając dzieciom żadnych podstaw kultury osobistej. To wina rodziców, że dzisiejsze przedszkola przypominają poligon, a nie miejsce bezpiecznego rozwoju. Większość nauczycielek jest wypalona zawodowo Czuję się wyczerpana udawaniem, że wszystko jest w porządku. W mediach społecznościowych przedszkola pokazują piękne zdjęcia uśmiechniętych dzieci, ale nikt nie wrzuci nagrania, jak ciocia trzęsie się z emocji po ośmiu godzinach w hałasie przekraczającym normy w fabryce. Krzyczę, bo czuję się bezsilna. Krzyczę, bo chcę, żeby dzieci były bezpieczne, a one potrafią wbiegać pod huśtawki lub gryźć się do krwi tylko dlatego, że nie dostały czerwonego autka. Jeśli państwo, jako rodzice, nie zaczniecie wymagać od swoich dzieci szacunku do innych ludzi i przedmiotów, to za chwilę w przedszkolach nie będzie miał kto pracować. Nikt o zdrowych zmysłach nie wytrzyma w tym zawodzie długo, będąc workiem treningowym dla niewychowanych maluchów. Kocham moją pracę, ale nienawidzę tego, kim się w niej staję przez Wasze zaniedbania wychowawcze. Zanim ocenicie krzyczącą panią, spójrzcie w lustro i zapytajcie siebie, czy nauczyliście swoje dziecko słuchać kogokolwiek. Agata Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Matka pozwoliła dziecku nie zjeść obiadu. Babcia nie miała litości: „To rodzicielstwo uległości”
Ciocia z przedszkola odmówiła przewijania dziecka. „Z dzidziami w pieluchach zostaje się w domu”
Czy dzieci w przedszkolu powinny być odpieluchowane? Mail od naszej czytelniczki pokazuje, jak szybko z pozoru błahy problem może zamienić się w emocjonalną wojnę między rodzicem a przedszkolem.
Napisała do nas mama 3,5-letniego chłopca, która nie kryje oburzenia zachowaniem nauczycielki przedszkolnej. Anna wyjaśnia, że jej syn już dawno nauczył się korzystać z toalety, jednak kilka tygodni temu coś się zmieniło. Coraz częściej nie zdążał do łazienki, dlatego mama zdecydowała się zakładać mu do przedszkola pieluchomajtki. Anna podejrzewa, że to regres spowodowany dużymi zmianami w życiu chłopca: jego problemy zaczęły się, gdy dowiedział się, że jego mama jest w ciąży i już za kilka miesięcy będzie starszym bratem. Jak twierdzi nasza czytelniczka, na początku nauczycielki wydawały się wyrozumiałe, tym bardziej że wyjaśniła im, że to musi być zmiana na tle emocjonalnym. Problem pojawił się po miesiącu, gdy chłopiec zaczął codziennie mieć „wpadki”, a panie coraz wyraźniej okazywały frustrację. Punktem zapalnym miały być słowa jednej z nauczycielek: „Skoro jest dzidziusiem w pieluszce, to powinien siedzieć w domu”. „Mam wrażenie, że oni oczekują od dzieci perfekcji” „Naprawdę nie rozumiem, o co tyle pretensji. Mój syn nie robi tego specjalnie. Ma dopiero 3,5 roku (w październiku skończy 4 lata), jest bardzo wrażliwy i po prostu ostatnio gorzej znosi stres. Mąż dużo pracuje, ja też mam swoje obowiązki, a teraz, kiedy jestem w ciąży, jestem trochę bardziej nerwowa, dużo mamy na głowie. On na pewno to wyczuwa, ale czy to powód, żeby robić z niego jakiegoś problemowego dzieciaka? Na początku wszystko było okej. Powiedziałam paniom wprost, że przez jakiś czas będzie chodził w pieluchomajtkach, bo czasem nie zdąży. Kiwały głowami, mówiły, że rozumieją, że każde dziecko rozwija się inaczej. No to uznałam, że temat jest załatwiony. Tylko że po kilku tygodniach zaczęły się dziwne komentarze. A to, że ‘warto poćwiczyć w domu’, a to, że ‘grupa idzie dalej’. Przepraszam bardzo, ale to jest przedszkole, a nie wojsko. Dzieci mają trzy lata, nie trzydzieści. Najbardziej wkurzyło mnie to, co usłyszałam ostatnio. Jedna z pań powiedziała przy innych rodzicach w szatni, że skoro mój syn jest ‘dzidziusiem w pieluszce’, to powinien siedzieć w domu. Zamurowało mnie. Jak można powiedzieć coś takiego o małym dziecku? Mam wrażenie, że dziś od dzieci oczekuje się perfekcji. Wszystko ma być szybko, idealnie i bezproblemowo. A jak dziecko potrzebuje trochę więcej czasu albo uwagi, to od razu jest kłopotem. Tak, oczekuję, że ktoś okaże mojemu dziecku cierpliwość, a nie będzie je zawstydzał. Mój syn jest cudownym, mądrym chłopcem. To, że ma chwilowy regres, nie oznacza, że można go traktować gorzej”. Granice cierpliwości i granice wsparcia Trudno nie współczuć matce, która usłyszała tak mocne słowa o swoim dziecku. Regres w odpieluchowaniu naprawdę się zdarza i dla wielu rodziców jest źródłem ogromnego stresu, poczucia winy i bezradności. Każde dziecko rozwija się w swoim tempie i czasem potrzebuje więcej wsparcia, niż zakładaliśmy. Z drugiej strony warto pamiętać, że nauczycielki przedszkolne pracują jednocześnie z całą grupą dzieci i również mają swoje granice. Codzienne przewijanie starszego dziecka czy częste „wypadki” mogą być dla personelu dużym wyzwaniem organizacyjnym. W takich sytuacjach najważniejsza wydaje się spokojna rozmowa i wspólne szukanie rozwiązania – bez zawstydzania dziecka, ale też bez wzajemnych pretensji. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Przedszkola powinny być otwarte całą dobę. Kiedy mam nocki, syna dogląda sąsiadka”
Opiekunka w przedszkolu usadziła 3-latka w kącie. Matka: „Jej tłumaczenia to skandal”
Chcę opowiedzieć historię, która wydarzyła się zaledwie kilka dni temu w przedszkolu mojego 3-letniego synka, Leosia, bo uważam, że o takich rzeczach powinno się mówić głośno wszystkim rodzicom.
Wszystko zaczęło się w czwartek, kiedy przyszłam odebrać Leosia trochę wcześniej niż zwykle, tuż po obiedzie. Kiedy weszłam na korytarz, uderzyła mnie dziwna cisza, a gdy zajrzałam przez szybę w drzwiach sali, serce mi stanęło. Wszystkie dzieci bawiły się na dywanie, a mój malutki, przestraszony synek siedział sam, na małym krzesełku, odwrócony twarzą do ściany w najdalszym, ciemnym kącie pokoju. Miał czerwone od płaczu oczy, cicho szlochał i nerwowo miętosił w rączkach rękaw bluzki. Gwałtownie otworzyłam drzwi i podbiegłam do niego, pytając panią wychowawczynię, co tutaj się dzieje i dlaczego moje dziecko jest izolowane od rówieśników. Opiekunka spojrzała na mnie z lodowatym spokojem, jakby sytuacja była czymś zupełnie naturalnym, i oznajmiła, że Leon odbywa właśnie swoją karę, ponieważ wykazał się ogromnym brakiem szacunku do jedzenia i pracy pań kucharek. Okazało się, że mój 3-letni syn po prostu nie chciał zjeść zupy jarzynowej, która tego dnia była w jadłospisie, a ponieważ płakał i odpychał talerz, został natychmiast usadzony w kącie, żeby przemyślał swoje zachowanie. Szokujące tłumaczenia nauczycielki po ukaraniu 3-latka Kiedy usłyszałam te słowa, krew w żyłach dosłownie mi zamarzła, a potem poczułam potężną falę czystej, rodzicielskiej wściekłości. Zabrałam zapłakanego Leosia na ręce, przytuliłam go najmocniej, jak potrafiłam, i zażądałam natychmiastowych wyjaśnień, dlaczego wobec trzylatka stosuje się metody rodem z poprzedniego stulecia. Tłumaczenia pani nauczycielki to był po prostu absolutny skandal, który do teraz nie mieści mi się w głowie. Kobieta z całkowitym przekonaniem zaczęła mnie pouczać, że w przedszkolu panują zasady, których dzieci muszą się bezwzględnie słuchać, a brak apetytu to zwykłe wymuszanie i fochy, na które ona nie może sobie pozwolić przy dwudziestoosobowej grupie. Powiedziała mi prosto w twarz, że jeśli nie nauczy Leona dyscypliny teraz, to chłopak wejdzie mi na głowę, a usadzenie w kącie to przecież żadna krzywda, tylko sprawdzona, skuteczna metoda wychowawcza. Argumentowałam, że zmuszanie do jedzenia przemocą i wykluczanie dziecka z grupy rówieśniczej z powodu niechęci do zupy to czyste okrucieństwo, ale pani tylko westchnęła z pobłażaniem i stwierdziła, że dzisiejsi rodzice są przewrażliwieni i za bardzo głaszczą swoje dzieci. Jakie skutki ma zmuszanie dziecka do jedzenia w przedszkolu? Najgorsze w tym wszystkim jest to, jak ta sytuacja potwornie odbiła się na psychice mojego małego synka, który przecież dopiero co adaptował się w nowym miejscu. Od tamtego czwartku Leoś budzi się w nocy z płaczem, kurczowo trzyma się mojego ramienia i co chwilę pyta, czy znowu będzie musiał siedzieć w kącie, jeśli nie zje wszystkiego z talerza. Moje dziecko, które wcześniej chętnie biegało do rówieśników, teraz na sam widok budynku przedszkola dostaje histerii, kurczowo ściska mnie za szyję i błaga, żebym go tam nie zostawiała. Zmuszanie malucha do jedzenia przez upokarzanie go na oczach całej grupy to nie jest żadna nauka szacunku do posiłków − to ordynarne łamanie dziecięcych granic i sianie emocjonalnego spustoszenia. Sprawę oczywiście natychmiast zgłosiłam do dyrekcji placówki, żądając wyciągnięcia surowych konsekwencji wobec tej pani, ale niesmak, potworny żal i poczucie winy, że nie obroniłam własnego dziecka przed taką traumą, zostaną we mnie na bardzo długo. Chcę ostrzec inne mamy: reagujcie i sprawdzajcie, co dzieje się za zamkniętymi drzwiami sal, bo przedszkole powinno być bezpiecznym azylem, a nie miejscem, gdzie łamie się charaktery. Ania Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Wstyd mi za teściową, że tak podle potraktowała moją córkę na komunii. Dałam jej nauczkę”
Prosty trik, by dziecko wypełniało obowiązki domowe bez marudzenia. Poleca go psycholog
„Posprzątaj pokój”, „wynieś śmieci”, „ile razy mam powtarzać?” – jeśli te zdania padają z Twoich ust niemal codziennie, nie jesteś wyjątkiem. Istnieje jednak prosty sposób, by dzieci same pamiętały o obowiązkach... Ciekawe, co powiedzą goście!
Większość z nas, poza tą garstką, która prasowanie czy odkurzanie traktuje jak medytację, nie lubi obowiązków domowych. Nic dziwnego, że dzieci również za nimi nie przepadają. Mają wrażenie, że ciągle czegoś chcesz, a w dodatku się „czepiasz”. Problem nie leży w lenistwie dziecka. Jak zauważa amerykańska socjolożka i psycholożka Kyndal Sims, dzieci często po prostu nie przetwarzają informacji w taki sposób jak dorośli. O ile Tobie może wystarczyć lista obowiązków zakodowana w głowie, o tyle dziecko może potrzebować innego rodzaju przypominajki. Jak przypomnieć dziecku o obowiązkach domowych? Trik Wielu rodziców stawia na listy obowiązków, które wiesza na lodówce. Niektórzy kupują dedykowane obowiązkom tabliczki, na których dziecko odhacza wykonane zadania. Sims proponuje inny sposób: zdjęcia. Ekspertka zrobiła dzieciom zdjęcia podczas pozowania do różnych obowiązków: zamiatania, karmienia psa, składania prania czy mycia naczyń. Już sam proces powstawania zdjęć był zabawą. Wydrukowane fotografie trafiły na tablice przypisane do każdego dziecka. Zamiast czytać listę, dzieci mogły zobaczyć na zdjęciu, co mają zrobić. Możesz wykorzystać aparat typu Instax albo zrobić zdjęcia telefonem, a następnie je wydrukować. Posiadacze aparatów na klisze mogą oczywiście zrobić analogowe zdjęcia i je wywołać. Tablica ze zdjęciami zadziałała jak zaklęcie Zmiana w zachowaniu dzieci Sims była niemal natychmiastowa. Same zaczęły sprawdzać swoje tablice i kontrolować, czy wykonały wszystkie powierzone im zadania. Taka wizualna przypominajka była dla dzieci konkretną wskazówką. Przetwarzanie informacji na podstawie obrazu okazało się łatwiejsze niż odczytywanie zadań z listy. Bez proszenia, bez powtarzania, bez napięcia. „Zadziałało znakomicie. Obserwowałam, jak dzieciaki wskazują kolejne zdjęcia i zastanawiają się, czy wykonały dane zadanie. Jeśli o czymś zapomniały, zdjęcia natychmiast im o tym przypominały i od razu biegły, żeby to zrobić. Dawały znać, gdy skończyły, a z mojej strony wystarczało jedynie szybkie sprawdzenie. Właściwie nie musiałam po nich poprawiać” – opisuje swoją metodę Sims. Mniej walki, więcej współpracy Ta metoda działa nie tylko dlatego, że ma formę zabawy. Jej siła tkwi w dopasowaniu do sposobu myślenia dziecka. Obrazy działają na mózg dziecka lepiej niż zapisane słowa. Dziecko może je szybko przetworzyć, co nie wymaga dodatkowego wysiłku poznawczego. Co więcej, udział dzieci w tworzeniu zdjęć sprawia, że czują się współautorami zasad, a nie tylko ich odbiorcami. To subtelna, ale kluczowa zmiana: dziecko nie czuje, że coś mu każesz. Zamiast tego odczuwa odpowiedzialność za jakieś zadanie. Czasem nie trzeba wprowadzać systemów kar czy nagród. Wystarczy zmienić sposób komunikacji, by obowiązki przestały być polem walki – a stały się czymś naturalnym. Ciekawe, jakie miny mają goście na widok porozwieszanych po domu zdjęć dzieciaków sprzątających kuwetę albo ścierających kurze. ;) Źródło: birchpsychology.com Zobacz także: Już 2-latek może pomagać w domu. Lista obowiązków dla dzieci dostosowana do wieku
Dziecko w przedszkolu nie chciało założyć kapci. „Zmroziło mnie, gdy zobaczyłam, co zrobił ojciec”
Wszystko zaczęło się od zwykłych kapci, a skończyło na słowach, które zabolały. Przeczytaj relację mamy, która stała obok i poczuła dreszcz, widząc, jak ojciec upokarza własne dziecko w przedszkolnej szatni. Czy w pośpiechu i stresie wolno nam tak się zachowywać?
Kochani, od dzisiejszego poranka nie potrafię przestać myśleć o tym, co zobaczyłam i usłyszałam w szatni przedszkola mojego synka. Wszyscy wiemy, jak wyglądają te poranki − wieczny pośpiech, korki na drogach, stres, żeby zdążyć do pracy. Każdy z nas, rodziców, ma gorsze dni, kiedy brakuje nam tchu. Ale to, czego byłam świadkiem dzisiaj, nie miało nic wspólnego ze zwykłym zmęczeniem. To był moment, w którym dorosły mężczyzna postanowił złamać małą dziewczynkę słowami, a ja stałam obok, czując, jak mróz przebiega mi po plecach. Niewinna kłótnia o kapcie, która zmieniła się w dramat W szatni było ciasno, jak to rano. Obok mnie siedział młody tata z córeczką, miała może cztery latka. Dziewczynka ewidentnie miała gorszy poranek − płakała, wierciła się i za nic w świecie nie chciała założyć kapci. Kopała nóżkami, odpychała buty, chciała po prostu przytulić się do taty. Każdy rodzic to zna, prawda? Czasem wystarczy chwila spokoju, mocne przytulenie i emocje opadają. Ale ten mężczyzna nie miał zamiaru jej przytulać. Widziałam, jak jego twarz tężeje, jak żyła na czole zaczyna pulsować. Najpierw syczał przez zęby, żeby przestała, ale kiedy mała znów odrzuciła kapeć, coś w nim pękło. Zamiast pomóc dziecku poradzić sobie z trudnymi emocjami, on zaczął na nią napierać. Nie bił jej, nie szarpał, ale jego głos był pełen jadu i pogardy. To, co działo się potem, było po prostu straszne − patrzyłam na to małe dziecko i miałam ochotę ją stamtąd zabrać. „Ty okropny mazgaju” − słowa, które zostają w głowie na zawsze W pewnym momencie ten ojciec nachylił się nad samą twarzą płaczącej dziewczynki. Nie krzyczał, ale jego słowa mnie zmroziły: „Masz to założyć w tej chwili! Zobacz, jak wyglądasz, ty okropny mazgaju. Wszyscy na ciebie patrzą i wszyscy się z ciebie śmieją. Jesteś po prostu nie do zniesienia, nikt nie chce takiej ryczącej dziewczynki”. Dziewczynka momentalnie ucichła, ale to nie był spokój. To był czysty, paraliżujący strach. Jej oczka zrobiły się wielkie, a rączki zaczęły drżeć. Stałam metr od nich, wiążąc buty mojemu synowi, i czułam fizyczny ból. Jak można tak nazwać własne dziecko? „Okropny mazgaj”? Przecież te słowa zostaną w tej małej główce na lata. Ona dzisiaj dowiedziała się od najważniejszego mężczyzny w swoim życiu, że jej smutek jest „okropny”, a ona sama nie zasługuje na miłość, gdy płacze. Zmroziło mnie to, z jaką łatwością ten człowiek odebrał jej godność przy świadkach. Czułam niesmak, patrząc, jak potem sucho pchnął ją w stronę sali, nawet się nie żegnając, tylko rzucając na odchodne: „Idź i nie rób mi więcej wstydu”. Gdzie kończy się cierpliwość, a zaczyna ranienie dziecka? Często usprawiedliwiamy się stresem. Mówimy: „Każdemu mogą puścić nerwy”. Ale czy naprawdę? Czy stres daje nam prawo do nazywania dziecka mazgajem, idiotą czy beztalenciem? Słowa to też przemoc. Patrzyłam na tego ojca, który pewnie uważa się za porządnego faceta, bo przecież nie podniósł ręki. Ale on zrobił coś innego − on opluł emocje własnej córki. My, rodzice, mamy być dla dzieci bezpiecznym portem, a nie pierwszymi hejterami, którzy ich wyśmiewają, gdy sobie nie radzą. Wróciłam do samochodu i długo nie mogłam odpalić silnika. Czułam złość na siebie, że nie zareagowałam, i ogromny żal z powodu tego małego dziecka. Chciałabym, żeby rodzice zrozumieli, że tych kilka niemiłych słów to dla dziecka fundament, na którym buduje obraz samego siebie. Jeśli słyszy, że jest okropne, to zacznie w to wierzyć. Nie bądźmy katami dla własnych dzieci tylko dlatego, że spieszymy się do pracy. Żadne spotkanie w biurze nie jest warte tego, by zniszczyć w dziecku poczucie, że jest kochane zawsze, także wtedy, gdy nie ma siły założyć kapci. Marta Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Gdy dziecko wpada w tantrum, jak mantrę mówię to zdanie. Wystarczą 3 słowa
„Przedszkola powinny być otwarte całą dobę. Kiedy mam nocki, syna dogląda sąsiadka”
Co ma zrobić samotna matka, która nie ma babci, niani ani partnera do pomocy? List naszej czytelniczki pokazuje, jak wygląda codzienność rodzin, o których mało kto chce mówić głośno.
Po publikacji tekstu: „Przedszkola powinny być otwarte od 6:30. Przez lenistwo pań spóźniam się do pracy” napisała do nas pani Marta, która samotnie wychowuje syna i pracuje w systemie zmianowym. Kobieta twierdzi, że wielokrotnie słyszała, że „trzeba było inaczej sobie ułożyć życie”, ale – jak podkreśla z rezygnacją – rachunki same się nie zapłacą. W swoim liście opisuje, jak naprawdę wygląda codzienność wielu rodziców pracujących zmianowo. Nie wszyscy rodzice pracują w korporacjach „Mam 34 lata, samotnie wychowuję pięcioletniego syna i naprawdę mam już dość słuchania mądrych rad od ludzi, którzy nigdy nie musieli wybierać między pracą a bezpieczeństwem dziecka. Pracuję w magazynie, mam zmiany dzienne i nocne. I wiecie co? Kiedy mam nocki, syna dogląda sąsiadka z drugiego piętra. Ojciec jest ojcem tylko na papierze, ostatni raz odwiedził Wojtusia na Gwiazdkę. Prezentu nie przywiózł, bo powiedział, że zapomniał. Zwykle nie pamięta, że w ogóle ma dziecko. Tak wygląda moja rzeczywistość. Nie żadna patologia, nie imprezy, nie lenistwo. Po prostu życie. Całodobowe przedszkola: czy to dobre rozwiązanie? Przedszkole Wojtka działa do 17:00, a ja czasem zaczynam zmianę o 22:00 i kończę nad ranem. Nie mam armii cioć i babć na zawołanie, bo moi rodzice nie żyją, a teściowie nigdy mnie nie lubili i chyba cieszą się, że mój były odszedł. Mają więcej wnuków, więc niespecjalnie się nami przejmują. W moim trybie pracy zaczyna się kombinowanie. Sąsiadka, koleżanka, czasem płatna opiekunka, która bierze tyle, że połowa wypłaty znika w dwa tygodnie. A potem słyszę od innych matek, że dziecko powinno spać we własnym łóżku, mieć rytuały i stabilność. Serio? To niech ktoś mi jeszcze powie, z czego mam zapłacić czynsz. Powiem coś, za co pewnie zaraz mnie zjedzą: przedszkola powinny być otwarte całą dobę. Tak jak szpitale działają całą dobę, sklepy, stacje benzynowe i magazyny też. To dlaczego rodzice pracujący nocami są zostawieni sami sobie? Żyjemy w bańce Naprawdę nie jestem jedyna. W mojej pracy jest mnóstwo samotnych matek. Jedna zostawia dzieci z nastoletnią córką, inna wozi syna do siostry o 4 rano przed zmianą. Wszyscy udają, że problem nie istnieje, bo łatwiej oceniać rodziców niż przyznać, że system kompletnie nie nadąża za rzeczywistością. Może jak ktoś mieszka w Warszawie albo Poznaniu czy Wrocławiu, może jak pracuje od 8 do 16, ma studia skończone, to sobie jakoś inaczej radzi. Ale większość rodziców w Polsce żyje tak, jak ja. Po prostu zagryza zęby i sobie radzi. Najbardziej boli mnie hipokryzja. Państwo chce, żebyśmy pracowali, byli samodzielni. Na szczęście jest chociaż to 800 plus. Ale kiedy człowiek naprawdę próbuje sobie poradzić, to zostaje sam. I nie, nie czuję się złą matką. Robię wszystko, żeby moje dziecko miało normalne życie. Ale czasem mam wrażenie, że ten kraj jest urządzony tylko dla ludzi pracujących od poniedziałku do piątku w godzinach 8–16”. Komentarz redakcji Trudno nie zauważyć, że problem rodziców pracujących zmianowo wraca coraz częściej. Wiele osób może oburzyć pomysł całodobowych przedszkoli, ale jednocześnie powinniśmy się zastanowić, jakie realne rozwiązanie mają dziś samotne matki i ojcowie pracujący nocami. Czy rzeczywiście oczekujemy od rodziców samodzielności, jeśli nie oferujemy im żadnego systemowego wsparcia? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Odebrała dziecko z przedszkola i natychmiast wybuchła płaczem. „Opiekunki nie miały prawa”
Odebrała dziecko z przedszkola i natychmiast wybuchła płaczem. „Opiekunki nie miały prawa”
To miał być kolejny zwyczajny dzień, pełen nadziei, że moja mała córeczka wreszcie polubi swoje przedszkole i koleżanki. Zamiast uśmiechu na powitanie zobaczyłam jednak w jej oczach czysty strach, który na zawsze zmienił moje zaufanie do instytucji, której powierzyłam swój największy skarb.
Drogie Mamy, piszę ten list w wielkich emocjach, wciąż ocierając łzy, które same płyną mi po policzkach. Moja córeczka, Amelka, ma trzy latka. Jest radosnym, choć wrażliwym dzieckiem, dla którego pójście do przedszkola było ogromnym wyzwaniem. Przez ostatnie miesiące dzielnie walczyłyśmy z porannym płaczem. Wiedziałam, że to trudne, ale panie opiekunki zapewniały mnie, że zaraz po moim wyjściu dziecko się uspokaja i świetnie bawi. Wierzyłam im. Do dzisiaj. Kiedy weszłam do sali po obiedzie, Amelka nie podbiegła do mnie jak zwykle. Siedziała sztywno na krzesełku, kurczowo ściskając swojego pluszowego króliczka. Gdy tylko mnie zobaczyła, zaczęła zanosić się szlochem, jakiego nigdy wcześniej u niej nie słyszałam. To nie był płacz z radości, że mama już jest. To był płacz ulgi zmieszany z niedowierzaniem. Gdy tylko usiadłyśmy w samochodzie, wtuliła się we mnie i wyszeptała słowa, które sprawiły, że mnie zmroziło: „Pani powiedziała, że jak będę płakać, to ty mnie tu zostawisz i nigdy nie przyjdziesz”. Przemoc emocjonalna w białych rękawiczkach Słysząc to, zamarłam. Nie mogłam uwierzyć, że dorosła kobieta, pedagog, osoba, która ma budować w dzieciach poczucie własnej wartości i bezpieczeństwa, mogła użyć tak podłej broni wobec bezbronnego trzylatka. Przecież to jest najgorszy lęk każdego dziecka − lęk przed porzuceniem przez mamę. To jest fundament, na którym opiera się cały świat takiego malucha. Wyobraziłam sobie moją córeczkę, która przez kilka godzin siedziała w przedszkolu, myśląc, że każda kolejna łza oddala ją od powrotu do domu. Że ja, jej mama, mogę ją po prostu zostawić, bo źle się zachowuje. Moim zdaniem opiekunki nie miały prawa użyć takich słów. To nie jest metoda wychowawcza, to jest czysta przemoc emocjonalna i szantaż, który zostawia ślady w psychice na lata. Jak mam teraz wytłumaczyć Amelce, że przedszkole to dobre miejsce? Jak mam sprawić, by znów mi uwierzyła, gdy rano mówię: „Kochanie, wrócę po ciebie po zupce”? Dla niej te słowa straciły znaczenie, bo pani z przedszkola zasiała ziarno zwątpienia. Wybuchłam płaczem razem z nią, tuląc ją na parkingu przed budynkiem. Czułam się winna, że zostawiłam ją w rękach kogoś tak nieczułego. Brak empatii tam, gdzie powinna być jej najwięcej Najgorsze w tym wszystkim jest to, że kiedy następnego dnia poszłam wyjaśnić tę sytuację, spotkałam się z murem obojętności. Pani opiekunka, z lekkim uśmiechem i lekceważącym tonem, stwierdziła, że pewnie źle zrozumiałam dziecko albo że ona tylko chciała ją uspokoić, bo płacz przeszkadzał innym dzieciom w zabawie. Czy naprawdę spokój w grupie jest wart traumy jednego dziecka? Gdzie podziała się empatia, której tak bardzo uczymy nasze dzieci? Dla mnie to nie jest tylko jedno zdanie. To jest dowód na całkowite niezrozumienie potrzeb rozwojowych dziecka. Maluch, który płacze w przedszkolu, nie robi tego na złość. On tęskni, czuje się niepewnie, potrzebuje przytulenia i zapewnienia, że mama wróci. Straszenie go porzuceniem to pójście na łatwiznę − dziecko przestaje płakać nie dlatego, że poczuło się lepiej, ale dlatego, że jest sparaliżowane strachem. To cisza okupiona ogromnym kosztem emocjonalnym. Walka o poczucie bezpieczeństwa własnego dziecka Nie zostawię tej sprawy. Nie mogę udawać, że nic się nie stało, bo widzę, jak Amelka zmieniła się w ciągu tego jednego dnia. Zaczęła moczyć się przez sen, budzi się z krzykiem i sprawdza, czy na pewno jestem w pokoju. Moje zaufanie do tej placówki zostało zniszczone doszczętnie. Zastanawiam się nad przeniesieniem córki do innego przedszkola, choć wiem, że kolejna zmiana to dla niej dodatkowy stres. Ale czy mogę zostawić ją tam, gdzie miłość matki jest używana jako straszak? Piszę ten list, aby ostrzec inne mamy. Słuchajcie swoich dzieci, wierzcie w to, co Wam mówią. Czasem pod maską profesjonalnej opieki kryją się metody z poprzedniej epoki. Nasze dzieci mają prawo do płaczu, mają prawo do tęsknoty i przede wszystkim mają prawo do pewności, że mama zawsze po nie wróci, bez względu na wszystko. Nie pozwólmy nikomu niszczyć tej najpiękniejszej więzi, jaką mamy ze swoimi pociechami. Maria Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Podejrzała przedszkolanki na placu zabaw. Matka: „Nie mogę się pozbierać po tym, co zobaczyłam”
Te 2 zdania działają jak plasterek na duszę. Powtarzam je, gdy dziecko wpada w złość
Krzyk, płacz, trzaskanie drzwiami albo rzucanie się na podłogę. W takich momentach łatwo powiedzieć o jedno słowo za dużo. A jednak odkryłam dwa zdania, które zamiast dolewać oliwy do ognia, naprawdę pomagają dziecku się wyciszyć.
Kiedy emocje buzują, nie próbuję ich już uciszać. Zamiast tego mówię spokojnie: „Widzę, że jest ci trudno” i po chwili dodaję: „Pamiętaj, że przy mnie możesz być sobą”. To brzmi prosto – może nawet banalnie. Ale w praktyce robi ogromną różnicę. „Widzę, że jest ci trudno” i „Pamiętaj, że przy mnie możesz być sobą” Pierwsze zdanie daje dziecku poczucie bycia zauważonym. Pokazuje, że jego emocje nie są ignorowane ani bagatelizowane. Drugie – buduje coś jeszcze ważniejszego: bezwarunkowe bezpieczeństwo. Komunikat „możesz być sobą” to dla dziecka sygnał, że nie musi ukrywać swoich emocji, nawet tych trudnych. A przecież właśnie tego najbardziej potrzebuje w chwili złości. Dlaczego to działa lepiej niż „uspokój się”? Wielu z nas reaguje automatycznie: „Przestań”, „Uspokój się”, „Nie ma o co płakać”. Problem w tym, że dziecko w trakcie silnych emocji nie potrafi tak po prostu się zatrzymać. Zamiast wsparcia dostaje wtedy komunikat: „To, co czujesz, jest niewłaściwe”. A to tylko podkręca napięcie. „Widzę, że jest ci trudno” działa odwrotnie – obniża poziom stresu. Dziecko nie musi już walczyć o uwagę, bo ktoś je właśnie zobaczył. Z kolei „przy mnie możesz być sobą” zamyka tę spiralę – daje zgodę na przeżywanie emocji bez lęku przed odrzuceniem. I właśnie wtedy zaczyna się wyciszenie. Najtrudniejszy element? Spokój dorosłego Nie ma co udawać – powiedzenie tych zdań spokojnym tonem, kiedy w środku wszystko się w nas gotuje, to ogromne wyzwanie. Zwłaszcza gdy jesteśmy zmęczeni, w pośpiechu albo w miejscu publicznym. Ale to właśnie nasza reakcja jest dla dziecka największą lekcją. Dzieci nie uczą się regulacji emocji z książek ani poleceń. Uczą się, patrząc na nas. Jeśli w trudnym momencie zobaczą opanowanie i akceptację, zaczną stopniowo budować własne sposoby radzenia sobie. To nie znaczy, że mamy być perfekcyjni. Każdemu zdarza się podnieść głos. Ważne jest coś innego – żeby mieć do czego wracać. Dla mnie tym powrotem są te dwa zdania. Proste, ale mocne. Takie, które nie uciszają emocji, tylko pomagają je unieść. Bo dziecko nie potrzebuje idealnego rodzica. Potrzebuje takiego, przy którym naprawdę może być sobą. Zobacz także: Gdy dziecko wpada w tantrum, jak mantrę mówię to zdanie. Wystarczą 3 słowa
One nie są „niegrzeczne”. 3 zwroty, których używają dzieci o wysokim IQ
Na pierwszy rzut oka to tylko upór, marudzenie albo „trudny charakter”. Czasem za tym zachowaniem kryje się coś zupełnie innego. Oto 3 wyraźne sygnały, że Twój maluch wyprzedza rówieśników.
Nie słuchają, dyskutują, zadają setki pytań i łatwo się frustrują. Takiemu dziecku łatwo przypiąć krzywdzącą łatkę: „niegrzeczne”. Za tą „niegrzecznością” kryją się jednak silne emocje, potrzeba sprawiedliwości, chęć zrozumienia otaczającego świata, a to mogą być oznaki wysokiego IQ. Dzieci, które rozwijają się szybciej niż ich rówieśnicy albo są wyjątkowo bystre, częściej używają pewnych charakterystycznych zwrotów. Oto 3 z nich. „Mamooo, a dlaczego...?” – pytania bez końca Jeśli masz wrażenie, że dziecko zamienia każdy dzień w niekończący się quiz, a Twoje odpowiedzi nigdy nie są w pełni satysfakcjonujące, coś w tym jest. Dzieci o wysokim potencjale intelektualnym zadają pytania niemal bez przerwy. I nie chodzi o zwykłą ciekawość. One naprawdę chcą zrozumieć związki przyczynowo-skutkowe między A a B. „Dlaczego pada deszcz?”, „Dlaczego samolot nie spada?”, „Dlaczego muszę iść spać?” – a po każdej odpowiedzi pojawia się kolejne, jeszcze bardziej szczegółowe pytanie. To potrafi być męczące, ale świadczy o intensywnym myśleniu i potrzebie głębokiego poznania świata. „To niesprawiedliwe!” – silne poczucie zasad Dla wielu rodziców to po prostu marudzenie. Tymczasem dzieci o wysokim IQ często dość wcześnie rozwijają wyraźne poczucie sprawiedliwości, a każde odstępstwo bardzo przeżywają. „To niesprawiedliwe!” może pojawić się w sytuacjach, które dorosłym wydają się błahe: ktoś dostał większy kawałek ciasta, ktoś inny wybrał zabawkę pierwszy. Ale dla dziecka to realny problem – bo ono analizuje zasady, porównuje i wyciąga wnioski. Co ważne, takie dzieci często przeżywają emocje intensywniej niż rówieśnicy. Ich reakcje są silniejsze, ale stoją za nimi konkretne przemyślenia. „Ja sam!” – potrzeba niezależności Znane każdemu rodzicowi „ja sam!” u niektórych dzieci przybiera wyjątkowo silną formę. To nie tylko etap rozwojowy, ale też wyraźna potrzeba samodzielności. Dziecko chce decydować, próbować, doświadczać. Gdy ktoś mu to odbiera – pojawia się złość i frustracja. To niekoniecznie „niegrzeczność”, ale reakcja na ograniczenie jego autonomii. Często wiąże się z tym także perfekcjonizm. Dziecko chce zrobić coś po swojemu i najlepiej jak potrafi. Nawet jeśli oznacza to więcej czasu i chaos wokół. Pamiętaj jednak: nie musisz dzwonić do Mensy, gdy tylko Twoje dziecko będzie chciało samodzielnie włożyć spodenki albo rozpłacze się, bo jego siostra dostała prezent urodzinowy, a ono nie. Takie zachowania i zwroty mogą pojawiać się u każdego dziecka. Kluczowe jest to, jak często się pojawiają i co im towarzyszy. Jeśli widzisz w swoim dziecku ogromną ciekawość, silne emocje i potrzebę niezależności, warto spojrzeć na jego zachowanie z innej perspektywy. Bo czasem za tym, co uznajemy za trudne, kryje się coś znacznie cenniejszego – potencjał. Zobacz także: Tę 1 rzecz robi każde genialne dziecko. Od dziadków usłyszysz, że to porażka wychowawcza
„Do wygodnickich rodziców, którzy odbierają dzieci z przedszkola o 17: nie wstyd wam, że one tam płaczą?"
Piszę do Was, bo serce mi pęka, gdy codziennie o trzynastej widzę te same, smutne oczy dzieci czekających na rodziców. Nie rozumiem, jak można świadomie skazywać własne dziecko na dziesięć godzin w hałasie i obcych rękach, kiedy w domu czeka spokój i miłość.
Nazywam się Anna i jestem mamą czteroletniego Antosia. Piszę ten list pod wpływem impulsu, a właściwie pod wpływem ścisku w gardle, który towarzyszy mi każdego dnia, gdy parkuję pod przedszkolem mojego syna. Jest godzina 13:00, czas zaraz po obiadku. Mój synek wybiega do mnie z uśmiechem, szczęśliwy, że teraz mamy czas dla siebie. Ale obok niego widzę inne dzieci. Widzę Zuzię, widzę Krzysia, widzę małą Majeczkę. One nie wychodzą. One zostają. Zostają na kolejne cztery, czasem pięć godzin. I to o nich, a raczej o ich rodzicach, chcę dziś napisać kilka gorzkich słów. Przedszkole to nie przechowalnia na cały dzień Zastanawiam się często, po co niektórzy ludzie decydują się na dzieci. Czy po to, żeby odfajkować rolę rodzica rano przy śniadaniu, a potem odebrać wieczorem zmęczone, przebodźcowane i zapłakane dziecko, które marzy tylko o kąpieli i spaniu? Ja nie po to mam dziecko, żeby podrzucać je na przechowanie do placówki na cały dzień. Dla mnie bycie mamą to obecność. Kiedy planowałam macierzyństwo, wiedziałam, że to ja chcę wychowywać Antosia, a nie panie przedszkolanki, choćby były najmilsze na świecie. Wielu z Was powie pewnie: „Aniu, musimy pracować”. Ale czy na pewno? Czy to zawsze jest kwestia przetrwania, czy może po prostu wygody i chęci odpoczynku od własnego dziecka? Kiedy z Antosiem wracamy z placu zabaw i mijamy przedszkole koło 18, widzę te mamy, które odbierają pociechy z idealnym makijażem, po kawie z koleżanką albo po spokojnych zakupach. W tym czasie ich dzieci snują się po opustoszałej sali, co chwilę pytając panią: „Czy moja mama już idzie?”. Czy Wam, drodzy rodzice, naprawdę nie jest wstyd? Jak możecie spokojnie siedzieć w biurze czy w kawiarni, wiedząc, że Wasz skarb jest ostatnim dzieckiem w grupie? Samotność za zamkniętymi drzwiami placówki Dziecko do godziny 13:00 ma za sobą mnóstwo atrakcji − zajęcia, zabawę, posiłki. To jest czas intensywnej pracy dla małego mózgu. Po obiedzie następuje kryzys. Każdy psycholog powie, że maluch potrzebuje wtedy wyciszenia i bliskości rodzica. Tymczasem w przedszkolach zaczyna się świetlica. Grupy są łączone, dzieci są zmęczone, zaczynają się kłótnie, płacz i apatia. To nie jest czas rozwoju, to jest czas przetrwania. Mój Antoś o 13:30 jest już w swoim pokoju, odpoczywamy, czytamy książeczki, idziemy na spacer. On widzi świat, nie tylko cztery ściany sali przedszkolnej. Kiedy patrzę na dzieci odbierane o 17, widzę w nich rezygnację. One już nawet nie płaczą głośno, one płaczą cicho, w środku. Są szare na twarzach, osowiałe. Czy ta dodatkowa godzina w pracy albo spokojne sprzątanie domu w samotności są naprawdę warte tego smutku w oczach dziecka? Przecież te lata już nie wrócą. One nie będą wiecznie małe i nie będą wiecznie tak bardzo nas potrzebować. Teraz jesteśmy dla nich całym światem, a my ten świat ograniczamy im do przedszkolnego dywanu. Wygodnictwo rodziców kosztem emocji dziecka Najbardziej boli mnie to, że żyjemy w kulturze, która promuje wolność rodzica kosztem dziecka. Mówi się nam, że musimy się realizować, że mamy prawo do odpoczynku. Tak, mamy, ale nie kosztem emocjonalnego bezpieczeństwa naszych dzieci! Odbieranie dziecka późnym popołudniem stało się normą, nad którą nikt się nie zastanawia. A ja się zastanawiam i serce mi pęka. Widzę te maluchy, które stoją przy oknie i wypatrują znajomego samochodu. Każdy dźwięk otwieranych drzwi to dla nich iskierka nadziei, która gaśnie, gdy do sali wchodzi inna mama, po inne dziecko. Apeluję do Was, rodzice. Spróbujcie choć raz spojrzeć na to oczami Waszego dziecka. Ono nie rozumie, że macie deadline, że chcecie zrobić trening albo że po prostu potrzebujecie chwili dla siebie. Ono czuje się zostawione. Nie kupicie ich miłości nowymi zabawkami, które sfinansujecie z nadgodzin. One potrzebują Waszego czasu teraz, a nie w biegu między kolacją a spaniem. Przedszkole to pomoc, a nie zastępczy dom. Nie róbcie z niego hotelu dla swoich dzieci, bo ta rozłąka rzuci cień na całą Waszą relację w przyszłości. Czy naprawdę warto tak ryzykować dla odrobiny własnej wygody? Anna, mama Antosia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Podjechała pod przedszkole o 18 i usłyszała 2 słowa. „Przedszkolanka nie miała prawa tak mnie obrażać”
„Przedszkolanka nie miała prawa zabierać mojej córce telefonu. Pożałuje, z kim zadarła”
Tak, moja 5-letnia córka ma już własnego smartfona. Nie po to, żeby siedzieć w internecie, ale dla bezpieczeństwa. To, co wydarzyło się w przedszkolu, przekroczyło wszelkie granice.
Jestem mamą 5-latki i tak – daję jej telefon do przedszkola. Nie zamierzam się z tego jakoś tłumaczyć, bo robię to świadomie. W dzisiejszych czasach nigdy nie wiadomo, co się wydarzy. Może ktoś powie, że przesadzam, ale ja po prostu wolę dmuchać na zimne. Inni rodzice ślepo ufają przedszkolankom – ja wolę mieć kontakt z własnym dzieckiem, żeby potem pluć sobie w brodę. Z córką miałyśmy jasną umowę: telefon zostaje w plecaczku, w szatni, i „udajemy, że go nie ma”. Wiem, że w regulaminie przedszkola jest zakaz przynoszenia różnych rzeczy i że dzieci mogą mieć zabawki tylko w piątki. Ale umówmy się – to dotyczy pluszaków czy lalek, a nie kwestii bezpieczeństwa. Najwyraźniej jednak coś poszło nie tak. Może córka zapomniała, może chciała pokazać koleżance jakąś grę. Nie wiem – tego dnia zaprowadzał ją mąż, ja ją odbierałam. Dlatego dowiedziałam się o tym wszystkim. Zabrała telefon jakby to była jej własność Kiedy poszłam odebrać Zosię, pani wzięła mnie na bok i oznajmiła, że złamałam regulamin, a ona była zmuszona skonfiskować telefon. Słucham i nie wierzę. Skonfiskować? Czy my żyjemy w jakiejś instytucji zamkniętej? Według mnie to jest absolutne przekroczenie kompetencji. Nauczycielka nie miała żadnego prawa zabierać mojemu dziecku jego własności. To nie był niebezpieczny przedmiot, tylko telefon należący do naszej rodziny. Dla mnie to jest po prostu forma przywłaszczenia. Owszem, oddała mi ten telefon, ale to nie zmienia faktu, że wcześniej go zabrała. Bez mojej zgody, bez uprzedzenia, bez żadnej próby rozwiązania sytuacji inaczej. To ja powinnam zgłosić tę sprawę Najbardziej oburza mnie to, że pani uznała, że ma rację i jeszcze zgłosiła sprawę do dyrektorki. Przepraszam bardzo, ale to ja powinnam iść do dyrekcji i zapytać, na jakiej podstawie nauczycielka zarządza własnością mojego dziecka. Rozumiem zasady, rozumiem regulaminy – ale one nie mogą być ważniejsze niż zdrowy rozsądek i prawa rodzica. Telefon nie był używany podczas zajęć (a przynajmniej nie powinien być), nikomu nie zagrażał. A jednak potraktowano nas, jakbyśmy złamały jakieś poważne prawo. Nie zamierzam tego tak zostawić. Bo dziś chodzi o telefon, a jutro co? Ktoś uzna, że może decydować o czymś jeszcze ważniejszym? Komentarz redakcji Rozumiemy emocje mamy, ale warto spojrzeć na tę sytuację szerzej. Przedszkola wprowadzają zasady nie bez powodu – mają one zapewnić bezpieczeństwo i równe warunki dla wszystkich dzieci. Telefon w rękach 5-latka to nie tylko kwestia „własności”, ale też odpowiedzialności i potencjalnych zagrożeń. Nauczycielka zareagowała zgodnie z regulaminem placówki, który rodzice akceptują przy zapisie dziecka. Trudno mówić o „kradzieży”, skoro urządzenie zostało zabezpieczone i oddane opiekunowi. Pytanie, które warto tu postawić, brzmi inaczej: czy tak małe dzieci w ogóle powinny mieć przy sobie telefon – nawet „na wszelki wypadek”? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Odebrała dziecko i załamała ręce. „To się w głowie nie mieści. Przedszkolanki nie znają granic”
Nie ucz dziecka, by dzieliło się z innymi. Przez to 1 zdanie wyrośnie na zahukanego dorosłego
„Daj Jasiowi, bo Jasiowi będzie smutno” – znasz to? Albo: „Zosia tak ładnie prosi, podziel się z nią”. Rodzice powtarzają tego typu zdania, bo nie chcą, żeby ich dzieci wyrosły na egoistów. A może to błąd?
Nie, nie zachęcam Was do wychowywania małych egoistów. ;) Jednak sposób komunikacji z dzieckiem, słowa, które do niego kierujemy, ma ogromne znaczenie. Możemy zasugerować dziecku, że może się podzielić, ale nie powinniśmy go do tego zmuszać. Nauka (nie)dzielenia się Ten z pozoru błahy temat podjęła Ula Rodziewicz-Kropiwnicka, która prowadzi na Instagramie profil @trzykropki_story. To ekspertka literatury dziecięcej, która porusza też tematy dotyczące rozwoju i wychowania dzieci. W filmie poświęconym dzieleniu się Rodziewicz-Kropiwnicka mówi: – „Daj koledze, bo koledze będzie smutno”, czyli moje uczucia są mniej ważne niż kolegi. Z takiego dziecka wyrośnie dorosły, który w bardzo łatwy sposób podporządkuje się grupie i nie będzie miał własnego zdania. I pewnie masz teraz przed oczami te wszystkie razy, kiedy prosiłaś dziecko, żeby podzieliło się z koleżanką czy bratem... Następnym razem lepiej inaczej sformułować myśl. Rodziewicz-Kropiwnicka radzi, by powiedzieć dziecku: „To jest Twoje i Ty możesz, ale nie musisz się dzielić”. Dziecko uczy się, że ma prawo do własności, a w dodatku ma wybór i musi przyjąć konsekwencje tego wyboru. Czy dziecko naprawdę musi się dzielić? Nie, dziecko nie ma obowiązku dzielenia się swoimi rzeczami. Tak jak Ty nie musisz pożyczać swojego telefonu czy ulubionej książki każdemu, kto o to poprosi. Dla dziecka zabawka to często coś więcej niż przedmiot – to symbol poczucia bezpieczeństwa, coś znanego, oswojonego. Zmuszanie do dzielenia się, szczególnie pod presją emocji, może wywoływać frustrację, a nawet poczucie niesprawiedliwości. Dziecko uczy się wtedy, że jego potrzeby są mniej ważne niż oczekiwania innych. Zamiast empatii, pojawia się napięcie i opór. Jak dzielenie wpływa na rozwój i emocje dziecka? Dobrowolne dzielenie się ma ogromną wartość – ale tylko wtedy, gdy wynika z decyzji dziecka, a nie przymusu. W takich sytuacjach maluch uczy się prawdziwej empatii, zauważania innych i budowania relacji. Co ważne, robi to bez poczucia, że coś mu zostało odebrane. Z kolei ciągłe zmuszanie do ustępowania może prowadzić do problemów z asertywnością w przyszłości. Dziecko, które słyszy, że „powinno” oddać coś innym, może wyrosnąć na dorosłego, który ma trudność z odmawianiem i stawianiem granic. Często podporządkowuje się innym, nawet kosztem własnego komfortu. Dlatego, zamiast wymuszać dzielenie się, warto modelować zachowania i nazywać emocje. Pokazywać, że można być życzliwym, ale jednocześnie mieć prawo do własnych rzeczy i decyzji oraz konsekwencji z nich wynikających. Nauka empatii jest ważna, ale równie ważne jest nauka stawiania granic. Zobacz także: Ta koreańska metoda uspokoi dziecko w 60 sekund. Już nigdy nie podniesiesz głosu
Odebrała dziecko i załamała ręce. „To się w głowie nie mieści. Przedszkolanki nie znają granic”
Jestem już u kresu wytrzymałości. Wczoraj, po raz trzeci w tym tygodniu, odebrałam mojego Antosia z przedszkola i po prostu usiadłam na ławce w szatni, i zaczęłam płakać.
Nie, nie stało mu się nic złego w sensie fizycznym, ale widok jego nowych spodni, które kupiłam mu zaledwie dwa tygodnie temu, przelał czarę goryczy. Na obu kolanach ziały wielkie, poszarpane dziury, a bluza była umazana czymś, co chyba nigdy nie zejdzie w praniu. Przedszkole to nie cyrk, a dziecko to nie klaun Kiedy zapytałam panią przedszkolankę, jak to się stało, usłyszałam tylko lekceważące: „Ojej, no wie pani, chłopcy się bawili w berka, a potem trochę poszaleli na placu zabaw, to normalne”. Normalne? Dla kogo to jest normalne? Ja ciężko pracuję na to, żeby moje dziecko wyglądało schludnie i czysto. Kupuję mu ubrania dobrej jakości, bo chcę, żeby czuł się dobrze i wyglądał jak człowiek, a nie jak obdartus. Tymczasem mam wrażenie, że w naszym przedszkolu panuje jakaś totalna samowolka. Panie przedszkolanki chyba zapomniały, że ich rolą jest nie tylko „bycie”, ale przede wszystkim pilnowanie dzieci. Pozwalanie na dzikie gonitwy, szaleństwa i turlanie się po ziemi to dla mnie szczyt niekompetencji. To jest pójście na łatwiznę − wypuścić dzieci na dwór, usiąść na ławce i pozwolić im robić, co chcą, byle tylko mieć spokój. Gdyby panie zorganizowały im mądrą zabawę, zaproponowały coś kreatywnego w kółeczku, to Antoś nie wracałby codziennie w strzępach. Moim zdaniem to się w głowie nie mieści, że nikt nie stawia dzieciom granic i pozwala na takie zachowania. Portfel rodzica nie jest z gumy − kto zapłaci za te szkody? Zastanawiam się, czy te panie zdają sobie sprawę, ile kosztują dzisiaj markowe ubrania dla dzieci. Każda taka para spodni to kilkadziesiąt, a czasem sto złotych. W tym miesiącu wyrzuciłam już cztery pary! To jest kilkaset złotych wyrzuconych prosto w błoto, bo komuś w przedszkolu nie chciało się powiedzieć: „Antosiu, nie biegaj tak szybko, bo się przewrócisz i zniszczysz ubranko”. Dla mnie to nie jest tylko kwestia estetyki, to kwestia szacunku do mojej pracy i moich pieniędzy. Czuję się, jakby przedszkole traktowało moje wydatki jako nieistotny szczegół. Kiedy próbowałam o tym rozmawiać na zebraniu, inne matki tylko na mnie prychały, mówiąc, że „dziecko musi się wyszaleć”. Dobrze, niech się wyszaleje, ale w granicach rozsądku! Czy naprawdę musimy uczyć dzieci, że niszczenie rzeczy jest w porządku? Ja uczę Antosia szacunku do przedmiotów, a przedszkole w osiem godzin niszczy cały mój trud wychowawczy. Czy mam zacząć wystawiać placówce rachunki za zniszczoną odzież? Może wtedy panie zaczęłyby patrzeć na dzieci, zamiast zajmować się rozmowami między sobą. Brak nadzoru to brak bezpieczeństwa i edukacji Najbardziej boli mnie jednak to, że takie szaleństwa są nazywane rozwojem. Dla mnie to jest po prostu brak dyscypliny. Jeśli dziecko przychodzi do domu całe w piachu, z trawą we włosach i dziurami na ubraniu, to znaczy, że nikt nad nim nie panował. Co będzie następne? Rozbita głowa? Złamana ręka? Bo panie uznały, że dzieci muszą się wybiegać? Uważam, że przedszkole powinno być miejscem, gdzie uczy się dzieci kultury i dbania o swój wygląd. Tymczasem odbieram synka i widzę grupę dzieciaków, które wyglądają, jakby uciekły z bezludnej wyspy. Czy naprawdę tak ma wyglądać nowoczesna edukacja? Na moje oko to po prostu zwykłe lenistwo kadry. Łatwiej jest pozwolić dzieciom na wszystko, niż postawić jasne granice i pilnować, żeby zabawa była bezpieczna i kulturalna. Mam dość kupowania nowych ubrań co tydzień. Chcę, żeby moje dziecko było w przedszkolu bezpieczne i żeby wróciło do domu w takim samym stanie, w jakim je tam rano zostawiłam. Czy ja naprawdę wymagam zbyt wiele od instytucji, której powierzam to, co mam najcenniejsze? Z poważaniem, Mama Antosia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Umęczyłam się z odpieluchowaniem synka, a panie wszystko zepsuły. Weszłam do sali i popłynęły mi łzy
„Myślałam, że nauczą moją Tosię siadania na nocnik. Niestety przedszkolanki sobie nie radzą”
Piszę do Państwa, bo czuję się zupełnie bezsilna i, nie boję się tego słowa, oszukana przez system wczesnej edukacji. Moja córka, Tosia, skończyła właśnie trzy latka i dumnie maszeruje do przedszkola, a ja, zamiast cieszyć się jej rozwojem, każdego dnia przeżywam ten sam koszmar związany z pieluchami.
Kiedy zapisywałam Tosię do placówki, byłam pełna optymizmu, bo przecież tyle się słyszy o tym, jak grupa motywuje dzieci do zmian. Tosia w domu wciąż nosi pieluszkę − próbowaliśmy różnych metod, ale zawsze kończyło się to płaczem, awanturą i zasikanym dywanem, więc w końcu odpuściłam, myśląc: „Spokojnie, w przedszkolu podpatrzy inne dzieci i panie ją nauczą”. Byłam święcie przekonana, że od tego właśnie są profesjonalne przedszkolanki, które mają podejście, cierpliwość i odpowiednie techniki, o których ja, jako zmęczona mama pracująca na pełen etat, nie mam pojęcia. Wielkie nadzieje i bolesne zderzenie z rzeczywistością Niestety, rzeczywistość okazała się brutalna. Już po pierwszym tygodniu usłyszałam od pani wychowawczyni, że powinnam przynieść więcej ubranek na zmianę, bo „Tosia nie woła”. No przecież wiem, że nie woła, dlatego jest w przedszkolu, żeby się tego nauczyć! Poczułam się, jakby ktoś dał mi w twarz. Przecież przedszkole to instytucja edukacyjna, a nauka korzystania z toalety to taka sama część rozwoju jak nauka trzymania kredki czy śpiewania piosenek. Dlaczego ja mam to robić sama w domu, skoro płacę niemałe czesne i oddaję dziecko pod opiekę specjalistów? Czy nauka higieny to nie jest obowiązek nauczyciela? Zaczęłam drążyć temat i dowiedziałam się, że panie w grupie Tosi oczekują, że to rodzic wykona czarną robotę. Ale przepraszam bardzo, gdzie tu logika? Tosia spędza w przedszkolu osiem godzin dziennie, czyli lwią część swojego aktywnego czasu. To tam ma największą szansę na naukę. Kiedy zapytałam wprost, dlaczego panie nie wysadzają jej regularnie na nocnik, usłyszałam, że mają dwudziestkę innych dzieci i nie mogą zajmować się tylko jednym. Dla mnie to brzmi jak zwykłe lenistwo i spychanie odpowiedzialności. Uważam, że odpieluchowanie to część misji przedszkola. To tam dziecko powinno uczyć się samodzielności w każdym wymiarze. Skoro panie potrafią zorganizować teatrzyk, wyjście do teatru i rytmikę, to dlaczego przerasta je przypilnowanie, żeby dziecko siadło na nocnik co godzinę? Czuję, że moje dziecko jest zaniedbane pod tym względem. Zamiast wsparcia, dostaję tylko pretensje, że pieluszka znów jest pełna. No jest pełna, bo nikt Tosi nie zachęcił do skorzystania z toalety! Przecież to profesjonalistki, powinny mieć swoje sposoby na oporne maluchy. Poczucie winy i brak wsparcia dla pracujących rodziców Najgorsze w tym wszystkim jest to, jak bardzo czuję się oceniana. Kiedy odbieram Tosię, widzę te wymowne spojrzenia innych matek, których dzieci już dawno biegają w majteczkach. Czuję się, jakbym była gorszą mamą, bo nie siedziałam z dzieckiem dwa tygodnie na podłodze, biegając za nim z nocnikiem. Ale ja nie mogę sobie na to pozwolić! Pracuję, mam dom na głowie i po prostu liczyłam na to, że przedszkole będzie dla mnie partnerem, a nie kolejnym źródłem stresu. Chciałabym zapytać inne mamy: czy ja naprawdę wymagam zbyt wiele? Czy to nie jest tak, że dzisiejsze przedszkolanki chcą mieć tylko „gotowe”, idealne dzieci, a nad tymi, które potrzebują więcej pracy, nie chcą się pochylić? Moim zdaniem to skandal, że system zmusza rodziców do brania urlopów tylko po to, żeby odpieluchować dziecko, bo placówka sobie nie radzi. To jest ich praca, ich obowiązek i część edukacji, za którą my, rodzice, płacimy. Mam nadzieję, że mój list otworzy oczy niektórym osobom i pokaże, że przedszkole nie może umywać rąk od najważniejszych etapów rozwoju naszych dzieci. Z poważaniem, Mama Tosi Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Ciągłe awantury o „jeszcze minutkę”: 5 błędów rodziców, przez które dziecko przykleja się do telefonu
Ta koreańska metoda uspokoi dziecko w 60 sekund. Już nigdy nie podniesiesz głosu
Ta prosta, 5-stopniowa metoda nie eliminuje dziecięcej złości – w końcu złość, jak każda emocja, jest naturalna. Sprawia jednak, że silne emocje przestają rządzić dzieckiem.
Krzyk, tupanie, łzy i emocje, które wymykają się spod kontroli – znasz to aż za dobrze. A co, jeśli istnieje sposób, by zatrzymać tę spiralę w mniej niż minutę, bez kar i podnoszenia głosu? Podobno rodzice w Korei od lat stosują tę prostą metodę opartą na 5 krokach. 1. Spokój zaczyna się od ciebie Największy błąd, jaki popełniamy, to impulsywne, emocjonalne reagowanie na emocje dziecka. Kiedy dziecko wybucha, my często robimy dokładnie to samo – a przecież w przeciwieństwie do niego my już umiemy kontrolować i regulować swoje emocje. Pierwszy krok tej koreańskiej metody jest odwrotny: najpierw uspokajasz siebie. Zatrzymaj się na sekundę. Weź głęboki oddech. Rozluźnij ramiona. Dzieci nie uczą się regulacji emocji z naszych słów, tylko z naszego zachowania. Jeśli sama jesteś spokojna, układ nerwowy dziecka zacznie się do ciebie „dostrajać”. 2. Zejdź do poziomu dziecka Zamiast mówić z góry „uspokój się”, uklęknij lub usiądź tak, by być na wysokości oczu dziecka. To zmienia wszystko. Nie jesteś ponad dzieckiem, stajesz się bliska i obecna. 3. Bądź blisko Kolejny krok to delikatny kontakt fizyczny – przytulenie, dotknięcie ramienia, pogłaskanie po plecach. Nie każde dziecko od razu to zaakceptuje, ale większość instynktownie tego potrzebuje. To sygnał: „Jestem tu, jesteś bezpieczny”. 4. Oddychaj razem z dzieckiem W tej metodzie rodzic dopasowuje swój oddech do oddechu dziecka. Jeśli maluch oddycha szybko – dostrój się do niego, po czym stopniowo zacznij zwalniać. Po chwili dziecko, podświadomie, zacznie się dostosowywać do Twojego rytmu. To jeden z powodów, dla których metoda działa tak szybko. Nie opiera się na tłumaczeniu czy dyscyplinie, tylko na biologii i regulacji układu nerwowego. 5. Nie pospieszaj i pozwól emocjom odpłynąć Najtrudniejszy krok? Zostać. Nie przerywać, nie mówić „już wystarczy”, nie odciągać uwagi na siłę. Dziecko potrzebuje czasu, by wrócić do równowagi – czasem to 60 sekund, czasem kilka minut. Ważne jest też to, by używać prostych słów. Zamiast wykładów wystarczy: „Widzę, że jesteś zły”, „Jestem tu”, „Przytul się, jeśli tego potrzebujesz”. To daje dziecku coś, czego naprawdę potrzebuje – zrozumienie, a nie ocenę. View oEmbed on the source website Na koniec warto pamiętać o jednej rzeczy: ta metoda nie jest magiczną sztuczką, która uciszy rozzłoszczone dziecko. To sposób budowania relacji i poczucia bezpieczeństwa. Im częściej reagujesz w ten sposób, tym szybciej dziecko zaczyna samo się wyciszać – bo jego organizm uczy się, że emocje można przeżyć spokojnie, bez lęku i chaosu. To inwestycja, która procentuje każdego dnia. I jeszcze jedno – nie zawsze zadziała w 60 sekund. Czasem potrzeba więcej czasu, cierpliwości i gotowości, by po prostu być obok. Ale właśnie to „bycie” robi największą różnicę. Bo dziecko, które czuje się widziane i rozumiane, nie musi krzyczeć tak głośno, żeby ktoś je usłyszał. Zobacz także: Psycholog radzi: „Gdy dziecko wpada w złość, zachowaj się jak komentator piłki nożnej”
5-punktowy plan, by odkleić przedszkolaka od ekranu. Zacznij dziś, bo będzie tylko gorzej
Przedszkolak przed ekranem to nie jest tylko „chwila wytchnienia” dla rodzica – to realna zmiana w neurobiologii młodego mózgu, która, jeśli nie zareagujemy teraz, zaowocuje problemami na lata.
Żyjemy w świecie, który oszalał na punkcie technologii, a algorytmy są projektowane przez najzdolniejszych inżynierów tak, by uzależniać nawet dorosłych, a co dopiero czteroletnie dziecko. Ale to my, rodzice, jesteśmy jedynym hamulcem bezpieczeństwa. Jeśli widzisz, że twój maluch nie potrafi zjeść posiłku bez telefonu, a każda próba wyjścia na spacer kończy się negocjacjami o jeszcze jedną bajkę, czas wdrożyć plan ratunkowy. Nie od jutra, nie od poniedziałku. Od teraz. Bo prawda jest bolesna: im starsze dziecko, tym trudniej będzie zerwać te cyfrowe kajdany. 1. Metoda zimnego prysznica kontra łagodne wygaszanie Wiele z nas popełnia ten sam błąd − próbujemy negocjować z przebodźcowanym dzieckiem. „Jeszcze pięć minut” to dla przedszkolaka pojęcie abstrakcyjne, które tylko przeciąga problem. Pierwszym punktem planu jest wprowadzenie jasnych, sztywnych ram. Jeśli decydujesz się na ten krok, musisz być jak skała. Niektórzy eksperci polecają całkowite odcięcie ekranów na dwa tygodnie, by „zrestartować” układ nagrody w mózgu. To trudne, bo wiąże się z płaczem i krzykiem, ale to jedyny sposób, by dopamina wróciła do naturalnego poziomu. Jeśli jednak totalny zakaz wydaje ci się zbyt radykalny, wprowadź zasadę „ekran tylko w weekendy” lub w ściśle określonych godzinach (np. 15 minut po przedszkolu). Kluczem jest przewidywalność. Dziecko musi wiedzieć, że po sygnale minutnika tablet znika w szafce (tak, szafce, nie na stole pod ręką!). Najgorsze, co możemy zrobić, to ulec „ostatniej minucie” pod wpływem krzyku. Pamiętaj, każda twoja uległość to komunikat dla dziecka: „Twój płacz działa, walcz dalej”. Bądź konsekwentna, nawet jeśli serce ci pęka, bo ratujesz przyszłą zdolność dziecka do koncentracji. 2. Architektura przestrzeni, czyli zniknij z oczu, zniknij z serca Zastanawiałaś się kiedyś, dlaczego tak trudno przestać podjadać słodycze, gdy leżą w miseczce na stole? Dokładnie tak samo działa telefon czy pilot do telewizora. Drugi punkt planu to audyt waszego mieszkania. Jeśli telewizor jest centralnym punktem salonu i gra w tle, mózg dziecka jest w stanie nieustannego czuwania. Wyłącz go. Schowaj tablety do szuflad, do których maluch nie ma dostępu. Twoim zadaniem jest stworzenie środowiska, w którym inne bodźce mają szansę przebić się do świadomości dziecka. Kiedy ekrany znikają z zasięgu wzroku, dzieje się magia − powraca nuda. A nuda, choć dla dzisiejszych rodziców brzmi jak wyrok, jest najlepszym przyjacielem rozwoju. To właśnie w chwilach nudy dziecko zaczyna dostrzegać klocki, bierze do ręki kredki, zaczyna budować bazę z poduszek. Nie bój się jęków: „Mamo, nudzę się!”. Odpowiedz z uśmiechem: „To wspaniale, ciekawe, co teraz wymyślisz?”. Twoim celem jest sprawienie, by świat rzeczywisty znów stał się bardziej atrakcyjny niż ten cyfrowy, a to wymaga „wyczyszczenia” pola widzenia z łatwych rozpraszaczy. 3. Wspólne czytanie jako dopaminowa odtrutka Eksperci nie bez powodu grzmią: czytanie rozwija mózg, oglądanie obrazów go zwija. Trzeci krok to zastąpienie pasywnego odbioru obrazów aktywnym budowaniem wyobraźni. Nic tak nie regeneruje neuronów wymęczonych szybkim montażem z YouTube'a, jak wspólna lektura. Kiedy czytasz dziecku, ono musi samo „wyświetlić” sobie film w głowie. To ogromny wysiłek intelektualny, który buduje gęstą sieć połączeń w korze przedczołowej − tam, gdzie rodzi się empatia, cierpliwość i umiejętność planowania. Zrób z tego rytuał. Niech wieczorne czytanie będzie najważniejszym punktem dnia, na który oboje czekacie. Kupujcie pięknie ilustrowane książki, zmieniajcie głosy, angażujcie się w historię. Pokaż dziecku, że emocje płynące z opowieści są o wiele głębsze i trwalsze niż te wywołane przez krzykliwe reklamy w grach mobilnych. To nie jest tylko nauka liter − to budowanie więzi, której żaden algorytm nigdy nie zastąpi. Dziecko, któremu się czyta, rzadziej szuka ucieczki w ekrany, bo jego wewnętrzny świat jest zbyt bogaty, by marnować czas na puste obrazy. 4. Bądź przykładem, czyli odłóż własny telefon Bądźmy szczerzy: jak mamy wymagać od przedszkolaka, by nie patrzył w ekran, skoro sami sprawdzamy Instagrama przy śniadaniu lub odpisujemy na maile podczas wspólnej zabawy klockami? Czwarty punkt planu jest najbardziej bolesny dla nas, dorosłych. Jesteśmy lustrem dla naszych dzieci. Jeśli maluch widzi, że twoją pierwszą czynnością po przebudzeniu jest sięgnięcie po smartfon, on uznaje to za naturalną potrzebę fizjologiczną, taką jak oddychanie. Wprowadź strefy wolne od technologii dla całej rodziny. Żadnych telefonów przy stole, żadnych ekranów w sypialni. Pokaż dziecku, że potrafisz być w 100% obecna, gdy do ciebie mówi. Nic tak nie napędza chęci dziecka do ucieczki w cyfrowy świat, jak poczucie, że przegrywa walkę o uwagę rodzica z kawałkiem plastiku i szkła. Twoja obecność to najsilniejsza konkurencja dla TikToka czy gier. Kiedy ty odkładasz telefon, dajesz dziecku sygnał: „Jesteś ważniejszy niż cały świat w sieci”. 5. Aktywność fizyczna i powrót do natury Ostatni, piąty filar planu na oderwanie dziecka od ekranu, to ruch. Ekrany wymuszają bezruch, co dla dziecka jest stanem nienaturalnym. Przebodźcowany umysł potrzebuje ujścia energii w dużej motoryce. Zabierz dziecko do lasu, na plac zabaw, na basen − tam, gdzie liczy się sprawność ciała, a nie tylko kciuka. Kontakt z naturą, dotykanie kory drzew, bieganie po piasku − to wszystko dostarcza mózgowi bodźców sensorycznych, których tablet nigdy nie zastąpi. Ruch fizyczny pomaga spalać kortyzol (hormon stresu), który kumuluje się podczas sesji przed ekranem. Dziecko, które jest fizycznie zmęczone zdrową zabawą, łatwiej zasypia, jest spokojniejsze i... mniej domaga się bajek. To naczynia połączone. Im więcej prawdziwego świata dostarczysz swojemu przedszkolakowi, tym mniej atrakcyjny będzie dla niego ten sztuczny. Zacznij wprowadzać ten plan dziś. Nie czekaj, aż problemy z koncentracją staną się diagnozą w szkole. Twój maluch ma tylko jedno dzieciństwo − dopilnuj, by nie spędził go w całości przed ekranem. Zobacz też: Po tym dziecko już ci nie zaufa. 7 rodzicielskich błędów, które trudno naprawić
„Oglądanie ekranów zwija mózg dziecka”. Pedagog wskazuje, co robić zamiast dawania telefonu
Myślałam, że o higienie cyfrowej wiem już wszystko. Przecież ograniczam czas przed telewizorem i staram się wybierać wartościowe bajki. Jednak po wysłuchaniu rozmowy z prof. Mariuszem Jędrzejko poczułam, jak po plecach przebiega mi dreszcz niepokoju.
W podcaście Studio Dobrych Praktyk profesor nie bawi się w eufemizmy − mówi wprost o tym, że współczesna technologia potrafi dosłownie „zwijać” mózg dziecka, a my, dając maluchowi smartfona do ręki, nieświadomie fundujemy mu emocjonalny rollercoaster, z którego bardzo trudno jest wysiąść. Pułapka dopaminowa, czyli dlaczego dziecko „odpływa” przy tablecie Zastanawiałyście się kiedyś, dlaczego wasze dziecko, zwykle radosne i pełne energii, po zabraniu telefonu wpada w furię, której nie powstydziłby się żaden filmowy czarny charakter? Odpowiedź kryje się w układzie nagrody. Profesor Jędrzejko tłumaczy to obrazowo: mózg dziecka wpatrzonego w migoczący ekran dostaje potężny wyrzut dopaminy − hormonu szczęścia, który w tym wydaniu wcale szczęścia nie daje. Dziecko dostaje nagrodę za nic − nie musi się wysilać, nie musi budować z klocków, nie musi rozwiązywać zagadek. Po prostu patrzy, a kolory i dźwięki stymulują jego neurony do granic wytrzymałości. Problem polega na tym, że mózg bardzo szybko przyzwyczaja się do tych nienaturalnie wysokich dawek bodźców. Kiedy wyłączamy ekran, poziom dopaminy drastycznie spada, a dziecko zostaje z pustką, której szara rzeczywistość nie jest w stanie wypełnić. To wtedy zaczyna się wspomniane przez profesora „zwijanie”. Zamiast tworzyć nowe połączenia nerwowe odpowiedzialne za logiczne myślenie, empatię czy cierpliwość, mózg przechodzi w tryb pasywnego odbioru. Staje się leniwy, domagając się jedynie prostych, wizualnych bodźców. Jako rodzice często kupujemy sobie w ten sposób chwilę ciszy, ale cena, jaką płaci za to plastyczny umysł malucha, jest przerażająco wysoka. Czytanie kontra oglądanie: bitwa o wyobraźnię i neurony Wypowiedź profesora rzuca nowe światło na odwieczny spór między książką a bajką na YouTube. Mechanizm jest bezlitosny: oglądanie obrazów to proces gotowy, podany na tacy, który nie wymaga od dziecka żadnego wysiłku intelektualnego. Wyobraźnia zostaje uśpiona, bo wszystko jest już narysowane, pokolorowane i udźwiękowione. Tymczasem czytanie − lub słuchanie, gdy to my czytamy dziecku − to dla mózgu prawdziwa siłownia. Kiedy słyszymy słowo „las”, każdy z nas widzi go inaczej. Dziecko musi samo wykreować obraz, poczuć zapach mchu w swojej głowie, usłyszeć szum drzew. To właśnie ten proces buduje gęstą sieć połączeń neuronalnych. Profesor Mariusz Jędrzejko podkreśla z całą mocą: czytanie rozwija i „rozciąga” mózg, podczas gdy nadmierne oglądanie go „zwija”. Jeśli chcemy, by nasze dzieci potrafiły w przyszłości analizować fakty, wyciągać wnioski i skupiać się na jednym zadaniu przez dłużej niż trzy minuty, musimy wrócić do korzeni. To nie jest kwestia bycia „eko-mamą” czy walki z postępem. To walka o to, by nasze dzieci nie stały się niewolnikami algorytmów, które wiedzą, jak przykuć ich wzrok na dłużej. A każda przeczytana strona to inwestycja w rozwój, o którym ekrany pozwalają nam zapomnieć. View oEmbed on the source website Jak odzyskać dziecko z rąk technologii? Pedagog wskazuje drogę No dobrze, ale co zrobić, gdy smartfon stał się już integralną częścią życia domowego? Profesor nie każe nam wyrzucać całej elektroniki przez okno, ale apeluje o radykalną zmianę priorytetów. Zamiast dawania dziecku telefonu w kolejce do lekarza czy podczas jazdy samochodem, musimy nauczyć je... nudy. Nuda jest kreatywna, nuda zmusza mózg do szukania rozwiązań, do patrzenia przez okno, do wymyślania historii o chmurach. To trudne, bo wymaga od nas, rodziców, większego zaangażowania i przetrzymania pierwszych buntów, ale to jedyna droga do „odwinięcia” tego, co zdążyły nabroić ekrany. Kluczem jest interakcja. Zamiast pasywnego gapienia się w wyświetlacz, profesor zachęca do wspólnych gier, rozmów i oczywiście wspólnego czytania. To nie są puste frazesy. To budowanie fundamentów zdrowia psychicznego. Kiedy dziecko dostaje uwagę rodzica zamiast dopaminowego strzału z tabletu, buduje bezpieczną więź, która jest najlepszym pancerzem przeciwko uzależnieniom w przyszłości. Pamiętajmy, że mózg dziecka rozwija się najintensywniej w pierwszych latach życia. To, czym go nakarmimy dzisiaj − czy będzie to wartościowa literatura i nasza obecność, czy szybkie, puste obrazy − zdeterminuje to, jak będzie funkcjonować jako dorosły człowiek. Czasem warto odłożyć własny telefon, by pokazać dziecku, że świat poza ekranem jest o wiele bardziej fascynujący. Zobacz też: Ciągłe awantury o „jeszcze minutkę”: 5 błędów rodziców, przez które dziecko przykleja się do telefonu
Gdy syn się złości, powtarzam mu to zdanie niczym mantrę. Wystarczają 4 słowa
Kiedy mój syn wpada w złość, nie wygłaszam kazań, nie moralizuję i nie pytam, dlaczego „znowu robi scenę”. Zamiast tego powtarzam mu cztery proste słowa – i widzę, jak jego napięcie powoli opada.
Wydawałoby się, że już nic mnie nie zaskoczy w temacie wychowania dzieci. A jednak – najbardziej przełomowa okazała się najprostsza lekcja. Nie o narzędziach, metodach i „systemach”, ale o słowach, które potrafią otulić emocje dziecka, zamiast je tłumić. Te cztery słowa, które powtarzam mojemu synowi, brzmią: „Masz prawo tak czuć”. To wszystko. Bez dodatku „ale”, bez dopowiedzeń o tym, że „inni mają gorzej”. I – co ważne – bez unieważniania jego emocji. Dlaczego te słowa działają? Kiedyś, gdy mój syn wpadał w złość, automatycznie włączał mi się tryb „dorosłej logiki”. Mówiłam: „Przecież to nic takiego”, „Uspokój się”, „Nie ma o co płakać”. Myślałam, że mu pomagam. W praktyce robiłam coś zupełnie odwrotnego – dawałam mu sygnał, że jego emocje są niewłaściwe. Że są problemem. Dzieci nie mają jeszcze dojrzałego układu nerwowego. One nie umieją od razu regulować swoich emocji. A my – dorośli – często oczekujemy od nich rzeczy, z którymi sami mamy trudność. Kiedy więc słyszy ode mnie: „Masz prawo tak czuć”, dzieje się coś ważnego. Jego ciało przestaje walczyć. Nie musi już „udowadniać”, że jego złość jest prawdziwa. Może po prostu być. I wtedy dopiero – kiedy emocja jest nazwana i zaakceptowana – pojawia się przestrzeń na rozmowę. To nie znaczy, że wszystko wolno Akceptacja emocji nie oznacza akceptacji każdego zachowania. Zdarza się, że moje dziecko krzyczy, trzaska drzwiami, rzuca rzeczami. Wtedy mówię: „Masz prawo tak czuć. Nie masz prawa rzucać zabawkami. Zadbam, żeby było bezpiecznie”. Granica jest jasno postawiona, ale emocja – nadal uznana. Jako społeczeństwo wciąż uczymy się tego, że złość to nie jest „złe” uczucie. To sygnał. Informacja. Wołanie o pomoc, a czasem zwykła frustracja po długim dniu. I wiecie, jaka jest największa zmiana? Kiedy ja uznałam jego emocje, zaczęłam też inaczej patrzeć na swoje. Czego nauczyły mnie te cztery słowa? Po pierwsze – cierpliwości. Bo to nie jest magiczne zaklęcie. Ono nie zawsze od razu ucisza burzę. Ale sprawia, że ta burza nie jest już samotna. Po drugie – bliskości. Mój syn coraz częściej mówi mi: „Mamo, jestem zły” albo „Jest mi smutno”. On wie, że u mnie emocje są bezpieczne. Po trzecie – pokory. Bo czasem ta złość jest reakcją na moje zmęczenie, brak czasu, przegadane „za chwilę”. Dzieci są jak lustra – odbijają nasze napięcia, niewypowiedziane frustracje, niewyspanie. Dzieci potrzebują przede wszystkim zrozumienia Nie idealnej matki. Nie taty, który nigdy nie podniesie głosu. Potrzebują dorosłych, którzy potrafią powiedzieć: „Widzę Cię”, „Słyszę Cię”, „Twoje emocje mają znaczenie”. Te cztery słowa – „masz prawo tak czuć” – to dla mnie kwintesencja rodzicielstwa pełnego szacunku. Słowa, które budują most zamiast muru. I tak, czasem wypowiadam je także… do siebie. Bo my, dorośli, też ciągle uczymy się pozwalać sobie na emocje. Bez wstydu. Bez ocen. A może właśnie od tego wszystko się zaczyna?
3 sygnały, że wychowujesz „people pleasera”. To nie jest grzeczność, to lęk przed odrzuceniem
Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda idealnie. Dziecko jest miłe, ułożone, empatyczne. Nauczyciele chwalą, rodzina wzdycha z zachwytu. A jednak coraz częściej takie „bezproblemowe” dzieci dorastają w ogromnym napięciu, którego nikt nie zauważa.
„People pleaser” to osoba, która przedkłada cudze potrzeby nad własne, bo boi się, że inaczej straci akceptację. To nie cecha charakteru. To strategia przetrwania, której bardzo często uczymy dzieci nieświadomie. 1. Twoje dziecko nie potrafi powiedzieć „nie” Nie dlatego, że nie ma zdania. Dlatego, że boi się konsekwencji. Zgodzi się oddać zabawkę, pożyczyć rzecz, zrobić coś wbrew sobie, byle tylko nie zawieść innych. Mówi: Nieważne, mogę się dostosować. Jak chcecie, mi wszystko jedno. Zrobię tak, jak chcesz. Te zdania brzmią dojrzale, ale u dziecka powinny zapalać lampkę ostrzegawczą. To sygnał, że potrzeby innych są ważniejsze niż jego własne granice. 2. Bardzo przeżywa cudze emocje „People pleaser” czuje się odpowiedzialny za samopoczucie innych. Jeśli ktoś jest smutny, zły albo rozczarowany – dziecko natychmiast bierze to na siebie. Ma wrażenie, że gdyby coś zrobiło inaczej, efekt byłby inny. Takie dzieci szybko uczą się, że miłość i spokój w domu zależą od nich. Starają się więc być ciche, niewidzialne, wygodne. Bo wtedy nikt nie będzie niezadowolony. 3. Jest „grzeczne” za wszelką cenę Nie sprawia problemów. Nie protestuje. Nie stawia granic. Często słyszy, że jest „dojrzałe jak na swój wiek”. Tylko że ta dojrzałość bywa okupiona rezygnacją z siebie. „People pleaser” nie buntuje się, bo bunt może kosztować utratę akceptacji. Zamiast tego uczy się dopasowywać. Zbyt wcześnie. Zbyt mocno. Skąd się biorą dzieci, które chcą zadowolić wszystkich? Najczęściej z domów, w których: miłość była warunkowa chwalono za bycie „łatwym” dzieckiem konflikty były czymś złym emocje dorosłych dominowały nad emocjami dziecka Dziecko szybko rozumie, że żeby było dobrze, musi się dostosować. I zabiera ten schemat w dorosłe życie. Cena, którą płaci się później Dorośli „people pleaserzy” nie wiedzą, czego chcą. Mają problem z asertywnością, decyzjami, stawianiem granic. Często są wyczerpani, pełni poczucia winy i złości na siebie. Bo całe życie uczono ich jednego: twoje potrzeby są mniej ważne. Grzeczność to nie to samo co lęk Ten tekst nie jest oskarżeniem. To zaproszenie do refleksji. Bo empatia i wrażliwość są ogromną wartością. Ale tylko wtedy, gdy idą w parze z prawem do bycia sobą. Dziecko nie musi zadowalać wszystkich, żeby zasługiwać na miłość. Jeśli nauczy się tego dziś, jutro będzie potrafiło powiedzieć „nie” bez poczucia winy. A to jedna z najważniejszych umiejętności w życiu. Zobacz także: Po tych dwóch zdaniach poznasz, że twoje dziecko jest wysoko wrażliwe. Łatwo je zignorować